TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ
KHOA KHOA HỌC TỰ NHIÊN
 TRẦN ANH NHỰT
ĐIỀU TRA NĂNG SUẤT VÀ THÀNH PHẦN HÓA HỌC
CỦA MỘT SỐ LOẠI CÂY HỌ ĐẬU DÙNG LÀM
THỨC ĂN CHĂN NUÔI LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
NGÀNH: HÓA HỌC

LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
NGÀNH: HÓA HỌC

Cán bộ hướng dẫn:
TS. NGUYỄN THỊ HỒNG NHÂN 2013
i Hc C Cng Hòa Xã Hi Ch t Nam
Khoa Khoa hc T Nhiên c lp  T do  Hnh phúc
B môn: Hóa hc 

NHẬN XÉT VÀ ĐÁNH GIÁ CỦA CÁN BỘ HƯỚNG DẪN

Cán b ng dn: TS. Nguyn Th Hng Nhân



hai giáo viên c vn hc tng Th Tuyt Mai và Cô
Nguyn Th Ánh Hng là nhng hành, dìu dt, giúp  
t cho em rt nhiu nhu quý báu trong sut bi
trên gh ng.
 Cô Nguyn Th Hng Nhân. 
            



hc và 
gia súc

 và nh
o controng cuc
sng.


TRẦN ANH NHỰT
Lut nghii hc
SV: Trn Anh Nht MSSV: 2102280
ii
TÓM LƯỢC
 t và thành phn hóa hc ca mt s loi cây h
u dùng làm thc tin hành i c u
Ru Biu Ma, Siratro, Kudzu. Tin hành kht
t tt phèn và phân tích thành phn hóa hc DM, CP, CF,
Ash ca tng loi c u thí nghim theo tng vùng. T kt qu phân tích cho
thy: Các ging h u thân bò nghiên cu c  t xanh  ng

c lup nào khác. Luc chnh sa theo góp ý ca
hng.
Trần Anh Nhựt
Lut nghii hc
SV: Trn Anh Nht MSSV: 2102280
v
MỤC LỤC
Trang
L i
C ii
ABSTRACT iii
L iv
MC LC v
DANH SÁCH BNG vii
DANH SÁCH HÌNH viii
DANH SÁCH CH VIT TT ix
I THIU 1
 1
 1
C KHO TÀI LIU 2
 2
2.1.1 Th 2
2.1.2 Th 2
2.1.3 Phân loi th 2
2.1.3.1 Th 3
2.1.3.2 Th 3
2.1.3.3 Th xanh 3
2.1.3.4 Thng 3
2.1.3.5 Th 3
2.1.3.6 Th sung khoáng 3

 14
2.9.1 Ngun gc và s phân b 15
m thc vt hc 15
t và thành phn hóa hc 16
U 17
 17
 17
n 17
3.2.2 Hóa cht 17
 17
 17
 17
 17
ng vt cht khô (DM) 18
ng Protein thô (CP) 19
3.5.3 Xác  20
ng khoáng tng s (Ash) 21
 21
T QU VÀ THO LUN 22
 22
 23
 24
 25
 26
 27
iratro 28
 29
T LUN VÀ KIN NGH 30
 30
 30

Hình 2.3: Kudzu nhii 11
u Siratro 13
u Ma 15
t các loi c u theo tng vùng 22
Hình 4.2: Thành phn hóa hc ca các loi c u theo tng vùng 23
Hình 4.3: Thành phn hóa hu Rng hoang theo tng vùng 25
Hình 4.4: Thành phn hóa hu Bic theo tng vùng 26
Hình 4.5: Thành phn hóa hu Ma theo tng vùng 27
Hình 4.6: Thành phn hóa hc Siratro theo tng vùng 28
Hình 4.7: Thành phn hóa hc Kudzu theo tng vùng 29
Lut nghii hc
SV: Trn Anh Nht MSSV: 2102280
ix
DANH SÁCH CHỮ VIẾT TẮT

DM vt cht khô
CP protein thô
CF 
Ash khoáng tng s
VKC vt cht khô
NDF 
 u Rng hoang
Lut nghii hc
SV: Trn Anh Nht MSSV: 2102280
1
Chương 1: GIỚI THIỆU
1.1 Đặt vấn đề
Hi      a Vi    c nhng
thách th ng
c ngun nguyên lic, giá thành sn phn

2.1.1 Thức ăn là gì?
Th ng c s dng hàng ngày và khái nim th
 cp trong nhiu tài liu. Nhìn chung, tht liu mà sau khi
 ng hóa. Khái nic s
dng trong nhiu tài liu. Nói chung, thut ng  
mô t nhng vt liu có kh c nhm cung cp chng cho
gia súc. Ví d: rau mung, cám go, bt cá, bng th th.
 khái quát chúng ta có th         
nhng sn phm thc vng vt và khoáng v 
tiêu hóa, hp thu và s dng cho các mu c.
2.1.2 Thức ăn chăn nuôi
Th c xem là hn hp nhng sn phm có ngun gc
thc v ng vt, vi sinh vt, khoáng vt, nhng sn phm hóa hc, công
ngh sinh hng sn phm này cung cp các chng cn thit
cho con vng mim bo cho con vt khe mng,
sinh sn và sn xu  ng trong mt thi gian dài. Ngoài ra th
 li nhng tn phng vt có th
gây n sc khi tiêu th.
Khái nim ca tng
loi thng thái sinh lý ca con thú lúc s dng thí d
 u vì có chc làm gim s
ng i là loi th tt vì dê
có th  ng bc t bên trong
Trong thc t không phi tt c nhng vt liu có th c
c tiêu hóa  các vt nuôi khác nhau. S
khác nhau v kh  d ng ca
th
2.1.3 Phân loại thức ăn chăn nuôi
Phân loi theo ngun gc: Irma, 1983; Richard và Church, 1998 trích
ngung và tht nuôi, s giáo do Hà

c sa ; thn gc thc vt: h
u tri c, khô du
u da, khô du bông.
2.1.3.6 Thức ăn bổ sung khoáng
Bt v sò, b hn, dicanxiphotphat, b
Lut nghii hc
SV: Trn Anh Nht MSSV: 2102280
4
2.1.3.7 Thức ăn bổ sung vitamin
Các loi vitamin B1, B2, B3, D, A hoc premix vitamin.
2.1.3.8 Thức ăn bổ sung phi dinh dưỡng
ng. Theo bng dn s 70/524 ca
Châu Âu có ti 14 loi ph gia th
 Cht chng mc, cht chng oxy hóa.
 Cht to màu, to mùi.
 Thuc phòng bnh, kháng sinh.
 Chng.
2.2 Tổng quan về cây họ Đậu
H u là mt h thc vt rt quan trng bao gm ba h ph:
H ph Mung: gm khong 2800 loài, ch yu là các cây g quan trng
 vùng nhii và các trng c nhii.
H ph Trinh n m khot
là cây Keo (Acacia). Cây bình linh (Leucaena leucocephala) là mt loài cây
thn vng  vùng nhic loi h ph này.
H ph m, Papilionaceae): quan trng nht vi khong
12000 loài, ch yu là các loi cây thân c và dây leo, cung cp các loi thc
phm, thi và vt nuôi (Nguyn Th Hng Nhân,
2010).
2.3 Đặc điểm sinh thái của cây họ Đậu
Cây h u phân b  kh gi yu là  vùng

u Rng
18,3
35,0
u Ma
17,0
23,5
u Xanh
19,4
23,4
 
19,2
_
Siratro
17,0
18,0
Kudzu
9,3
18,0
Stylo
13,3
16,4
( Dương Hữu Thời và cộng sự, 1982)
2.4.2 Chất độc và chất chống dinh dưỡng trong cây họ Đậu
H    m là va giàu ch  ng  i cha
nhiu ch khác,  là mt hình thc t v ca
 chng li côn trùng phá hi. Các chc trong cây h u thuc
loi flavonoid, glucosit, xyanua, axit amin d ng (mimosin)
Lut nghii hc
SV: Trn Anh Nht MSSV: 2102280
6

s, 1982).
2.5 Đậu Rồng hoang
Tên khoa hc: Psophocarpus scandens (Endl.) Verdc.
u Rng hoang
2.5.1 Nguồn gốc và sự phân bố
u Rng hoang là loài cây hoang di ph bin  min trung và phía
 i (Nigeria) mt phn
phía Bc và phía Nam Châu Phi (Malawi, Zambia, Angola, Mozambique).
Lut nghii hc
SV: Trn Anh Nht MSSV: 2102280
7
c trng  Jamaica và Brazil, là nh nhiên hóa. G
c khuyn khích  R.Congo là mt loài cây khá ph bin mi
i ti các ch trong vùng.
c bing rm lá  mc  
s ng dng nó còn rt ít, mc dù s th nghim chúng thành công v 
sut (Schippers, R.R. 2004).
Hình 2.1: Đậu Rồng hoang
2.5.2 Đặc điểm thực vật học
u Rng hoang là cây thân leo hoc cây thân tho có lá chét, thân dài
n 6 m, nhn ho nhau và có 3 lá kép, lá có
hình ngn giáo, dài 1  1,5 cm, không rng lá, cung lá dài 5  18 cm, sng lá
dài 1  5 cm, nh c hai b mng có lông
mn. Cm hoa có vài hoa, cung dài 3  40 cm, sng hoa dài 5  12 cm, có
lông mn, mt na rn 1 cm, lá bc bng
m,  dài 2  6 mm,  7 mm, thùy
không cân xn 3,5 mm; tràng hoa vi tiêu chun hình trng hoc
n 2 cm x 1,5 cm, màu xanh hoc hoa cà, lá có khía, màu xanh
tía nht hoc ng màu trng; nh có 10, có 9 ch nh và 1 cái t do  gia; nhy
hoa cao, thuôn dài, có 1 t bào, ging loi c mn tru, vi mi

10,06
-
34,84
8,93
Nguy
14,00
-
23,1
9,6
2.5.4 Sự tăng trưởng và phát triển
Sau khi ny chi, s phát trin ca u rt ch
phát trin rt tt. Khi phát trit mc che phu Rng hoang mc che kín
trong su        xung quanh,  cui cây nhng
nhánh mi s mc ra và qun li vng thành, chúng s h
tr ln nhau và qun li, hình thành dây, xp hình nón, mc rt tt  trên và
che ph to thành bu. Bu này phát trin mnh trên cao, un cong và
che ph ti cây ca nhng nhánh mi hình thành nhng nhóm
u ging nhau và hòa trn vi nhng b n gn
t trng cây. Các nhánh mc ra r n, có
các mu nh phong phú to thành r (Faidah Hanum and L.J.G Van der
Maesen, 1968).
Hoa bu n sau khi trng 115 ngày, hoa n t n tháng 3,
n tháng 5 (Faidah Hanum and L.J.G
Van der Maesen, 1968).
2.6 Đậu Biếc
Tên khoa hc: Clitoria ternatea L.
u Bic
Lut nghii hc
SV: Trn Anh Nht MSSV: 2102280
9

Kalamani, 2003).
u Bic cao t 90  162 cm. Lá kép lông chim l, có 5  7 lá chét
hình trái xoan, mng, nhn hay tù  gc, tròn hay nhn  u, có lông ri rác 
mng lá dài 1  3 cm. B r dài, phát trin theo
chiu rn 2 m. Thân cây có màu lam tía, do dai. Hoa th phn chéo
bng côn trùng hay t th phn. Hoa  c hay xp thành t
có cung c 4 mm, dài 5 cm, lá hình ngn giáo hay hình xoan tròn. Mt s
loi u Bic hoa có màu trng kem, hoa tr riêng l, có hình dng rt lôi
cun. Qu u có lông mc 10 x 1 cm. u khi khô cha t 6
 8 ht hình thn, có màu xanh hoc nâu (S. Michael A. and Kalamani, 2003).
u Bic có tính thích nghi cao, kh c m  liên
tc, gi c tình trng t nh u Bic có kh
 t hp tt vi nhiu loi c   Cenchrus ciliaris, Digitaria
decumbns và nhng loi c mc t nhiên, và nh  hình thành mng
c hn hp.
Theo Iracema Lima Ainouz et al (1994), protein d tr trong ht ging
ca cây hai lá mm nói chung là nm trong lá mm. Trong quá trình ny mn
c thy phân và chng cc chuy
ng cây con. Vic gim và chuyi các protein d tr c yêu cu
kt hp vi các phn ng enzyme thy phân protein có trong ht ging
thành hoc tng hp li ln na trong quá trình phát trin. Mc dù các enzym
thc chp nhn vì nó là chìa khóa các hp cht trong vic
ng protein d tr, mt s hiu bi c nêu
rõ. Công vic hic thc hin nghiên cn protein tng
s và các hong thy phân protein ca ht ging u Bic.
2.6.3 Năng suất và thành phần hóa học
 u kin canh tác thun l  t cht khô có th t 30
t. Hu bing protein cao 15  25ng protein
tng s có th t 14  20%, thành phn ca ht bao gm 25  38% protein,
5ng tng s, 10% béo. Nitrogen tp trung  phn ngng t

 c ta, Kudzu thy mc nhi ng bn trung du
min núi, cây phát trin tt, dùng làm cây ph n cao su hay các
.
2.7.2 Đặc điểm thực vật học
Kudzu là c nhanh, dài và d un, phn gc già hóa g,
thân bò có lóng, có kh   các lóng tip xúc vt. Lá dày, có ba lá
Lut nghii hc
SV: Trn Anh Nht MSSV: 2102280
12
chét hình bu dc to, dài 5  12cm và rng 11cm. Chùm hoa có 1  5 hoa to,
cung ngng màu xanh. Qu thng dt, dài 4  5cm có nhi
màu vàng khi chín. Mi qu có 3  12 ht. Khi qu chín thì m ht có th 
n 1 mét. Ht có v bc. R phát trin sâu, có th có tinh bt vi t l 40%
trng 15 ngày sau khi ny mm thì xut hic
ng chu tiên phát trin r ph ng
hn tt. Gia 4  6 tun cây bu xut hin cành và lan rng.
2.7.3 Thành phần hóa học
Theo Havard  Dusclos (1969) Kudzu nhit cht xanh
t 40 tn/ha (trích t ngun Nguyn Thin, 2003). Loustalot và Telfort
(1968) (trích t FAO), nhn thy r  t trng thiu N, Kudzu không
biu hin rõ các triu cht ch ng  55% mc t
các nt sn ln và  m va phi. Landrau et al (1953) (trích t 
n) thy rng Kudng ti mc 275 kg N/ha cho ln cu tiên 
bn tháng tui sau khi trng, lúc này các nt sn còn nh
c ghi nhn. M c ghi nhn bi
Hopkinson (1969). Parbery (1967) ghi nhn m  ng 100 kg N/ha 
Kimberley (Bc Australia).
Bảng 2.4: Thành phần hóa học Kudzu nhiệt đới
Tác giả
% DM

c trng rng rãi  khp các vùng nhi và cn nhii. Phát trin
tt nhu mùa thu  vùng nhii và cn nhii m, có
th phát tri    vùng nhi i  u Thi và cng s,
1982).
2.8.2 Đặc điểm thực vật học
u Siratro có thân bò, lông mn, ngn, r c lên có cm giác nhám.
Lá có ba lá chét, có lông mn  mc, mt trên ít. Lá chét gii
i xng, có thùy cn hoc không có, lá chét bên bi xng có mt
thùy  bìa ngoài. Chùm bông có t 6  12 bông  tím  nách lá và 
ngn cung bông dài 10  30 cm. Trái dài khong 8 cm, du nhn, t m
khi chín, có 12  13 ht màu t d u Thi và cng s,
1982).
2.8.3 Đặc điểm sinh thái
u Siratro Li khí hu Á nhii và nhit
i khô. Có kh  khí hu m ti khô. Mc mnh  nhi
trung bình 21
0
C.
Nó Tr bông vào mùa thu, chng hn rt khe nó và có nhm
sinh thái c:

Trích đoạn Năng suất và thành phần hóa học

---