1

ĐỀ TÀI:
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG MÔN TẠO HÌNH CHO TRẺ MẪU GIÁO
5-6 TUỔI TRƯỜNG MẦM NON HỒNG THÁI TÂY
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:

* Tầm quan trọng của vấn đề:
Hoạt động tạo hình chiếm vị trí quan trọng trong chương trình giáo dục
mầm non, nó là phương tiện cơ bản cho việc giáo dục thẩm mỹ, giáo dục toàn
diện cho trẻ ngay từ những năm đầu của cuộc sống.
Thông qua hoạt động tạo hình giúp trẻ mở rộng hiểu biết, phát triển khả
năng tri giác, hình thành ở trẻ khả năng tư duy, phát triển xúc cảm- tình cảmnhân cách- trí tuệ-sự khéo léo- tính kiên trì. Đặc biệt là phát triển thẩm mỹ- nghệ
thuật.
Tính sáng tạo phản ánh thế giới xung quanh một cách tích cực, biết yêu
quý và trân trọng cái đẹp( tình yêu con người, yêu thiên nhiên, con vật, cỏ cây,
hoa lá …). Nó là phương tiện hữu hiệu giúp cho cô và trẻ trong việc tổ chức các
hoạt động các môn học khác có liên quan trong chương trình dạy và học của lứa
tuổi mầm non, có ảnh hưởng mạnh mẽ tới cuộc sống hàng ngày của con người.
Như trước đây vẫn thực hiện dạy theo chương trình cải cách- phát huy
tính tích cực của trẻ chưa cao, có lúc còn dập khuôn, máy móc.
Nay do thực hiện chương trình giáo dục đổi mới nên phát huy tính tích
cực của cô và trẻ cao hơn- phương pháp dạy và học phong phú hơn. Có sự lồng
ghép, bám sát nội dung ”Xây dựng môi trường học thân thiện”. Nhằm phát
huy tính mạnh dạn, phối hợp, đoàn kết, học hỏi lẫn nhau. Do nắm vững được
tầm quan trọng của hoạt động tạo hình đối với trẻ mầm non. Nên tôi đã đi sâu
nghiên cứu vận dụng thực tiễn để dạy trẻ các kỹ năng tạo hình phù hợp với lứa
tuổi mẫu giáo 5- 6 tuổi với hình thức thực hiện theo nhóm.
Năm học này tôi được phân công dạy lớp mẫu giáo lớn gồm: 26 cháu
trong đó có 18 cháu được chuyển từ lớp mẫu giáo 4 tuổi lên còn lại 8 cháu là
học sinh mới đến trường lần đầu. Đa số trẻ ở độ tuổi này kĩ năng về tạo hình còn

Hoạt động tạo hình là một hoạt động học tập mang tính nghệ thuật, giúp
trẻ nhận thức thế giới xung quanh và phản ánh thế giới thông qua các hình tượng
nghệ thuật, trong các hình thức hoạt động mang tính nghệ thuật.
Ở trường mầm non có rất nhiều các hoạt động, nhiều môn học phát triển
toàn diện cho trẻ mẫu giáo, là cơ sở ban đầu của nhân cách con người mới. Trẻ
biết sáng tạo, lao động trong tương lai. Chính vì vậy việc thực hiện tốt các hoạt
động tạo hình trong trường mầm non sẽ góp phần không nhỏ vào việc nâng cao
Hoàng Thị Xoa

Trường mầm non Hồng Thái Tây


3

chất lượng giáo dục nhằm phát triển toàn diện cho trẻ. Những sản phẩm trẻ tạo
ra rất đơn giản, ngộ nghĩnh sinh động. Trẻ biết đánh giá khái quát cao, trẻ phản
ánh ấn tượng của bản thân phụ thuộc vào thực tế. Trẻ rất thích sử dụng mầu sắc
sặc sỡ mang tính chất phản ánh biểu tượng, mỗi sản phẩm của trẻ mang một nội
dung,một tên gọi khác nhau. Trẻ tham gia vào hoạt động tạo hình đã giúp trẻ
hình thành các đức tính tốt như: yêu cái đẹp và mong muốn tạo ra cái đẹp. Trong
thực tế việc tổ chức các hoạt động tạo hình theo phương pháp hiện hành cũng đã
mang lại hiệu quả tới việc phát triển nhân cách.
Song phương pháp đó chưa thực sự đáp ứng và chưa phát huy hết khả
năng sáng tạo. Các phương pháp hoạt động tạo hình lâu nay đang được sử dụng
còn mang tính áp đặt, dập khuôn theo mẫu, sao chép chưa phát huy hết khả năng
sáng tạo và sự linh hoạt của người giáo viên khi tổ chức hoạt động tạo hình.Vậy
giáo viên phải làm gì? làm như thế nào để trẻ có thể vẽ, nặn, cắt, tô mầu và làm
đẹp sản phẩm.
Nhận thức rõ trách nhiệm của giáo viên mầm non trong giai đoạn phát
triển hiện nay. Như Nghị Quyết hội nghị lần thứ hai BCH TƯ Đảng ( khóa VIII)

Đề tài góp phần làm sáng tỏ lí luận về một số biện pháp dạy trẻ học tốt
môn tạo hình. Khẳng định tính đúng đắn về việc tổ chức thực hiện các biện pháp
giáo dục.
2. Cơ sở thực tiễn.
Năm học này tôi được phân công dạy lớp mẫu giáo lớn gồm: 26 cháu
trong đó có 18 cháu được chuyển từ lớp mẫu giáo 4 tuổi lên còn lại 8 cháu là
học sinh mới đến trường lần đầu. Đa số trẻ ở độ tuổi này kĩ năng về tạo hình còn
sơ sài, cảm nhận tác phẩm nghệ thuật còn đơn giản, chậm, chưa tập trung. Nhiều
cháu còn chưa có thói quen nề nếp với lớp học, chưa tích cực hoạt động tạo hình
như: Các hoạt động còn vụng về. Vật liệu còn hạn chế. Các buổi hoạt động
ngoại khóa- dã ngoại quá ít.
Phụ huynh chưa nắm bắt được nội dung cụ thể môn học nên chưa nhiệt
tình cùng cô sưu tầm vật liệu liên quan đến môn học, chủ đề. Đặc biệt là trẻ còn
hoạt động độc lập chưa biết giúp đỡ nhau.
Nhưng với sự cố gắng kiên trì của bản thân và sự quan tâm của ban
giám hiệu đã giúp tôi vượt qua khó khăn để hoàn thành tốt nhiệm vụ và tìm
ra biện pháp, hình thức tổ chức sáng tạo, đạt hiệu quả cao mang lại những
bài học kinh nghiệm tiến bộ cho bản thân và cho đồng nghiệp cùng thực
hiện.
Để có những thành quả đó không phải 1 sớm, 1 chiều mà là cả 1 thời gian
rèn luyện trẻ, thử nghiệm vì vậy tôi xây dựng kế hoạch thực hiện chung cho cả
Hoàng Thị Xoa

Trường mầm non Hồng Thái Tây


5

lớp và có những kế hoạch biện pháp riêng cho cá nhân trẻ. Từ đó tôi đã tìm ra
biện pháp dạy trẻ các kỹ năng tạo hình tốt hơn.

Trường mầm non Hồng Thái Tây


6

Khi thực hiện tiết học đương nhiên cô phải chuẩn bị đầy đủ đồ dùng
như: hồ dán, khăn lau tay, đàn nhạc, bàn trưng bày sản phẩm như hình thức
trưng bày triển lãm. Các tranh được dựng trên bàn có khăn trải bàn màu
trắng. 4 tranh trên cô cũng phải có 4 tranh đã dán gợi ý cho trẻ xem để đàm
thoại trọng tâm như đã có những bông hoa còn trong rổ chuẩn bị cho trẻ có thêm
phần sáng tạo như các con chuồn chuồn bướm, ong… để kích thích tính sáng tạo
và gây nguồn cảm hứng đối với trẻ.( Trong công tác chuẩn bị có trao đổi và
thông báo với phụ huynh cùng tham gia sưu tầm kết hợp với giáo viên).
Khi thực hiện tiết học cô bao quát chặt chẽ và đã phát hiện ra là khi thực
hiện theo nhóm thì trẻ có sự giao lưu thảo luận và cùng giúp đỡ, hướng dẫn kĩ
năng cho một số bạn yếu tự nhìn cách làm và học luôn những bạn khá giỏi cùng
nhóm. Và có sự phối hợp: có bạn chuyên phết hồ, có bạn chuyên dán tạo bố cục
đẹp cho bức tranh…
Kết quả thu được ở gây hứng thú cho trẻ đầu giờ hoạt động hoặc thư giãn
sau khi hoạt động.
Xây dựng thiết kế nội dung hoạt động, tiết học tích hợp nhẹ nhàng, không
gò ép. Đưa các câu hỏi gợi mở giúp trẻ phát huy tính tích cực, khả năng quan
sát, tư duy tưởng tượng. Trang trí môi trường học đẹp, thẩm mỹ, thường xuyên
thay đổi theo chủ điểm, kích thích trẻ và phụ huynh quan sát, ngắm nghía.
Thông qua hoạt động tạo hình đã giúp cô và trẻ làm được nhiều đồ dùng, đồ
chơi để phục vụ các môn học khác. Tận dụng từ 1 số vật liệu đã qua sử dụng
đảm bảo vệ sinh, an toàn, thẩm mỹ.

Hoàng Thị Xoa


để nắm bắt được khả năng tạo hình của trẻ, từ đó có biện pháp phù hợp.

Hoàng Thị Xoa

Trường mầm non Hồng Thái Tây


8

Tổng số trẻ

26

Tỷ lệ %

Số trẻ đạt loại giỏi

3

0,78

Số trẻ đạt loại khá

5

1,3

Số trẻ đạt loại trung bình

15

Tạo cơ hội để trẻ khám phá đối tượng (quan sát, nghe, hỏi, tiếp xúc và
miêu tả) và tự diễn đạt nhận thức cảm xúc của mình về đối tượng.

Hoàng Thị Xoa

Trường mầm non Hồng Thái Tây


9

Tận dụng các thời điểm hợp lí trong ngày cho trẻ tiếp xúc như được ngắm
nghía, chăm sóc, vuốt ve, âu yếm với các con vật gần gũi( thỏ, mèo, gà con…)
chơi với các đồ vật, tri giác tranh ảnh nghệ thuật.
Trong quá trình cung cấp biểu tượng về đối tượng tạo hình tôi chỉ cho trẻ
thấy được những nét đặc trưng nổi bật, những cái đẹp lý thú gần gũi với trẻ.
Đồng thời giúp trẻ phân tích, so sánh tổng hợp tìm ra những đặc điểm riêng,
chung của những đồ vật cùng nhóm, cùng loại. Từ đó giúp trẻ tìm ra phương
thức thể hiện trong những tình huống khác nhau.
Ví dụ: vẽ “vườn hoa”có bông cao, bông thấp, bông cánh tròn, bông cánh
nhọn, bông màu vàng, bông màu đỏ…Nếu trẻ đã được ngắm vườn hoa trong
thực tế thì khi tạo hình trẻ sẽ biết sử dụng phối hợp các kĩ năng vẽ nét cong, nét
cong tròn khép kín, nét xiên, nét thẳng và tô mầu để vẽ vườn hoa sinh động và
đẹp hơn.
Đặt và sắp xếp các vật liệu sao cho trẻ có thể thấy rõ và lấy được dễ dàng
để thực hiện hoạt động tạo hình bất cứ lúc nào trẻ thích và có thể trưng bày các
sản phẩm của mình.
Tạo môi trường nghệ thuật xung quanh trẻ như: Bày đồ chơi đẹp, sắp xếp
các nguyên vật liệu, đồ dùng một cách hợp lí đẹp mắt …Từ đấy giúp trẻ thích
thú và mong muốn được tái tạo.
2.4. Phương pháp hướng dẫn phải dựa vào trẻ, lấy trẻ làm trung tâm.

Không lạm dụng các sản phẩm mẫu và làm mẫu, càng ít làm mẫu và càng
ít sử dụng vật mẫu sẽ càng giúp trẻ tư duy và tìm kiếm cách thể hiện.
Thực tế cho thấy các sản phẩm mẫu sẽ làm tê liệt các cảm xúc đã có trước
của trẻ, làm giảm tính tích cực hoạt động trí tuệ của trẻ, vì các hoạt động cần
thiết để tạo hình đã được làm mẫu đầy đủ, trẻ luôn ghi nhớ, bắt trước. Nếu có
trường hợp yêu cầu làm mẫu, phải gợi ý chứ đừng nên làm ngay: bắt đầu xé từ
đâu, xé hình gì? xé như thế nào,…Tạo tình huống để trẻ làm giúp.
Ví dụ: Để đất mềm ra chúng ta làm như thế nào? trong khi làm mẫu tôi
luôn coi trọng quan điểm của trẻ, làm cho trẻ phát triển khả năng so sánh, phân
tích, suy nghĩ về nhiệm vụ. Động viên kích thích trẻ tự tìm, tự sáng tạo trong khi
thể hiện.
2.5. Sử dụng nguyên vật liệu tạo hình.
Khi thực hiện hoạt động tạo hình, nguyên vật liệu không thể thiếu
được.Vậy để hoạt động tạo hình có hiệu quả, việc sử dụng nguyên vật liệu tạo
hình là vô cùng quan trọng.
Nguyên vật liệu là những loại đồ dùng, dụng cụ dễ kiếm.Có thể trẻ tự
kiếm ra như: lá cây, phế liệu hư, vỏ hộp, quần áo cũ, bông, vải vụn…chúng có
Hoàng Thị Xoa

Trường mầm non Hồng Thái Tây


11

thể được sản xuất như: giấy, hồ dán, kéo…Sự đa dạng của nguyên vật liệu tạo
hình để lựa chọn,để khuyến khích khả năng sáng tạo của trẻ. Hoạt động tạo hình
phải thể hiện qua mầu sắc như: Tô, cắt, dán, vẽ, nặn…
Để đảm bảo khi sử dụng nguyên vật liệu tạo hình tôi cần cân nhắc những
điểm sau:
+An toàn( không nhọn, không sắc, không độc hại…)


* Khi vào bài cho trẻ hát bài “em tập lái ô tô”sau đó tôi hỏi trẻ : cả lớp
vừa hát bài hát gì?
+Vậy trong lớp có những đồ chơi gì là phương tiện giao thông ?
+Cho trẻ nói tên và đếm các phương tiện giao thông.
Sau đó tôi cho trẻ quan sát bức tranh mà trẻ vừa được mô tả qua đồ chơi trong
lớp.
* Giới thiệu và đàm thoại với trẻ về các bức tranh mẫu( từ 2-4 tranh )
* Trẻ thực hiện: Tôi mở băng có các bài hát trong chủ điểm gợi cho trẻ
say mê làm việc. Trong khi trẻ thực hiện tôi đến từng bàn động viên khuyến
khích đối với những trẻ còn lúng túng,gợi ý cho trẻ làm từ đơn giản đến phức
tạp.
Đối với trẻ khá tôi gợi ý để trẻ có nhiều sáng tạo trong bài vẽ.
* Nhận xét sản phẩm: Cho trẻ đem bài lên trưng bày, cho trẻ treo bài theo tổ,
theo bàn và làm thành đoàn tầu đi quan sát, nhận xét để trẻ chọn bức tranh mà
trẻ thích nhất và hỏi trẻ: +Con thích bài nào nhất?
+Vì sao con thích?
Sau đó cô phân tích ưu điểm của từng bức tranh ở từng nét vẽ, mầu sắc,
bố cục hình dáng …cho trẻ đếm phương tiện đã vẽ được.
* Kết thúc: Cho trẻ vận động bài “Đoàn tầu nhỏ xíu”
Với một tiết học như vậy, tôi đã thu được kết quả rất đáng mừng.Xuyên
suốt tiết học là chủ điểm giao thông, trẻ rất hứng thú và tôi đã tích hợp được các
môn như: toán, khám phá khoa học, âm nhạc.
Và thường cuối một tháng thực hiện chương trình tạo hình tôi lại tổ chức
một cuộc thi “bé khéo tay”ngay tại lớp mình. muốn vậy tôi phải tổ chức tốt khâu
chuẩn bị, chuẩn bị phông màn dán chữ, trang trí thật giống một cuộc thi, cũng có
những phần thưởng dù đó chỉ là chiếc đồng hồ, chong chóng …làm từ lá dừa
hay những con vật ngộ nghĩnh làm từ lá cây như: Con trâu.đuôi con mèo…cho
những ai đoạt giải. Điều đó sẽ khuyến khích trẻ thi đua thực hiện.Trong suốt tiết
này cô đóng vai trò là người dẫn chương trình cho hội thi.

với cử chỉ, điệu bộ, nét mặt để tạo hứng thú, hấp dẫn trẻ say mê với hoạt động.
Phần kết thúc nhận xét và trao phần thưởng cho các giải là những chiếc
đồng hồ, chong chóng là dừa, các con vật ngộ nghĩnh làm bằng lá cây….
2.7. Dạy tạo hình thông qua các hoạt động khác.
+Hoạt động làm quen với toán:
Ví dụ:Cho trẻ trang trí hình vuông và hình chữ nhật.
+Hoạt động khám phá khoa học:

Hoàng Thị Xoa

Trường mầm non Hồng Thái Tây


14

Ví dụ:Ví dụ cho trẻ vẽ các con vật, các loại quả, hay các phương tiện giao
thông và người thân trong gia đình …
+Hoạt động văn học:
Ví dụ: Sau khi học xong bài thơ “cây dừa”cho trẻ vẽ cây dừa, vẽ các nhân
vật trong truyện…
+Hoạt động làm quen với chữ cái:
Ví dụ: Trẻ tô mầu vào chữ in rỗng, vào vở tập tô.
2.8. Học tạo hình mọi lúc, mọi nơi.
Trẻ được làm quen với môi trường xung quanh khi đi dạo chơi trẻ được
ngắm nhìn các vật thật, được sờ nắm, khi cho trẻ hoạt động ngoài trời cô có thể
phát phấn để trẻ có thể vẽ lên nền.
Ví dụ: Trẻ dùng phấn để in cánh hoa, lá hoa, vẽ những biểu tượng mà trẻ
thích.
Khi hoạt động ngoài trời tôi yêu cầu trẻ lượm lá khô, càng khô để làm vật
liệu cho trẻ hoạt động tạo hình.

Với những trẻ nhút nhát:
+Tôi tìm hiểu nguyên nhân
+Phối hợp với gia đình động viên trẻ vẽ những bức tranh mà trẻ yêu thích
để tặng ông bà cha mẹ.
Với những trẻ khá, giỏi:
+Yêu cầu cao hơn để trẻ phát huy khả năng sáng tạo.
Ví dụ: Trẻ đang vẽ ô tô cô gợi hỏi “con sẽ vẽ ô tô chạy ở đâu? Đường
đồng bằng hay ở miền núi?...hoặc hỏi trẻ: Trên bầu trời có gì?...để trẻ bổ xung
và hoàn thiện bài vẽ.

Hoàng Thị Xoa

Trường mầm non Hồng Thái Tây


16
III. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

Sau khi tiến hành các biện pháp trên, qua khảo sát đã thu được kết quả:
- Số trẻ đạt loại giỏi :

8 trẻ đạt 32%

- số trẻ đạt loại khá :

12 trẻ đạt 48%

- Số trẻ đạt trung bình:

6 trẻ đạt 20%


Trung bình

60

20

Giảm 40 %

Yếu,kém

12

0

Giảm 100%

Hoàng Thị Xoa

Trường mầm non Hồng Thái Tây


17
IV. KẾT LUẬN.

Việc giáo dục con người là cả một nghệ thuật là công việc c ủa một kĩ sư
tâm hồn đúng như lời Bác Hồ đã dạy:
“Vì lợi ích mười năm trồng cây
Vì lợi ích trăm năm trồng người”.
Là cô giáo mầm non, cần phải có tính kiên trì, nhẫn lại trong công việc

lúc mọi nơi.
+Các đồ dùng dạy học cần đạt chất lượng chuẩn hơn và đầy đủ hơn.
Trên đây là những kinh nghiệm thực tế qua các giờ lên lớp, buổi lên lớp
của tôi. Ngoài ra nó còn là những kết quả sau quá trình đào sâu nghiên cứu tâm
lí trẻ.
Mong muốn lớn nhất của tôi là làm sao để mỗi hoạt học của trẻ được vui
chơi và thấm vào tâm hồn trong sáng của trẻ những cảm xúc, ở đó sự sáng tạo đã
được bắt nguồn nảy nở.
Trân trọng cảm ơn những đóng góp của hội đồng giáo viên, ban gám hiệu
nhà trường và của cán bộ ngành.
Tôi xin trân trọng cảm ơn !

Hồng Thái Tây, ngày 05 tháng 5 năm 2011
Người viết

Hoàng Thị Xoa

Hoàng Thị Xoa

Trường mầm non Hồng Thái Tây


19
VI.TÀI LIỆU THAM KHẢO.

1. Nghiên cứu tài liệu tâm lí học trẻ em lứa tuổi 5-6 tuổi, giáo trình đào
tạo sinh viên trung học mầm non( Nhà xuất bản giáo dục). Năm xuất bản 2001.
Tác giả: Nguyễn Ánh Tuyết.
2. Nghiên cứu chương trình hướng dẫn thực hiện chăm sóc giáo dục trẻ
theo đổi mới của vụ giáo dục mầm non bộ giáo dục và đào tạo biên soạn( Nhà

21
NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG CHẤM SKKN
HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………
Hồng Thái Tây, ngày 22 tháng 05 năm 2011
T/M HỘI ĐỒNG THI ĐUA CẤP TRƯỜNG

HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CẤP HUYỆN
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………………………………………
……………………………….......................................................................................................
..........................................................................................................................

Hoàng Thị Xoa

Trường mầm non Hồng Thái Tây


22

- Năm học 2010-2011 tôi đã được BGH trường mầm non Hồng Thái Tây
phân công nhiệm vụ chủ nhiệm lớp mẫu giáo 5 tuổi thôn 4.
- Công tác phát triển đảm bảo được sĩ số trường giao 26 trẻ.
- Trẻ được chăm sóc và giáo dục theo yêu cầu của trường đề ra
- Thực hiện đúng nội quy quy định của nhà trường
- Đảm bảo an toàn tuyệt đối 100% tính mạng cho trẻ, trẻ không bị ngộ độc
thức ăn, nước uống.
Hoàng Thị Xoa

Trường mầm non Hồng Thái Tây


23

2.Thực hiện phong trào thi đua xây dựng trường học thân thiện học sinh
tích cực.
-Tôi đã tham mưu với phụ huynh ủng hộ kinh phí mua chăn đắp mùa đông
cho trẻ.
3. Công tác khác

- Làm thêm nhiều đồ dùng trực quan phục vụ cho chuyên đề khám phá khoa
học
- Viết sáng kiến kinh nghiệm môn tạo hình.
- Các tiết dạy BGH dự giờ thăm lớp đều đạt kết quả tốt.
- Đánh giá xếp loại thi đua hàng tháng đều xếp loại tốt.
- Lớp đạt lớp tiên tiến xuất sắc của trường.
- Luôn tham gia tích cực các hoạt động mà ngành học và trường đề ra.
- Quan tâm thăm hỏi chị em đồng nghiệp cũng như gia đình khi vui buồn.
III.TỰ ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI