ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
------------

NGUYỄN THỊ PHƢƠNG THẢO

CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI TRẺ EM LAO ĐỘNG SỚM
TẠI TỔ CHỨC TRẺ EM RỒNG XANH THỪA THIÊN HUẾ
(NGHIÊN CỨU MÔ HÌNH DỰ ÁN “AN TOÀN VÀ
LÀNH MẠNH” HUYỆN PHÚ VANG - TỈNH THỪA THIÊN HUẾ)
Chuyên ngành Công tác xã hội
Mã số: 60 90 01 01

LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG TÁC XÃ HỘI

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS Nguyễn Thị Nhƣ Trang

Hà Nội – 2015


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận văn thạc sĩ khoa học “ Công tác xã hội với trẻ em
lao động sớm tại tổ chức trẻ em Rồng Xanh Thừa Thiên Huế (nghiên cứu mô hình
dự án “an toàn và lành mạnh” Huyện Phú Vang - Tỉnh Thừa Thiên Huế) là do tự
bản thân thực hiện có sự hỗ trợ từ giáo viên hướng dẫn và không sao chép các công
trình nghiên cứu của người khác. Các dữ liệu thông tin thứ cấp sử dụng trong Luận
văn là có nguồn gốc và được trích dẫn rõ ràng. Toàn bộ số liệu khảo sát chưa được
công bố trên bất kì tạp chí khoa học hay sản phẩm nào khác.
Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về lời cam đoan này!
Tác giả


5. Phạm vi nghiên cứu ...........................................................................................16
7. Câu hỏi nghiên cứu ............................................................................................17
8. Giả thuyết khoa học ...........................................................................................17
9. Phương pháp nghiên cứu ...................................................................................17
CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA NGHIÊN CỨU
...................................................................................................................................21
1.1. Các khái niệm công cụ ..............................................................................21
1.1.1. Khái niệm trẻ em...............................................................................21
1.1.2. Các quyền lợi , nghĩa vụ của trẻ em ................................................21
1.1.3. Khái niệm trẻ em lao động sớm .......................................................23
1.1.4. Đặc điểm chung của trẻ em lao động sớm ......................................24
1.1.5. Những ảnh hưởng đối với trẻ em lao động sớm .............................26
1.1.6. Khái niệm công tác xã hội ................................................................27
1.2. Một số lý thuyết sử dụng trong nghiên cứu ............................................27
1.2.1. Thuyết nhu cầu của Maslow ............................................................27
1.2.2. Lý thuyết hệ thống sinh thái.............................................................30
1.3. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu : .................................................................31
1.3.1. Vị trí địa lý – lịch sử hình thành- cơ cấu- chức năng nhiệm vụ tổ
chức trẻ em Rồng Xanh ( Blue Dragon Children’s Foundation) ............31
1.3.2. Đặc điểm địa bàn dự án An toàn và lành mạnh .............................35
TIỂU KẾT CHƢƠNG 1 .........................................................................................41

1


CHƢƠNG 2 HOẠT ĐỘNG HỖ TRỢ TRẺ EM LAO ĐỘNG SỚM TẠI DỰ
ÁN AN TOÀN VÀ LÀNH MẠNH HUYỆN PHÚ VANG – THỪA THIÊN HUẾ
...................................................................................................................................42
2.1.Khái lƣợc về trẻ em lao động sớm tại huyện Phú Vang- Thừa Thiên
Huế .....................................................................................................................42

2.3.3.8. Hỗ trợ sinh kế, cứu trợ khẩn cấp .................................................93
2.3.3.9. Truyền thông , phát triển cộng đồng ...........................................94
2.3.4. Đánh giá nguy cơ tái lao động của trẻ em lao động sớm huyện Phú
Vang ............................................................................................................97
2.3.5. Vai trò nhân viên xã hội trong công tác xã hội với trẻ em lao động
sớm huyện Phú Vang – Thừa Thiên Huế ...............................................101
2.3.5.1. Người giải cứu trẻ em và biện hộ bảo vệ quyền lợi .................101
2.3.6. Người cung cấp dịch vụ, tư vấn, giám sát và hỗ trợ .....................101
2.3.7. Người kết nối dịch vụ .....................................................................103
2.3.8. Tác viên phát triển cộng đồng ........................................................103
2.4. Cơ hội và thách thức trong hoạt động CTXH với TELĐ sớm huyện
Phú Vang- tỉnh Thừa Thiên Huế .................................................................105
2.4.1. Điểm mạnh – điểm yếu của nhân viên xã hội tại dự án ATVLM 105
2.4.2. Cơ hội trong công tác xã hội với trẻ em lao động sớm huyện Phú
Vang – Thừa Thiên Huế ..........................................................................108
2.4.2.1. Về phía đối tượng hưởng lợi của dự án.....................................108
2.4.2.2. Về phía chính quyền địa phương ..............................................109
2.4.2.3. Về phía dự án ............................................................................109
2.4.3. Thách thức trong công tác xã hội với trẻ em lao động sớm huyện
Phú Vang – Thừa Thiên Huế ..................................................................110
2.4.3.1. Về phía đối tượng hưởng lợi của dự án....................................110
2.4.3.2. Về phía chính quyền địa phương ..............................................111
2.4.3.3. Về phía dự án ............................................................................112
2.5.Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động công tác xã hội với trẻ em lao
động sớm huyện Phú Vang – tỉnh Thừa Thiên Huế....................................112
2.5.1.Đối với chính quyền địa phương ....................................................114
2.5.2.Đối với dự án “ An toàn và lành mạnh” ........................................117
TIỂU KẾT CHƢƠNG 2 .......................................................................................122
KẾT LUẬN ............................................................................................................123
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .............................................................128


NVXH

Nhân viên xã hội

4

TP

Thành phố

5

QĐ

Quyết định

6

RX

Rồng Xanh

7

TC RX

Tổ chức Rồng Xanh

8


4


DANH MỤC BẢNG, BIỂU ĐỒ
Bảng 1.1. Cơ cấu nhân viên dự án ‖ An toàn và lành mạnh‖ ...................................37
Bảng1.2. Số lượng trẻ đang giúp đỡ trên địa bàn huyện Phú Vang ..........................39
Bảng 2.1. Nhu cầu của trẻ em lao động sớm ............................................................50
Bảng 2.2. Nghề nghiệp cha mẹ trẻ em trong dự án ATVLM ...................................52
Bảng 2.3. Thời gian đươc hỗ trợ của trẻ em tại dự án ATVLM ...............................70
Bảng 2.4. hỗ trợ học phí và các khoản đóng góp khác .............................................77
Bảng 2.5. Hỗ trợ sách vở, đồng phục và đồ dùng học tập ........................................78
Bảng 2.6. Số lượng xe đạp trẻ em dự án ATVLM được hỗ trợ qua các năm ...........78
Bảng 2.7. Đánh giá mức độ hấp dẫn chương trình ĐHN của trẻ em LĐ sớm ..........89
Bảng 2.8.Nhu cầu học nghề của trẻ em LĐ sớm ......................................................90
Bảng 2.9. Tổng hợp số người được hỗ trợ về truyền thông, phát triển cộng đồng tại
dự án ATVLM ...........................................................................................................95
Biểu đồ 2.1.Biểu đồ những khó khăn khi đi học của trẻ em lao động sớm ..............48
Biểu đồ 2.2. Số lượng con trong gia đình ................................................................55
Biểu đồ 2.3. Hoàn cảnh kinh tế hộ gia đình của trẻ em lao động sớm .....................57
Biểu đồ 2.4. Cơ cấu độ tuổi trẻ em trong chương trình ............................................58
Biểu đồ 2.5. Tuổi bắt đầu lao động của trẻ em lao động sớm...................................61
Biểu đồ 2.6. Công viêc lao động của trẻ ...................................................................61
Biểu đồ 2.7. Nơi trẻ đi lao động ................................................................................66
Biểu đồ 2.8. Mức hỗ trợ học phí ...............................................................................77
Biểu đồ 2.9. Tần suất tham gia sinh hoạt tại trung tâm Hải Tiến của trẻ.................84
Biểu đồ 2.10. Biểu đồ sự hài lòng về công việc đầu tiên của trẻ em lao
động sớm ...................................................................................................................98
Biều đồ 2.11. Biểu đồ đánh giá khả năng tái lao động ở trẻ em lao động sớm ........99


dân (báo cáo tình trạng lao động trẻ em tại Việt Nam do Tổ chức Lao động quốc tế (ILO)
mới công bố nhân Ngày Thế giới phòng chống lao động trẻ em 12/6.) .Đây là con số rất

đáng lo ngại, bởi 1,75 triệu trẻ em lao động này cũng là con số tương ứng với 1,75
6


triệu nguy cơ bỏ học, nguy cơ trẻ em gặp phải các vấn đề xã hội. Trong những năm
qua, nhờ sự cố gắng của các cơ quan chức năng và các tổ chức xã hội, tình trạng trẻ
em lao động sớm mặc dù có giảm nhưng không bền vững. Từ thông tin của các cơ
quan báo chí truyền thồng, qua thực tế, có thể nhận thấy, tỉ lệ trẻ em bỏ học đi lao
động sớm vẫn còn rất nhức nhối ở các vùng quê còn nghèo do nỗi lo cơm áo gạo
tiền, điều kiện đến trường còn nhiều khó khăn…
Thừa Thiên Huế là một tỉnh ở vùng kinh tế trọng điểm miền Trung Việt
Nam. Phía bắc giáp tỉnh Quảng Trị, phía nam giáp tỉnh Quảng Nam và TP. Đà
Nẵng, phía đông giáp biển Đông, phía tây giáp nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân
Lào. Với đặc thù về mặt địa lý cũng như được thiên nhiên ưu đãi cho về mặt tự
nhiên , tài nguyên khoáng sản biển và là trung tâm du lịch của cả nước, Thừa Thiên
Huế đang ngày càng phát triển. Cả về mặt kinh tế cũng như chính trị, xã hội. Là một
huyện ven biển, huyện Phú Vang tỉnh Thừa Thiên Huế có nhiều ưu thế để phát triển
kinh tế biển và kinh tế vùng, đóng góp rất nhiều vào sự phát triển của tỉnh. Tuy
nhiên, cũng như bao làng quê khác cùng với làn sóng đô thi hóa, tại huyện Phú
Vang cũng có những bước chuyển mình trong làm kinh tế. Những đứa trẻ tại huyện
Phú Vang, do điều kiện kinh tế khó khăn hoặc do chính nhận thức của cha mẹ, đã
nghỉ học và đi lao động sớm để phụ giúp kinh tế gia đình.
Đúng trước thực trạng này, các ban ngành địa phương, báo chí đã có các biện
pháp tuyên truyền.Về phía luật pháp, các đối tượng bóc lột sức lao động cũng đã có
những hình phạt thích đáng. Tuy nhiên, để ngăn chặn tình trạng trẻ em lao động
sớm, cần sự liên kết của toàn bộ các ban ngành đoàn thể để mang lại giải pháp toàn
diện. Có thể nói về mặt nào đó, trẻ em lao động sớm là một trong những nhóm đối

trẻ em Rồng Xanh đã và đang triển khai mô hình dự án ― An toàn và lành mạnh‖
dành cho trẻ em sống tại hai huyện Phú Vang và Phú Lộc. Đối tượng hưởng lợi trực
tiếp từ dự án là những trẻ em đã từng đi lao động sớm và trẻ em đang sinh sống tại
hai huyện Phú Vang và Phú Lộc có nguy cơ bỏ học sớm và trở thành trẻ em lao
động sớm. Nhằm giúp các em và gia đình nhận thức được tầm quan trọng của việc
chăm lo đời sống cho trẻ em cũng như giúp các em thoát khỏi việc trở thành lao
động trẻ em để các em có cuộc sống ―An toàn và lành mạnh‖ đúng như ý nghĩa của
dự án khi được triển khai đến nay. Vậy những ưu, nhược điểm của dự án ―An toàn
và lành mạnh‖ là gì? Các dịch vụ công tác xã hội nào mà dự án đang thực hiện tại
địa bàn huyện Phú Vang? Hiệu quả của dịch vụ công tác xã hội này đến với trẻ em
8


lao động sớm đã và đang được hưởng lợi từ địa bàn dự án là gỉ? Qua đó, có thể
nghiên cứu đề xuất thêm các giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động của mô hình
dự án ―An toàn và lành mạnh‖ tại địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế đồng thời có thể
triển khai sâu rộng ra các địa bàn huyện lân cận nhằm đem lại lợi ích nhiều nhất cho
đối tượng là trẻ em lao động sớm Về quan điểm người nghiên cứu thấy rằng rất cần
sự đánh giá tổng quan để trả lời và tìm ra giải pháp cho các hướng nghiên cứu trên.
Do thời gian nghiên cứu có hạn, tác gải luận văn đã lựa chọn huyện Phú Vang – một
trong hai huyện, hiện nay dự án ―An toàn và lành mạnh‖ đang triển khai chương
trình để tiến hành các nghiên cứu cho đề tài luận văn cao học công tác xã hội.
Xuất phát từ những lý do trên, người nghiên cứu quyết định lựa chọn đề tài
“Công tác xã hội với trẻ em lao động sớm tại tổ chức trẻ em Rồng Xanh Thừa
Thiên Huế” (nghiên cứu mô hình dự án “ an toàn và lành mạnh” huyện Phú
Vang- tỉnh Thừa Thiên Huế)
2. Tổng quan những nghiên cứu, can thiệp liên quan đến vấn đề nghiên cứu
2.1. Lịch sử nghiên cứu của vấn đề trên thế giới
Vấn đề lao động đặc biệt là trẻ em lao động sớm đã trở thành mối quan tâm
của nhiều quốc gia trong nhiều thập kỉ nay. Liên hợp quốc và các tổ chức quốc tế

dụng thời gian như thế nào tại đất nước có thu nhập thấp hiện nay
Xem xét các loại hình lao động trẻ em phố biến nhất cũng như tác động của
các công việc này đối với việc học hành, sức khỏe
Xem xét các tài liệu về các yếu tổ quyết định đến sự phân bố thời gian lao
động trẻ em và sự tương tác sự tương tác giữa doanh thu với gia đình trong lao
động trẻ em
-Những hạn chế trong việc lựa chọn chính sách ảnh hưởng đến lao động trẻ
em.
Hậu quả của chinh sách lao động trẻ em và các yếu tổ quyết định tham gia
vào hình thức lao động trẻ em.
Trong nghiên cứu Những ảnh hưởng của lao động trẻ em đến việc đạt được
thành tích học tập, bằng chứng từ Ghana- ― What is the effect of child labour on
learning achievement? Evidence from Ghana, Công bố tháng 10 năm 2010 của
Christopher Heady đã chỉ ra những yếu tố ảnh hưởng của trẻ em lao động sớm đến
việc hoàn thành các mục tiêu học tập tại trường học. Khó khăn hạn chế của việc trẻ
em vừa tham gia học tập, vừa tham gia làm việc tại Ghana như thế nào ?
10


Như vậy qua một số nghiên cứu được công bố trong thời gian gần đây của
các tác giả nước ngoài có thể thấy rằng, thực trạng trẻ em lao động sớm không chỉ
là vấn đề cần quan tâm trong phạm vi một quốc gia mà nó còn là vấn đề quan tâm
của quốc tế .Các nghiên cứu đã đi từ những ảnh hưởng của lao động trẻ em đến sự
phát triển của quốc gia, các thể chế chính sách liên quan đến vấn đề trẻ em lao động
sớm. Tuy nhiên chưa có nghiên cứu nào chỉ ra được các dịch vụ công tác xã hội với
trẻ em lao động sớm và những tác động của các dịch vụ này đến trẻ em lao động
sớm như thế nào.
2.2. Các nghiên cứu ở Việt Nam liên quan đến công tác xã hội với trẻ em lao
động sớm
Hiện nay về vấn đề trẻ em lao động sớm cũng có nhiều điểm tương đồng với

quản Bộ Lao động – Thương binh – Xã hội MOLISA. Cơ quan thực hiện và Cơ
quan phối hợp gồm các đơn vị liên quan thuộc MOLISA, Bộ Giáo dục – Đào tạo,
Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn và các bộ ngành khác có liên
quan cùng với chính quyền địa phương tại cấp tỉnh, Phòng Công nghiệp – Thương
mại Việt Nam, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Liên minh Hợp tác xã Việt
Nam, Các viện nghiên cứu, Trường đại học, truyền thông, Hội Liên hiệp phụ nữ
Việt Nam, các tổ chức chính trị xã hội, các tổ chức đoàn thể, các tổ chức phi chính
phủ trong nước và các tổ chức quốc tế. Địa bàn dự án trên toàn quốc với trọng tâm
là các Chương trình hành động (CTHD) thí điểm tại 5 tỉnh/thành: Lào Cai, Ninh
Bình, Quảng Nam, Đồng Nai và Hà Nội
Dự án "Hỗ trợ kỹ thuật nâng cao năng lực quốc gia phòng ngừa và giảm
thiểu lao động trẻ em ở Việt Nam" do Bộ Lao động Hoa Kỳ tài trợ thông qua Tổ
chức Lao động quốc tế (ILO).
Với Dự án này, luật pháp và các chính sách liên quan tới lao động trẻ em
được rà soát bổ sung, sửa đổi và xây dựng mới phù hợp với các cam kết quốc tế mà
Việt Nam đã hoặc sẽ tham gia, năng lực của các cơ quan Việt Nam và các tổ chức
liên quan trong việc xác định và giải quyết vấn đề lao động trẻ em được nâng cao,
nhận thức về lao động trẻ em, các mối nguy hiểm liên quan và quy định cấm lao
động trẻ em được nâng cao trong tất cả các tầng lớp xã hội
2.3. Một số nghiên cứu về Tổ chức Trẻ em Rồng Xanh
Trong những năm trở lại đây, tổ chức Trẻ em Rồng Xanh đã được biết đến
như một trong những Tổ chức Phi chính phủ hoạt động hiệu quả trong việc cung
12


cấp những dịch vụ công tác xã hội cho nhóm đối tượng yếu thế, đó là nhóm trẻ em
lang thang, trẻ em và thanh thiếu niên có hoàn cảnh khó khăn, trẻ em khuyết tật và
trẻ em bị buôn bán. Có thể kể đến một số tài liệu như Luận văn ―Hoạt động trợ giúp
pháp lý cho trẻ em lang thang tại Tổ chức Trẻ em Rồng Xanh” của tác giả Đỗ Thị
Lâm, năm 2014. Luận văn với đề tài “Đánh giá mô hình can thiệp với trẻ em lang

chức trẻ em Rồng Xanh Thừa Thiên Huế” (nghiên cứu trường hợp dự án “ an toàn
và lành mạnh” huyện Phú Vang- tỉnh Thừa Thiên Huế) sẽ góp phần tìm hiểu các
hoạt động công tác xã hội đang thực hiện tại địa bàn huyện Phú Vang – Thừa Thiên
Huế đối với trẻ em đã từng là trẻ em lao động sớm và trẻ em có nguy cơ trở thành
trẻ em lao động sớm. Ngoài ra đề tài sẽ góp phần tìm hiểu nhu cầu mong muốn của
trẻ em lao động sớm trong giai đoạn hiện nay, qua đó, đề xuất một số giải pháp để
cải thiện các dịch vụ công tác xã hội với trẻ em lao động sớm tại huyện Phú Vang –
Thừa Thiên Huế nói riêng và dịch vụ công tác xã hội với trẻ lao động sớm nói
chung giúp tăng hiệu quả giúp đỡ cho nhóm đối tượng này.
3. Ý nghĩa của nghiên cứu
3.1. Ý nghĩa khoa học
Nghiên cứu này có cơ hội được sử dụng sẽ góp phần lý giải một số lý thuyết
của Công tác xã hội, lý giải một số vấn đề của thực tiễn thông qua việc tìm hiểu và
phân tích nhu cầu hỗ trợ của nhóm trẻ em lao động sớm cũng như các hoạt động trợ
giúp hiện tại với đối tượng này. Điển hình như: lý thuyết hệ thống sinh thái, lý
thuyết nhu cầu của Maslow,… Đồng thời, người nghiên cứu cũng vận dụng các
phương pháp và kỹ năng can thiệp trong Công tác xã hội được ứng dụng trong quá
trình nghiên cứu, củng cố sâu sắc hơn những hiểu biết về các lý thuyết và các
phương pháp, kỹ năng Công tác xã hội đã được học và thực hành.
Bên cạnh đó, kết quả của nghiên cứu tạo tiền đề cho các nhà nghiên cứu tiếp
tục nghiên cứu ứng dụng sâu hơn các lý thuyết Xã hội học và CTXH như: Công tác
xã hội cá nhân, công tác xã hội nhóm… vào việc trợ giúp cho các nhóm đối tượng
đặc thù như nhóm trẻ em lao động sớm.
3.2. Ý nghĩa thực tiễn
Đối với Nhà nước và các cơ quan hoạt động về lĩnh vực bảo vệ và hỗ trợ nạn
nhân nói chung: Kết quả nghiên cứu tìm hiểu, làm rõ hơn những nhu cầu của trẻ em
lao động sớm, những nhu cầu đó đã được đáp ứng như thế nào, tức là đã có những
hoạt động hỗ trợ gì để đáp ứng nhu cầu đó? Đặc biệt là sau giai đoạn khi được giải
14



15


Nhân viên công tác xã hội đang làm việc tại dự án ― an toàn và lành mạnh ―
tại huyện Phú Vang – Thừa Thiên Huế
Cộng đồng đang hưởng lợi của dự án ― an toàn và lành mạnh‖ huyện Phú
Vang – Thừa Thiên Huế. Sớm
5. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi không gian: Giới hạn về khách thể khảo sát và địa bàn nghiên cứu:
Nhóm trẻ em lao động sớm thuộc dự án ― an toàn và lành mạnh ― tại huyện Phú
Vang – Thừa Thiên Huế
Phạm vi thời gian nghiên cứu của vấn đề: từ năm 2008 đến tháng 09 năm
2015.
Phạm vi thời gian tiến hành khảo sát tại địa bàn nghiên cứu: từ 01 tháng 02
năm 2015 đến 31 tháng 08 năm 2015.
6. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu
6.1. Mục đích nghiên cứu
Đề tài ―“Công tác xã hội với trẻ em lao động sớm tại tổ chức trẻ em Rồng
Xanh Thừa Thiên Huế” (nghiên cứu mô hình dự án “ an toàn và lành mạnh” huyện
Phú Vang- tỉnh Thừa Thiên Huế) sẽ góp phần tìm hiểu các hoạt động công tác xã
hội đang thực hiện tại địa bàn huyện Phú Vang – Thừa Thiên Huế đối với trẻ em đã
từng là trẻ em lao động sớm và trẻ em có nguy cơ trở thành trẻ em lao động sớm.
Ngoài ra đề tài sẽ góp phần tìm hiểu nhu cầu mong muốn của trẻ em lao động sớm
trong giai đoạn hiện nay, qua đó, đề xuất một số giải pháp để cải thiện các dịch vụ
công tác xã hội với trẻ em lao động sớm tại huyện Phú Vang – Thừa Thiên Huế.
6.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
Tìm hiểu, nhận định, đánh giá thực trạng cung cấp dịch vụ CTXH dành cho
trẻ em lao động sớm tại địa bàn dự án ― an toàn và lành mạnh ― huyện Phú VangThừa Thiên Huế.
Đánh giá hiệu quả của dịch vụ CTXH dành cho trẻ em lao động sớm tại dự

hiểu một số tài liệu như: các văn bản pháp luật, chính sách liên quan đến vấn đề trẻ
em và lao động trẻ em, tìm hiểu các công trình nghiên cứu đã và đang thực hiện về
vấn đề lao động trẻ em cả nghiên cứu trong nước và nước ngoài, báo cáo tổng kết
thực trạng lao động trẻ em hiện nay qua báo cáo số liệu của tổ chức lao động thế
giới ILO và các báo cáo kết quả, hoạt động công tác về trẻ em , alo động trẻ em của
Bộ Lao động thương binh và xã hội, của các bộ ngành có liên quan,tài liệu và các
17


báo cáo thực trạng công tác trợ giúp, hỗ trợ, giải cứu trẻ em lao động sớm của các
cơ quan ban ngành trong nước, các tổ chức Phi chính phủ; đặc biệt là tài liệu, hồ sơ
và các báo cáo của dự án ―an toàn và lành mạnh‖ thuộc Tổ chức trẻ em Rồng Xanh.
9.2. Phỏng vấn bằng bảng hỏi
Số lượng 100 bảng hỏi với khách thể là trẻ em lao động sớm và trẻ em có
nguy cơ lao động sớm đang nhận hỗ trợ từ dự án ‖ an toàn và lành mạnh‖ trên địa
bàn huyện Phú Vang- Thừa Thiên Huế. Cụ thể tập trung vào các câu hỏi như
:nguyên nhân trẻ em lao động sớm? Thời gian các em phải lao động? Thời gian
đựơc giải cứu và quay trở về cộng đồng? Những khó khăn sau khi các em đi lao
động sớm trở về cộng đồng? Những dịch vụ CTXH các em đang được trợ giúp tại
dự án ― an toàn và lành mạnh‖ và mức độ hài lòng về các dịch vụ CTXH này? Đánh
giá những thuận lợi , khó khăn của dự án‖ An toàn và lành mạnh‖ khi triển khai tại
địa bàn huyện Phú Vang là gì? Ngoài những dịch vụ, những hoạt động trợ giúp, lao
động trẻ em còn mong muốn điều gì? Và vai trò của nhân viên xã hội trong thực
hiện các hoạt động công tác xã hội tại dự án ― An toàn và lành mạnh‖ như thế nào?
9.3.Phỏng vấn sâu: 09 PVS, số lượng :
01 Cán bộ lãnh đạo cơ quan nhà nước quản lý vấn đề trẻ em và trẻ em lao
động sớm.Xoay quanh nội dung thực tế việc xây dựng và thực hiện các chính sách
về phòng chống lao động trẻ em trên địa bàn như thế nào? tìm hiểu thực trạng hoạt
động trợ giúp ,chính sách hỗ trợ trẻ em lao động sớm tại địa phương như thế nào?
Những nguồn lực nào đang thực hiện? Nhận định về vai trò dự án ― an toàn và lành

Kết cấu của luận văn
Luận văn này ngoài Phần Mở đầu, Kết luận, khuyến nghị và Phụ lục,
nội dung chính chia làm 3 chương:
Chƣơng 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn của nghiên cứu.
Chương 1 nêu các khái niệm, hệ thống lý thuyết ứng dụng trong quá
trình nghiên cứu, khái lược về tình hình thực hiện chính sách trợ giúp đối với trẻ em
có hoàn cảnh khó khăn và trẻ em lao động sớm của Đảng, nhà nước, các tổ chức xã
hội và giới thiệu về địa bàn nghiên cứu.
Chƣơng 2 Đánh giá vai trò các hoạt động Công tác xã hội với trẻ
em lao động sớm huyện Phú Vang- Thừa Thiên Huế ( nghiên cứu dự án
ATVLM- tổ chức TERX )
Nội dung chương 2 tập trung mô tả thực trạng các hoạt động CTXH
đang được thực hiện đối với trẻ em lao động sớm của đang được thực hiện tại dự án
19


― an toàn và lành mạnh‖ thông qua điều tra thực tế; Đánh giá về mức độ hài lòng
của trẻ em lao động sớm của về các dịch vụ CTXH đang được cung cấp của trẻ em
lao động sớm của đối với dịch vụ CTXH mà các em đang được hưởng trên địa bàn
dự án. Qua đó, chỉ ra vai trò của nhân viên xã hội và những cơ hội, thách thức của
dự án ― An toàn và lành mạnh‖ trong thời gian tới. Và nêu ra một số giải pháp để
nâng cao hiệu quả hoạt động của dự án trên địa bàn huyện Phú Vang tỉnh Thừa
Thiên Huế.
Kết luận

20


CHƢƠNG 1.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA NGHIÊN CỨU

2. Được chăm sóc, nuôi dạy để phát triển thể chất, trí tuệ và đạo đức (Điều
12).
3. Được sống chung với cha mẹ (Điều 13).
4. Được tôn trọng và bảo vệ tính mạng, thân thể, nhân phẩm và danh dự;
được bày tỏ ý kiến, nguyện vọng về những vấn đề có liên quan (Điều 14).
5. Được chăm sóc và bảo vệ sức khỏe (Điều 15).
6. Được học tập và phát triển năng khiếu (Điều 16).
7. Được vui chơi, giải trí lành mạnh (Điều17).
8. Được có tài sản, được quyền thừa kế và quyền hưởng các chế độ bảo hiểm
(Điều 19).
9. Quyền được tiếp cận thông tin, bày tỏ ý kiến và tham gia hoạt động xã hội
(Điều 20).
Mọi hành vi vi phạm quyền trẻ em, làm tổn hại đến sự phát triển bình thường
của trẻ em đều bị nghiêm trị (Điều 6).Luật cấm sử dụng lao động trẻ em trái quy
định pháp luật có hại cho sự phát triển bình thường của trẻ em (Điều 7)
Tuy nhiên có thể thấy rằng, quyền trẻ em với tư cách là một khái niệm mới
về mặt lịch sử vì khái niệm này mới chỉ được chấp nhận ở Việt Nam (VN) trong
thời gian gần đây ở thời kỳ đổi mới khi có những thay đổi trong các mối quan hệ xã
hội và gia đình. Tại Đại hội Đảng lần thứ IX, lần đầu tiên từ ―quyền trẻ em‖được
dùng trong các văn kiện của Đảng. Từ đó,quyền trẻ em với tư cách là quyền con
người được thảo luận công khai và rộng rãi ở VN.Nhìn chung,trong nhiều thế kỷ,
trẻ em VN không được hưởng một quyền gì cả. Nó cũng lý giải vì sao hàng triệu trẻ
em nông thôn phải tham gia lao động, làm các công việc tạo thu nhập cho gia
đình.Bên cạnh đó là hàng ngàn trẻ em bị buôn bán, bị lạm dụng và bị bạo lực. Từ
khi VN ký Công ước quốc tế về quyền trẻ em, hàng loạt luật mới ra đời như Luật
Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em (1991); Luật Phổ cập giáo dục tiểu học
(1991);Luật Bảo vệ sức khoẻ nhân dân (1989) đã nhấn mạnh nhiệm vụ của xã hội
đối với việc chăm sóc, giáo dục trẻ em, trừng phạt nghiêm khắc đối với vi phạm
quyền trẻ em; đề ra việc giáo dục tiểu học bắt buộc đối với tất cả trẻ em VN từ 6
đến 14 tuổi; quy định mọi trẻ em đều được khám chữa bệnh và tiêm chủng một số