BÀI TẬP LỚN HỌC KỲ MÔN LUẬT THƯƠNG MẠI MODULE 2

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU
Đã từ lâu, cạnh tranh được coi là vấn đề tất yếu của doanh nghiệp trong
nên kinh tế thị trường. Trong cuộc ganh đua đó, các doanh nghiệp sử dụng mọi
giải pháp để tìm kiếm, thúc đẩy cơ hội bán hàng và cung ứng dịch vụ như:
Tuyên truyền, giới thiệu, khuyếch trương hàng hóa dịch vụ, tổ chức việc bán
hàng có giảm giá, phát quà tặng…Các hoạt động này được gọi là xúc tiến
thương mại và là quá trình tất yếu mà doanh nghiệp phải tiến hành để đáp ứng
nhu cầu cạnh tranh. Xúc tiến thương mại là công cụ cạnh tranh lợi hại, có khả
năng mạng lại lợi ích thương mại to lớn cho thương nhân, đồng thời có ảnh
hưởng không nhỏ đến lợi ích đối thủ cạnh tranh và của người tiêu dùng.
Thương nhân có thể sử dụng nhiều hình thức xúc tiến thương mại khác nhau,
trong đó phải kể đến hình thức “khuyến mại”. Với các hình thức khuyến mại rất đa
dạng, mang ý nghĩa giới thiệu một sản phẩm mới, nhưng cũng có thể là sản phẩm cũ
được bán với giá cạnh tranh, thương nhân có thể lôi kéo khách hàng về phía mình,
PHAN THỊ AN TRANG – LỚP N09.TL2- NHÓM 02

1


BÀI TẬP LỚN HỌC KỲ MÔN LUẬT THƯƠNG MẠI MODULE 2

gia tăng thị phần trong kinh doanh. Bên cạnh đó khuyến mại cũng góp phần kích thích
nhu cầu mua sắm của người tiêu dùng từ đó đòi hỏi các doanh nghiệp phải nỗ lực
trong việc sản xuất ra các sản phẩm có chất lượng. Một trong những hình thức khuyến
mại là khuyến mại bằng hàng mẫu. Vậy hình thức khuyến mại bằng hàng mẫu được
pháp luật quy định như thế nào? Nó khác gì với hình thức khuyến mại tặng quà? Bài
luận dưới đây xin giải quyết vấn đề nêu trên.

phi vật chất khác. Khách hàng được khuyến mại có thể là người tiêu dùng cũng
có thể là các trung gian phân phối
- Mục đích của khuyến mại là xúc tiến việc bán hàng và cung ứng dịch vụ.
Để thực hiện mục đích này, các đợt khuyến mại có thể hướng tới mục tiêu lôi kéo
hành vi mua sắm, sử dụng dịch vụ của khách hàng, giới thiệu một sản phẩm mới,
kích thích trung gian phân phối chú ý đến hàng hóa của doanh nghiệp, tăng lượng
hàng đặt mua… thông qua đó tăng thị phần của doanh nghiệp trên thị trường
hàng hóa, dịch vụ.
Pháp luật thương mại quy định thuiwng nhân được thực hiện các hình thức
khuyến mại: Hàng mẫu; Tặng quà; Giảm giá; Bán hàng, cung ứng dịch vụ có
kèm phiếu mua hàng, phiếu sử dụng dịch vụ, phiếu dự thi; Tổ chức các sự kiện
thu hút khách hàng và các hình thức khác được Nhà nước chấp thuận.
Các hình thức này được quy định cụ thể trong Luật thương mại năm 2005
(từ điều 88 đến Điều 101)và được hướng dẫn khá chi tiết trong các văn bản
hướng dẫn thi hành Nghị định 37/2006/ NĐ – CP của Chính phủ ngày 4/4/2006
Quy định chi tiết Luật Thương mại về hoạt động xúc tiến thương mại.
Căn cứ quy định tại Nghị định 37/2006/NĐ-CP, ngày 04/04/2006 của Chính
phủ quy định chi tiết Luật Thương mại về hoạt động xúc tiến thương mại, việc
thực hiện khuyến mại được thực hiện theo quy định sau đây:
2. Nguyên tắc thực hiện khuyến mại

PHAN THỊ AN TRANG – LỚP N09.TL2- NHÓM 02

3


BÀI TẬP LỚN HỌC KỲ MÔN LUẬT THƯƠNG MẠI MODULE 2

- Chương trình khuyến mại phải được thực hiện hợp pháp, trung thực, công
khai, minh bạch và không được xâm hại đến lợi ích hợp pháp của người tiêu dùng,

thực hiện trong một chương trình khuyến mại không được vượt quá 50% tổng giá
trị của hàng hóa, dịch vụ được khuyến mại, trừ trường hợp khuyến mại bằng hình
thức quy định tại Điều 7 Nghị định 37/2006/NĐ-CP.
-Mức giảm tối đa đối với hàng hóa, dịch vụ được khuyến mại không được
vượt quá 50% giá hàng hóa, dịch vụ đó ngay trước thời gian khuyến mại.
II. HÌNH THỨC KHUYẾN MẠI BẰNG HÀNG MẪU
1. Khái niệm và đặc điểm
Hàng mẫu là hình thức khuyến mại, theo đó, thương nhận đưa hàng mẫu,
cung ứng dịch vụ mẫu để khách hàng sử dụng không phải trả tiền. Hàng mẫu cần
được sử dụng khi thương nhân cần giới thiệu một sản phẩm mới hoặc sản phẩm đã
cải tiến, do vậy, hàng hóa được đưa cho khách hàng dùng thử là hàng hóa đang bán
hoặc sẽ được bán trên thị trường.
Hàng hóa chính là sản phẩm cần được tăng sức mua thông qua hoạt động
khuyến mại. Khuyến mại bằng hàng mẫu có nghĩa là thương nhân tạo điều kiện
cho khách hàng được sử dụng sản phẩm miễn phí và phải là chính sản phẩm nằm
trong chiến dịch xúc tiến thương mại của thương nhân. Hình thức này thường được
áp dụng để tăng cầu đối với những sản phẩm lần đầu tiên xuất hiện trên thị trường
hoặc khi xâm nhập vào thị trường mới nơi người tiêu dùng chưa biết tới chúng
hoặc còn tiêu thụ một cách dè dặt. Đối với các loại dịch vụ thương mại thì cung
cấp dịch vụ lần đầu miễn phí cũng có thể là cách hiểu của hình thức hàng hóa mẫu
theo nghĩa rộng.
Hàng mẫu được phân phát phổ biến bằng các hình thức như: gửi qua đường
bưu điện; phân phát tận nhà; phát tại địa điểm bán hoặc có thể kết hợp trưng bày,
chứng minh sản phẩm trong cửa hàng; kẹp vào bao bì của sản phẩm khác; hoặc
PHAN THỊ AN TRANG – LỚP N09.TL2- NHÓM 02

5


BÀI TẬP LỚN HỌC KỲ MÔN LUẬT THƯƠNG MẠI MODULE 2


BÀI TẬP LỚN HỌC KỲ MÔN LUẬT THƯƠNG MẠI MODULE 2

Đối với hàng hóa, dịch vụ mẫu thuộc danh mục hàng hóa, dịch vụ kinh
doanh có điều kiện thì thương nhân chỉ được phép sử dụng để làm hàng mẫu, dịch
vụ mẫu trong chương trình khuyến mại khi có các điều kiện liên quan theo quy
định của pháp luật.
b. Quyền và nghĩa vụ của thương nhân
Thương nhân được tự do lựa chọn thời gian, địa điểm khuyến mại, cách
thức tổ chức phân phát hàng hóa, cung ứng dịch vụ mẫu, có thể tự mình hoặc thuê
thương nhân khác thực hiện chương trình khuyến mại đồng thời phải thực hiện các
nghĩa vụ cơ bản như: thực hiện chương trình một cách trung thực, công khai và
minh bạch; đảm bảo cho khách hàng khi nhận hàng mẫu, cung ứng dịch vụ mẫu
không phải thanh toán bất kỳ khoản phí nào. Mọi hoạt động liên quan đến việc
phát tặng hàng mẫu, cung ứng dịch vụ mẫu cho khách hàng phải tuân theo quy
định tại khoản 3 Điều 7 Nghị định Chính phủ số 37/2006/NĐ-CP quy định chi tiết
Luật thương mại về hoạt động xúc tiến thương mại.
Khi thực hiện khuyến mại bằng hình thức hàng mẫu, thương nhân được tự di
lựa chọn thời gian, địa điểm khuyến mại, cách thức tổ chức phân phát hàng hóa
mẫu, cung ứng dịch vụ mẫu, có thể tự mình thực hiện hoặc thuê thương nhân khác
thực hiện chương trình khuyến mại đồng thời cũng có nghĩa vụ thực hiện các nghĩa
vụ cơ bản khi thực hiện chương trinhg khuyến mại như: thực hiện chương trình
khuyến mại một cách trung thực, công khai và minh bạch; đảm bảo cho khách
hàng khi nhận hàng mẫu, dịch vụ mẫu không phải thực hiện bất kì nghĩa vụ thanh
toán nào, đúng với ý nghĩa tự nhiên của nó – đó là phát hàng mẫu, cung ứng dịch
vụ mẫu miễn phí, đem lại lợi ích hữu dụng cho khách hàng nhận khuyến mại. Cách
thức khuyến mại bằng hàng mẫu không nhất thiết phải gắn liền với hành vi mua
bán của khách hàng và không bị hạn chế về số lượng, giá trị hàng mẫu, thời gian
phát quà tặng hàng mẫu, cung ứng dịch vụ mẫu cho khách hàng nhưng khi thực
PHAN THỊ AN TRANG – LỚP N09.TL2- NHÓM 02

vụ mẫu ( Điều 7, Nghị định số 37/2006/NĐ-CP).
Bên cạnh đó, thương nhân thực hiện các hình thức khuyến mại là đưa hàng
mẫu, cung ứng dịch vụ mẫu để khách hàng dùng thử không phải trả tiền và giảm giá
PHAN THỊ AN TRANG – LỚP N09.TL2- NHÓM 02

8


BÀI TẬP LỚN HỌC KỲ MÔN LUẬT THƯƠNG MẠI MODULE 2

sản phẩm thì phải gửi thông báo bằng văn bản về chương trình khuyến mại đến Sở
Công thương nơi tổ chức khuyến mại chậm nhất 7 ngày làm việc trước khi thực hiện
khuyến mại. Nội dung thông báo về chương trình khuyến mại bao gồm: Tên chương
trình khuyến mại; địa bàn thực hiện khuyến mại; địa điểm bán hàng thuộc chương
trình khuyến mại; hình thức khuyến mại; hàng hóa, dịch vụ được khuyến mại và hàng
hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại; thời gian bắt đầu, thời gian kết thúc chương trình
khuyến mại; khách hàng của chương trình khuyến mại; cơ cấu giải thưởng và tổng giá
trị giải thưởng của chương trình khuyến mại. ( Điều 15 Nghị định 37/2006/NĐ-CP).
3. Ưu, nhược điểm của hình thức khuyến mại bằng hàng mẫu
Mục đích chính của hình thức này là nhằm thăm do thị trường, tìm hiểu thị
trường người tiêu dùng và thói quen của người tiêu dùng đối với sản phẩm, dịch vụ
đó. Áp dụng hình thức này, sản phẩm mới đến tay khách hàng nhanh hơn, thương hiệu
sản phẩm được biết đến nhiều hơn. Qua dùng thử, nhà sản xuất có thể nắm được tâm
lý, nhu cầu của người tiêu dùng, qua đó định ra được kế hoạch sản xuất phù hợp.
Tuy nhiên, do hàng mẫu là miễn phí nên khi áp dụng hình thức này thương
nhân sẽ tốn kém chi phí, đồng thời có thể gây tác dụng ngược do tâm lý một số người
tiêu dùng cho rằng hàng mẫu khuyến mại sẽ là hàng không tốt.Ngoài ra, các thương
nhân thường chỉ sử dụng hình thức này để xúc tiến thương mại khi các hình thức
khuyến mại khác không đạt hiệu quả vì chi phí cho hoạt động này là rất lớn, chủ yếu
là do chi phí giá trị của bản thân sản phẩm trong mẫu hàng, chi phí đóng gói và chi phí

lợi thế nhờ lợi ích cốt lõi của sản phẩm khó truyền đạt thông qua quảng cáo. Ví dụ:
Công ty sản xuất dầu gội đầu trước khi tung sản phẩm ra thị trường người tiêu dùng
thì họ đã thực hiện nhiều đợt phát những gói dầu gội đầu miễn phí nhằm làm cho
người tiêu dùng biết đến sản phẩm cũng như thưởng thức luôn để đánh giá về chất
lượng của sản phẩm.

III. PHÂN BIỆT HÌNH THỨC KHUYẾN MẠI: HÀNG MẪU VÀ TẶNG
QUÀ
Hàng mẫu và tặng quà là hai trong số nhiều hình thức khuyến mại được ghi
nhận trong Luật Thương mại 2005 và nhiều văn bản liên quan. Việc phân biệt hai
hình thức này giúp thương nhân có kế hoạch triển khai sản xuất hàng hóa, dịch vụ
PHAN THỊ AN TRANG – LỚP N09.TL2- NHÓM 02

10


BÀI TẬP LỚN HỌC KỲ MÔN LUẬT THƯƠNG MẠI MODULE 2

tốt hơn, từ đó mang lại nhiều lợi nhuận cho thương nhân đồng thời cũng giúp
thương nhân chủ động trong các trình tự, thủ tục khuyến mại.
Một trong những tiêu chí quan trọng để phân biệt Hàng mẫu và Tặng quà là
quy định về hàng hóa, dịch vụ để khuyến mại. Đối với hàng mẫu mà thương nhân
cho khách hàng dùng thử thì đó phải là hàng hóa, dịch vụ được kinh doanh hợp
pháp mà thương nhân đang hoặc sẽ bán, cung ứng ra thị trường. Trong khi đó, với
hình thức khuyến mại tặng quà, thương nhân không những được quyền sử dụng
hàng hóa, dịch vụ của mình mà còn có thể là hàng hóa, dịch vụ của thương nhân
khác làm quà tặng cho khách hàng. Ví dụ, Công ty sữa Namyang của Hàn Quốc
khi vào thị trường Việt nam đã đưa ra một chương trình khuyến mại hấp dẫn dành
cho khách hàng như: mua 1 hộp sữa sẽ được tặng một con thú thông minh, mua 4
hộp được tặng ba lô đi học cho trẻ hoặc xoong quấy bột, với khách hàng mua 12

lượng hàng hóa bán ra, , lôi kéo khách hàng đang sử dụng sản phẩm, dịch vụ của
thương hiệu cạnh tranh chuyển sang dùng sản phẩm, dịch vụ của mình. Bởi vì với
cùng loại hàng hóa có chất lượng tương đương, khách hàng sẽ có tâm lý muốn
chọn mua hàng hóa đang được khuyến mại, khách hàng vì quà tặng mà mua hàng.
Hình thức khuyến mại này có tác dụng tạo nên sức hấp dẫn của người mua khi
giữa các sản phẩm cạnh tranh trên thị trường không có sự khác biệt đáng kể; xây
dựng cảm tình với khách hàng. Ngoài ra với việc sử dụng hàng hóa, dịch vụ của
thương nhân khác làm quà tặng còn có cơ hội quảng cáo, giới thiệu về hàng hóa ,
dịch vụ của nhau, tăng mối quan hệ hợp tác giữa các thương nhân. Chính vì vậy,
pháp luật chỉ nên quy định việc tặng quà kèm theo việc mua bán hàng hóa, sử dụng
dịch vụ.
Về hạn mức khuyến mại: Theo Khoản 2 Điều 5 Nghị định 37/2006/NĐ-CP,
Tổng giá trị của hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại mà thương nhân thực hiện
trong một chương trình khuyến mại không được vượt quá 50% tổng giá trị của
hàng hóa, dịch vụ được khuyến mại, trừ trường hợp khuyến mại bằng hình thức
hàng mẫu. Do đó, khi khuyến mại bằng hình thức hàng mẫu, thương nhân không
PHAN THỊ AN TRANG – LỚP N09.TL2- NHÓM 02

12


BÀI TẬP LỚN HỌC KỲ MÔN LUẬT THƯƠNG MẠI MODULE 2

phải thực hiện bất kì quy định nào về hạn mức khuyến mại. Còn đối với hình thức
tặng quà, thương nhân phải thực hiện quy định về hạn mức tối đa giá trị hàng hóa
dùng để khuyến mại.

IV. BẤT CẬP VÀ PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN VỀ HÌNH THỨC
KHUYẾN MẠI BẰNG HÀNG MẪU
Trên thực tế việc áp dụng hình thức khuyến mại bằng hàng mẫu còn có

hướng dẫn thi hành chưa có quy định cụ thể những vấn đề này nên khi các thương
nhân tiến hành hoạt động phát hàng mẫu họ không biết bắt đầu từ đâu để có thể
đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng. Trong việc phân phát hàng mẫu, nhiều việc
tổ chức phân phát đến tận tay người tiêu dùng, nhiều hoạt động lừa đảo hay cung
cấp các sản phẩm kém chất lượng đã được sử dụng thông qua hình thức này. Do
đó, pháp luật cấn có thêm những quy định rõ ràng hơn trong việc tổ chức phát hàng
mẫu,cung ứng dịch vụ mẫu để vừa đảm bảo cho hoạt động khuyến mại phục vụ
cho mục đích kinh doanh của các thương nhân vừa đảm bảo cho quyền lợi của
khách hàng.

KẾT LUẬN
Từ thực tiễn hoạt động khuyến mại, việc áp dụng các quy định về hình thức
khuyến mại đã nảy sinh những bất cập, thể hiện tính hạn chế của một số điều luật
hiện hành, cụ thể là quy định về hàng mẫu và tặng quà.

PHAN THỊ AN TRANG – LỚP N09.TL2- NHÓM 02

14


BÀI TẬP LỚN HỌC KỲ MÔN LUẬT THƯƠNG MẠI MODULE 2

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Luật Thương mại 2005
2. Nghị định 37/2006/NĐ-CP về Quy định chi tiết Luật Thương mại về hoạt động
xúc tiến thương mại
3. Giáo trình Luật Thương mại tập II, trường đại học Luật Hà Nội, NXB. Công
an nhân dân, 2007
4. Pháp luật về xúc tiến thương mại ở VN- những vấn đề lý luận và thực tiễn, TS.
Nguyễn Thị Dung, NXB. Chính trị quốc gia, 2007