TRƯỜNG ĐÀO TẠO CÁN BỘ LÊ HỒNG PHONG TP HÀ NỘI
LỚP BỒI DƯỠNG NGẠCH CHUYÊN VIÊN K2A-2015
TIỂU LUẬN
TÊN ĐỀ TÀI:
XỬ LÝ TÌNH HUỐNG XỬ KHIẾU NẠI QUYẾT ĐỊNH PHÊ DUYỆT
KẾ HOẠCH ĐẤU THẦU TẠI QUẬN ĐỐNG ĐA
Họ và tên học viên: Nguyễn Huyền Trang
Đơn vị công tác : Phòng Tài chính – Kế hoạch quận Đống Đa
Hà Nội, tháng 11 năm 2015
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU................................................................................................... 1
NỘI DUNG ........................................................................................................3
1. Mô tả tình huống ........................................................................................... 3
2. Xác định mục tiêu xử lý tình huống .............................................................. 5
3. Phân tích nguyên nhân, hậu quả .................................................................. 6
3.1. Nguyên nhân dẫn đến tình huống ................................................................ 6
3.2. Hậu quả của tình huống ............................................................................... 9
4. Xây dựng, phân tích và lựa chọn phương án giải quyết tình huống ............ 9
4.1. Mục tiêu xử lý tình huống ........................................................................... 9
4.2. Phương án xử lý tình huống....................................................................... 10
4.3. Lựa chọn phương án xử lý ......................................................................... 13
5. Lập kế hoạch thực hiện phương án ............................................................ 14
6. Kiến nghị ..................................................................................................... 17
6.1. Kiến nghị đối với Đảng và Nhà Nước ....................................................... 17
6.2. Kiến nghị đối với cơ quan chức năng ........................................................ 18
định phê duyệt kế hoạch đấu thầu tại quận Đống Đa”
Thực tế cho thấy, khi xử lý tình huống mỗi người có hướng giải quyết
riêng của mình, do năng lực, kinh nghiệm thực tế về quản lý nhà nước của mỗi
người còn hạn chế nên phương án giải quyết vấn đề cũng khác nhau. Mục tiêu
3
của tiểu luận là đưa ra phương án giải quyết vấn đề do tình huống đặt ra, giải
quyết hài hòa giữa lợi ích pháp lý, kinh tế, xã hội. Qua đó, rút ra kinh nghiệm
cho bản thân trong việc xử lý các tình huống tương tự nếu gặp phải trong công
việc thực tế.
Tiểu luận vận dụng tổng hợp các phương pháp: nghiên cứu phân tích –
tổng hợp, tổng hợp so sánh, phương pháp phỏng vấn.
Phạm vi nghiên cứu: Quyết định phê duyệt kế hoạch đấu thầu của UBND
quận Đống Đa, do phòng Tài chính – Kế hoạch của quận tham mưu, đề xuất.
Bố cục bài tiểu luận: bài tiểu luận được chia thành 3 phần
Phần 1: Lời nói đầu
Phần 2: Nội dung
1. Mô tả tình huống
2. Xác định mục tiêu xử lý tình huống
3. Phân tích nguyên nhân, hậu quả
4. Xây dựng, phân tích và lựa chọn phương án giải quyết tình huống
5. Lập kế hoạch tổ chức thực hiện phương án tối ưu
6. Kiến nghị
Phần 3: Kết luận
4
NỘI DUNG
có hiệu lực thi hành (chính thức có hiệu lực từ ngày 01 tháng 07 năm 2014) thay
thế tất cả các văn bản quy phạm pháp luật hướng dẫn công tác đấu thầu trước
đây. Tuy nhiên, vì luật mới có hiệu lực thi hành nên chưa có Nghị định hướng
dẫn cụ thể.
UBND quận Đống Đa, sau khi nhận được báo cáo kết quả thẩm định của
Phòng Tài chính – Kế hoạch và căn cứ kế hoạch đấu thầu chủ đầu tư công trình
(trong hồ sơ kế hoạch đấu thầu có ghi hợp đồng ký kết sau khi trúng thầu của
nhà thầu với Chủ đầu tư là: hợp đồng có điều chỉnh giá, theo Nghị định cũ Nghị định số 68/2012/NĐ-CP ngày 12/9/2012 của Chính phủ). Do sơ suất bà
Trần Thị B – Chuyên viên theo dõi xây dựng cơ bản thuộc văn phòng HĐND và
UBND quận đã tham mưu cho Chủ tịch UBND quận Đống Đa ra quyết định phê
duyệt kế hoạch đấu thầu, hình thức áp dụng đấu thầu rộng rãi, trong đó có ghi
hợp đồng ký kết của nhà thầu trúng thầu với chủ đầu tư là: hợp đồng có điều
chỉnh giá theo Nghị định số 68/2012/NĐ-CP ngày 12/9/2012 của Chính phủ,
không áp dụng Luật Đấu thầu mới năm 2013.
Khi có quyết định phê duyệt kế hoạch đấu thầu công trình, chủ đầu tư
(Ban quản lý dự án quận) đã tiến hành lập hồ sơ mời thầu trình thẩm định và
trình Chủ tịch UBND quận phê duyệt, tiến hành thẩm định trình phê duyệt hồ sơ
mời thầu. Hồ sơ mời thầu vẫn do ông Nguyễn Văn A và bà Trần Thị B xem xét
nhưng vẫn không phát hiện ra điều khoản hợp đồng ký kết sau khi nhà thầu
trúng thầu với Chủ đầu tư là sai, không theo Luật Đấu thầu năm 2013 mới có
hiệu lực thi hành. Để lựa chọn nhà thầu đủ năng lực và kinh nghiệm, Ban quản
lý dự án đã tiến hành đăng thông báo mời thầu. Sau khi phát hành hồ sơ mời
thầu có 7 nhà thầu đến mua hồ sơ mời thầu và nộp hồ sơ dự đấu thầu, buổi mở
thầu đã tiến hành thành công theo đúng quy định của pháp luật. Căn cứ kết quả
chấm thầu, nhà thầu trúng thầu là Công ty CP TM và Xây dựng Anh Huy. Tuy
6
nhiên, rắc rối xảy ra khi hai nhà thầu cùng tham dự đấu thầu là: Công ty Xây
đấu thầu liên quan đến tình huống.
- Bảo vệ lợi ích chính đáng của cơ quan Nhà nước, tổ chức và công dân,
các nhà thầu tham gia đấu thầu. Qua đó, giải quyết hài hòa giữa lợi ích pháp lý,
kinh tế và xã hội.
- Đưa ra được phương pháp, cách thức giải quyết hợp lý để công trình
được tiến hành thi công theo đúng kế hoạch.
3. Phân tích nguyên nhân, hậu quả
3.1. Nguyên nhân dẫn đến tình huống
3.1.1. Nguyên nhân khách quan
Do các văn bản pháp quy pháp luật ban hành chưa đồng bộ, hướng dẫn thi
hành chưa kịp thời, đặc biệt là thời điểm áp dụng.
- Theo Nghị định số 68/2012/NĐ-CP ngày 12/9/2012 của Chính phủ về
việc ban hành quy chế đấu thầu về hợp đồng đối với gói thầu xây lắp công trình
có 4 loại hợp đồng ký kết giữa chủ đầu tư và nhà thầu khi trúng thầu. Trong đó:
+ Hợp đồng trọn gói: Là hợp đồng theo giá khoán gọi, được áp dụng cho
những gói thầu được xác định rõ về số lượng, yêu cầu về chất lượng và thời
gian, trường hợp phát sinh ngoài gói thầu nhưng không do nhà thầu gây ra thì sẽ
được người có thẩm quyền hoặc cấp có thẩm quyền xem xét quyết định.
+ Hợp đồng có điều chỉnh giá: Là hợp đồng áp dụng cho những gói thầu
mà tại thời điểm ký kết hợp đồng chưa đủ điều kiện xác định chính xác về số
lượng và khối lượng hoặc có biến động lớn về giá cả do chính sách của Nhà
nước thay đổi và hợp đồng có thời gian thực hiện trên 12 tháng.
8
- Theo Luật Đấu thầu số: 43/2013/QH13 ngày 26/11/2013 quy định về
hợp đồng đối với gói thầu xây lắp công trình có 4 loại hợp đồng ký kết giữa chủ
đầu tư và nhà thầu khi trúng thầu. Trong đó quy định:
+ Hình thức trọn gói: được áp dụng cho những phần việc được xác định rõ
thẩm quyền xem xét phê duyệt lại giá gói thầu và giá trúng thầu tránh gây thiệt
thòi cho nhà thầu thi công xây dựng công trình. Theo Luật Đấu thầu số
43/2013/QH13 ngày 26/11/2013 thì công trình UBND Phường X quận Đống Đa
phải áp dụng hợp đồng trọn gói, không được phép điều chỉnh giá trị gói thầu và
giá trúng thầu, chủ đầu tư thanh toán cho nhà thầu theo đơn giá ghi trong hợp
đồng.
Đối với một công trình này có hai văn bản khác nhau (giữa cũ và mới) lại
có quy định trái ngược nhau điều này rất dễ dẫn đến sự nhầm lẫn. Hợp đồng
điều chỉnh giá theo Nghị định số 68/2012/NĐ-CP ngày 12/9/2012 có những
điểm gần giống với hợp đồng theo đơn giá mà Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13
ngày 26/11/2013 quy định do đó đã dẫn đến việc ông A tham mưu sai cho Lãnh
đạo Phòng Tài chính – Kế hoạch ký văn bản báo cáo kết quả thẩm định kế hoạch
đấu thầu.
3.1.2. Nguyên nhân chủ quan
Do sự chủ quan, sơ xuất của cá nhân những người có thẩm quyền
- Ông A và bà B chưa tìm hiểu kỹ, cũng như cập nhật kịp thời về Luật đấu
thầu mới được ban hành và áp dụng cùng thời điểm chỉ định thầu.
- Ông Nguyễn Văn A và bà Trần Thị B khi nhận được quyết định phê duyệt
kế hoạch đấu thầu của UBND quận Đống Đa đã không kiểm tra lại và khi thụ lý hồ
sơ mời thầu để giải quyết (có quyết định phê duyệt kế hoạch đấu thầu kèm theo) mà
không phát hiện sai sót.
10
- Mặt khác, theo trình tự đấu thầu trước khi tiến hành mở thầu Chủ đầu tư
phải kiểm tra, rà soát lại toàn bộ thủ tục trước sự chứng kiến đầy đủ đại diện các
ngành liên quan (trong đó có cả ông A và bà B tham dự). Do chủ quan, mang
tính thủ tục, không thực hiện nghiêm túc việc kiểm tra, rà soát lại những sai sót.
Vì vậy, cũng không phát hiện được sai sót trong kế hoạch đấu thầu được phê
nhà thầu, đưa công trình vào khởi công theo đúng tiến độ kế hoạch.
- Có tác dụng giáo dục, răn đe đối với cán bộ, công chức vi phạm nói
riêng; cảnh tỉnh cán bộ, công chức phòng Tài chính – Kế hoạch cũng như các
phòng khác trong toàn quận Đống Đa nói chung.
- Qua xử lý phải nâng cao được năng lực công tác cho cán bộ quản lý cơ
sở.
- Đảm bảo pháp chế XHCN, bảo vệ lợi ích chính đáng của các nhà thầu
nhằm giải quyết hài hòa giữa tính pháp lý, lợi ích kinh tế và lợi ích xã hội.
4.2. Phương án xử lý tình huống
Theo Luật Đấu thầu số 43/2013/QH13 ngày 26/11/2013, việc xử lý tình
huống trong đấu thầu phải tuân thủ các nguyên tắc sau:
- Bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế
- Căn cứ vào kế hoạch đấu thầu được phê duyệt, nội dung của hồ sơ mời
thầu và hồ sơ dự thầu của các nhà thầu tham gia đấu thầu phải phù hợp và mang
lại hiệu quả cao.
- Người có thẩm quyền là người quyết định xử lý tình huống trong đấu
thầu và chịu trách nhiệm trước pháp luật về quyết định của mình.
Trên cơ sở tham mưu của Phòng Tài chính – Kế hoạch, tôi xin đưa ra 2
phương án xử lý tình huống trên như sau:
12
4.2.1. Phương án 1:
Nội dung: Công nhận kết quả đấu thầu, lựa chọn nhà thầu là Công ty CP
TM và Xây dựng Anh Huy do thời điểm mời thầu diễn ra trong giai đoạn
chuyển giao khi áp dụng Luật đấu thầu mới năm 2013 và luật đấu thầu cũ năm
2012. Luật Đấu thầu số: 43/2013/QH13 ngày 26/11/2013 mới có hiệu lực từ
ngày 01 tháng 07 năm 2014. Tuy nhiên, vì luật mới có hiệu lực thi hành nên
chưa có Nghị định hướng dẫn cụ thể gây nên lúng túng không chỉ cho các nhà
thầu, các nhà đầu tư mà thậm chí đối với cả các cán bộ, công chức quản lý nhà
chức đấu thầu. Do khi tổ chức đấu thầu lại sẽ tốn thêm tiền của và thời gian.
- Công trình sẽ thi công chậm tiến độ, dẫn đến mất vốn do không có khối
lượng để thanh toán cuối năm.
- Mức xử lý vi phạm đối với cá nhân vi phạm sẽ cao hơn, có thể dẫn đến
truy tố trách nhiệm hình sự vì dẫn đến hậu quả phải hủy thầu gây thất thoát, lãng
phí tài sản của Nhà nước.
- Nhà nước phải bồi thường chi phí cho các nhà thầu đã bỏ ra để tham gia
đấu thầu. Do sai sót không phải từ phía các nhà thầu mà do cán bộ - công chức
và người có thẩm quyền.
4.2.3. Phương án 3
Nội dung: Điều chỉnh kế hoạch đấu thầu, công nhận kết quả đấu thầu, truy
cứu trách nhiệm. Phương án này thực hiện được khi sai sót không ảnh hưởng
đến kết quả lựa chọn nhà thầu, không làm sai lệch kết quả đấu thầu và lựa chọn
nhà thầu.
* Ưu điểm:
14
- Không gây lãng phí tiền của Nhà nước vì không phải hủy bỏ thầu và tổ
chức đấu thầu lại.
- Công trình được đưa vào thi công đúng theo tiến độ kế hoạch đã đề ra.
- Mức xử lý vi phạm đối với cá nhân vi phạm sẽ thấp hơn.
* Nhược điểm:
- Nếu không có biện pháp kiến nghị tốt sẽ dẫn đến việc gây bức xúc cho
các nhà thầu. Gây mất lòng tin giữa nhà thầu và chủ đầu tư.
- Có thể nhà thầu trúng thầu không đồng ý ký kết hợp đồng theo kế hoạ ch
đấu thầu đã được điều chỉnh. Do theo Luật Đấu thầu nếu thực hiện phương án
này sẽ gây bất lợi cho các nhà thầu khi không được điều chỉnh giá trúng thầu
theo từng thời điểm tăng giá của nguyên vật liệu và các chính sách, chế độ thay
kết quả đấu thầu được phê duyệt. Khi đó sẽ xảy ra hai trường hợp:
+ Trường hợp 1: Nhà thầu không đồng ý điều chỉnh kế hoạch đấu thầu đã
được phê duyệt và chỉ ký kết hợp đồng nếu hợp đồng là loại Hợp đồng có điều
chỉnh giá. Điều này có thể xảy ra vì loại hợp đồng này cho phép nhà thầu có thể
điều chỉnh giá gói thầu và giá trúng thầu theo từng thời điểm thay đổi chế độ,
chính sách và giá cả nguyên vật liệu. Trong khi đó, nếu ký theo loại hợp đồng
trọn gói theo Luật Đấu thầu hiện hành thì nhà thầu phải chịu rủi ro khi có thay
đổi về chế độ, chính sách và biến động giá nguyên vật liệu.
+ Trường hợp 2: Nhà thầu đồng ý với quyết định điều chỉnh kế hoạch đấu
thầu đã được phê duyệt, có nghĩa là đồng ý ký kết hợp đồng theo hình thức hợp
đồng trọn gói. Nếu trường hợp thứ nhất xảy ra chủ đầu tư và người có thẩm
quyền cần phải thuyết phục được nhà thầu đồng ý điều chỉnh kế hoạch đấu thầu
đã được phê duyệt. Vì nếu không thuyết phục được thì sẽ không thể tiến hành
bước tiếp theo buộc phải tiến hành hủy đấu thầu. Việc thuyết phục là khả thi vì
16
công trình được thực hiện theo đúng Luật Đấu thầu hiện hành và dự toán công
trình tại thời điểm đó vẫn đảm bảo cho nhà thầu thi công có lãi nếu thực hiện
công trình theo đúng tiến độ đã đề ra và cấp đủ vốn theo tiến độ công trình để
nhà thầu có thể thực hiện đúng kế hoạch.
* Bước 2: Giải quyết khiếu nại của các nhà thầu
Cơ quan có thẩm quyền, người có thẩm quyền, chủ đầu tư và các nhà thầu
có kiến nghị cần phải họp để giải quyết thắc mắc, kiến nghị của các nhà thầu. Để
giải quyết vấn đề trên cần chỉ ra cho các nhà thầu thấy rõ việc sai sót trong kế
hoạch đấu thầu không làm sai lệch kết quả đấu thầu và lựa chọn nhà thầu. Điều
này hoàn toàn thực hiện được vì điều khoản hợp đồng không liên quan đến kỹ
thuật, tài chính, máy móc thi công và nhân lực là những điều kiện tiên quyết khi
xét thầu. Điều khoản này chỉ được thực hiện sau khi có phê duyệt kết quả trúng
* Bước 4: Xử lý vi phạm của cán bộ, công chức vi phạm
Tình huống trên cho thấy mức độ vi phạm ở đây là không lớn, chủ yếu là
do sơ suất, chủ quan của các cá nhân. Tuy nhiên, đối với cán bộ, công chức quản
lý Nhà nước những sơ xuất, chủ quan dù là nhỏ cũng có thể dẫn tới những hậu
quả nghiêm trọng, mất thời gian điều chỉnh và gây lãng phí tiền của Nhà nước.
Hình thức xử lý tùy thuộc theo mức độ vi phạm và tính chất nghiêm trọng
của vụ việc để áp dụng hình lý xử lý kỷ luật khác nhau. Theo mức độ vi phạm
của tình huống thì hình thức xử lý kỷ luật là cảnh cáo nhằm để đối tượng ý thức
được mức độ nghiêm trọng của sự việc xảy ra. Qua đó, nâng cao tinh thần trách
nhiệm hơn trong công việc, chủ động học tập nâng cao trình độ nhằm giải quyết
công việc có chất lượng và đạt được hiệu quả cao hơn.
Căn cứ vào trình tự thực hiện phương án có thể tóm tắt vào bảng kế hoạch
thực hiện cụ thể như sau:
18
Thứ
Nội dung
tự
1
Thời gian
Người
thực hiện
100.000đ;
Phục
vụ:
100.000đ)
3
Ra quyết định điều chỉnh 1 tuần
UBND
1.850.000đ (Tiền nước:
lại kế hoạch đấu thầu đã
quận Đống 1.500.000đ; Photo tài
được phê duyệt, điều chỉnh
Đa
liệu: 200.000đ; Phục vụ:
lại điều khoản hợp đồng đã
150.000đ)
19
của dự án luôn có ý nghĩa quyết định. Để thực hiện có hiệu quả công tác tổ chức
đấu thầu, cần triển khai và thực hiện tốt một số công tác sau:
- Đảng và Nhà nước cần quản lý chặt chẽ hơn nữa về công tác đấu thầu.
Việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật cần kịp thời, đồng bộ.
- Thường xuyên tổ chức bồi dưỡng kiến thức quản lý Nhà nước về lĩnh
vực đấu thầu, tăng cường năng lực chuyên môn đối với đội ngũ cán bộ công
chức trong lĩnh vực này nhằm nâng cao chất lượng công tác thẩm định kế hoạch
đấu thầu, hồ sơ mời thầu và kết quả lựa chọn nhà thầu của cơ quan thẩm định.
- Mở các lớp đào tạo, bồi dưỡng về hoạt động đấu thầu cho cán bộ quản lý
công tác đấu thầu các cấp.
- Ban hành các văn bản hướng dẫn chi tiết và đồng bộ giảm thiểu những
tiêu cực, sai sót trong công tác đầu thầu.
6.2. Kiến nghị đối với cơ quan chức năng
- Cán bộ quản lý công tác đấu thầu phải có năng lực công tác, thường
xuyên trau dồi, nghiên cứu và tham khảo các tài liệu về đấu thầu để tham mưu
có hiệu quả.
- Các chủ đầu tư và các nhà thầu nghiên cứu các văn bản về đấu thầu,
thực hiện đúng Luật đấu thầu và các văn bản liên quan đến hoạt động đấu thầu.
- Công tác thẩm định đấu thầu phải chú trọng vào các vấn đề: giá thầu,
tiêu chuẩn đánh giá, sự tuân thủ các thủ tục, các điều kiện của hợp đồng cũng
như tính công khai, khách quan và bình đẳng trong quá trình đấu thầu và xét
thầu.
- Các đơn vị tổ chức đấu thầu cần nghiên cứu và đánh giá kỹ hồ sơ dự
thầu của các nhà thầu, sớm chấm dứt những thiếu sót không đáng có.
- Giải quyết tình huống quản lý Nhà nước trong lĩnh vực xây dựng cơ bản,
nhất là trong khâu đấu thầu là hết sức phức tạp và thường xuyên xảy ra. Các cơ
20
quan và kinh nghiệm bản thân tôi cho rằng phương án đã lựa chọn trong tiểu
luận mang tính khả thi cao nhất.
Trong thời gian theo học lớp Bồi dưỡng ngạch chuyên viên tại Trường
Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong. Tuy thời gian có hạn nhưng với tấm lòng nhiệt
huyết và sự tận tình của các thầy, các cô đã truyền đạt những kiến thức quý báu
của mình cho lớp học. Với đề tài “ Xử lý tình huống khiếu nại Quyết định phê
duyệt kế hoạch đấu thầu của UBND quận Đống Đa, thành phố Hà Nội” tôi đã
học hỏi thêm được nhiều điều bổ ích và tích lũy thêm kinh nghiệm, có cách nhìn
nhận đánh giá sự việc trong lĩnh vực này một cách chính xác, hiệu quả. Qua đó,
nâng cao hơn kiến thức chuyên môn phục vụ cho công tác ở cơ quan, đơn vị
mình.
Trong quá trình thực hiện tiểu luận, do thời gian nghiên cứu có hạn và với
kinh nghiệm, kiến thức còn hạn chế nên không thể tránh khỏi những thiếu sót.
Kính mong nhận được sự quan tâm và góp ý của các thầy, cô giáo để tiểu luận
được hoàn chỉnh hơn!
22