SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THỪA THIÊN HUẾ
TRƯỜNG THCS&THPT HÀ TRUNG

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG
HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP BẬC THCS
Ở TRƯỜNG THCS&THPT HÀ TRUNG

Lĩnh vực/ Môn: NGOÀI GIỜ LÊN LỚP
Tên tác giả: ĐỖ THÁI DƯƠNG
Chức vụ: PHÓ HIỆU TRƯỞNG

Phú Vang, tháng 03 năm 2015

1


MỤC LỤC
Trang
I. ĐẶT VẤN ĐỀ

1

1. Lý do chọn đề tài

1

2. Mục đích nghiên cứu

2


12

III. KẾT LUẬN

15

2


I.ĐẶT VẤN ĐỀ:
1. Lý do chọn đề tài:
Trong công cuộc đổi mới kinh tế - xã hội đang diễn ra từng ngày, từng giờ
trên khắp đất nước đòi hỏi phải có những con người lao động mới có bản lĩnh, có
năng lực, chủ động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, thích ứng với thực tiễn đời sống
xã hội (XH) luôn luôn phát triển. Mục tiêu giáo dục (GD) hiện nay của nước ta:
“Đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ,
thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã
hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp
ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”. (Trích Điều 2 - Luật giáo
dục năm 2005); Chương trình GD phải: “ Đảm tính hiện đại, tính ổn định, tính thống
nhất, tính thực tiễn, tính hợp lý và kế thừa giữa các cấp học và trình độ đào tạo; tạo
điều kiện cho sự phân luồng, liên thông, chuyển đổi giữa các trình độ đào tạo,
ngành đào tạo và hình thức giáo dục trong hệ thống giáo dục quốc dân; là cơ sở bảo
đảm chất lượng giáo dục toàn diện; đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế". (Trích
Khoản 2 Điều 6 – Luật sửa đổi, bổ sung một điều luật giáo dục năm 2009); Mục tiêu
chung của ngành: “ Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng
chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế. Nâng cao
dân trí, bồi dưỡng nhân tài, phát triển nguồn nhân lực nhất là nguồn nhân lực chất
lượng cao, đáp ứng nhu cầu xã hội; nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đặc
biệt coi trọng giáo dục lý tưởng, giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, đạo đức,

1. Những vấn đề lý luận chung:
Trong những năm qua, GD Việt Nam luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm,
dưới quan điểm chỉ đạo của Đảng nền giáo dục nước nhà đã thu được những thành
quả quan trọng về mở rộng quy mô, đa dạng hoá các hình thức GD và nâng cấp cơ
sở vật chất cho nhà trường. Trình độ dân trí được nâng cao, chất lượng giáo dục
(CLGD) có những chuyển biến, tuy nhiên Giáo dục - Đào tạo nước ta đang bộc lộ
những yếu kém như chiến lược 2011-2020 của Đảng đã đánh giá: “Chất lượng giáo
dục còn thấp so với yêu cầu phát triển của đất nước trong thời kỳ mới và so với trình
độ của các nước có nền giáo dục tiên tiến trong khu vực, trên thế giới. Chưa giải
quyết tốt mối quan hệ giữa phát triển số lượng với yêu cầu nâng cao chất lượng;
năng lực nghề nghiệp của học sinh, sinh viên tốt nghiệp chưa đáp ứng được yêu cầu
của công việc; có biểu hiện lệch lạc về hành vi, lối sống trong một bộ phận học sinh,
sinh viên. Nội dung chương trình còn nặng về lý thuyết, phương pháp dạy học lạc
hậu, chưa phù hợp với đặc thù khác nhau của các loại hình cơ sở giáo dục, vùng
miền và các đối tượng người học; chưa gắn chặt với đời sống kinh tế, xã hội; chưa
chuyển mạnh sang đào tạo theo nhu cầu xã hội; chưa chú trọng giáo dục kỹ năng
sống, phát huy tính sáng tạo, năng lực thực hành của học sinh, sinh viên”.
Nhằm đáp ứng mục tiêu và giải pháp của chiến lược phát triển GD giai đoạn
2011-2020, chúng ta cần phải xác định nguyên lý học đi đôi với hành, GD kết hợp
với lao động sản xuất, lý luận gắn liền với thực tiễn, GD nhà trường kết hợp với
GD xã hội. Chú trọng GD thể chất và bồi dưỡng nhân cách người học.
HĐNGLL là một hoạt động GD cơ bản, được thực hiện một cách có mục đích,
có kế hoạch, có tổ chức nhằm thực thi quá trình đào tạo nhân cách HS, đáp ứng nhu
cầu đa dạng của đời sống xã hội. Hoạt động này do nhà trường quản lý tiến hành
ngoài giờ dạy học trên lớp, theo chương trình kế hoạch dạy học, hoặc trong đời sống
xã hội do nhà trường chỉ đạo, diễn ra trong suốt năm học và cả thời gian nghỉ hè để
khép kín quá trình GD, làm cho quá trình đó có thể thực hiện được mọi nơi, mọi lúc.
6




Trong những năm học qua, trường THCS&THPT Hà Trung đã có sự chuyển
biến đáng kể về mặt chất lượng học tập cũng như sự quan tâm đầu tư về phong trào
hoạt động của cả hai cấp học.
Đội ngũ giáo viên trẻ, năng động, nhiệt tình, có chuyên môn đạt chuẩn và trên
chuẩn, học sinh ngoan, lễ phép, biết vâng lời thầy, cô giáo.
2.2. Khó khăn:
Kinh tế địa phương còn nhiều khó khăn, các địa phương đều thuộc diện khu
vực “Xã bãi ngang” nên vấn đề huy động nguồn đóng góp trong công tác XH hóa
GD từ phía phụ huynh là rất khó bên cạnh đó nhà trường vẫn đang tồn tại hai cấp
học nên vấn đề tổ chức HĐNGLL chưa đem lại hiệu quả cao.
Hiện nay cơ sở vật chất, phòng đa chức năng phục vụ hoạt động còn thiếu. Tài
liệu tiếp cận nghiên cứu nội dung tổ chức hoạt động và giảng dạy NGLL còn gặp
nhiều khó khăn; chưa theo kịp sự đổi mới của xã hội, đất nước.
Một số HS chưa hứng thú tham gia vào các hoạt động do nhà trường tổ chức
cũng như tham gia học tập theo chương trình giáo dục ngoài giờ lên lớp.
2.3. Nguyên nhân:
Nguyên nhân chủ yếu do điều kiện kinh tế của địa phương cũng như của gia
định nên trong các hoạt động của nhà trường nhất là HĐNGLL các em ít có thời gian
tham gia.
Trường chưa được đầu tư hoàn thiện cơ sở vật chất như phòng đa chức năng
nên trong vấn đề tổ chức hoạt động nhất là vào mùa mưa gặp rất nhiều khó khăn,
không đem lại hiệu quả cao trong hoạt động.
Do vẫn tồn tại mô hình hai cấp học nên vấn đề nhân sự phụ trách giảng dạy
cũng như tổ chức hoạt động luôn có sự thay đổi ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả hoạt
động.
3. Những giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động NGLL bậc THCS:
3.1. Nâng cao nhận thức về công tác tổ chức giáo dục thông qua hoạt động
NGLL:
8

9


phù hợp với thực tiễn ...) hoặc có những tình huống có vấn đề được tạo ra (như tình
huống tiểu phẩm để sắm vai, các trò chơi...) nhằm giúp HS có cơ hội rèn luyện các
kỹ năng tìm phương án giải quyết các tình huống.
Vận dụng phương pháp xử lý tình huống trong các HĐNGLL là rất cần thiết
và quan trọng làm phong phú thêm tính hấp dẫn của các hoạt động và mang lại hiệu
quả cao cho các hoạt động.
3.2.2. Phương pháp giao nhiệm vụ
Đây là phương pháp thường được dùng trong nhóm các phương pháp GD.
Giao nhiệm vụ là đặt HS vào vị trí nhất định buộc các em phải thực hiện trách nhiệm
cá nhân. Giao nhiệm vụ cũng là tạo cơ hội để HS thể hiện khả năng của mình là dịp
để các em được rèn luyện nhằm tích luỹ kinh nghiệm cho bản thân.
Trong việc tổ chức HĐGD NGLL, giao nhiệm vụ cho đội ngũ cán bộ lớp sẽ
tạo nên thế chủ động cho các em khi điều hành hoạt động. Điều đó sẽ giúp phát triển
tính chủ động, sáng tạo, khả năng ứng đáp trong mọi tình huống của HS. Cán bộ lớp
sẽ chủ động hơn trong việc phân công nhiệm vụ cho từng tổ, nhóm, cá nhân với
phương châm “lôi cuốn tất cả mọi thành viên trong lớp” vào việc tổ chức thực hiện
hoạt động. Muốn giao nhiệm vụ có kết quả, GV cần hình dung được những việc phải
làm, gợi ý cho HS và yêu cầu các em phải hoàn thành tốt. Khi giao nhiệm vụ, cố
gắng đảm bảo phù hợp với đặc điểm lứa tuổi, với khả năng của các em. Không yêu
cầu quá mức gây lo lắng, hoang mang trong HS.
3.3. Nâng cao năng lực tổ chức HĐ NGLL cho GV được phân công phụ
trách:
Để tổ chức các hoạt động phong trào trong nhà trường đạt hiệu quả phụ thuộc
rất lớn đến người chịu trách nhiệm tổ chức hoạt động. Thực tế hiện nay năng lực tổ
chức hoạt động phong trào của giáo viên phụ trách còn chưa tốt, chưa đáp ứng được
yêu cầu thực tiễn nhất là trong việc triển khai thực hiện chương trình giáo dục toàn
diện cho HS phổ thông nói chung và bậc THCS nói riêng, chúng tôi đề xuất sử dụng

chức xã hội, các cơ quan ban ngành, đoàn thể địa phương, hội phụ huynh HS để có
sự phối hợp một cách có hiệu quả trong quá trình tổ chức.
11


3.6. Khuyến khích tạo động lực trong công tác giáo dục thông qua HĐ
NGLL đối với GV phụ trách thực hiện:
Quan tâm tạo mọi điều kiện, khuyến khích động viên thông qua việc thực hiện
đúng chế độ chính sách, thi đua khen thưởng kịp thời…đối với giáo viên và HS tích
cực trong hoạt động phong trào, chú trọng bồi dưỡng GV và HS có năng khiếu để
GV và HS phát huy năng lực của mình trong hoạt động GD.
Thực hiện tốt dân chủ hóa trường học qua đó kịp thời giải quyết công việc
thấu tình đạt lý nhằm xây dựng tập thể hội đồng sư phạm đoàn kết, thân ái giúp GV
yên tâm công tác và cống hiến cho sự nghiệp GD.
3.7. Tổ chức các hoạt động mang tính GD cao thật sự là sân chơi đầy bổ ích
qua đó giúp học sinh vừa chơi, vừa học:
Hoạt động vui chơi có nhiều hình thức rất đa dạng, nhưng cốt lõi của nó là các
dạng trò chơi. Hoạt động trò chơi có nguồn gốc từ xã hội. Nó phản ánh các loại hình
hoạt động lao động khác nhau của xã hội và làm thay đổi mục đích của chúng.
Phương pháp trò chơi có thể sử dụng trong nhiều tình huống khác nhau của
HĐGD NGLL như làm quen, cung cấp và tiếp nhận tri thức, đánh giá kết quả, rèn
luyện các kỹ năng và củng cố những tri thức đã được tiếp nhận. Phương pháp trò
chơi có những thuận lợi như : phát huy tính sáng tạo; hấp dẫn và gây hứng thú cho
học sinh; giúp cho học sinh dễ tiếp thu kiến thức mới; giúp chuyển tải nhiều tri thức
của nhiều lĩnh vực khác nhau; tạo được bầu không khí thân thiện; tạo cho HS tác
phong nhanh nhẹn ...Vì vậy, tổ chức cho HS vui chơi là một loại hình HĐNGLL phổ
biến và có ý nghĩa tích cực.
Ngay từ khi ra đời, trò chơi đã thực hiện rất nhiều chức năng xã hội: chức
năng GD, chức năng văn hóa, chức năng giải trí, chức năng giao tiếp...
+ Chức năng giáo dục:

buồn phiền, những mệt mỏi về trí tuệ và cơ bắp, tạo niềm vui, hứng khởi, sự hồn
nhiên, yêu đời...để HS tiếp tục học tập và rèn luyện tốt hơn. Những trò chơi vui nhộn
và hào hứng không chỉ thoả mãn nhu cầu của các em mà nó còn mang lại những giá
trị tinh thần hết sức to lớn, hữu ích.
13


Với những chức năng ấy, trò chơi trở thành một hình thức tổ chức
HĐGDNGLL đặc trưng, có tác dụng hết sức tích cực và toàn diện. Trò chơi là một
hình thức, một phương pháp giáo dục được dễ dàng thực hiện trong mọi hoàn cảnh
của nhà trường và có khả năng mang lại những hiệu quả GD cao.
Những điều cần chú ý khi sử dụng phương pháp trò chơi :
- Lựa chọn các trò chơi cho phù hợp với lứa tuổi và nội dung hoạt động.
- Cần chú ý tới yếu tố thời gian.
- Chú ý tới điều kiện cơ sở vật chất, hoàn cảnh cụ thể.
- Người chủ trò phải có khả năng lôi cuốn được những người khác (tự tin, mạnh
dạn, linh hoạt ...).
- Trò chơi phải đa dạng, phong phú, dễ chơi, hấp dẫn, mang tính giáo dục và
mang tính tập thể.
4. Những hoạt động đã tổ chức và kết quả đạt được:
4.1. Các hoạt động đã triển khai trong nhà trường:
4.1.1. Hoạt động văn hoá nghệ thuật:
Đây là một loại hình hoạt động quan trọng không thể thiếu được trong sinh
hoạt. Hoạt động này bao gồm nhiều thể loại khác nhau như: Hát, múa, thơ, ca, kịch
ngắn, tấu vui, thi kể chuyện...
Nhà trường đã tổ chức cho HS toàn trường tham gia trình diễn chương trình
văn nghệ vào các ngày lễ kỷ niệm: Chào mừng ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11,
Chào mừng ngày thành lập Đoàn 26/3, chào mừng ngày thành lập Quân đội nhân
dân Việt Nam 22/12; tổ chức Ngày thơ Việt Nam danh cho học sinh THCS...
4.1.2. Hoạt động vui chơi giải trí, thể dục thể thao:

các em có thể tự lập trong học tập, vui chơi giải trí và sinh hoạt thường ngày.
Kết quả cụ thể:
-Tạo được sân chơi bổ ích, xây dựng được không khí vui tươi, tích cực trong
HS.
- HS hứng thú, tham gia tích cực, thân thiện.
- HS biết cách chơi thành thục, tự tổ chức chơi, họat động hiệu quả.
15


- HS được vận động toàn thân, an toàn.
- Hoạt động đã phát huy truyền thống dân tộc, phát triển tố chất, sức khỏe,
phát hiện bồi dưỡng năng khiếu, rèn luyện sự tự tin, mạnh dạn, nhanh nhẹn cho HS,
tạo được phong trào luyện tập, rèn luyện thể lực trong nhà trường.
- Thông qua HĐNGLL đã rèn luyện các kỹ năng sống cho HS như: Kỹ năng
quản lý thời gian hiệu quả; Kỹ năng điều chỉnh và quản lý cảm xúc; Kỹ năng tự nhận
thức và đánh giá bản thân; Kỹ năng giao tiếp và ứng xử; Kỹ năng hợp tác và chia sẻ;
Kỹ năng thể hiện tự tin trước đám đông; Kỹ năng đối diện và ứng phó khó khăn
trong cuộc sống; Kỹ năng đánh giá người khác...
Những kết quả trên đây có thể còn phải kiểm nghiệm trong quá trình thực hiện
ở trường và ở lớp của các em ở bậc THCS, nhưng chúng tôi vẫn thấy được những tín
hiệu đáng mừng qua thực tiễn ở trường, các em tham gia vào hoạt động một cách
nhiệt tình, tích cực, thích thú ...

16


III. KẾT LUẬN:
Sau khi nghiên cứu về HĐNGLL tôi nhận thấy: HĐ NGLL là một hoạt động
GD có ý nghĩa quan trọng ở trường THCS. Hoạt động này phong phú, đa dạng cùng
với các hoạt động dạy học trên lớp và các hoạt động khác gắn bó chặt chẽ, bổ sung

trung học cơ sở, trung học phổ thông và phổ thông có nhiều cấp học
4. Chương trình hành động của ngành giai đoạn 2011-2016 thực hiện Nghị
quyết số 06/NQ-CP ngày 07 tháng 3 năm 2012 của Chính phủ
5. Chương trình giáo dục ngoài giờ lên lớp

18