BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
TRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC BẰNG HOẠT ĐỘNG
THĂM LỚP DỰ GIỜ
A. ĐẶT VẤN ĐỀ:
I. cơ sở lý luận

Giáo dục tiểu học với tư cách là một bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục phổ
thông có vai trò quan trọng là hình thành cho học sinh những kiến thức cơ bản ban
đầu của nhân cách con người mới xã hội chủ nghĩa Việt nam .Chất lượng giáo dục
tiểu học do đội ngũ giáo viên tiểu học quyết định. Họ là nhân tố trung tâm của quá
trình thực hiện mục tiêu đào tạo. Vai trò của bậc học chỉ được thể hiện và phát huy
bằng chính vai trò của người giáo viên tiểu học chủ thể trực tiếp của quá trình giáo
dục các em, như Nghị quyết hội nghị lần thứ II Ban chấp hành Trung ương Đảng
khoá VIII đã nêu: “Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng của giáo dục và
được xã hội tôn vinh. Giáo viên phải có đủ đức, đủ tài. do đó phải đào tạo giáo viên
có chất lượng cao, thực hiện chương trình giáo dục thường xuyên, bồi dưỡng,
chuẩn hoá, nâng cao phẩm chất và năng lực cho đội ngũ giáo viên.” Vì vậy muốn
nâng cao chất lượng giáo dục, vấn đề mang tính chiến lược hàng đầu là phải nâng
cao chất lượng đội ngũ giáo viên cả về trình độ, phẩm chất và năng lực,mà vấn đề
nâng cao chất lượng giờ dạy là một trong những nội dung quan trọng trong việc
nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên .Có thể nói, đội ngũ giáo viên nói chung và
giáo viên tiểu học nói riêng là lực lượng cốt cán biến các mục tiêu giáo dục thành
hiện thực,đội ngũ này giữ vai trò quan trọng quyết định chất lượng và hiệu quả giáo
dục. Bởi vậy phải nhanh chóng củng cố và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên giỏi về
chuyên môn, vững vàng về nghiệp vụ tay nghề, có phẩm chất đạo đức tốt, có phong
cách sư phạm đẹp mới đáp ứng kịp thời xu hướng đổi mới của nền giáo dục hiện
nay.Để làm được điều đó thì mỗi hoạt động trong công tác giáo dục đều phải được
chú trọng và quan tâm đúng mức. Một trong những hoạt động quan trọng đó là: Dự
1



có hình thức tổ chức các tiết học linh hoạt, sáng tạo, giúp họ bình tĩnh, tự tin khi lên
lớp, từ đó nâng cao trình độ, nghiệp vụ tay nghề .
Để hưởng ứng cuộc vận động đổi mới công tác quản lý nâng cao chất lượng và hiệu
quả giáo dục trong các nhà trường mà ngành giáo dục đã phát động, trong mấy năm
qua, trường chúng tôi đã có những sáng kiến trong việc tổ chức cho giáo viên dự
giờ thăm lớp thường xuyên và thực sự đã giúp giáo viên rất nhiều trong việc phát
triển chuyên môn .Từ những nhận thức và các hoạt động đã làm tôi mạnh dạn chọn
đề tài: "Bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên bằng hoạt động dự giờ,
thăm lớp."
III.Đặc điểm tình hình :
1. Thuận lợi:
Về cơ sở vật chất của nhà trường khang trang có đầy đủ các phòng học, phòng chức
năng đảm bảo đủ các điều kiện phục vụ hoạt động dạy học.
-Đội ngũ Ban giám hiệu nhiệt tình ,năng động, vững vàng về chuyên môn, có năng
lực quản lý.
- Tập thể cán bộ giáo viên, nhân viên trong trường đoàn kết cùng quyết tâm phấn
đấu xây dựng trường tiên tiến và trường đạt chuẩn Quốc gia. Nhà trường có đội ngũ
cán bộ, giáo viên trẻ các đồng chí giáo viên tâm huyết với nghề, luôn yêu nghề,
mến trẻ, có tinh thần trách nhiệm cao, luôn hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.
- Được sự quan tâm của Uỷ ban nhân dân phường tạo điều kiện giúp đỡ, động viên
để nhà trường hoàn thành nhiệm vụ của ngành
- Các bậc phụ huynh khá quan tâm , có sự phối hợp khá chặt chẽ với nhà trường
trong việc thống nhất các biện pháp giáo dục học sinh, tích cực ủng hộ nhà trư ờng

3


về tinh thần và cơ sở vật chất.Bên cạnh những thuận lợi, nhà trường còn gặp một số
khó khăn sau:
3. Khó khăn:

- Phác thảo nội dung cần quan sát.
- Xác đònh phương pháp kiểm tra tri thức, kó năng của học sinh sau giờ học.
Bước 2: Tiến hành dự giờ
Là hệ thống những quan sát về diễn biến thực tế của giờ lên lớp nhằm thu
thập những thông tin phục vụ cho mục đích dự giờ. Người dự phải làm tốt việc
ghi chép để sau đó tái hiện được những tình huống dạy học cơ bản nhằm cho
phép đánh giá bài học đó theo tiếp cận hệ thống
- Khi dự giờ, giáo viên cần chú ý quan sát những vấn đề sau:
- + Nội dung bài giảng: Nội dung có phù hợp với yêu cầu chương trình và
SGK, phù hợp với trình độ tiếp thu của học sinh không? Nội dung có chính xác,
hệ thống và có đảm bảo tính giáo dục không?
- + Phương pháp làm việc của thầy và trò: Thầy kiểm tra, cho điểm đánh
giá học sinh như thế nào? Giảng bài mới ra sao? ( Giới thiệu bài, dẫn dắt học
sinh tiếp thu kiến thức mới ( chú ý các phương pháp dạy học mà giáo viên đang
sử dụng ). Rèn luyện kỹ năng, củng cố kiến thức cho học sinh như thế nào? Phát
huy tính tích cực tự giác của học sinh, động viên cả lớp tham gia vào quá trình
dạy học ( quan sát họat động của thầy và họat động trò ). Chú ý đến mọi học
sinh trong lớp giúp các em đều nắm được bài.
- + Sử dụng đồ dùng dạy học trên lớp như thế nào? Có hiệu quả không?
5


- + Tổ chức nề nếp tự học, công việc tự làm của học sinh trên lớp, không
khí học tập của học sinh trong lớp.
- + Hệ thống câu hỏi và bài tập rèn kỹ năng: đánh giá số lượng và chất
lượng câu hỏi và bài tập.
- + Vấn đề vệ sinh sức khỏe: giờ giấc ra vào lớp, tư thế ngồi học của học
sinh trong lớp.
- + Đánh giá chất lượng của tiết học và kết quả học tập của học sinh.
- * Chú ý: Tùy vào mục đích dự giờ mà giáo viên nhấn mạnh yêu cầu nào

viên đặt ra hay không? ) và chỉ ra trình độ lao động của người dạy ( trình độ
kiến thức, khả năng giảng dạy, tinh thần trách nhiệm ) cũng như đặc tính lao
động học tập của học sinh ( kiến thức và kỹ năng, năng lực nhận thức, thái độ
học tập ) trong quá trình dạy học của bài học đó.
Đánh giá giờ dạy theo “tiêu chuẩn phiếu đánh giá tiết dạy của bộ” trên
cơ sở phân tích như trên .Tuy nhiên, tiêu chuẩn chung nhất để đánh giá 1 giờ dạy
là: Nội dung, phương pháp, Cách tổ chức , kết quả. Một giờ dạy giỏi là phải nội
dung kiến thức chính xác, đảm bảo các u cầu chuẩn kiến thức kỹ năng .Đảm bảo
tính hệ thống, làm rõ các nội dung trọng tâm ,có nội dung phù hợp với mọi đối
tượng học sinh. Thực hiện việc dẫn dắt trong hình thành kiến thức,có biện pháp rèn
luyện kỹ năng, qua đó phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo cho học sinh trong
tiếp nhận và vận dụng kiến thức,hầu hết học sinh nắm được kiến thức cơ bản ,
trọng tâm , có khả năng vận dụng kiến thức vào giải bài tập hay giải quyết các vấn
đề có liên quan.... Chúng ta không thể đồng ý với kiểu đánh giá giờ lên lớp là tốt
hay chưa tốt chỉ căn cứ một cách hời hợt, phiến diện ở chỗ giáo viên áp dụng
phương pháp này hay phương pháp kia hay không, ở chỗ có sử dụng ĐDDH hay
không mà cần xem giáo viên sử dụng có hiệu quả không? . . . Vấn đề đặt ra là
không phải dùng nhiều hay ít câu hỏi mà là câu hỏi đặt ra có đúng lúc không,
đúng yêu cầu hay không, dẫn dắt câu hỏi để đưa các nội dung của bài học có lơgic
và khoa học khơng?
7


Khi phân tích, đánh giá giờ dạy, giáo viên cần ghi chép cụ thể những ý
kiến nhận xét của mình và những ý cần góp ý cho giáo viên để chuẩn bò cho
cuộc trao đổi đạt hiệu quả cao nhất.
Bùc 4: Trao đổi với giáo viên
Giáo viên phải trả lời được câu hỏi:
Mục tiêu của giờ dạy là gì? ( Nội dung kiến thức, những kỹ năng cần rèn cho
học sinh, hình thành phương pháp học tập cho học sinh,giáo dục tư tưởng tình

dịp các ngày lễ mang tính chất thao giảng của mỗi giáo viên (Mỗi dịp kỉ niệm, các
giáo viên thường đăng kí tham gia thao giảng một tiết dạy để chào mừng và các
giáo viên trong tổ khối đến dự giờ) do đó việc tổ chức rút kinh nghiệm cho mỗi tiết
dạy còn rất hạn chế, phần lớn các giáo viên chỉ dự giờ chứ ít khi rút kinh nghiệm vì
cho rằng đó là tiết dạy chào mừng. Cũng chính vì lí do trên mà công tác dự giờ của
giáo viên kém hiệu quả, giáo viên chưa thực sự ý thức tự giác trong trao đổi bài với
đồng nghiệp và dần đánh mất cơ hội tham gia góp ý bài dạy cho đồng nghiệp, các
đóng góp ý kiến thường chỉ tập trung vào các cán bộ chỉ đạo như Tổ trưởng hay
Hiệu trưởng, Hiệu phó. Xuất phát từ những thực tế đó, mấy năm gần đây chúng tôi
đã chú ý khắc phục để đưa ra những cách làm khác nhau giúp giáo viên tích cực
chủ động hơn trong việc dự giờ thăm lớp.
Căn cứ vào thời khoá biểu trên lớp của mỗi giáo viên, chúng tôi đã cùng với các tổ
trưởng chuyên môn lên lịch dự giờ cụ thể cho mỗi giáo viên. Trước đây các giờ
trống, mọi người thường không biết làm gì thì nay đã có lịch cụ thể để giáo viên
đến dự giờ các đồng nghiệp. Việc làm này đã giúp giáo viên tự giác, tích cực hơn
rất nhiều trong hoạt động dự giờ. Nếu như trước đây giáo viên e ngại không đến dự
giờ đồng nghiệp vì làm họ mất tự nhiên và nhiều người không thông cảm cho rằng
người đi dự là tinh vi này nọ,... thì nay giáo viên đã chủ động hơn vì có lịch cụ thể.
Đây là một hoạt động theo chúng tôi là rất có hiệu quả, người dạy thì chủ động về
9


bài dạy do đó chất lượng bài dạy sẽ cao hơn rất nhiều, còn người dự thì không phải
chỉ được dự giờ trong nhưng đợt thao giảng mà một tuần đảm bảo dự được 1-2 tiết
Sau mỗi tiết dạy, cả người dạy và người dự đều rút được kinh nghiệm để chủ động
hơn cho các bài sau.
4. Hoạt động rút kinh nghiệm giờ dạy của giáo viên:
Đây có thể nói là một hoạt động quan trọng nhất trong việc dự giờ, thăm lớp. Nắm
được vai trò và ý nghĩ của hoạt động đó, chúng tôi đã chủ động giúp giáo viên thực
hiện tốt nhất quyền tự chủ của mình. Khác với cách làm trước đây, giáo viên ít khi

lượng chuyên môn đối với mỗi giáo viên.
Cũng trong những năm gần đây, chất lượng của các buổi sinh hoạt chuyên môn đã
khởi sắc một cách đáng kể, các ý kiến trao đổi sôi nổi hơn vì các bài dạy trong tuần
cần được góp ý ngày một nhiều hơn, thời gian sinh hoạt thường kéo dài cả buổi và
thực sự có hiệu quả. So sánh tỷ lệ phần trăm số tiết dạy có xhất lượng giữa khi
chưa thực hiện sáng kiến và khi đã thực hiện sáng kiến :
số

Khi chưa thực hiện SKKN
giỏi
khá
ĐYC
CĐ
tiết
SL %
SL %
SL %
SL %
dự
34 8
23.5 12 35.3 10 29.4 4
11.
8

Khi đã thực hiên SKKN
giỏi
khá
ĐYC
SL %
SL %

phương pháp và nâng cao chất lượng giáo dục . Muốn đổi mới phương pháp thì
phải thường xuyên nghiên cứu học tâp trau dồi , học hỏi,trên cơ sở trao đổi góp ý
cùng xây dựng, phát huy tính sáng tạo của nhiều người để lựa chọn những con
đường ngắn nhất ,dễ hiểu nhất đẻ dạy học tốt nhất
Để việc dự giờ thăm lớp dưa lại hiệu quả cao nhất thì chúng ta cần đi theo trình tự
các bước như sau:
* Sinh hoạt tổ chuyên môn, nhóm trao đổi về những vướng mắc trong quá trình
thực hiện công tác giảng dạy. Tìm ra nội dung còn băn khoăn cần giải đáp nhằm
xây dựng chuyên đề để giải quyết vấn đề đó.
* Phân chia nội dung chuyên đề phù hợp với mỗi cá nhân và thời gian để đảm bảo
ai cũng có quyền tham gia và có quyền góp ý.
* Góp ý giờ dạy dựa vào phiếu đánh giá của bộ, ghi chép đầy đủ cụ thể để bảo đảm
ai cũng được góp ý để phát huy sự sáng tạo của nhiều người.
* Nhận xét phải chân tình cởi mở mang tính chất xây dựng và rút ra được những
bài học bổ ích sau mỗi lần dự giờ thăm lớp.
Trên đây là một số việc làm mà trường chúng tôi đã làm được trong mấy năm qua
nhằm đổi mới công tác quản lí chỉ đạo chuyên môn nâng cao chất lượng dạy học
trong nhà trường tiểu học. Chúng tôi rất mong nhận được sự quan tâm trao đổi của
bạn đọc về vấn đề này. Xin trân trọng cảm ơn!

12


13