SKKN: Một số kinh nghiệm bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên
MỤC LỤC
Tên nội dung
I. Phần mở đầu
1. Lí do chọn đề tài
2. Mục đích, nhiệm vụ
3. Đối tượng nghiên cứu
4. Phạm vi nghiên cứu
5. Phương pháp nghiên cứu
II. Phần nội dung
1. Cơ sở lí luận
2. Thực trạng
3. Những giải pháp, biện pháp tiến hành
3.1. Mục tiêu của giải pháp và biện pháp
3.2. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp
3.2.1. Nâng cao nhận thức tầm quan trọng công tác bồi dưỡng .....
3.2.2. Lập kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ giáo viên
3.2.3. Bồi dưỡng kĩ năng sư phạm cho giáo viên ...........
3.2.4. Nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn
3.2.5. Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá
3.2.6. Nâng cao công tác tự học, tự rèn, tự sáng tạo
3.2.7. Tăng cường công tác biểu dương, khen thưởng
3.3. Điều kiện thực hiện các giải pháp, biện pháp
3.4. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp
3.5. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu
4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học ….
III. Phần kết luận, kiến nghị
1. Kết luận
2. Kiến nghị
Tài liệu tham khảo
1
SKKN: Một số kinh nghiệm bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên
Như chúng ta biết, trường học là tổ chức cơ sở của hệ thống giáo dục, là nơi
tập hợp những người thực hiện nhiệm vụ dạy và học. Trong đó, giáo viên là lực
lượng chủ chốt có vai trò quan trọng và quyết định chất lượng của các hoạt động
giáo dục ở nhà trường, là cầu nối học sinh với các lực lượng xã hội. Chất lượng dạy
học và giáo dục của nhà trường phụ thuộc vào trình độ và khả năng của đội ngũ
giáo viên là chủ yếu. Muốn có trò giỏi thì phải có thầy giỏi. Để đáp ứng nhu cầu
phát triển của xã hội hiện nay thì người thầy phải có đủ phẩm chất và năng lực.
Công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên có tầm quan trọng
chiến lược, có tính chất quyết định chất lượng dạy học trong nhà trường, bởi lẽ lao
động sư phạm là lao động sáng tạo, đòi hỏi người giáo viên phải có kiến thức sâu
và toàn diện, luôn bổ sung cái mới nhằm hoàn thiện nghệ thuật sư phạm. Tính đa
dạng, phức tạp của hoạt động giảng dạy và hoạt động giáo dục đòi hỏi người lãnh
đạo nhà trường phải thường xuyên chú ý đến việc bồi dưỡng nâng cao trình độ lí
luận và nghiệp vụ của giáo viên.
Trong những năm gần đây, đội ngũ giáo viên của toàn tỉnh nói chung và
huyện nhà nói riêng đã được đào tạo bài bản, số giáo viên đạt trình độ trên chuẩn
ngày càng cao dẫn đến chất lượng giáo dục có nhiều chuyển biến tích cực. Tuy
nhiên, trước yêu cầu đổi mới của chương trình và sách giáo khoa, đội ngũ giáo viên
cần có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm vững vàng hơn; bản thân mỗi giáo
viên cần phải nâng cao ý thức tự học, tự nghiên cứu, tự rèn luyện và lãnh đạo nhà
trường thường xuyên có kế hoạch bồi dưỡng thì mới đáp ứng được.
Là cán bộ quản lý phụ trách hoạt động chuyên môn, tôi luôn băn khoăn, trăn
trở và xác định làm tốt công tác bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên sẽ
tạo nên sự chuyển biến cao về chất lượng dạy và học cũng như chất lượng giáo dục.
- Phương pháp phân tích, tổng hợp.
II. PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận
Đinh Thị Minh Phượng - Trường Tiểu học Trần Phú
3
SKKN: Một số kinh nghiệm bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên
Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã nói: “Phải có đội ngũ giáo viên đủ về số
lượng, giỏi về chuyên môn, có tính nhân văn cao thì mới có chất lượng giáo dục
cao, tạo sự chuyển biến của đội ngũ giáo viên hiện nay mới đảm bảo thực hiện nội
dung và phương pháp giáo dục. Đây là vấn đề then chốt của sự nghiệp giáo dục
mà chúng ta phải trăn trở vượt qua mọi khó khăn để giải quyết cho bằng được”.
Thật vậy, đội ngũ cán bộ giáo viên là lực lượng quyết định sự nghiệp giáo
dục đào tạo của đất nước. Chất lượng giáo dục của nhà trường cao hay thấp phụ
thuộc rất lớn vào tay nghề của giáo viên. Chính các thầy cô giáo mang lại những
giá trị cao quý nhất góp phần nâng cao chất lượng, bồi dưỡng nhân tài và hoàn
thiện nhân cách người học sinh, từ đó tạo ra mọi giá trị khác cho cuộc sống của bản
thân, gia đình và cộng đồng.
Bất kỳ một nhà trường nào muốn nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện đều
phải chú ý đến việc bồi dưỡng nâng cao chất lượng chuyên môn của đội ngũ giáo
viên. Bởi, bồi dưỡng để làm tăng thêm trình độ hiện có về kiến thức, kỹ năng, thái
độ nhằm giúp cho giáo viên thực hiện công việc đạt kết quả tốt hơn. Đây là nhiệm
vụ cấp bách hàng đầu của ngành giáo dục nói chung và của các trường Tiểu học nói
riêng. Vì thế, công tác bồi dưỡng và phát triển đội ngũ cần phải thực hiện một cách
có tổ chức, có kế hoạch và luôn đổi mới cho phù hợp với yêu cầu thực tiễn giúp
nhà trường không chỉ giải quyết những vấn đề hiện tại mà còn chuẩn bị đáp ứng
đoàn kết, có tinh thần trách nhiệm; chấp hành nghiêm chỉnh chủ trương, chính sách
của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các quy định của ngành. Nhiều giáo viên có
năng lực chuyên môn vững vàng, dày dặn kinh nghiệm trong công tác và năng
động, sáng tạo trong dạy học.
Nhà trường trang bị đầy đủ các loại sách, tài liệu tham khảo hướng dẫn dạy
học cũng như thiết kế bài giảng, tạo điều kiện cho giáo viên có nhiều lựa chọn để
nghiên cứu, học hỏi.
Đã tạo được sự đồng thuận cao của Cha mẹ học sinh và nhân dân nên cơ sở
vật chất trường lớp ngày càng khang trang.
- Khó khăn:
Đinh Thị Minh Phượng - Trường Tiểu học Trần Phú
5
SKKN: Một số kinh nghiệm bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên
Khả năng nhận thức của giáo viên không đồng đều, số giáo viên trên 45 tuổi
tương đối đông (18 đồng chí) nên khó khăn trong việc thực hiện đổi mới phương
pháp, hình thức cũng như ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học.
Đơn vị có hai điểm trường, phân hiệu Buôn Trấp có 100% học sinh là người
dân tộc thiểu số tại chỗ, hoàn cảnh gia đình khó khăn, nhận thức của gia đình, cộng
đồng và khả năng tiếp thu của các em hạn chế. Vì thế, hàng năm tỉ lệ học sinh lưu
ban tại phân hiệu còn nhiều.
Công tác xã hội hóa giáo dục tại đơn vị chưa phát huy tốt nên việc động viên,
khích lệ giáo viên, học sinh mới chỉ dừng lại ở mặt tinh thần là chủ yếu.
Một số giáo viên đã ỷ lại, lệ thuộc vào tài liệu, không nghiên cứu, tìm tòi;
thậm chí có giáo viên tải bải giảng trên mạng về làm giáo án của mình không cần
chỉnh sửa. Điều đó đã làm mai một năng lực chuyên môn, hiệu quả tiết dạy thấp,
không phù hợp với thực tế của lớp, của trường.
2.4. Các nguyên nhân, các yếu tố tác động
Trong những năm gần đây nhờ sự chỉ đạo sát sao của Phòng Giáo dục và
Đào tạo, sự quan tâm phối hợp của địa phương và sự chỉ đạo linh hoạt của cán bộ
quản lí nhà trường, sự đoàn kết của nội bộ cao nên đã tạo điều kiện cho giáo viên
có cơ hội thực hiện tốt công tác bồi dưỡng năng lực chuyên môn. Song việc bồi
dưỡng chuyên môn cho giáo viên mang lại hiệu quả chưa cao bởi các nguyên nhân
sau:
- Khả năng nhận thức của giáo viên không đồng đều; ý thức tự giác của một
số giáo viên chưa cao, chưa chịu khó rèn luyện và học hỏi kinh nghiệm, làm việc
chưa đưa hết khả năng,…
- Lãnh đạo nhà trường tuy đã nhận thức đúng về vấn đề bồi dưỡng chuyên
môn cho đội ngũ giáo viên song thực hiện chưa đúng quy trình, chưa có kế hoạch
cụ thể, công việc đôi khi còn chồng chéo, chưa mạnh dạn giao việc cho giáo viên
để họ được độc lập sáng tạo thực hiện,... nên chưa phát huy được tính tích cực, chủ
động, sáng tạo của giáo viên.
Đinh Thị Minh Phượng - Trường Tiểu học Trần Phú
7
SKKN: Một số kinh nghiệm bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên
Ngoài ra, việc bồi dưỡng chuyên môn của giáo viên chưa thường xuyên,
công tác biểu dương, khen thưởng chưa kịp thời, xây dựng lực lượng nòng cốt phối
hợp trong các hoạt động còn mỏng.
2.5. Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng
Trường Tiểu học Trần Phú nằm ngay trung tâm thị trấn Buôn Trấp, trình độ
dân trí cao. Cơ sở vật chất được trang bị tương đối đầy đủ, đáp ứng cho việc tổ
chức các hình thức học tập phát huy tính tích cực của học sinh.
Đội ngũ giáo viên trong trường cơ bản đủ về số lượng và cơ cấu đầy đủ các
tổ chức dạy học không còn cứng nhắc như trước, mức độ yêu cầu của mỗi tiết học
ngày càng cao, ngoài chương trình chính khóa còn có phải thực hiện nhiều nội
dung tích hợp, lồng ghép,… Đây là những vấn đề khó khăn cơ bản mà đội ngũ giáo
viên không phải ai cũng thực hiện tốt, đòi hỏi mỗi giáo viên thường xuyên tự bồi
dưỡng trau dồi chuyên môn nghiệp vụ để điều chỉnh phương pháp dạy của bản
thân. Hay nói cách khác, giáo viên muốn tự khẳng định mình thì không có con
đường nào khác là phải cố gắng tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao kiến thức, tay
nghề. Vì vậy, là người cán bộ quản lý phải tìm ra những biện pháp thích hợp để bồi
dưỡng năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên tại đơn vị mình nhằm đáp ứng
yêu cầu đổi mới toàn diện đồng bộ của ngành giáo dục đặt ra hiện nay.
3. Giải pháp, biện pháp
3.1. Mục tiêu của giải pháp, biện pháp
Các giải pháp, biện pháp giúp Lãnh đạo nhà trường có kế hoạch bồi dưỡng
năng lực giáo viên đạt hiệu quả; giáo viên nhận thức được tầm quan trọng của việc
bồi dưỡng năng lực chuyên môn, nâng cao ý thức tự học, tự rèn, tự sáng tạo; nâng
cao chất lược giáo dục của đơn vị và tạo uy tín trong nhân dân.
3.2. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp
3.2.1. Nâng cao nhận thức tầm quan trọng của công tác bồi dưỡng năng
lực chuyên môn giáo viên
Đinh Thị Minh Phượng - Trường Tiểu học Trần Phú
9
SKKN: Một số kinh nghiệm bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên
Công tác bồi dưỡng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhằm giúp giáo viên có
đủ năng lực thực hiện đổi mới giáo dục phổ thông, nâng cao sự hiểu biết về các vấn
đề giáo dục. Xây dựng một đội ngũ giáo viên mạnh về số lượng và vững về chất
- Bồi dưỡng về năng lực công tác cho giáo viên:
Năng lực công tác của giáo viên chỉ có thể có được trên cơ sở quá trình rèn
luyện, học tập và rút kinh nghiệm không ngừng của bản thân và đồng nghiệp, bao
gồm: kỹ năng tổ chức hoạt động giảng dạy - giáo dục, kỹ năng nhận thức và giải
quyết tình huống trong dạy học - giáo dục,... Để giúp giáo viên có năng lực công
tác vững vàng, nhà trường luôn tạo điều kiện bằng cách tin tưởng giao việc cho
giáo viên để họ mạnh dạn và chủ động thực hiện.
Từ những việc làm nói trên, người cán bộ quản lí phải kiên trì, luôn đi đầu
trong mọi hoạt động để làm gương cho đội ngũ giáo viên và xác định đây là nhiệm
vụ trọng tâm, chủ yếu, phải làm. Cùng với sự cộng tác của các thành viên, mọi lực
lượng trong và ngoài nhà trường giúp giáo viên nhận thức đúng tầm quan trọng của
công tác bồi dưỡng năng lực chuyên môn và vai trò của người giáo viên trong giai
đoạn mới. Vì vậy, cán bộ quản lí cần lập kế hoạch cụ thể, xác định đúng yêu cầu,
mục tiêu, nội dung, đối tượng và thời điểm bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
sao cho phù hợp.
3.2.2. Lập kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ giáo viên
Thực tế cho thấy, trong một tập thể trường học, trình độ chuyên môn và kĩ
năng sư phạm của đội ngũ giáo viên không đồng đều. Kiến thức học từ các trường
đào tạo với việc giảng dạy thực tế tại đơn vị có phần khác biệt nhau. Phải qua một
thời gian rèn luyện, trải nghiệm thì giáo viên mới tích lũy và nâng cao nghiệp vụ sư
phạm cho bản thân. Vì thế, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên là việc làm thường xuyên
của các nhà trường và hàng năm Ban lãnh đạo là người chủ động lập kế hoạch cụ
thể bồi dưỡng đội ngũ giáo viên.
Kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ giáo viên được tiến hành các bước như sau:
* Phân loại giáo viên:
Để làm tốt điều này, trước hết Lãnh đạo nhà trường phải nắm rõ trình độ
Đinh Thị Minh Phượng - Trường Tiểu học Trần Phú
11
12
SKKN: Một số kinh nghiệm bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên
Nhà trường phân công những giáo viên có trình độ chuyên môn vững vàng
kèm cặp giáo viên có năng lực giảng dạy hạn chế, giáo viên cốt cán kèm cặp các
giáo viên khác cùng tổ để đảm bảo tính kế thừa liên tục. Đặc biệt quan tâm, nâng
cao trình độ trên chuẩn đào tạo cho những giáo viên trẻ, có năng lực chuyên môn,
bằng hình thức tạo điều kiện cho giáo viên đi học các lớp trên chuẩn. Trong năm,
nhà trường bố trí các giáo viên tham gia các lớp tập huấn, chuyên đề do Sở, Phòng
GD&ĐT cũng như Cụm chuyên môn tổ chức; sau đó về triển khai nhân rộng tại
đơn vị. Tăng cường công tác dự giờ chéo khối để tất cả các giáo viên có thể tự tin
dạy các khối lớp kế cận.
* Thành lập hội đồng bồi dưỡng, tổ tư vấn:
Để công tác bồi dưỡng có chất lượng cao và mang tính trọng tâm thì đòi hỏi
nhà trường cần thành lập các Hội đồng bồi dưỡng, tổ tư vấn để giúp đỡ, hỗ trợ giáo
viên hoặc học sinh về nội dung, phương pháp thực hiện. Trong đó:
+ Hội đồng bồi dưỡng: được thành lập khi có giáo viên và học sinh tham gia
các cuộc thi của Phòng và cấp trên tổ chức.
+ Tổ tư vấn: được thành lập khi hoạt động chuyên môn có những nội dung
mới - khó, chưa thống nhất trong quá trình thực hiện nhằm giám sát, kiểm tra, trao
đổi, tháo gỡ khó khăn để cùng nhau thực hiện tốt hơn.
Đầu năm, bám vào nhiệm vụ của năm học, các công văn, hướng dẫn chuyên
môn của Sở và Phòng Giáo dục - Đào tạo, bản thân tôi tham mưu với Hiệu trưởng
thành lập các Hội đồng bồi dưỡng, tổ tư vấn chuyên môn để thực hiện tốt các
phong trào mũi nhọn cũng như hoạt động chuyên môn. Sau đó, Hiệu trưởng ra
quyết định các Hội đồng bồi dưỡng, tổ tư vấn gồm các thành viên sau:
Chủ tịch hội đồng bồi dưỡng (Tổ trưởng tổ tư vấn) : Hiệu trưởng
Phó chủ tịch hội đồng bồi dưỡng (Tổ phó tổ tư vấn): Phó Hiệu trưởng
Muốn tiết dạy thành công trước hết phải có công tác chuẩn bị, đầu tiên là
lập kế hoạch bài dạy. Việc lập kế hoạch bài dạy trên cơ sở định hướng chỉ đạo
Công văn 5842 của Bộ GD&ĐT và theo tinh thần Hướng dẫn số 138/HDĐinh Thị Minh Phượng - Trường Tiểu học Trần Phú
14
SKKN: Một số kinh nghiệm bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên
SGD&ĐT ra ngày 09/2/2007 “Giáo án tinh gọn nhưng đầy đủ nội dung”. Giáo án
thể hiện rõ các phần cơ bản như sau:
- Mục tiêu: Nghiên cứu kỹ nội dung, xác định mục tiêu phù hợp với đối
tượng học sinh và đảm bảo sát với yêu cầu cơ bản về chuẩn kiến thức, kỹ năng các
môn học, thái độ học tập của học sinh qua từng bài học. Điều chỉnh mục tiêu ở sách
giáo viên cho phù hợp với tình hình học sinh lớp mình.
- Chuẩn bị đồ dùng dạy và học: Căn cứ vào nội dung từng bài, người soạn
cần định hướng một số hình thức tổ chức hoạt động phù hợp với từng học sinh,
nhóm học sinh để chuẩn bị các thiết bị, đồ dùng dạy của giáo viên và đồ dùng học
tập của học sinh.
- Các hoạt động dạy và học: Xác định nội dung, phương pháp giảng dạy đối
với giáo viên, yêu cầu cần học đối với từng đối tượng học sinh, kể cả học sinh cá
biệt (nếu có).
Từ các định hướng trên, giáo viên lập kế hoạch bài dạy một cách hợp lý. Quá
trình thực hiện được sự tiếp sức của các thành viên trong hội đồng bồi dưỡng.
* Bồi dưỡng đội ngũ thông qua thao giảng, hội giảng, chuyên đề, thi giáo
viên dạy giỏi các cấp:
- Hàng năm cứ vào tháng 10, 11 nhà trường phát động thao giảng, Hội giảng,
thi giáo viên dạy giỏi cấp trường. Mỗi giáo viên dạy 03 tiết/năm, trong đó: thao
giảng 01 tiết, thi giáo viên dạy giỏi cấp trường 2 tiết (01 tự chọn, 01 bắt buộc và
chéo môn, chéo khối). Giáo viên cần nghiên cứu bài kĩ, làm đồ dùng dạy học bổ
giáo viên có thời gian công tác từ 5 năm trở lên và trên 25 tiết/năm đối với giáo
viên mới ra trường. Hàng tháng, Lãnh đạo nhà trường cùng với khối trưởng chuyên
môn hoặc các giáo viên trong tổ tiến hành luân phiên dự giờ dưới nhiều hình thức
khác nhau như: dự giờ có báo trước, dự giờ đột xuất, dự hết tiết hoặc một hoạt động
của tiết học theo hình thức cat-lats,… Trong quá trình dự giờ, chúng tôi quan tâm
hướng dẫn cho giáo viên đạt được các yêu cầu sau:
- Đảm bảo yêu cầu kiến thức kỹ năng cơ bản, chính xác.
Đinh Thị Minh Phượng - Trường Tiểu học Trần Phú
16
SKKN: Một số kinh nghiệm bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên
- Phương pháp và hình thức tổ chức dạy học phải phù hợp với đặc trưng của
bộ môn, phù hợp với bài dạy.
- Sử dụng đồ dùng dạy học có hiệu quả cao nhất.
- Phát huy tích cực, chủ động, sáng tạo, hứng thú học tập của học sinh. Qua
tiết dạy, học sinh phải được hướng dẫn kĩ năng thực hành, được liên hệ thực tế
cuộc sống, được mở rộng kiến thức và tự rút ra bài học.
- Quan tâm cả ba đối tượng học sinh, đặc biệt động viên, giúp đỡ kịp thời học
sinh yếu không để các em đứng bên lề lớp học, đồng thời chú trọng phát huy năng
lực học sinh năng khiếu đáp ứng theo “nhu cầu” của người học.
- Tiết dạy phải được diễn ra nhẹ nhàng, tự nhiên, học sinh thoải mái, tiếp thu
kiến thức và biết vận dụng.
- Tạo lập được mối quan hệ thầy - trò gần gũi và thân thiện.
Sau khi dự giờ, người dự tự nhận xét ưu, khuyết điểm và góp ý cho người
dạy theo các tiêu chí đánh giá xếp loại đã quy định một cách chân tình, mang tính
xây dựng, giúp người dạy phát huy những mặt mạnh, điều chỉnh những mặt còn
giảng dạy và giáo dục.
Sinh hoạt tổ chuyên môn là hoạt động chia sẻ giữa các đồng nghiệp về
chuyên môn, là môi trường tốt nhất cho những giáo viên còn hạn chế về năng lực
và chưa có kinh nghiệm trong giảng dạy, nhất là giáo viên tập sự có dịp để trao đổi,
học tập kinh nghiệm, nâng cao trình độ tay nghề.
Quy định tổ chuyên môn sinh hoạt: ít nhất 2 lần/tháng. Mỗi tháng Lãnh đạo
nhà trường duyệt kế hoạch của tổ để chỉ đạo tổ sinh hoạt có hiệu quả.
Để hoạt động của tổ chuyên môn phát huy hiệu quả cần thực hiện tốt các yêu
cầu sau :
Một là, chọn tổ trưởng chuyên môn.
Tổ trưởng tổ chuyên môn là người “cứng” về chuyên môn, có uy tín với
đồng nghiệp, có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc và có khả năng lãnh đạo
Đinh Thị Minh Phượng - Trường Tiểu học Trần Phú
18
SKKN: Một số kinh nghiệm bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên
tổ của mình. Những vấn đề gì ngoài khả năng giải quyết của tổ, tổ trưởng sẽ kiến
nghị với Ban Giám hiệu để tìm biện pháp giải quyết kịp thời.
Trong sinh hoạt tổ chuyên môn, khối trưởng triển khai kế hoạch hoạt động
năm, kì, tháng, tuần của tổ; phân công từng tổ viên thực hiện các chuyên đề, sắp
xếp thời gian để các thành viên trong tổ đi dự giờ, dự chuyên đề. Tổ chức thảo luận
rút kinh nghiệm, đi đến thống nhất về hướng lựa chọn phương pháp giảng dạy, các
hình thức tổ chức dạy học, cách sử dụng đồ dùng trực quan… phù hợp với từng đối
tượng học sinh, từng bài, từng giai đoạn của tiết học.
Hai là, thay đổi nhận thức về sinh hoạt tổ chuyên môn.
Trước đây, nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn chủ yếu được thực hiện theo
Ba là, phát huy vai trò của các giáo viên đầu đàn trong tổ chuyên môn.
Mỗi tổ chuyên môn đều có những giáo viên đầu đàn, như: giáo viên lớn tuổi
sẽ có nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy và công tác chủ nhiệm lớp; giáo viên dạy
giỏi cấp huyện - tỉnh sẽ có năng lực chuyên môn vững vàng và có kinh nghiệm bồi
dưỡng học sinh năng khiếu tham gia các phong trào mũi nhọn,... Bộ phận giáo viên
này là đầu tàu, dẫn dắt tổ chuyên môn thực hiện tốt các nhiệm vụ chuyên môn nói
chung, là cánh tay nối dài của tổ trưởng tổ chuyên môn khi tham gia các hoạt động
của nhà trường giao. Vì vậy, nhà trường phối hợp với các tổ khối trưởng, đoàn thể
phát huy vai trò của các giáo viên đầu đàn nhằm bồi dưỡng năng lực chuyên môn
cho giáo viên một cách nhanh nhất.
3.2.5. Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá
Kiểm tra, đánh giá nhằm giúp giáo viên phát huy ưu điểm, khắc phục tồn
tại. Trong quá trình kiểm tra, người kiểm tra phải chỉ ra được ưu điểm, mặt mạnh,
đồng thời nêu cụ thể những điểm yếu, tồn tại của người được kiểm tra nhằm từng
bước giúp họ khắc phục; tránh tư tưởng cào bằng làm nhụt ý chí phấn đấu và ý thức
trách nhiệm của những giáo viên có năng lực.
Ngay từ đầu năm học, Hiệu trưởng xây dựng kế hoạch kiểm tra nội bộ
trường học quy định nội dung, hình thức, thời gian cụ thể ; phân công thành phần
kiểm tra và tổ chức thực hiện thường xuyên theo kế hoạch. Sau đó triển khai đến
Đinh Thị Minh Phượng - Trường Tiểu học Trần Phú
20
SKKN: Một số kinh nghiệm bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên
từng đoàn thể, bộ phận có liên quan để cùng nhau thực hiện. Việc chỉ đạo bồi
dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên được tiến hành theo kế hoạch cụ thể,
chi tiết, khoa học có phân công nhiệm vụ rõ ràng. Cần linh hoạt các hình thức kiểm
tra, như: kiểm tra theo định kì, kiểm tra đột xuất, tiến hành khảo sát chất lượng,
học theo hướng đổi mới ra sao? Đã quan tâm các đối tượng học sinh chưa ? Kịp
thời động viên, giúp đỡ học sinh hoặc chú trọng phát huy năng lực học sinh năng
khiếu chưa ? Tiết dạy diễn ra có tự nhiên không ? Việc vận dụng kiến thức vào
thực hành như thế nào ? ...
- Kiểm tra hồ sơ chuyên môn: thông qua từng loại sổ sách, người kiểm tra có
thể đánh giá được sự đầu tư của giáo viên từ khâu sắp xếp, trình bày văn bản, cách
ghi chép đến nội dung, chất lượng các loại hồ sơ.
- Kiểm tra công tác tự học, tự rèn: thông qua hồ sơ, thông qua việc cập nhật
thông tin bài giảng, bằng quan sát, đánh giá hàng ngày…
Để công tác kiểm tra, đánh giá đạt hiệu quả và có ý nghĩa thiết thực, sau mỗi
lần kiểm tra, các thành viên kiểm tra và được kiểm tra cùng ngồi lại với nhau trao
đổi, chia sẻ, góp ý trực tiếp trên tinh thần xây dựng. Đồng thời chú trọng việc khắc
phục sau kiểm tra; nghĩa là, lần kiểm tra tiếp theo, trước khi kiểm tra các nội dung
mới, tiền hành kiểm tra lại việc khắc phục những thiếu sót đã góp ý lần trước. Nếu
thấy chưa chỉnh sửa, tiếp tục góp ý và đề nghị khắc phục.
3.2.6. Nâng cao công tác tự học, tự rèn, tự sáng tạo:
Thực tế cho thấy, không có con đường nào hữu hiệu nhất bằng việc tự học,
tự rèn luyện của chính bản thân mình. Giáo viên tự học tự rèn bằng nhiều cách như:
đọc tài liệu, sách báo, truy cập mạng internet, dự giờ thăm lớp, trao đổi thảo luận
với đồng nghiệp,…
Đầu năm học, đơn vị chúng tôi tổ chức cho tất cả cán bộ, giáo viên đăng kí
kế hoạch tự bồi dưỡng của mình, nêu rõ nội dung bồi dưỡng, người giúp đỡ, thời
gian kiểm tra công nhận kết quả tự bồi dưỡng.
Hàng tháng, tổ chuyên môn giám sát, kiểm tra, tư vấn thêm những vấn đề
trong quá trình học tập, nghiên cứu hoặc qua quá trình giảng dạy lên lớp có điều gì
bất cập, khó khăn cùng nhau trao đổi nhằm tháo gỡ để thực hiện tốt hơn.
Đinh Thị Minh Phượng - Trường Tiểu học Trần Phú
22
23
SKKN: Một số kinh nghiệm bồi dưỡng năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên
quả. Có bồi dưỡng mà không kiểm tra đánh giá, không khen thưởng cũng không có
động lực thúc đẩy chất lượng. Do đó các biện pháp có quan hệ chặt chẽ với nhau,
bổ trợ cho nhau.
3.5. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu
* Kết quả khảo nghiệm:
Sau hơn 2 năm vận dụng những giải pháp, biện pháp về công tác bồi dưỡng
chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên tại đơn vị, tôi tiến hành khảo nghiệm chất
lượng đội ngũ giáo viên và học sinh để từ đó điều chỉnh kế hoạch, nội dung và biện
pháp bồi dưỡng sao cho phù hợp. Kết quả thu được như sau:
Thời gian
Trình độ GV
TSGV
Xếp loại chuyên
môn GV
Chất lượng HS
TB trở lên
Đại
Cao
18
2
36
3
0
97,6%
2,4%
Tốt
Khá
TB
(Hoàn
thành)
Dưới TB
(Chưa HT)
Trước
khảo nghiệm
(Đầu năm học
tin vào soạn giảng, hàng năm nhiều giáo viên chủ động thiết kế giáo án trình chiếu
phục vụ giảng dạy, chuyên đề, thao - hội giảng,... Nhiều giáo viên vận dụng linh
hoạt các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học theo hướng đổi mới phù hợp với
tình hình cụ thể của lớp. Chất lượng giờ dạy của giáo viên qua kiểm tra, dự giờ cho
thấy đã có những cải thiện đáng kể. Số lượng giáo viên dạy giỏi các cấp ngày càng
tăng, nhiều giáo viên được Phòng Giáo dục và Đào tạo điều động tham gia các hội
thi, chuyên đề của ngành; đồng thời họ cũng là những hạt nhân tiêu biểu và cánh
tay nối dài hỗ trợ đắc lực cho lãnh đạo nhà trường giúp đỡ một số giáo viên còn hạn
chế về năng lực, kĩ năng sư phạm vươn lên trong chuyên môn. Chất lượng phong
trào mũi nhọn của cả giáo viên với học sinh trong 3 năm gần đây đạt kết quả rất
khả quan. Cụ thể:
- Về giáo viên:
Tham gia các cuộc thi
Năm học
TS
Giáo viên dạy giỏi &
GV
Tổng phụ trách Đội giỏi
Chữ viết đẹp
Viết sáng kiến kinh
Thiết kế
nghiệm
Đinh Thị Minh Phượng - Trường Tiểu học Trần Phú
giảng
25