1
SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Đơn vị: TRƯỜNG THPT ĐOÀN KẾT
-----------Mã số: ...........................
CHỈ ĐẠO TỔ CHỨC THỰC HIỆN
ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
TẠI TRƯỜNG THPT ĐOÀN KẾT
Người thực hiện: Trần Anh Quân
Lĩnh vực nghiên cứu:
Quản lý giáo dục : ....................................
Phương pháp dạy học bộ môn vậtlý.
Phương pháp giáo dục : ........................
Lĩnh vực khác : ..........................................
Có đính kèm:
Mô hình
Phần
mềm
Phim
ảnh
Hiện
Năm học: 2012-2013
vật khác
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Đổi mới phương pháp dạy và học theo hướng tích cực là cần thiết, là xu thế tất
yếu nhằm hướng tới việc học tập chủ động, chống lại thói quen học thụ động,
phát huy tính tích cực, tự giác, năng động, sáng tạo của người học.
Muốn hình thành được thói quen tự học cho học sinh thì điều quan trọng là tất
cả các giáo viên phải thực hiện tốt việc đổi mới phương pháp dạy học một cách
thường xuyên. Bước đầu có thể sẽ gặp nhiều khó khăn do thói quen tư duy theo
lối mòn của cả GV và HS. Tuy nhiên, nếu đổi mới PPDH được đẩy mạnh để trở
thành nề nếp thì việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học đồng nghĩa với
việc thực hiện tốt mục tiêu đào tạo đã đề ra là hình thành và phát triển toàn diện
nhân cách học sinh, tạo những tiền đề để các em trở thành những học sinh có tri
thức, có năng lực, tự chủ, năng động và sáng tạo trong học tập và trong cuộc
sống.
Muốn giáo viên thực tốt việc đổi mới phương pháp dạy học thì người đứng đầu
nhà trường cần phải chỉ đạo công tác đổi mới phương pháp dạy học thật tốt .
Trong thực tế vấn đề đổi mới PPDH không phải là mới đối với nhà trường phổ
thông. Nó đã được đề cập, phát động dưới nhiều cách thức khác nhau trong các
nhà trường từ lâu. Đội ngũ giáo viên phổ thông của ta ít nhiều cũng đã được các
nhà trường sư phạm trang bị vốn liếng về các PPDH tích cực. Vậy thì tại sao
vấn đề đó bây giờ chuyển động vẫn rất chậm chạp, vẫn được đánh giá là yếu
kém. Có rất nhiều nguyên nhân chủ quan, khách quan. Song nguyên nhân quan
trọng nhất là: công tác quản lý, từ cấp quản lý hệ thống tới quản lý ở các cơ sở
trường học còn nhiều bất cập. Phần đông các chủ thể quản lý chưa thực sự vào
cuộc, thậm chí chưa được quan tâm trong công tác chỉ đạo, quản lý. Bởi vậy,
4
muốn quá trình đổi mới PPDH ở nhà trường phổ thông có hiệu quả, cần đổi mới
công tác quản lý, nhằm giải quyết những bất cập, những trở ngại cho quá trình
Trước những đòi hỏi của sự phát triển đất nước và thực trạng của nền giáo dục
nước nhà, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành :
+ Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học cơ sở, giáo viên trung học phổ thông
( theo Thông tư số 30 /2009 /TT-BGDĐT ngày 22 tháng 10 năm 2009) , Tiêu
chí 11. “Vận dụng các phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực,
chủ động và sáng tạo của học sinh, phát triển năng lực tự học và tư duy của học
sinh”
+ Luật Giáo dục (2010): “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính
tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của
từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc
nhóm, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình
cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh.”
Ngày 13 tháng 6 năm 2012 thủ tướng chính phủ phê duyệt Chiến lược phát
triển GD 2011- 2020 : “Tiếp tục đổi mới phương pháp dạy học và đánh giá kết
quả học tập, rèn luyện theo hướng phát huy tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo
và năng lực tự học của người học. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và
truyền thông trong dạy và học”
2. Thực trạng trước khi thực hiện các giải pháp của đề tài
2.1.Điểm mạnh
+ Thành viên trong BGH đều có nhận thức đúng đắn về đổi mới phương pháp
dạy học , có năng lực chuyên môn vững vàng , hỗ trợ các tổ chuyên môn làm
việc .
+ Có 100% giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn, trong đó có 5 % số lượng giáo
viên trên chuẩn. Có 4 giáo viên tốt nghiệp cao học thuộc ngành lý luận và
phưong pháp dạy học ở các môn Lý, Văn, Địa, Toán.
+ Có nhân viên thư viện.
6
7
- Đánh giá giờ dạy đổi mới phương pháp còn chung chung, chưa cụ thể
- Học sinh chưa có thói quen tự học
- Một số giáo viện chưa nắm vững các kỹ thuật dạy học tích cực .
- Đổi mới phương pháp dạy học mang tính thời vụ, chưa thường xuyên liên tục
- Sách giáo khoa hiện nay còn tình trạng quá tải do cấu trúc chương trình nặng.
Điều này dẫn đến tình trạng: giáo viên chỉ lo “chạy” cho hết bài, kịp thời gian
tiết học mà không có điều kiện tổ chức các phương án học tập để học sinh theo
đó khai thác kiến thức và thực hành luyện tập, qua đó mà học cách học.
2.3. Thuận lợi
- Được sự chỉ đạo , quan tâm của sở GD-ĐT Đồng Nai và lãnh đạo huyện Tân
Phú về việc đổi mới phương pháp dạy học trong trường phổ thông
- Có nhiều mạnh thường quân , cựu học sinh đã trưởng thành hỗ trợ cho nhà
trường về tài chính để mua sắm thêm trang thiết bị dạy học
- Ban liên lạc hội phụ huynh hỗ trợ nhà trường trong việc đổi mới phương pháp
dạy học.
2.4. Khó khăn
- Nhiều phụ huynh không quan tâm đến việc học của con cái mình , giao phó
toàn bộ cho nhà trường .
- Đời sống nhân dân ở địa phương còn khó khăn nên phương tiện tự học ở nhà
còn hạn chế : thiếu máy tính , thiếu nối mạng Internetr.
3 . Nội dung biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài
3.1. Quán triệt định hướng đổi mới phương pháp dạy học trong nhà
trường
Họp hội đồng sư phạm đấu năm nêu mục tiêu đổi mới,
yêu cầu về đổi mới phương pháp giảng dạy nhằm nâng cao
nhận thức cho đội ngũ giáo viên về việc đổi mới PPDH. Cần giúp
giáo viên hiểu rằng : Đổi mới phương pháp dạy học không phải
thay cái cũ bằng cái mới mà kế thừa có chọn lọc một cách sáng
cho HS hoạt động để học sinh có thể học một cách tích cực, tự khám phá, chủ
động tìm kiếm kiến thức cho mình.
9
+ Thao giảng tổ theo hướng tiếp cận mới : dạy bài học minh họa
Nhóm giáo viên dẫn đầu dạy mẫu bài học minh họa . Các GV trong tổ cần
được cử quay vòng, để lần lượt ai cũng được dạy minh họa. Bài học minh họa
cần phải thể hiện tính sáng tạo, áp dụng các PPDH và KTDH mới để cùng
nghiên cứu thông qua dự giờ, suy ngẫm, chia sẻ. Ví dụ như điều chỉnh mục tiêu
bài học; chọn nội dung thú vị cho bài học; thiết kế các hoạt động theo tiến trình
linh hoạt; bố trí chỗ ngồi của HS sáng tạo; đặt câu hỏi hay, đào sâu suy nghĩ của
HS, để HS
+ Đổi mới kiểm tra đánh giá .
3.2.4. Chỉ đạo đánh giá giờ dạy của GV theo hướng đổi mới PPDH
Khi đánh giá giờ dạy của giáo viên theo phương pháp dạy học đổi mới cần quan
tâm các hoạt động sau đây :
Hoạt động giảng dạy
Nội dung kiến thức
Hoạt động học tập
Thái độ học tập
Quan hệ trong dạy học
Giao tiếp thầy –trò
- Tính chính xác ,đầy - Nghiêm túc, tự giác? - Sự phối hợp làm việc
đủ , hợp lý . Xác định Tích cực , chủ động hay giữa thầy và trò có đồng
đúng trọng tâm ? Đạt thụ động ( thể hiện ở bộ không ? GV có tôn
10
của HS khi trả lời các
câu hỏi của GV
Hình thức tổ chức dạy Phương pháp học tập
Giao tiếp trò –trò
học , phương pháp dạy
học
- Có định hướng cho HS - HS biết sử dụng phù - Sự tôn trọng , hợp tác
nắm kiến thức, kỹ năng hợp và có hiệu quả các khi làm việc theo nhóm,
cần đạt không ?
phương pháp học tập bộ khi làm thực hành, khi
- Nội dung dạy có phù môn không ? Sự thích nhận xét câu trả lời …
hợp với đối tượng HS? ứng được các phương của bạn ( ngôn ngữ,cử
Có thúc đẩy tính tích cực pháp dạy học của GV ?
chỉ, ứng xử…)
, chủ động học tập của - Việc nghe, ghi, phát
HS?
biểu, phát hiện , lật lại
- Sự phối hợp và kỹ năng vấn đề như thế nào?
sử dụng các phương
pháp và hình thức dạy
động?
11
- Tính thẩm mỹ khoa
học,
hiệu
quả
của
phương tiện?
- Việc ứng dụng CNTT
trong dạy học
- Sự đúng lúc và kỹ
năng, kỹ xảo khi sử dụng
phương tiện
Phân phối thời gian
Kết quả học tập
- Có đúng kế hoạch bài - Tỷ lệ HS nắm được
giảng?
Xử lý tình huống
Tính linh hoạt , sư phạm
3.4. Tăng cường cơ sở vật chất , chỉ đạo sử dụng và bảo quản các thiết bị
dạy học
- Dùng nguồn kinh phí ngân sách và nguồn kinh phí xã hội hóa giáo dục mua
thêm 3 bộ trình chiếu ti vi di động
- Tổ chức xây dựng, thực hiện và kiểm tra thường xuyên các hoạt động: Chuẩn
bị và sử dụng thiết bị dạy học trong mọi giờ lên lớp
- Chuẩn bị và sử dụng hiệu quả các phòng chức năng: phòng thí nghiệm, phòng
học bộ môn, phòng nghe nhìn, phòng máy tính, thư viện;...
- Quan tâm bồi dưỡng và tạo điều kiện cho đội ngũ GV nhà trường tự nghiên
cứu học tập thực hành để cập nhật sự tiếp cận phương tiện hiện đại, giúp giáo
viên sử dụng có hiệu quả các phương tiện đó cho quá trình đổi mới PPDH
3.5 Tổ chức hội nghị chuyên đề cấp trường, thi giáo viên dạy giỏi cấp trường
- Tổ chức hội nghị chuyên đề cấp trường ( một năm 2 lần )
- Tổ chức thi giáo viên dạy giỏi cấp trường ( một năm 2 lần )
3.6. Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm và các đoàn thể
- Giáo viên chủ nhiệm bồi dưỡng thêm cho học sinh phương pháp tự học, tự tìm
kiếm tri thức và cùng nhau chia sẻ kiến thức thông qua sinh hoạt 15 đầu giờ
- Đoàn thanh niên phân công các bí thư chi đoàn của các lớp kiểm tra, báo cáo
từng buổi sinh hoạt 15 phút đầu giờ của các lớp .
3.7 Chỉ đạo các bộ phận tăng cường kiểm tra ,dự giờ ,đánh giá .
- Giáo viên bộ môn dự giờ ít nhất là 8 tiết / học kỳ ( không kể các giờ thao
giảng cấp tổ và ở trường )
- Tổ trưởng chuyên môn và ban kiểm tra lao động sư phạm kiểm tra hồ sơ
chuyên môn của giáo viên theo định kỳ 1 tháng / 1lần.
- Tổ trưởng chuyên môn và ban kiểm tra lao động sư phạm dự giờ giáo viên
theo hai hình thức : đột xuất và báo trước.
13
kiện
thực
phối thực
hiện
hiện
được
/
hợp
quả
hay
1
Nêu mục tiêu Nâng
đổi mới, yêu nhận
cầu
mới
pháp
dạy
về
14
2
Thành lập ban Giao nhiệm HT
Họp
Thực hiện
chỉ
ban
được như
đạo
phân
và vụ cho mỗi
công thành
viên
chỉ
kế hoạch
nhiệm vụ các trong
công Mục đích /
Người
thực Điều
Kết quả
St việc / Nội
hiện
kiện
đạt
t
/ phối hợp
thực
được
1
dung
Duyệt
không?
HT
Bổ
sung cái gì?
những
định
hướng
2
Rà soát cơ Chuẩn
sở vật chất , đầy
chung
bị HPCSVC / các Kiểm tra, Đề xuất
viên thẩm
kịp
thiết bị dạy phương tiện thiết bị
định,
đề sửa
học
Tổ chức hội Giúp
giáo HPCM/GVcó
thảo chuyên viên
biết học vị thạc sĩ giáo viên chuyên
đề
Toàn
thể Hội thảo
cách hướng ngành PPDH
đề
dẫn cho học
chất
sinh
lượng
về
có
cực,
hoạch
cách cực,
dạy BHMH
5
học
cách
dạy bài học
minh họa
Tổ chức dạy
Giáo viên Cử
2
mẫu bài học trong tổ học viên
minh họa
hỏi
kinh nhóm
nghiệm
các
dạy
số
bài
16
nhưng
mong
đợi
7
Sinh hoạt tổ HT
Họp tổ CN và
Thực
chủ
ban
hiện như
nhiệm
và ban chấp
giảng Đánh
việc
Bổ
hiện
kiện
/ phối hợp
thực
giá
hiện
TTCM Dạy
Kết quả
đạt
được
?
Thực hiện
thực và các thành theo lịch như
hiện
2
thực Điều
công
viên Liên hệ Chưa
với công thời
ty
mới PPDH
kế
thiết
bị sách
kịp
17
3
Diễn
đàn Trao
học
tập phương
Website
Dự giờ
CM
Kiểm
tra, BGH/TTCM-
đánh
giá, BKT nội bộ , và theo như
cùng nhau GV
học
5
Hội
chuyên
cấp tổ
lịch
hiện
kế
hoạch đề ra
tập
chia sẻ
hoạch đề ra
môn
của nó vào
6
thực tiễn
Sơ kết học Hiệu quả HT
Họp hội Thực
kỳ I về việc việc
đồng
thực
hiện hiện
đổi
mới mới
PPDH
thực
đổi
PPDH
lịch của như
đổi
nhà
mới PPGD ,
hiện
kế
hoạch đề ra
trường
cùng
nhau
hỏi
8
học
kinh
nghiệm
Kiểm tra, BGH/TTCM-
Dự giờ
đánh
HPCM/ Cử 3 Toàn thể Đạt kết quả
dạy giáo viên có hội đồng như
mong
đổi năng lực báo sư phạm đợi
và cáo
chuyên
ứng đề
của nó vào
thực tiễn
cáo Kiểm tra tổ Các bộ phận Nộp báo Thực
1
Báo
0
việc đổi mới chức
PPDH
HT
cho hiện
các
chế.
Rút
bài
Toàn hội Thực
đồng sư như
phạm
kế
hoạch đề ra
họckinh
nghiệm.
V. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận
Đổi mới phương pháp dạy học là một yêu cầu tất yếu trong sự nghiệp đổi mới
giáo dục - đào tạo của nước ta. Đây cũng đang là vấn đề cấp bách không chỉ
được toàn ngành giáo dục quan tâm mà cũng là sự quan tâm trong đường lối
lãnh đạo công tác giáo dục của Đảng, từng được ghi trong các Nghị quyết
Trung ương 4 (khoá VII) và Nghị quyết Trung ướng 2 (khoá VIII), Luật giáo
dục.
Trên đây là công tác chi đạo của nhà trường về sự đổi mới phưong pháp dạy
học của trường THPT Đoàn kết thực hiện trong năm qua đã đem lại hiệu quả rất
đáng khích lệ, nâng cao chất lượng giảng dạy ở trường phổ thông .
2. Kiến nghị.