SKCTKT: Một số kĩ năng ứng dụng công nghệ thông tin trong soạn bài giảng

A. Phần mở đầu
Trong thời đại công nghệ thông tin hiện nay, việc vận dụng công nghệ thông tin
vào các lĩnh vực trong đời sống không còn xa lạ nữa. Ngành giáo dục nói chung và
giáo dục mầm non nói riêng cũng đã từng bước tiếp cận với công nghệ hiện đại. Trong
quyết định số 81/2001/Q- TTg Thủ tướng chính phủ đã giao nhiệm vụ trọng tâm cho
ngành giáo dục là đào tạo nguồn nhân lực công nghệ thông tin và đẩy mạnh ứng dụng
công nghệ thông tin trong công tác giáo dục và đào tạo.
Một hình ảnh, một đoạn phim có thể thay thế cho rất nhiều lời giảng. Quả
đúng như vậy, vai trò của công nghệ thông tin không nhỏ. Công nghệ thông tin phát
triển đã mở ra những hướng đi mới cho ngành giáo dục trong việc đổi mới hình thức
và phương pháp dạy học. Công nghệ thông tin phát triển mạnh kéo theo sự phát triển
của rất nhiều phần mềm giáo dục. Trong đó có những phần mềm rất hữu ích cho giáo
viên mầm non như phần mềm dinh dưỡng Nutrikis, phần mềm Kismas, phần mềm
Photoshop, Flash, Conventer. Các phần mềm này đã trở thành công cụ đắc lực hỗ trợ
cho việc thiết kế giáo án điện tử và giảng dạy trên máy tính, máy chiếu cũng như trên
các thiết bị hỗ trợ khác (ti vi, đầu đĩa,). Hiệu quả cho thấy rõ nhất khi ứng dụng công
nghệ thông tin là tiết kiệm được thời gian và chi phí đồng thời nâng cao được tính sinh
động, hấp dẫn, phong phú, thẩm mỹ.
Chúng ta đã bước sang thế kỷ 21, thế kỷ nền văn minh trí tuệ, của nền khoa
học hiện đại. Do vậy con người cần phải năng động sáng tạo để phù hợp với sự phát
triển của thời đại. Giáo dục mầm non đã góp phần rất lớn vào việc giáo dục thế hệ
trẻ. Trách nhiệm nặng nề và cao cả ấy thuộc về cô giáo mầm non tạo nên nền tảng
vững chắc, là chặng đường khôn lớn của trẻ. Chính vì vậy, sự nhảy cảm và có trách
nhiệm cao là yêu cầu không thể thiếu trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ, cô giáo
phải rất linh hoạt nhạy bén kịp thời, có năng lực và có tính chủ động sáng tạo.

Giáo viên: Võ Thị Ngân

Trường Mầm non Kim Thủy

Thủy nói riêng đều có điều kiện về trang thiết bị Tivi, đầu video, máy vi tính có nối

Giáo viên: Võ Thị Ngân

Trường Mầm non Kim Thủy

2


SKCTKT: Một số kĩ năng ứng dụng công nghệ thông tin trong soạn bài giảng
mạng internet. Một số trường có máy chiếu đa năng tạo điều kiện cho giáo viên mầm
non có thể ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy.
Riêng tại trường mầm non Kim Thủy, năm học 2010-2011 tôi được trường
phân công dạy lớp mẫu giáo lớn với tổng số cháu là 14. Hầu hết các cháu chưa có ý
thức ham học, không chịu đến lớp. Đa số trẻ không tích cực tham gia vào các hoạt
động, khả năng chú ý của trẻ chưa cao. Những hình thức cho trẻ hoạt động như: quan
sát tranh vẽ, các hình ảnh tĩnh, học qua thẻ chữ cái, cô hát cho trẻ nghe dường như
quá quen thuộc đối với trẻ phần nào gây sự nhàm chán, sao nhãng. Trong lúc đó ở lớp
tôi, được sự quan tâm của Ban giám hiệu Nhà trường, Phòng giáo dục, tổ chức Plan đã
trang bị cho lớp tôi các thiết bị hỗ trợ dạy học (máy vi tính, bộ loa máy). Đặc biệt,
bước sang học kỳ II được bổ sung thêm bộ máy chiếu đa năng.
Với tình hình thực tế như vậy và bản thân cũng có một số kiến thức, kỹ năng cơ
bản về tin học nên đã mạnh dạn thực hiện một số biện pháp nâng cao kĩ năng ứng
dụng công nghệ thông tin trong soạn bài giảng nhằm kích thích, gây hứng thú cho trẻ
trong các hoạt động.

1. Thuận lợi:
- Bộ giáo dục và đào tạo đã triển khai cuộc vận động ứng dụng công nghệ
thông tin trong giảng dạy từ năm học 2008 - 2009 đến nay.
- Sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Ban giám hiệu Nhà trường, lãnh đạo Phòng

- Cơ sở vật chất (đồ dùng đồ chơi) vẫn còn nhiều thiếu thốn.
- Diện tích lớp chưa đủ rộng để bố trí máy tính phù hợp.
- Một số tình huống bật lợi có thể xảy ra như mất điện, máy bị treo, viuts làm
cho giáo viên bị động trong tiến trình bài giảng.
- Việc ứng dụng công nghệ thông tin để đổi mới phương pháp dạy học ở giáo
dục mầm non còn đang ở giai đoạn đầu nên vẫn còn được nghiên cứu, đánh giá và rút
kinh nghiệm vì vậy vẫn chưa phát huy được hiệu quả tối đa của nó.
- Việc đánh giá một tiết dạy có ứng dụng công nghệ thông tin còn lúng túng,
chưa có sự phân biệt rõ ràng với các tiết dạy không ứng dụng công nghệ thông tin.
- Việc kết nối và sử dụng khai thác tiện ích của công nghệ mạng máy tính và
mạng internet chưa được nhà trường thực hiện một cách triệt để và có chiều sâu.

Giáo viên: Võ Thị Ngân

Trường Mầm non Kim Thủy

4


SKCTKT: Một số kĩ năng ứng dụng công nghệ thông tin trong soạn bài giảng

3. Điều tra thực tiễn:
Vào đầu năm học, tôi chủ động khảo sát đánh giá trẻ về một số khả năng tập
trung, chú ý, khả năng ghi nhớ, sự hứng thú tham gia tích cực trong các hoạt động.
Nhìn chung đa số trẻ không hứng thú, ít tập trung chú ý do đồ dùng trực quan quá
quen thuộc, không hấp dẫn, sinh động.
Cụ thể:
Nội dung

Tốt


Khả năng ghi nhớ

2

14,3

3

21,4

9

64,3

2

14,3

2

14,3

10

71,4

Hứng thú, tích cực tham
gia hoạt động


Ví dụ:
Trong các hoạt động làm quen với toán, các hình ảnh con vật, đồ vật thường có
số lượng nhiều (từ 5 đến 10) lại càng phải sử dụng ít hiệu ứng để tránh rối mắt trẻ.
Hay trong các hoạt động làm quen chữ cái có nhiều hình ảnh, từ, chữ cái cũng vậy,
cần chọn một nhóm hiệu ứng nhất định, tránh trường hợp sử dụng quá nhiều hiệu ứng
hay chọn hiệu ứng quá bay lượn làm phân tán sự chú ý của trẻ dẫn đến hiệu quả giờ
học không cao.
Các phông nền cũng nên lựa chọn đơn giản phù hợp nội dung bài giảng, tránh
dùng nhiều màu sắc hình ảnh lòe loẹt, không cần thiết. Thông thường phong nền hay
sử dụng màu vàng nhạt để làm nổi bật hình ảnh, chữ cái, chữ số bằng những tông màu
đỏ, xanh.
Ngoài ra khi soạn thảo cũng cần lưu ý việc chọn size chữ, màu chữ cho phù
hợp. Size chữ không nên to quá cũng không nên nhỏ quá và màu chữ nên nổi bật để
trẻ dễ dàng nhận biết chữ cái chữ số. Tránh chọn nhiều màu chữ trong cùng một slide
trình diễn. Như vậy trẻ sẽ không chú ý đến nội dung bài học mà chỉ chú ý đến những
hình ảnh, màu sắc sặc sỡ của những con chữ, con số đang nhảy múa. Từ đó sẽ gây ra
việc khó theo kịp nội dung cần tải và rối mắt đối với trẻ.

Giáo viên: Võ Thị Ngân

Trường Mầm non Kim Thủy

6


SKCTKT: Một số kĩ năng ứng dụng công nghệ thông tin trong soạn bài giảng

2. Lựa chọn đề tài ứng dụng công nghệ thông tin trong bài giảng:
Không phải bất kỳ một đề tài nào cũng có thể ứng dụng công nghệ thông tin
vào trong bài giảng. Tùy theo mục tiêu đề ra để phát triển cho trẻ mà ta có thể lựa

SKCTKT: Một số kĩ năng ứng dụng công nghệ thông tin trong soạn bài giảng
Đối với đề tài Trường mầm non ta có thể trực tiếp chụp một số hình ảnh trong
máy di động về các hoạt động của trẻ diễn ra ở trường, lớp. Sau đó chuyển lên slide
trình diễn kết hợp lồng ghép những đoạn nhạc hay những bài hát về trường mầm non
cho trẻ vừa xem vừa thưởng thức âm nhạc một cách nhẹ nhàng. Cách làm này hết sức
đơn giản nhưng hiệu quả cho thấy trẻ rất hứng thú bởi những hình ảnh rất gần gủi với
các hoạt động thực tế của trẻ tại trường, lớp.
Hay cũng từ chủ đề Trường mầm non ta có thể quay những video clip về các
hoạt động của trẻ diễn ra ở trường như tập thể dục buổi sáng, vệ sinh rửa tay, lau mặt,
bữa ăn, giấc ngủ của trẻ. Trẻ được nhìn chính mình và các bạn trong lớp trên màn hình
đang chơi, học như vậy sẽ thích thú vô cùng. Những hình ảnh ấn tượng đó sẽ rất khó
quên đối với trẻ và tất nhiên những kiến thức trẻ nhận được sẽ khắc sâu hơn.

3. Lập dàn ý theo trình tự phương pháp bài dạy:
Khi làm một bài tập làm văn hay viết một câu chuyện theo đề tài nào đó, công
đoạn đầu tiên không thể thiếu đó là lập dàn ý. Từ dàn ý đại cương ta mới có thể triển
khai nội dung cụ thể để không bị sai lệch khỏi nội dung trọng tâm. Đối với một giáo
án điện tử cũng vậy. Đây là giai đoạn quan trọng nhất. ở giai đoạn này có các nội
dung chủ yếu mà người soạn nhất thiết phải hình dung ra rõ ràng và phải theo trình tự
nội dung các bước theo phương pháp của bài dạy.
Ví dụ 1:
Trong hoạt động làm quen chữ cái, cách soạn được tiến hành theo các bước sau:
+ Đưa hình ảnh có từ chứa chữ cái đã học và chữ cái cần làm quen.
+ Bôi màu những chữ cái khi trẻ lên tìm chữ cái đã học.
+ Xuất hiện chữ cái cần cho trẻ làm quen giữa màn hình cho trẻ phát âm.
+ Bôi màu lần lượt các nét cấu tạo con chữ cho trẻ biết.
Cứ như vậy tiếp tục xuất hiện các chữ cái mới theo các bước trên.
Ví dụ 2:

Giáo viên: Võ Thị Ngân

Ví dụ:
Trong chủ đề "Phương tiện và luật lệ an toàn giao thông. Cô cùng trẻ xem các
hình ảnh của một số phương tiện giao thông. Khi trẻ xem xong, cô cho trẻ hình dung,
nhớ lại mình đã xem những gì và kể lại cho cô, các bạn biết. Sau khi trẻ kể xong, nếu

Giáo viên: Võ Thị Ngân

Trường Mầm non Kim Thủy

9


SKCTKT: Một số kĩ năng ứng dụng công nghệ thông tin trong soạn bài giảng
muốn cho trẻ được xem lại thì giáo viên chỉ cần nhấp "chuột" vào biểu tượng của file
đó để cho trẻ xem luôn chứ không cần phải "back"(quay lại) từ đầu để tìm lại. Đây là
một hình thức rất hay giúp cho giáo viên tránh được việc gây rất nhiều thời gian và
tránh việc làm gây mất hứng thú của trẻ.

4. Tìm tư liêu văn bản, tư liệu hình ảnh, âm thanh, bài hát phù hợp:
Tư liệu có thể được tìm ở nhiều nguồn khác nhau: trong sách báo, tạp chí đặc
biệt là mạng internet với nguồn tài nguyên giáo dục phong phú và đa dạng. Nhất là có
nhiều trong các phần mềm violet, Flash. Các hình ảnh sống động như những con vật
ngộ nghĩnh, những hàng chữ biết đi, những con số biết nhảy cùng những hiệu ứng âm
thanh sẽ thu hút sự chú ý và kích thích sự hứng thú của trẻ.
Ví dụ: Đối với hoạt động môi trường xung quanh, đây là một hoạt động với nội
dung rộng lớn. Do vậy, khi tìm tư liệu cần phải linh hoạt lựa chọn những hình ảnh phù
hợp với nội dung. Hình ảnh phải rõ nét, màu sắc hài hòa. Hay chúng ta có thể sử dụng
video clip cho trẻ được quan sát các sự vật hiện tượng đang chuyển động có âm thanh
kèm theo, những hình ảnh thật thì trẻ sẽ rất thích thú, tập trung chú ý và ngẫu nhiên
giờ học đạt kết quả cao.

Đạt yêu cầu

SL

%

SL

%

SL

%

Khả năng tập trung,chú ý

11

78,6

03

21,4

0

0

Khả năng ghi nhớ


Giáo viên nắm chắc phương pháp, linh hoạt trong các tiết dạy, đúc rút được
nhiều kinh nghiệm cho bản thân.

V. Bài học kinh nghiệm:
Trong quá trình thực hiện, bản thân tôi đã học tập và đúc rút được nhiều kinh
nghiệm:
1. Khi thiết kế bài giảng tuyệt đối không tham lam chọn quá nhiều hiệu ứng
hoặc quá đơn giản chỉ vài hình ảnh mà chỉ nên chọn hợp lý, vừa phải để tạo hứng thú
và bất ngờ cho trẻ để bài giảng mang lại kết quả hữu hiệu nhất.

Giáo viên: Võ Thị Ngân

Trường Mầm non Kim Thủy

11


SKCTKT: Một số kĩ năng ứng dụng công nghệ thông tin trong soạn bài giảng
2. Lựa chọn đề tài phải phù hợp với mục tiêu, nội dung của chương trình
3. Lập dàn ý theo trình tự phương pháp của bài dạy phù hợp.
4. Tích cực sưu tầm các hình ảnh, tư liệu chương trình phục vụ cho việc thiết kế
các bài giảng.
Ngoài ra, bản thân luôn bồi dưỡng, không ngừng học tập kỹ năng thực hành vi
tính để xử lý kỹ thuật tốt hơn.
- Không quá lạm dụng giáo án điện tử để luôn cho trẻ được hoạt động và phát
triển trong nhiều hoạt động khác.

C. kết luận
Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai. Mỗi trẻ em hôm nay là chủ nhân tương
lai của đất nước. Để trẻ có được một nền móng vững chắc thì giáo viên phải tích cực


Người viết

Võ Thị Ngân

Giáo viên: Võ Thị Ngân

Trường Mầm non Kim Thủy

13


SKCTKT: Một số kĩ năng ứng dụng công nghệ thông tin trong soạn bài giảng

Mục lục
A. Mở đầu ..............................................................................................Trang 1
B. Nội dung.............................................................................................Trang 2
I. Cơ sở khoa học..........................................................................Trang 2
II. Cơ sở thực tiễn.........................................................................Trang 2
1. Thuận lợi........................................................................Trang 3
2. Khó khăn........................................................................Trang 4
3. Điều tra thực tiễn............................................................Trang 5
III. Một số biện pháp nâng cao kỹ năng ứng dụng
công nghệ thông tin trong giảng dạy........................................Trang 5
1. Sử dụng một số thủ thuật trong bài giảng
(hiệu ứng, phông chữ, kiểu chữ, màu nền............................Trang 4
2. Lựa chọn đề tài ứng dụng công nghệ thông tin
trong bài giảng..................................................................Trang 7
3. Lập dàn ý trình bày...........................................................Trang 8
4. Tìm tư liệu văn bản, tư liệu hình ảnh, âm thanh.............Trang 10