MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ 5 -6 TUỔI TIẾP CẬN PHƯƠNG
TIỆN CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TẠI TRƯỜNG
MẦM NON HOA PHƯỢNG
I. Phần mở đầu:
1. Lý do chọn đề tài:
Như chúng ta đã biết, Sự phát triển như vũ bão của ngành khoa học và
công nghệ đã đem lại những thành tựu to lớn trong mọi hoạt động của con
người, để đáp ứng được sự phát triển chung và nhu cầu thực tế của xã hội thì
việc vận dụng công nghệ thông tin và các trang thiết bị hiện đại vào dạy học là
hết sức cần thiết. Cùng với sự đổi mới về phương pháp và hình thức dạy để nâng
cao chất lượng dạy học của hệ thống giáo dục quốc dân nói chung thì ngành
Giáo dục Mầm non nói riêng cũng cần có những đổi mới nhằm phát huy mạnh
mẽ hơn vai trò chủ thể giáo dục. Nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân, ngành
giáo dục Mầm Non là mắt xích đầu tiên trong việc thực hiện nhiệm vụ đào tạo
nguồn nhân lực và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào trong giảng dạy.
Hiện nay các trường Mầm non có điều kiện đầu tư, trang bị một số phương tiện
công nghệ như máy tính, ti vi, máy chiếu, bảng tương tác, các phần mềm trò
chơi…tạo điều kiện cho người giáo viên mầm non ứng dụng Công nghệ thông
tin vào trong giảng dạy và trẻ được tiếp cận với phương tiện Công nghệ thông
tin trong quá trình học. Công nghệ thông tin phát triển đã mở ra những hướng đi
mới cho ngành giáo dục, giúp giáo viên luôn luôn cập nhật thông tin một cách
chính xác, hiệu quả, truyền tải kiến thức nhanh tới trẻ.
Bản thân với kinh nghiệm nhiều năm chủ nhiệm lớp 5 -6 tuổi và kinh
nghiệm trong chỉ đạo hoạt động chuyên môn của nhà trường, tôi đã nhận thấy
được việc cho trẻ tiếp cận với công nghệ thông tin có ý nghĩa to lớn trong giáo
dục nhằm giúp trẻ phát triển toàn diện như: trí tuệ, đạo đức, thẩm mỹ, ngôn
ngữ, thể chất…giúp trẻ nhận biết thế giới xung quanh, giúp trẻ giao tiếp với mọi
người một cách sinh động hơn, sát thực hơn. Bên cạnh đó còn giúp trẻ hứng thú
trong học tập, vui chơi, và vận dụng sự hiểu biết, khả năng của trẻ vào hoạt động
1
hoạt động vui chơi, mọi lúc mọi nơi.
3. Đối tượng nghiên cứu:
Một số biện pháp giúp trẻ
-6 tuổi tiếp cận phương tiện Công nghệ thông
tin tại trường Mầm non Hoa Phượng.
2
4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu:
Học sinh Lớp Lá 1 trường Mầm non Hoa Phượng.
5. Phương pháp nghiên cứu:
Sử dụng phương pháp quan sát, tìm tòi học hỏi qua các trang web để tìm tài
liệu. Các phần mềm violet, activprive, powerpoint,...Kinh nghiệm, sách báo,…
Phương pháp sử dụng lời nói để trò chuyện với trẻ, khơi gợi những gì trẻ
muốn tìm hiểu, trẻ cần gì và thích điều gì.
Phương pháp trực quan sinh động thông qua các tiết học.
Phương pháp thực hành khi cho trẻ chơi trò chơi, các phần mềm tin học
trên máy tính,…
II.Phần nội dung
1. Cơ sở lý luận
Xuất phát từ các văn bản chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc đẩy
mạnh ứng dụng Công nghệ thông tin vào trong công tác quản lý và tổ chức các
hoạt động chăm sóc Giáo dục trẻ. Hiện nay các trường Mầm non đều được trang
bị máy tính và nối mạng internet, trang Wed nội bộ. Đây là điều kiện thuận lợi
cho các Nhà trường trong việc đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức các
hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ nhưng cũng là những thách thức đối với đội
ngũ cán bộ giáo viên đặc biệt là đội ngũ cán bộ giáo viên mầm non hiện nay.
Lớp có đầy đủ cơ sở vật chất phương tiện công nghệ, trang thiết bị, đồ dùng
đồ chơi phục vụ giảng dạy.
Bản thân thường xuyên tham dự những buổi thao giảng, dự giờ, thi giáo
viên giỏi các cấp, hội giảng, chuyên đề có ứng dụng công nghệ thông tin do
trường, phòng giáo dục tổ chức.
Khó khăn
Bản thân chỉ mới tìm tòi học hỏi cách soạn và tạo giáo án trên các phần
mềm chưa được học qua các lớp bài bản.
4
Do Phụ huynh học sinh chủ yếu là làm nông, với tính chất công việc là
bận rộn, chân lấm tay bùn nên cũng không có thời gian để rèn trẻ, cũng chỉ có
một số phụ huynh nhà có máy vi tính nhưng chưa dám cho trẻ tiếp cận.
Có một trẻ khuyết tật như b Thúy Nga (Bệnh đao) tiếp cận thông tin của
trẻ cũng bị hạn chế.
Qua khảo sát đầu năm khoảng 70% trẻ ở lớp chưa được tiếp xúc với công
nghệ thông tin.
b. Thành công, hạn chế.
* Thành công:
100% Trẻ hứng thú và nhận thức tốt khi được làm quen và tiếp cận công
nghệ thông tin trong tiết học (Khám phá khoa học, làm quen chữ cái, làm quen
với toán, làm quen với văn học…)
* Hạn chế:
Khả năng và nhận thức của trẻ chưa đồng đều và còn hạn chế.
Một số trẻ chưa biết sử dụng máy tính như: di chuyển chuột, nhấp đôi, rê
chuột….
c. Mặt mạnh, mặt yếu
* Mặt mạnh:
tính và 1 ti vi màn ảnh rộng. Nhà trường luôn sát sao chỉ đạo giáo viên về
chuyên môn, thường xuyên dự giờ thăm lớp để nâng cao chất lượng giảng dạy.
Bản thân thường xuyên tổ chức, tham gia những buổi thao giảng, dự giờ, thi
giáo viên giỏi các cấp, hội giảng, chuyên đề có ứng dụng công nghệ thông tin tại
trường, cụm, phòng giáo dục . Từ đó rút ra được những kinh nghiệm, những bài
học để tạo nên những tiết dạy sử dụng công nghệ thông tin đem kiến thức mới lạ
đến cho trẻ. Được học thông qua một số phương tiện công nghệ trẻ được mở
mang thêm kiến thức mà những tiết học sử dụng phương pháp truyền thống
không thể có được (ví dụ: hình ảnh động, video, âm thanh,…), trẻ được học qua
những trò chơi mang tính tư duy và sáng tạo, những phần mềm giáo dục
(Kismart: Ngôi nhà không gian, thời gian của Trudy, ngôi nhà khoa học của
Sammy, ngôi nhà toán học của Mili, ngôi nhà sách của Happykid…) trẻ được
6
thực hành ngay tại lớp và cô giáo có thể phát hiện ra trẻ nào có khả năng nhanh,
chậm,…Từ những thực trạng trên với những thuận lợi nhưng cũng không ít khó
khăn bản thân chỉ mới tự tìm tòi học hỏi cách soạn và tạo giáo án trên các phần
mềm mà chưa qua các lớp đào tạo bài bản. Bên cạnh đó phụ huynh học sinh chủ
yếu là làm nông, với tính chất công việc là bận rộn, chân lấm tay bùn nên cũng
không có thời gian để rèn trẻ, cũng chỉ có một số phụ huynh nhà có máy vi tính
nhưng chưa dám cho trẻ tiếp cận. Qua khảo sát đầu năm khoảng 70% trẻ ở lớp
chưa được tiếp xúc với công nghệ thông tin.
Thực hiện đề tài Một số biện pháp giúp trẻ -6 tuổi tiếp cận phương tiện
công nghệ thông tin tại trường Mầm non Hoa Phượng” bản thân luôn khắc phục
những thực tiễn khó khăn, mặt yếu để tìm ra những biện pháp phù hợp với khả
năng của trẻ giúp trẻ học tập đạt kết quả tốt nhất.
3. Biện pháp
a. Mục tiêu của biện pháp
thế khi ngồi trước máy tính.
Trẻ chưa ý thức được việc cần thiết hay không cần thiết khi được tiếp
cận với Công nghệ thông tin nếu không được sự định hướng, hướng dẫn của
người lớn hoặc giáo viên.
Trẻ ít được tiếp xúc với máy vi tính, công nghệ thông tin vì đa số phụ
huynh làm nông chưa quan tâm đến việc học của trẻ.
Chính vì dựa vào những đặc điểm của trẻ đòi hỏi giáo viên cần phải chú
ý đến trẻ và tìm ra những biện pháp tạo điều kiện khi được học, chơi trên máy
tính như hướng dẫn tiếp xúc thường xuyên với máy tính, cho trẻ được chơi với
các phần mềm: ban đầu giáo viên có thể cầm tay hướng dẫn, khi trẻ đã thành
thục thì cho trẻ tự thực hiện.
Phối hợp cùng phụ huynh
Hầu hết gia đình các trẻ không có máy vi tính vì gia đình không sử dụng
máy vi tính hoặc cũng có một vài gia đình trẻ có máy vi tính trẻ vẫn không được
sử dụng máy vi tính bởi phụ huynh không có thời gian và cũng không muốn cho
trẻ tiếp xúc với máy vi tính vì đa phần phụ huynh rất e ngại trong việc cho trẻ
tiếp xúc với máy sớm và sợ b sẽ phá lung tung. Hiểu được suy nghĩ và những
lo lắng đó, bản thân tôi đã trực tiếp giải thích và động viên phụ huynh phối hợp
8
cùng tôi. Tôi nhận thấy rằng lời nói, giải thích chưa thực sự tác động đến phụ
huynh nên tôi đã xây dựng những giáo án điện tử hấp dẫn, sử dụng hình ảnh sinh
động, lạ mắt, mời phụ huynh tham gia dự giờ tiết học của trẻ, cho trẻ tiếp cận, sử
dụng Công nghệ thông tin, trẻ được lên nhấp chuột, chọn hình ảnh…để phụ
huynh tận mắt chứng kiến và tin tưởng tuyệt đối vào giáo viên, từ đó thay đổi
nhận thức về việc cho trẻ tiếp cận Công nghệ thông tin tại nhà. Ngoài ra tôi còn
trao đổi với phụ huynh về một số trò chơi trên đĩa phù hợp với trẻ như: b vui
học chữ, b tập tô màu, Kidsmart…khuyến khích phụ huynh mua đĩa về cho các
tục. Ngoài ra, qua trò chơi còn phát triển về mặt thẩm mỹ cho trẻ. Tôi luôn chú ý
đến trẻ yếu cho trẻ chơi với trẻ đã biết, đã nắm vững để trẻ tự học lẫn nhau. Sau
khoảng vài tuần lớp tôi đã tương đối biết thực hiện một số lệnh cơ bản và mạnh
dạn hơn khi sử dụng máy.
Sau một thời gian cho các b làm quen với máy vi tính, tôi thấy các b rất
mạnh dạn khi tôi trình chiếu một vài chương trình cho các bạn xem ( tôi cho trẻ
quây quần bên máy vi tính và mở cho trẻ xem vì điều kiện trường không có máy
chiếu).
* Biện pháp : Hình thức cho t ẻ làm quen với máy vi tính qua giờ
hoạt động chung.
Cho trẻ tiếp cận với Công nghệ thông tin trong các Hoạt động chung sẽ
đem lại hiệu quả cao nếu giáo viên biết cách xây dựng và sáng tạo trong tiết học
như sử dụng hình ảnh sinh động, các hiệu ứng, các trò chơi hấp dẫn.
Trong hoạt động này sử sụng đồ dụng trực quan rất có hiệu quả. Đồ dùng
trực quan có thể là tranh ảnh, mô hình, vật thật…..đây là yếu tố không thể thiếu
được trong việc dạy trẻ, vì trẻ chỉ lĩnh hội kiến thức khi được trực tiếp tri giác
các đối tượng. Đồ dùng trực quan càng đẹp, càng hấp dẫn thì càng thu hút được
trẻ. Nắm bắt được điều này khi cho trẻ hoạt động học tập nhưng cũng có một số
đề tài, ta không thể trực tiếp cho trẻ quan sát bằng vật thật được (quan sát một số
con vật sống trong rừng, tìm hiểu về các loài chim…) cũng như muốn đảm bảo
được tiết dạy sinh động, trẻ hứng thú, hoạt động tích cực tôi đã lên mạng
Internet tìm tư liệu phục vụ tiết dạy
Ví dụ: Khi dạy trẻ tìm hiểu một số con vật sống trong rừng: trẻ cần phải
biết tên gọi, hình dáng, các bộ phận, thức ăn, nơi sống, tiếng kêu, thói quen của
10
các con thú. Nếu sử dụng tranh sẽ rất hạn chế và không mang lại hiệu quả trẻ
hoạt động tích cực. Hiểu được điều này tôi đã tìm tư liệu và xây dựng tiết dạy
đứng lên kể lại nội dung câu chuyện dựa những bức tranh trên theo suy nghĩ của
trẻ.
Ngày nay việc giảng dạy và ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng
dạy không còn là điều mới mẻ với chúng ta, nhưng ở cấp bậc mầm non thì vấn
đề này chưa được phổ biến rộng rãi, chỉ có ở khối Lá những năm trước và năm
nay là khối Chồi được tiếp cận nhưng cũng chưa nhiều. Việc sử dụng đồ dùng
trực quan trên máy vi tính còn mang lại cho trẻ hứng thú và kích thích trẻ tham
gia vào hoạt động hơn nữa bởi trên máy vi tính các hình ảnh xuất hiện và mất đi
hay kèm theo các hiệu ứng mới lạ hấp dẫn theo ý muốn của giáo viên, trẻ sẽ tập
trung sự chú ý trước những điều mới lạ, tiết học sẽ càng đạt hiệu quả hơn.
Qua những ví dụ minh họa ở trên, tôi thấy hình thức cho trẻ tiếp cận với
máy vi tính và ứng dụng công nghệ thôn tin vào trong giờ hoạt động chung hình
thức rất cơ bản giúp người giáo viên đạt được mục đích của giờ hoạt động.
Ngoài ra tùy theo nội dung của từng nội dung và chủ đề mà giáo viên có thể lựa
chọn hình thức tổ chức giờ hoạt động phù hợp nhằm tạo ra cho trẻ một trạng thái
thật thoải mái, gần gũi với cuộc sống thực, học mà chơi, chơi nhưng mà học”
Kết quả:
Điều này quả đã mang lại cho trẻ sức hấp dẫn mới lạ, làm trẻ hứng thú
nhiều, tiếp thu được bài học tốt nhanh. Trẻ tích cực hoạt động hơn không còn
nói chuyện trong giờ học, cũng như kích thích được tư duy trẻ phát triển.
* Biện pháp 3: Hình thức cho t ẻ làm quen với máy vi tính, đàn …
hoạt động khác và qua góc học tập, hoạt động vui chơi, góc nghệ thuật
Với chương trình giáo dục mầm non mới và đổi mới trong phương pháp
giáo dục thì phương pháp dạy tích hợp nhiều nội dung cũng được lồng gh p
trong một giờ hoạt động chung. Việc cho trẻ tiếp cận với công nghệ thông tin
không chỉ được tiến hành qua các bài thơ, truyện mà còn được dạy thông qua
các giờ hoạt động chung khác như: Tạo hình, Âm nhạc,môn Khám phá khoa
học …
trẻ nếu trẻ biết sử dụng máy vi tính quá sớm thì trẻ sẽ ham chơi game và một khi
13
trẻ đã quá mê mẫn với trò chơi mà ngồi lâu trên máy thì rất có hại đến sức khỏe
của trẻ. Mắt của trẻ còn yếu nên thời gian tiếp xúc với máy rất ngắn không quá
30 phút và chúng ta không quên nắm rõ khoảng cách của trẻ ngồi so với máy vi
tính. Nếu chúng ta không nhắc nhở trẻ ngồi đúng khoảng cách và tránh việc để
trẻ tha hồ ngồi trên máy tùy thích sẽ rất ảnh hưởng đến sức khỏe và dễ dẫn đến
cận thị.
Do đã được học về công nghệ thông tin và chương trình Kidsmart nên
tôi đã ứng dụng vào trong giảng dạy, bên cạnh đó tôi thường xuyên lên mạng
Internet tìm tài liệu cũng như học hỏi kinh nghiệm của các anh chị làm bên công
nghệ thông tin. Những Tài liệu như Đĩa trò chơi, chương trình giúp trẻ phát triển
tư duy như (b yêu học chữ cái, bút chì thông minh, ngôi nhà toán học,…) được
dowloand từ trên mạng về tôi thường chia sẻ với đồng nghiệp và phụ huynh như
mang USB đến lớp coppy để ở nhà trẻ có thể được luyện tập thêm.
Sau quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài tôi thấy trẻ lớp tôi rất thích
và hứng thú khi tham gia vào các hoạt động có liên quan.
c. Điều kiện để thực hiện biện pháp
Giáo viên tự tin và có một số kinh nghiệm trong việc soạn giảng trên các
công nghệ thông tin: Giáo án điện tử, đàn,…
Trường có đầy đủ trang thiết bị: Ti vi màn ảnh rộng, máy chiếu,…
Trẻ mầm non lứa tuổi - 6 tuổi. Cùng cha mẹ học sinh quan tâm đến con
em mình.
d. Mối quan hệ giữa các biện pháp
Các biện pháp có mối quan hệ tương trợ lẫn nhau là mắt xích quan trọng
liên kết từ biện pháp này qua biện pháp khác. Làm tốt nội dung của biện pháp
này đồng nghĩa với việc đã hoàn thành biện pháp kia.
Có cơ hội trao dồi kiến thức thường xuyên.
Nắm bắt chính xác tình hình và khả năng của từng trẻ để từ dó có biện
pháp sát thực hơn.
15
Đối với trẻ:
Trẻ được vui chơi sảng khoái, được tìm hiểu nhiều điều mới lạ trong thế
giới xung quanh.
Trẻ được mày mò, được thực hành một cách thực tế và đầy thích thú.
Đối với phụ huynh:
Nhận thức được tầm quan trọng trong cách dạy trẻ thông qua các công
nghệ sẵn có ở gia đình mình. Nhận thức được sự cần và đủ của trẻ ở lứa tuổi
mầm non.
III. Phần kết luận, kiến nghị
III.1. Kết luận
Việc cho trẻ tiếp cận và sử dụng máy vi tính là việc rất cần thiết để
giúp trẻ tiếp cận gần với sự phát triển của công nghệ thông tin ngày nay và làm
tiền đề cho việc học tập tin học của trẻ.
Việc ứng dụng phương tiện công nghệ trong giảng dạy là rất cần thiết
và bổ ích nó sẽ giúp giáo viên rất nhiều trong việc giảng dạy đem lại hiệu quả
cao trong việc tiếp thu kiến thức của học sinh và giảm bớt thời gian của chúng ta
trong việc làm đồ dùng ngoài ra những tư liệu ấy còn được sử dụng lâu dài và
nhân rộng.
Việc tìm tòi ứng dụng phương tiện trong giảng dạy sẽ giúp chúng ta rất
nhiều về các kỹ năng sử dụng máy và kiến thức của chúng ta sẽ được mở rộng
hơn.
III. . Kiến nghị
Đối với trường:
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN
(ký tên, đóng dấu)
17
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Sách tâm lý học lứa tuổi (Bộ GD ĐT)
2. Các trang web về giáo dục trẻ mầm non.
3. Tài liệu hướng dẫn tổ chức hoạt động giáo dục trẻ theo lứa tuổi.
4. Hướng dẫn thực hiện chăm sóc giáo dục trẻ lứa tuổi -6 tuổi.
18
MỤC LỤC
I. Phần mở đầu:………………………………………………………......2
1. Lý do chọn đề tài:...................................................................................2
.Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài................................................................3
3. Đối tượng nghiên cứu.............................................................................3
4. Phạm vi nghiên cứu................................................................................3
5. Phương pháp nghiên cứu.......................................................................3
II.Phần nội dung.........................................................................................4
II.1.Cơ sở lý luận........................................................................................4
II. . Th c t ạng..........................................................................................4