BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM TP. HỒ CHÍ MINH
*********************
TÀO ANH KHÔI
ẢNH HƯỞNG CỦA CƠ CHẤT ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ
PHÁT TRIỂN NẤM LINH CHI (Ganoderma lucidum)
TẠI BẢO LỘC, LÂM ĐỒNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP
Thành phố Hồ Chí Minh, Tháng 11/2012
1
TÓM TẮT
Đề tài “Ảnh hưởng của cơ chất đến sinh trưởng và phát triển nấm Linh chi
Ganaderma lucidum tại Bảo Lộc – Lâm Đồng” đã được thực hiện tại phòng công nghệ
nấm trường Cao đẳng Kinh tế và Công nghệ Bảo Lộc từ tháng 5 năm 2012 đến tháng
09 năm 2012 với mục tiêu chọn được môi trường nhân giống cấp 1, cấp 2 và cơ chất
thích hợp cho sinh trưởng và phát triển nấm Linh chi, hoàn thiện qui trình sản xuất nấm
Linh chi tại Bảo Lộc để có thể áp dụng nuôi trồng nấm ở qui mô lớn tại địa phương.
Đề tài gồm 4 thí nghiệm. Thí nghiệm 1: khảo sát sự sinh trưởng hệ sợi nấm Linh
chi trên môi trường nhân giống cấp 1, tham gia thí nghiệm gồm bốn môi trường nhân
giống cấp 1, được bố trí theo kiểu hoàn toàn ngẫu nhiên một yếu tố. Thí nghiệm 2:
khảo sát sinh trưởng của hệ sợi nấm Linh chi trên môi trường nhân giống cấp 2. tham
gia thí nghiệm gồm 10 môi trường nhân giống cấp 2, được bố trí theo kiểu hoàn toàn
ngẫu nhiên một yếu tố. Thí nghiệm 3: Đánh giá cơ chất ảnh hưởng đến đến sinh trưởng
phát triển cuả nấm linh chi. Tham gia thí nghiệm gồm 9 cơ chất, được bố trí theo kiểu
Reishi’s spwan on mother breeding habitats, The experiment was laid out following
completely randomized design (CRD) with 4 habitats (PGA, Mizuno, Czapek- Dox an
advanced PGA) and 3 replications. Experiment 2: exploring the growth of fungal
filaments on seacond breeding habitats; there were consists of 10 breeding habitats in
experiment, are arranged in a completely random design (CRD) with 3 replications.
Experiment 3: the influence of substrate on growth and development of Ganaderma
lucidum; database involved nine treatment, Experimental design was a Completely
Randomized Design with 3 replications. The data were analyzed by using the analysis
of variance (ANOVA) and group means were compared by Duncan Multiple Range
Test (DMR) using the SAS 9.1 program. Means separation were computed following
Duncan’s Multiple Range Test (DMRT).
Results were achieved: Mother spawn suitable for growth of Dalat’s Reishi
spawn was advanced PGA. In seacond spwan habitats: Mixed rice 50% + sawdust
50% is best for . Significant difference was observed in biological yield, dry yield and
biological efficiency of Reishi (Ganaderma lucidum) on differences substracts .The
highest biological yield (52,11 g/packet) and biological efficiency (15,79%) was
obtained from mixed rubber sawdust 70% + 30% rice brain.
4
MUC
̣ LUC
̣
Nội dung
Trang
MỤC LỤC........................................................................................................................................................ 5
....................................................................................................................................................................... 8
VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP THÍ NGHIỆM..................................................................................................... 38
2.1. Thời gian và địa điểm thí nghiệm............................................................................................................39
2.2. Nội dung thí nghiệm.................................................................................................................................39
2.3. Vật liệu thí nghiệm...................................................................................................................................39
2.3.1. Nấm Linh chi................................................................................................................................................39
5
2.3.2. Thiết bị......................................................................................................................................................... 40
2.3.3. Môi trường sử dụng.....................................................................................................................................40
2.3.3.1. Môi trường nhân giống cấp 1 (Lê Duy Thắng, 2009) ............................................................................40
2.3.3.2. Môi trường nhân giống cấp 2: .............................................................................................................41
2.3.3.3. Môi trường cơ chất mùn cưa cao su: ..................................................................................................41
2.4. Phương pháp thí nghiệm.........................................................................................................................42
2.4.1. Khảo sát sinh trưởng hệ sợi nấm Linh chi trên các môi trường nhân giống cấp 1.......................................42
2.4.1.1. Bố trí thí nghiệm..................................................................................................................................42
2.4.1.2. Cách tiến hành thí nghiệm: ..................................................................................................................42
2.4.1.3. Các chỉ tiêu theo dõi ............................................................................................................................43
2.4.2. Khảo sát sự sinh trưởng của sợi nấm trên môi trường nhân giống cấp 2.....................................................43
2.4.2.1. Bố trí thí nghiệm...................................................................................................................................43
2.4.2.2. Cách tiến hành thí nghiệm: ..................................................................................................................44
2.4.2.3. Các chỉ tiêu theo dõi: ...........................................................................................................................44
2.4.3. Đánh giá ảnh hưởng cuả cơ chất đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của nấm Linh chi tại Bảo Lộc,
Lâm Đồng............................................................................................................................................................... 45
2.4.3.1. Bố trí thí nghiệm...................................................................................................................................45
2.4.3.2. Cách tiến hành:....................................................................................................................................46
2.4.3.3. Các chỉ tiêu theo dõi ............................................................................................................................46
6
3.4.4.2. Ảnh hưởng của cơ chất đến độ lớn của nấm Linh chi .........................................................................72
3.5. Khảo sát dược chất có trong hệ sợi nấm và quả thể nấm Linh chi ........................................................76
3.5.1. Định tính Alkaloid.........................................................................................................................................76
3.5.2. Xác định hơp chất saponin..........................................................................................................................77
3.5.2.2. Định tính saponine bằng phương pháp Fontan – Kaudel.....................................................................78
3.5.3. Định tính triterpenoid..................................................................................................................................79
3.5.4. Định tính acid hữu cơ...................................................................................................................................79
3.5.5. Định lượng polysaccharide từ quả thể nấm Linh chi ...................................................................................80
CHƯƠNG 4................................................................................................................................................... 82
KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ.................................................................................................................................. 82
4.1. Kết luận....................................................................................................................................................82
4.2. Đề nghị.....................................................................................................................................................82
TÀI LIỆU THAM KHẢO.................................................................................................................................... 83
PHỤ LỤC....................................................................................................................................................... 87
DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT
CG: cám gạo
CB: cám bắp
Ctv: cộng tác viên
Cv: Coefficent of Variation: Hệ số biến động
MC: mùn cưa cao su
NT: nghiệm thức
7
1.2.3. Khoáng: .......................................................................................................................................................26
1.3. Tình hình trồng nấm Linh chi ...................................................................................................................26
1.3.1. Tình hình trồng Linh chi trên thế giới...........................................................................................................26
1.3.2. Tình hình trồng nấm Linh chi Tại Việt Nam.................................................................................................27
1.4. Cơ chất trồng nấm Linh chi .....................................................................................................................29
1.4.1. Trồng nấm Linh chi trên gỗ khúc..................................................................................................................29
1.4.2. Trồng nấm Linh chi trên cơ chất mùn cưa....................................................................................................31
Bảng 1.2: Hàm lượng khoáng đa lượng cơ bản trong mùn cưa (%)..............................................................32
Bảng 1.3: Thành phần dinh dưỡng trong cám .............................................................................................33
1.5. Nghiên cứu cơ chất trồng nấm Linh chi trên Thế giới và trong nước......................................................35
1.5.1. Nghiên cứu cơ chất trồng nấm Linh chi trên Thế giới..................................................................................35
1.5.2. Nghiên cứu cơ chất trồng nấm Linh chi trong nước.....................................................................................37
CHƯƠNG 2................................................................................................................................................... 38
VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP THÍ NGHIỆM..................................................................................................... 38
2.1. Thời gian và địa điểm thí nghiệm............................................................................................................39
2.2. Nội dung thí nghiệm.................................................................................................................................39
2.3. Vật liệu thí nghiệm...................................................................................................................................39
2.3.1. Nấm Linh chi................................................................................................................................................39
2.3.2. Thiết bị......................................................................................................................................................... 40
2.3.3. Môi trường sử dụng.....................................................................................................................................40
2.3.3.1. Môi trường nhân giống cấp 1 (Lê Duy Thắng, 2009) ............................................................................40
2.3.3.2. Môi trường nhân giống cấp 2: .............................................................................................................41
2.3.3.3. Môi trường cơ chất mùn cưa cao su: ..................................................................................................41
2.4. Phương pháp thí nghiệm.........................................................................................................................42
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN.............................................................................................................................. 51
3.1. Ảnh hưởng của môi trường nhân giống cấp 1 thích hợp cho sinh trưởng và phát triển của hệ sợi nấm
Ganoderma licidum.........................................................................................................................................51
Bảng 3.1: Ảnh hưởng của môi trường nhân giống cấp 1 đến đường kính khuẩn lạc (cm) của hệ sợi nấm
Garnoderma licidum ....................................................................................................................................53
3.2. Ảnh hưởng của môi trường nhân giống cấp 2 đến sự sinh trưởng của hệ sợi nấm Ganoderma licidum
.........................................................................................................................................................................55
3.2.1. Ảnh hưởng của môi trường nhân giống cấp 2 đến chiều dài hệ sợi nấm Ganoderma licidum trên môi
trường nhân giống cấp 2 .......................................................................................................................................55
Bảng 3.2: Ảnh hưởng của môi trường nhân giống cấp 2 đến chiều dài của tơ nấm Linh chi trên môi trường
nhân giống cấp 2 (cm)..................................................................................................................................56
3.2.2. Ảnh hưởng của môi trường nhân giống cấp 2 đến tốc độ lan tơ của nấm Linh chi......................................58
Bảng 3.3: Tốc độ lan tơ của tơ nấm Linh chi trên môi trường nhân giống cấp 2 (cm/ngày).........................58
3.3. Ảnh hưởng của cơ chất đến sinh trưởng và phát triển của nấm Linh chi ...............................................60
3.4.1. Ảnh hưởng của cơ chất đến chiều dài lan tơ nấm Linh chi Ganoderma licidum ..........................................60
Bảng 3.3: Chiều dài tơ nấm Linh chi trên cơ chất mùn cưa cao su (cm).......................................................66
3.4.2. Ảnh hưởng của cơ chất lên tốc độ tăng trưởng của tơ nấm........................................................................67
Bảng 3.4: Tốc độ tăng trưởng của tơ nấm (cm/ngày)...................................................................................68
3.4.3. Ảnh hưởng của cơ chất đến thời gian tăng trưởng tơ nấm Linh chi ..................................................69
3.4.4. Ảnh hưởng của cơ chất đến giai đoạn phát triển quả thể nấm Linh chi ......................................................70
10
3.4.4.1. Ảnh hưởng của cơ chất đến số lượng quả thể nấm Linh chi................................................................70
Bảng 3.6: Thời gian xuất hiện quả thể và số chùm quả thể nấm Linh chi / bịch cơ chất...............................71
3.4.4.2. Ảnh hưởng của cơ chất đến độ lớn của nấm Linh chi .........................................................................72
11
MỞ ĐẦU....................................................................................................................................................... 15
CHƯƠNG 1................................................................................................................................................... 17
TỔNG QUAN TÀI LIỆU.................................................................................................................................... 17
1.1. Tổng quan nấm Linh chi...........................................................................................................................17
1.1.1. Vị trí phân loại .............................................................................................................................................18
Bảng 1.1: Phân loại theo màu sắc công dụng nấm Linh chi .........................................................................18
1.1.2. Đặc điểm hình thái nấm Linh chi .................................................................................................................19
Hình 1.1: Nấm Linh chi đỏ Đà Lạt .............................................................................................................................................20
Hình 1.2 : Chu trình phát triển của nấm Linh chi (Nguyễn Lân Dũng, 2001)..............................................................................21
1.1.3. Đặc điểm hình thái Linh chi đỏ Ganoderma lucidum chủng Dalat ..............................................................21
Hình 1.3: Quả thể của Ganoderma lucidum chủng Đà Lạt .......................................................................................................21
Hình 1.4: Bào tử Ganoderma lucidum chủng Đà Lạt (chụp dưới vật kính dầu x100).................................................................22
1.1.3. Đặc điểm sinh thái và phân bố nấm Linh chi................................................................................................22
1.1.4. Thành phần hoá học và đặc tính dược lý của nấm Linh chi (Ganoderma lucidum) .....................................24
1.2. Nhu cầu dinh dưỡng cho sự phát triển hệ sợi nấm..................................................................................25
1.2.1. Cacbon......................................................................................................................................................... 25
1.2.3. Đạm (N)........................................................................................................................................................26
1.2.3. Khoáng: .......................................................................................................................................................26
1.3. Tình hình trồng nấm Linh chi ...................................................................................................................26
1.3.1. Tình hình trồng Linh chi trên thế giới...........................................................................................................26
1.3.2. Tình hình trồng nấm Linh chi Tại Việt Nam.................................................................................................27
1.4. Cơ chất trồng nấm Linh chi .....................................................................................................................29
1.4.1. Trồng nấm Linh chi trên gỗ khúc..................................................................................................................29
Hình 1.5: Qui trình trồng nấm Linh chi trên gỗ khúc (Hồ Như Hải, 2011).................................................................................31
Hình 2.2: Sơ đồ bố trí thí nghiệm khảo sát sinh trưởng nấm Linh chi trên môi trường nhân giống cấp 1 ................................42
2.4.1.2. Cách tiến hành thí nghiệm: ..................................................................................................................42
2.4.1.3. Các chỉ tiêu theo dõi ............................................................................................................................43
2.4.2. Khảo sát sự sinh trưởng của sợi nấm trên môi trường nhân giống cấp 2.....................................................43
2.4.2.1. Bố trí thí nghiệm...................................................................................................................................43
Hình 2.3: Sơ đồ thí nghiệm khảo sát sự sinh trưởng của sợi nấm trên môi trường nhân giống cấp 2......................................44
2.4.2.2. Cách tiến hành thí nghiệm: ..................................................................................................................44
2.4.2.3. Các chỉ tiêu theo dõi: ...........................................................................................................................44
2.4.3. Đánh giá ảnh hưởng cuả cơ chất đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của nấm Linh chi tại Bảo Lộc,
Lâm Đồng............................................................................................................................................................... 45
2.4.3.1. Bố trí thí nghiệm...................................................................................................................................45
Hình 2.4: Sơ đồ bố trí thí nghiệm đánh giá ảnh hưởng cuả cơ chất đến sinh trưởng, phát triển và năng suất của nấm Linh chi
tại Bảo Lộc, Lâm Đồng ..............................................................................................................................................................46
2.4.3.2. Cách tiến hành:....................................................................................................................................46
2.4.3.3. Các chỉ tiêu theo dõi ............................................................................................................................46
3.5. Xác định dược chất có trong nấm Linh chi đỏ Đà Lạt (Ganoderma licidum)...........................................47
3.5.1. Phương pháp định tính alcaloid (Trần Hùng, 2004).....................................................................................47
3.5.1.1. Chuẩn bị dịch thử......................................................................................................................................48
3.5.1.2. Thuốc thử định tính alcaloid................................................................................................................48
3.5.2. Phương pháp xác định hợp chất saponin (Trần Hùng, 2004).......................................................................49
3.5.2.1. Thử nghiệm tính tạo bọt .....................................................................................................................49
3.5.2.2. Thử nghiệm Fontan – Kaudel...............................................................................................................49
3.5.3. Định tính triterpenoid (bằng phản ứng Liebermann – Burchard).................................................................50
3.5.4. Định tính acid hữu cơ...................................................................................................................................50
3.6. Định lượng polysaccharides (GLPs) (Yihuai Gao và ctv, 2001).................................................................50
2.5. Xử lý số liệu..............................................................................................................................................51
CHƯƠNG 3................................................................................................................................................... 51
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN.............................................................................................................................. 51
3.4.4. Ảnh hưởng của cơ chất đến giai đoạn phát triển quả thể nấm Linh chi ......................................................70
3.4.4.1. Ảnh hưởng của cơ chất đến số lượng quả thể nấm Linh chi................................................................70
Hình 3.8: Cơ chất sau 45 NSC
Hình 3.9: Cơ chất sau 60 NSC...........................................................................................71
Bảng 3.6: Thời gian xuất hiện quả thể và số chùm quả thể nấm Linh chi / bịch cơ chất...............................71
3.4.4.2. Ảnh hưởng của cơ chất đến độ lớn của nấm Linh chi .........................................................................72
Bảng 3.7: Ảnh hưởng của cơ chất đến chiều dài cuống nấm, đường kính và độ dày tán nấm Linh chi (cm)
.....................................................................................................................................................................72
Hình 3.10: Đường kính tán nấm
Hình 3.11: Chiều dài cuống nấm ...................................................................................74
Hình 3.12: Độ dày tán nấm......................................................................................................................................................75
Bảng 3.8: Ảnh hưởng của cơ chất đến trọng lượng tươi và trọng lượng khô của nấm Linh chi Ganoderma
licidum..........................................................................................................................................................75
3.5. Khảo sát dược chất có trong hệ sợi nấm và quả thể nấm Linh chi ........................................................76
3.5.1. Định tính Alkaloid.........................................................................................................................................76
Hình 3.13: Định tính alcaloid với thuốc thử Mayer...................................................................................................................76
Hình 4.14: Định tính alcaloid với thuốc thử Dragendorff..........................................................................................................77
3.5.2. Xác định hơp chất saponin..........................................................................................................................77
Hình 3.15: Thử nghiệm tính tạo bọt từ sinh khối nấm Linh chi ................................................................................................78
3.5.2.2. Định tính saponine bằng phương pháp Fontan – Kaudel.....................................................................78
Hình 3.16: Thử nghiệm saponin toàn phần theo Fontan – Kaudel...........................................................................................79
3.5.3. Định tính triterpenoid..................................................................................................................................79
Hình 3.17: Định tính triterpenoid bằng phản ứng Liebermann – Burchard...............................................................................79
3.5.4. Định tính acid hữu cơ...................................................................................................................................79
Hình 3.18: Định tính acid hữu cơ có trong quả thể Linh chi .....................................................................................................80
3.5.5. Định lượng polysaccharide từ quả thể nấm Linh chi ...................................................................................80
Hình 3.19: Sản phẩm bột polysaccharide thô từ quả thể nấm Linh chi.....................................................................................80
CHƯƠNG 4................................................................................................................................................... 82
chính là: trên gỗ khúc và trên cơ chất tổng hợp. Thành phần dinh dưỡng trong cơ chất
đóng vai trò quan trọng đến sinh trưởng, phát triển và chất luợng nấm Linh chi (Lê
Đình Hoài Vũ và Trần Đăng Hòa, 2009).
Công nghệ nuôi trồng nấm trên cơ chất tổng hợp có nhiều tiện lợi và kinh tế
hơn, cho phép tận dụng các nguồn phụ phế phẩm trong nông, lâm nghiệp như: mùn
cưa, rơm rạ, trấu, bã mía, vỏ cà phê, vỏ đậu phộng phối trộn với các loại cám gạo, cám
bắp làm cơ chất nuôi trồng nấm. Vấn đề còn lại là tỷ lệ, kỹ thuật phối trộn, khử trùng
cơ chất; do đó, việc nghiên cứu, tìm ra cơ chất thích hợp cho nấm Linh chi sinh
trưởng, phát triển tốt, phù hợp với điều kiện của mỗi địa phương là cần thiết. Đã có
một số ít các nghiên cứa về cơ chất trồng nấm Linh chi, tuy nhiên việc xây dựng một
cách có hệ thống từ meo giống đến sản xuất ở Lâm Đồng đã được thực hiện. Xuất
phát từ tình hình thực tế trên, đề tài: “Ảnh hưởng của cơ chất đến sinh trưởng và
phát triển nấm Linh chi (Ganoderma lucidum) nuôi trồng tại Bảo Lộc – Lâm
Đồng” sẽ được thực hiện.
Mục tiêu
16
- Xác định được môi trường nhân giống cấp 1 thích hợp nhất cho giống nấm Linh
chi đỏ Đà Lạt.
- Xác định môi trường nhân giống cấp 2 thích hợp cho hệ sợi nấm Linh chi sinh
trưởng.
- Xác định môi trường sản xuất phù hợp cho sinh trưởng và phát triển nấm Linh chi.
Yêu cầu
Trong thời gian tiến hành đề tài phải theo dõi và đánh giá được các chỉ tiêu sinh
trưởng của tơ nấm trên môi trường nhân giống cấp 1, cấp 2, năng suất của nấm Linh
chi cấp 2 phù hợp, cơ chất thích hợp cho sinh trưởng, phát triển của nấm Linh chi.
Phạm vi nghiên cứu
Thí nghiệm được triển khai tại phòng công nghệ nấm trường Cao đẳng Kinh tế và
quát công dụng dược lý khác nhau, ứng theo từng màu.
Bảng 1.1: Phân loại theo màu sắc công dụng nấm Linh chi
Tên gọi
Thanh chi (Long chi)
Màu
Xanh
Đặc tính dược lý
Vị chua tính bình không độc chủ trị sáng mắt,
tăng trí nhớ.
Hồng chi (Xích chi)
Đỏ
Giúp cho sáng mắt, giúp cho an thần , bổ tim,
dùng lâu sẽ thấy thân thể nhẹ nhàng và thoải mái.
Hoàng chi (Kim chi)
Vàng
Vị đắng,tính bình, ích tâm khí, chủ vị, tăng trí
Bạch chi (Ngọc chi)
Trắn
tuệ.
cuống màu đỏ, nâu đỏ, nâu đen, bóng, không có lông, phủ suốt lên mặt tán nấm.
Mũ nấm (tai nấm) hoá gỗ, xoè tròn, khi non có hình trứng, lớn dần có hình quạt,
hình bầu dục hoặc thận. Trên mặt mũ có vân gạch đồng tâm màu sắc từ vàng chanh vàng nghệ - vàng nâu – vàng cam – đỏ nâu – nâu tím, nhẵn, được phủ bởi lớp sắc tố
bóng như láng vecni. Mũ nấm có đường kính 2 - 15 cm, dày 0,8 - 1,2 cm, phần đính
cuống thường gồ lên hoặc hơi lõm. Mặt dưới phẳng, màu trắng hoặc vàng, có nhiều lỗ
li ti, là nơi hình thành và phóng thích bào tử nấm. Bào tử nấm dạng trứng cụt với hai
lớp vỏ, giữa hai lớp vỏ có nhiều gai nhọn nối từ trong ra.
19
Hình 1.1: Nấm Linh chi đỏ Đà Lạt
Quả thể
Sợi nấm song
Phối nhân
nhân
trong đảm
Sợi nấm đơn
Đảm và
nhân
bào tử đảm
Đảm
Hình 1.4: Bào tử Ganoderma lucidum chủng Đà Lạt (chụp dưới vật kính dầu x100)
Bào tử đảm có dạng hình trứng, kích thước bào tử dao động 8-12 µm x 6,0-7,7 µm.
Có sự định vị lỗ nảy mầm (germpore) ở đỉnh nhọn của bào tử, phân hóa riêng biệt với
mấu đính bào tử nằm ở đầu tròn – đáy bào tử, tức là đối diện với lỗ nảy mầm. Trên lớp
vỏ ngoài (sexine) thấy rõ các trụ chống – các cấu trúc dạng cột. Đỉnh các cột này đội
tàng phủ gồ lên thành dạng các mụn cóc. Lớp vỏ trong (nexine) mỏng hơn, sát ngay
bên dưới tầng nền của lớp vỏ ngoài.
1.1.3. Đặc điểm sinh thái và phân bố nấm Linh chi
Chi Ganoderma rất phong phú và phân bố khá rộng, nhất là ở vùng nhiệt đới
ẩm, gặp hầu hết ở các nước Châu Á (Cổ Đức Trọng, 2006). Nấm Linh chi có thể mọc
trên cây gỗ sống hay đã chết, mọc tốt dưới bóng rợp ánh sáng khuếch tán nhẹ nhờ có
lớp vỏ láng, Linh chi có thể chịu được nóng.
Các chủng Linh chi chịu được nhiệt độ cao thường chiếm ưu thế ở những vùng
thấp dưới 500 m, các chủng ôn hòa thích hợp ở những vùng có quỹ độ cao, các chủng
22
này thường được coi là chủng nấm quí nhờ vào thành phần và hàm lượng các hoạt
chất ở trong nấm.
Các yếu tố vật lý tác động lên sợi nấm khác với tác động lên sự hình thành quả
thể nấm. Những yếu tố tác động trực tiếp lên sự sinh trưởng sợi nấm là nhiệt độ,
ánh sáng, độ ẩm và độ thông khí (Nguyễn Hữu Đống, 2003):
Nhiệt độ: Ảnh hưởng trực tiếp đến các phản ứng sinh hóa bên trong tế bào,
kích thích hoạt động các chất sinh trưởng, các enzym và chi phối toàn bộ các hoạt
động sống của nấm. Mỗi loài nấm có nhu cầu nhiệt độ cho sinh trưởng và phát
triển khác nhau. Nhiệt độ nuôi ủ hệ sợi bao giờ cũng cao hơn so với khi nấm ra quả
thể vài độ. Nhiệt độ cao hoặc thấp hơn nhiệt độ thích hợp sẽ làm cho hệ sợi nấm
sinh trưởng chậm lại hoặc chết hẳn (Lê Duy Thắng, 2001).
sáng tán xạ từ mọi phía.
Linh chi phân bố khắp nơi trên thế giới, ký sinh và hoại sinh rộng khắp ở các
loài cây lá rộng đến lá kim, thậm chí ở các tre trúc, dừa, cau, cọ dừa và nho. Nấm
Linh chi tiết ra các men phân giải màng tế bào
endopolygalacturonase và
endopectin methyl – translinase có tác dụng làm nhũn tế bào thực vật rất mạnh gây
nên tình trạng các loại gỗ và rễ cây bị mùn ra (Nguyễn Hữu Đống, Đinh Xuân Linh
2000).
Chất lượng nấm Linh chi nuôi trồng phụ thuộc vào 2 điều kiện:
-
Giống thuần, không bị lai tạp.
-
Thành phần dinh dưỡng và điều kiện môi trường thích hợp cho nấm
sinh trưởng, phát triển.
1.1.4. Thành phần hoá học và đặc tính dược lý của nấm Linh chi (Ganoderma
lucidum)
Các phân tích của Arichi và Hagashi (2003) đã chứng minh các thành phần hóa dược
tổng quát của nấm Linh chi như sau:
24
Nước: 12 – 13%, Cellulose: 54 – 56%, Lignine: 13 – 14%, Lipid: 1,9 – 2,0%,
Monosaccharide: 4,5 – 5,0%, Polysaccharide:1,0 – 1,2% (chống hoạt động khối u,
dùng nguồn đường đơn giản là glucose, với nồng độ đường là 2% (Nguyễn Lân Dũng,
2001).
Trong tự nhiên, Cacbon được cung cấp cho nấm chủ yếu từ các nguồn
polysaccharide như: cellulose, hemicellulose, lignin, pectin. Các chất này có kích
25
Copyright: Tài liệu đại học ©