Webs i te: htt p://www.d ocs .vn Email : lienhe @doc s.vn Te l (: 0918.775.368
Lời mở đầu
Sau hai cuộc kháng chiến trờng kỳ chống giặc ngoại xâm và giành đợc độc
lập, đất nớc ta tiếp tục con đờng mình đã lựa chọnđó là con đờng đi lên CNXH,
chúng ta đang vững bớc tiến vào thế kỷ mới với những thách thức và khó khăn
mới với con đờng mà chúng ta đã chọn,nhng không vì thế mà ta chịu lùi b-
ớc,chịu khuất phục trớc khó khăn.Chúng ta sẽ vẫn tiếp tục đi theo con đờng mà
chúng ta đã lựa chọn,chúng ta đề ra nhiệm vụ để hoàn thành nó và những phơng
hớng để dẫn chúng ta tới thắng lợi trên con đờng mà chúng ta đã chon. Tuy
nhiên để tiến đến đợc CNXH chúng ta còn phải trải qua nhiều chặng đờng đầy
gian lao va thử thách, đó là bớc quá độ để Tổ quốc Việt Nam có thể sánh vai với
các cờng quốc hùng mạnh trên thế giới, đó là bớc quá độ để chúng ta tiến đến
chế độ mới, chế độ Cộng sản chủ nghĩa, chế độ mà mọi ngời đều đợc hởng hạnh
phúc, ấm no và công bằng.Tuy nhiên từ giờ đến đó chúng ta còn bao nhiêu công
việc phải làm, bao nhiệm vụ phải hoàn tất. Con đờng mà chúng ta đang đi đầy
chông gai, đòi hỏi chúng ta phải có đợc phơng hớng đúng đắn,phải nêu đợc rõ
nhiệm vụ cơ bản mà chúng ta cần làm. Để có thể làm đợc điều đó, chúng ta cần
có nhận thức đúng đắn về CNXH và con đờng quá độ để tiến lên CNXH. Và để
có thể làm đợc điều đó thì tất cả chúng ta cùng phải đồng lòng, chung sức vun
đắp nó. Đặc biệt là đối với thế hệ trẻ chúng em,thì nhiệm vụ càng nhiều và thêm
phần nặng gánh, đòi hỏi chúng em phải cố gắng, nỗ lực hết mình để góp phần
vào cùng đất nớc tiến lên. Đó chính là lý do khiến em chọn đề tài này. Em
mong rằng sau đề tài mà mình làm, em có thể biết rõ hơn về con đờng mà
chúng ta đang đi, nhận thức về nó sâu sắc hơn sẽ có thể hiểu đợc nhiệm vụ mà
cả nớc ta phải làm, con đờng mà chúng ta phải vợt qua.
Qua đề tài này, em muốn gửi lời cảm ơn tới Thầy Tô Đức Hạnh, ngời đã
giúp em hiểu sâu sắc hơn con đờng mà cả nớc ta đang tiến đến.Những lời giảng
của thầy giúp em biết thêm những khó khăn và thử thách mà cả nớc đang phải
trải qua trên con đờng tiến lên CNXH. Với đề tài này, em muốn góp phần nhỏ
bé của mình vào công cuộc xây dựng và phát triển của đất nớc
1

chủ nghĩa do cả hai cùng dựa trên chế độ t hữu về t liệu sản xuất. Nhng quan hệ
sản xuất xã hội chủ nghĩa không thể ra đời từ trong lòng chế độ t bản chủ nghĩa
bởi nó dựa trên chế độ công hữu về t liệu sản xuất. Phơng thức sản xuất cộng
3
Webs i te: htt p://www.d ocs .vn Ema i l : lie nhe@doc s.vn Tel (: 0918.775.3 68
sản chủ nghĩa chỉ ra đời sau khi cách mạng vô sản thành công, giai cấp vô sản
giành đợc chính quyền và bắt tay vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội
giai đoạn đầu của phơng thức sản xuất cộng sản chủ nghĩa.
Cuộc cách mạng vô sản khác với các cuộc cách mạng trớc đó ở chỗ các
cuộc cách mạng trớc đó giành đợc chính quyền là kết thúc cuộc cách mạng vì
nó dựa trên chế độ t hữu về t liệu sản xuất, còn cuộc cách mạng vô sản thì việc
giành đợc chính quyền mới chỉ là bớc khởi đầu còn vấn đề cơ bản hơn là giai
cấp vô sản phải phải xây dựng một xã hội mới cả về lực lợng sản xuất lẫn quan
hệ sản xuât, cả về cơ sở hạ tầng lẫn kiến trúc thợng tầng, cả về tồn tại xã hội lẫn
ý thức xã hội.
Không những thế, công cuộc xây dựng Chủ nghĩa xã hội phải thông qua
quá trình đấu tranh gian khổ của giai cấp công nhân và nhân dân lao động nhằm
giành lấy chính quyền Nhà nớc và sử dụng bộ máy Nhà nớc của mình để cải tạo
xã hội cũ, xây dựng xã hội mới xã hội xã hội chủ nghĩa, quá trình đó cần
phải có thời gian, một thời kỳ lâu dài.
Vì thế thời kỳ quá độ lên Chủ nghĩa xã hội là tất yếu đối với mọi nớc đi
lên Chủ nghĩa xã hội.
Nó do đặc điểm của sự ra đời phơng thức sản xuất xã hội chủ nghĩa và đặc
điểm của cuộc cách mạng vô sản quy định.
Xã hội T bản chủ nghĩa càng phát triển mạnh bao nhiêu thì mâu thuẫn
trong lòng nó càng gay gắt hơn bấy nhiêu, vì thế sự mâu thuẫn đó đã tạo ra
những tiền đề vật chất làm cơ sở cho sự thay thế chủ nghĩa t bản bằng chủ nghĩa
xã hội trên phạm vi toàn thế giới
V.I.Lênin đã khẳng định rằng ở các nớc kém phát triển cũng có khả năng
tiến lên Chủ nghĩa xã hội trong những điều kiện thích hợp. Trên thực tế,thắng

bản chất là xô viết nông dân và xô viết những ngời lao động.
Lênin khẳng định rằng ở một nớc kém phát triển có thể và cần phải tạo ra
những điều kiện tiên quyết để thực hiện chủ nghĩa xã hội bắt đầu bằng một cuộc
5
Webs i te: htt p://www.d ocs .vn Ema i l : lie nhe@doc s.vn Tel (: 0918.775.3 68
cách mạng thiết lập chính quyền liên minh công nông và phải tiến lên Chủ
nghĩa xã hội qua các bớc quá độ, không đợc nhảy vọt cũng nh nóng vội.
4. Thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua t bản chủ nghĩa ở Việt
Nam.
Thời kỳ quá độ là thời kỳ lịch sử mà bất cứ một quốc gia nào đi lên chủ
nghĩa xã hội cũng đều phải trải qua, ngay cả đối với các nớc đã có nền kinh tế
rất phát triển. Đối với nớc ta, một nớc nông nghiệp lạc hậu đi lên chủ nghĩa xã
hội bỏ qua chế độ t bản chủ nghĩa thì lại càng phải trải qua một thời kỳ quá độ
lâu dài.
4.1. Tính tất yếu khách quan của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội của n-
ớc ta.
Từ khi Thực dân Pháp xâm lợc cho đến năm 1930, các phong trào cứu nớc
của nhân dân ta,những phong trào theo lập trờng tiểu t sản và t sản, đều lần lợt
thất bại. Nhng từ năm 1930 trở đi,dới ngọn cờ lãnh đạo của Đảng Cộng Sản
theo con đờng chủ nghĩa xã hội, nhân dân ta đã thu đợc hết thắng lợi này đến
thắng lợi khác. Đầu tiên là chiến thắng Thực dân Pháp xâm lợc, sau đến đế quốc
Mỹ, và tiếp tục đa đất nớc tiến lên theo con đờng mới con đờng xã hội chủ
nghĩa.
Hai cuộc kháng chiến trờng kỳ chống giặc xâm lợc đã khiến nhân dân ta
phải hy sinh rất nhiều cả về ngời và của. Cuộc đấu tranh đó chính là cuộc đấu
tranh chống lại chủ nghĩa t bản. Vì vậy sau khi giành chiến thắng, chúng ta
không thể tiến theo con đờng t bản chủ nghĩa. Bởi nhân dân ta đã phải chịu quá
nhiều đau thơng, đó cũng là do chủ nghĩa t bản gây ra. Tiến theo con đờng chủ
nghĩa xã hội là phù hợp với đông đảo nguyện vọng của quần chúng nhân dân.
Hơn thế nữa trong hoàn cảnh toàn thế giới đã bớc vào thời đại quá độ từ

tế của nớc nhà.
Không những thế, chúng ta phải biết phát huy những truyền thống quý báu
của dân tộc, tranh thủ tối đa mọi điều kiện thuận lợi từ bên ngoài.
Nói chung, thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội là một quá trình hết sức
khó khăn phức tạp,đòi hỏi chúng ta phải biết phát huy đợc sức mạnh tổng hợp
7
Webs i te: htt p://www.d ocs .vn Ema i l : lie nhe@doc s.vn Tel (: 0918.775.3 68
của mọi thành phần kinh tế, tận dụng tối đa thành tựu khoa học của nhân loại
thì mới có thể thực hiện đợc chặng đờng quá độ.
4.3. Khả năng quá độ lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua chủ nghĩa t bản ở nớc ta.
Chúng ta có khả năng quá độ lên chủ nghĩa xã hội bỏ qua giai đoạn phát
triển t bản chủ nghĩa bởi chúng ta có đầy đủ điều kiện thuận lợi cả về khách
quan lẫn chủ quan.
Về khách quan, đất nớc ta xây dựng chủ nghĩa xã hội trong điều kiện cuộc
cách mạng khoa học kỹ thuật hiện đại trên thế giới phát triển hết sức mạnh
mẽ,nó làm cho lực lợng sản xuất ngày càng mang tính quốc tế hoá cao,vì vậy
các quốc gia phụ thuộc vào nhau ngày càng lớn. Điều đó cho phép chúng ta có
thể tranh thủ tối đa các nguồn lực từ bên ngoài,đặc biệt là vốn, khoa học công
nghệ, kinh nghiệm quản lý..để phát triển nhanh nền kinh tế trong nớc.
Về chủ quan, sau chặng đờng gian lao chống giặc ngoại xâm, chúng ta đã
giành đợc chính quyền về tay giai cấp vô sản, do Đảng Cộng Sản - đại diện của
Đảng Mác xit lãnh đạo,chúng ta đã thiết lập đợc liên minh giai cấp công nông.
Có nghĩa là chúng ta đã có đầy đủ điều kiện để tiến hành quá độ lên chủ nghĩa
xã hội.
II. Quá trình nhận thức về con đờng quá độ lên chủ
nghĩa xã hội ở nớc ta.
1. Quá trình nhận thức về con đờng quá độ đi lên chủ nghĩa xã hội của
chúng ta.
Việc bỏ qua giai đoạn phát triển t bản chủ nghĩa,tiến thẳng lên chủ nghĩa
xã hội ở nớc ta nghĩa là rút ngắn một cách đáng kể quá trình đi lên chủ nghĩa xã

tập thể của quần chúng lao động nhằm thực hiện thắng lợi ba cuộc cách
mạng,trong đó cách mạng kỹ thuật là then chốt,là phơng hớng cơ bản có tính
quy luật của cách mạng xã hội chủ nghĩa ở nớc ta.
Đảng nêu ra mục tiêu của chủ nghĩa xã hội là phải xây dựng chế độ làm
chủ tập thể xã hội chủ nghĩa chế độ mới, nền sản xuất lớn xã hội chủ nghĩa
nền kinh tế mới, nền văn hoá mới, con ngời mới xã hội chủ nghĩa. Cần phải
nhận thức về vai trò của sự phát triển lực lợng sản xuất trong sự nghiệp xây
9
Webs i te: htt p://www.d ocs .vn Ema i l : lie nhe@doc s.vn Tel (: 0918.775.3 68
dựng xã hội chủ nghĩa rõ hơn,đồng thời phải thấy rõ hơn sự cần thiết phải gắn
liền nhiệm vụ xây dựng kinh tế với xây dựng văn hoá và con ngời mới Điều
đáng chú ý là việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân lao động đợc nhấn
mạnh, xem đó là động lực to lớn trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở
nớc ta.Tất cả đều thể hiện mong muốn và cố gắng của Đảng tatrong việc tìm tòi
sáng tạo con đờng đi lên chủ nghĩa xã hội, một mô hình của chủ nghĩa xã hội ở
Việt Nam.
1.3. Cả nớc quá độ lên chủ nghĩa xã hội và công cuộc đối mới do Đảng ta
khởi xớng và lãnh đạo.
Sau chiến thắng mùa xuân 1975, đất nớc thống nhất, cả nớc cùng quá độ
lên chủ nghĩa xã hội trong điều kiện những điều kiện không thuận lợi do tình
hình thế giới có nhiều diễn biến phức tạp.
Cùng lúc đó, mô hình kinh tế tập trung quan liêu,bao cấp bộc lộ một cách
toàn diện mặt tiêu cực của nó, hậu quả nó mang lại là một tổn thất lớn đối với
chúng ta.
Với những khó khăn đó Đảng ta đã phân tích tình hình và nguyên nhân,
tìm ra các giải pháp, từ đó thực hiện đổi mới.
Đại hội lần thứ VI của Đảng đã đa ra đờng lối đổi mới toàn diện từ đổi mới
kinh tế là chủ yếu, phải đi đến đổi mới chính trị, văn hoá,xã hội, từ đổi mới t
duy, nhận thức, t tởng đến đổi mới hoạt động thực tiễn của Đảng, nhà nớc và
các tầng lớp nhân dân Chúng ta phải vợt qua mô hình chủ nghĩa xã hội cũ để