Bài dự thi Vân dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn

BÀI DỰ THI VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN
ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
MÔN: NGỮ VĂN LỚP 9

1. Tên tình huống: Bảo vệ chủ quyền quốc gia về biên giới, biển, đảo
2. Mục tiêu giải quyết tình huống: Bài viết phải đảm bảo các yêu cầu về:

+ Nguồn gốc
+ Đặc điểm địa lý
+ Lịch sử
+ Văn hóa
3. Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình
huống:
Cần kết hợp các tri thức khách quan:
- Lịch sử hình thành và phát triển
- Đặc điểm địa lý, địa hình
- Đặc điểm văn hóa, xã hội
4. Giải pháp giải quyết tình huống: VËn dông kiÕn thøc liªn m«n:
- Lịch sử - nguồn gốc, lịch sử đấu tranh, văn hóa
- Ngữ văn - sử dụng từ ngữ, phương thức biểu đạt phù hợp cho bài văn
thuyÕt tr×nh;
- Địa lí - vị trí địa lý, địa hình
- Giáo dục công dân - bài học về lòng yêu ®Êt n­íc
- ¢m nh¹c
- Mü thuËt
5. Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống:
Viết các ý chính => Tìm hiểu => Trao đổi => Viết thành bài văn.
* Tư liệu sử dụng: sách.
* Ứng dụng công nghệ thông tin: máy tìm kiếm Google.

Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa ở phía bắc, Lào và Campuchia phía tây. Từ bắc
tới nam, từ địa đầu Hà Giang cho tới đất mũi Cà Mau, nước ta trải dài khoảng
1.650 km, vị trí hẹp nhất theo chiều đông sang tây là tỉnh Quảng Bình vào
khoảng 50 km. Đường bờ biển dài 3.260 km kéo dài từ Móng Cái đến Hà Tiên
vươn trải ra hướng đông. Ngoài vùng nội thuỷ, Việt Nam tuyên bố 12 hải lý lãnh
hải, thêm 12 hải lý vùng tiếp giáp lãnh hải, 200 hải lý vùng đắc quyền kinh tế và
cuối cùng là thềm lục địa. Diện tích vùng biển thuộc chủ quyền, quyền chủ
quyền và quyền tài phán của Việt Nam chiếm diện tích khoảng 1.000.000 km²
biển Đông. Tuy không được mệnh danh là đất nước vạn đảo như Indonesia,
nhưng nước ta cũng sở hữu rất nhiều các quần đảo lớn nhỏ khác nhau, trong đó
có hai quần đảo lớn nhất là Hoàng Sa và Trường Sa. Biết bao thế hệ đã ngợi ca
"lòng mẹ như biển dạt dào", nhưng có lẽ, với người Việt Nam, biển cũng yêu
thương ta như lòng mẹ, bao dung mang đến cho ta bao nguồn lợi thuỷ hải sản,
ưu ái cho ta một thiên nhiên kì vĩ với nhiều cảnh quan tươi đẹp. Nhắc đến biển
khơi, chúng ta lại nhớ đến trận chiến ở đảo Gạc Ma năm 1988.

Đó là trận hải chiến mà ông cha ta đã dốc hết sức lực, dùng tất cả sức
mạnh để đấu tranh chống kẻ thù Trung Quốc hiểm độc. Tuổi trẻ đẹp biết bao,
tuổi trẻ là điểm khởi đầu cho bao ước vọng tươi đẹp, vậy mà ở nơi đó, các anh
Líp 9A3 - Trường THCS Chu Văn An - Thành phố Hà Nôị


Bài dự thi Vân dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn

đã dâng hiến tuổi thanh xuân của mình vì độc lập chủ quyền dân tộc. Các anh hy
sinh nhưng trên tay vẫn ôm trọn lá cờ tổ quốc, quyết chiến đến hơi thở cuối
cùng. Năm nào cũng vậy, những chuyến tàu đều đặn chở đoàn công tác từ đất
liền ra Trường Sa. Mỗi lần đi qua Gạc Ma, những người con đất Việt không
quên thả vòng hoa tưởng niệm, như một cách để gửi vào biển cả lòng biết ơn sâu
sắc, các anh đã đi xa, nhưng tuổi 20 đẹp hào hùng của các anh vẫn mãi sống

Ngày 26 tháng 11 năm 1897 Paul Doumer, Toàn quyền Pháp lúc đó, chấp
thuận một giao kèo do Đề Thám đề đạt.
Trong 11 năm hưu chiến lần 2 sau đó, Đề Thám gần như đã trở thành một
điền chủ trong vùng. Dưới sự điều hành của Đề Thám và nghĩa quân, đồn điền
Phồn Xương có xu thế rõ rệt là muốn tách ra khỏi sự kiểm soát của chính phủ
Thuộc địa Pháp. Một bản điều tra của Pháp ghi: "Bản thân Đề Thám muốn được
sống yên ổn trong cái góc Chợ Gồ của ông song rất nhiều nghĩa quân của ông ưa
cầm súng hơn là cầm cày. Những người này giám sát chặt chẽ Đề Thám nhằm
Líp 9A3 - Trường THCS Chu Văn An - Thành phố Hà Nôị


Bài dự thi Vân dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn

nuôi dưỡng trong ông sự hằn thù với Pháp". Một số lãnh tụ của các phong trào
yêu nước như Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh đã có liên hệ với nghĩa quân Yên
Thế những mang lại rất ít kết quả. Trong khi các phong trào giải phóng dân tộc ở
dưới xuôi và ở Trung kỳ bùng nổ, nghĩa quân Yên Thế vẫn án binh bất động và
bình tâm khai phá ruộng đất ở đồn điền Phồn Xương. Đề Thám cũng không rời
bước đi đâu, ngoài những buổi thăm viếng, tiệc tùng ở Nhã Nam.
Cuộc khởi nghĩa cuối cùng đã bị thất bại.

Các lãnh đạo của cuộc khởi nghĩa Yên Thế

 Chiến dịch Hồ Chí Minh (26-30.4.1975) chống Mỹ cứu nước.
Ngày 14/4/1975, Bộ Chính trị Trung ương Đảng quyết định chiến dịch
tiến công vào Sài Gòn giải phóng hoàn toàn miền Nam mang tên Chiến dịch Hồ
Chí Minh.

Líp 9A3 - Trường THCS Chu Văn An - Thành phố Hà Nôị


Cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đã hoàn thành thắng lợi sự nghiệp
đấu tranh giải phóng dân tộc kéo dài hơn 100 năm, mở ra một kỷ nguyên mới
của lịch sử dân tộc - cả nước Việt Nam hoàn toàn độc lập, thống nhất và đi lên
Chủ nghĩa xã hội; đồng thời tạo điều kiện cho cách mạng Lào và cách mạng
Campuchia giành thắng lợi quyết định, góp phần to lớn vào cuộc đấu tranh của
nhân dân thế giới vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội.

Trải qua hàng nghìn năm bị đô hộ, giờ đây nước ta đã hoàn toàn được
hưởng một nền độc lập, tự do và hòa bình. Trên đây chỉ là ba cuộc đấu tranh tiêu
biểu trong rất nhiều các cuộc đấu tranh chống quân xâm lược khác của nhân dân
ta trên con đường bảo vệ lãnh thổ, đi tìm lại nền độc lập, chủ quyền, đem lại hòa
bình cho đất nước. Các cuộc đấu tranh có thể khác nhau về cách thức, cách lãnh
đạo cũng như kết quả, nhưng tất cả đều có chung một mục tiêu cao cả, đó là:
chống giặc ngoại xâm, giành lại chủ quyền, bảo vệ lãnh thổ và biển đảo của
quốc gia. Không ai sống mà không có quá khứ, không một dân tộc nào tồn tại
nếu không có lịch sử, Lịch sử không đơn thuần là một môn học tường thuật lại
những chuyện đã qua, mà là truyền đạt lại một cách đầy tự hào những gì mà cha
ông, dân tộc ta đã làm được, qua đó bồi tụ thêm lòng yêu nước, lòng quyết tâm
gìn giữ chủ quyền quê hương, để ta luôn nhớ đến nghĩa vụ và trách nhiệm của
mình, để ta sống mà không bao giờ quên đi trách nhiệm giữ nước. Như Bác đã
từng nói: "Các vua Hùng đã có công dựng nước, bác cháu ta phải cùng nhau
giữ lấy nước".

Líp 9A3 - Trường THCS Chu Văn An - Thành phố Hà Nôị


Bài dự thi Vân dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn

Quá trình dựng nước và giữ nước ấy cũng được tái hiện lại qua tiến trình
văn học nghệ thuật, bằng ngòi bút của mình, có biết bao nhà nho, trí sĩ yêu nước


Líp 9A3 - Trường THCS Chu Văn An - Thành phố Hà Nôị


Bài dự thi Vân dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn

Bài thơ khẳng định rõ ràng và đầy quyết liệt về độc lập chủ quyền lãnh
thổ, bờ cõi của nước Việt xưa. Nhắc đến “Nam quốc sơn hà”, ta cũng không thể
nào quên bản tuyên ngôn độc lập thứ hai – đó là văn bản “Bình ngô đại cáo” của
Nguyễn Trãi, một bài cáo khắc hoạ rõ nét, cụ thể hơn về nền độc lập, tự do, chủ
quyền của nước ta trên mọi phương diện: lãnh thổ, phong tục tập quán, nền văn
hiến, chủ quyền, truyền thống lịch sử lâu dài.
Nói đến tinh thần yêu nước của nhân dân ta chúng ta không thể không
nhắc đến các tác phẩm âm nhạc, những bài ca đi cùng năm tháng như: “Tiến
quân ca” của cố nhạc sĩ Văn Cao, “Dậy mà đi” của nhạc sĩ Nguyễn Xuân Tân,
“Dòng máu Lạc hồng” của nhạc sĩ Lê Quang,…Có lẽ, không có gì ám ảnh và tác
động dài lâu như những ca từ hào sảng ấy, qua các nhạc phẩm, những giai điệu
tự hào ấy, ta có thể cảm nhận được niềm tự hào dân tộc, hiểu thêm về lịch sử
đấu tranh chống quân xâm lược của ông cha ông ta trong công cuộc đấu tranh
bảo vệ đất nước. Bài hát “Tiến quân ca” ra đời trong cuộc kháng chiến cống
thực dân Pháp, khi lời bài hát vang lên làm dậy lên khí thế hào hùng, thúc đẩy
tinh thần chiến đấu của các chiến sĩ, giúp cho các chiến sĩ vững bước tiến ra
chiến trận đập tan quân xâm lược giành được độc lập tự do cho đất nước. Và
ngày nay Bài hát “Tiến quân ca” đã trở thành bài Quốc ca của nước Việt Nam,
là một bài hát quen thuộc được vang lên bằng tiếng hát của triệu triệu thế hệ học
sinh, nhân dân Việt Nam: Đoàn quân Việt Nam đi ...

Líp 9A3 - Trường THCS Chu Văn An - Thành phố Hà Nôị



ĐẤT NƯỚC.

Líp 9A3 - Trường THCS Chu Văn An - Thành phố Hà Nôị


Bài dự thi Vân dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn

6. Ý nghĩa của việc giải quyết tình huống nµy.
Việc kết hợp các kiến thức liên môn như Lịch sử, Địa lý vào môn Ngữ
văn rất quan trọng, giúp cho bài làm văn bao quát, đầy đủ ý hơn. Ngoài các kiến
thức về Lịch sử, Địa lý, còn có thể kết hơp kiến thức của các môn Sinh học, Vật
lý, Hóa học,.. ở các dạng đề thuyết minh về đồ vật, hiện tượng,…
Như vậy, kiến thức liên môn tạo điều kiện cho học sinh chủ động, tích
cực, sáng tạo; giáo dục thêm những hiểu biết về tình yêu quê hương, đất nước;
giúp học sinh ý thức hơn việc học phải đi đôi với hành; rèn luyện các kĩ năng
giải quyết tình huống trong cuộc sống.

Líp 9A3 - Trường THCS Chu Văn An - Thành phố Hà Nôị