TÓM TẮT CÔNG TRÌNH
* TÊN ĐỀ TÀI :
NHỮNG RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH Ô TÔ TẠI
THỊ TRƯỜNG TP.HCM VÀ CÁC GIẢI PHÁP PHÒNG NGỪA.
Đề tài của nhóm gồm 47 trang 4 chương. Được trình bày từ trang 1 đến trang 49:
Chương 1: Những lý luận cơ bản về rủi ro.
Được trình bày từ trang 01 đến trang 15.
Chương 2: Giới thiệu sơ lược về thị trường ô tô Việt Nam và xu hướng trên thị trường
trong thời gian tới.
Trình bày những diễn biến chính trên thị trường ô tô của nước ta từ năm 2000 cho
đến nay, nhận định xu hướng của thị trường trong thời gian sắp tới khi chúng ta đã là
thành viên chính thức của tổ chức WTO, xác định những tác động chính khi nước ta bắt
đầu mở cửa ngành công nghiệp ô tô vào năm 2006 đối với đối tượng nghiên cứu.
Được trình bày từ trang 16 đến trang 23.
Chương 3: Những rủi ro trong hoạt động kinh doanh ô tô tại thị trường TP.HCM.
Đây là chương quan trọng nhất vì là chương trình bày một cách hệ thống chuỗi các
rủi ro trong hoạt động kinh doanh ở lĩnh vực ô tô. Từ đó nhận diện nguyên nhân của các
rủi ro mà những doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực này hiện đang mắc phải.
Được trình bày từ trang 24 đến trang 37.
Chương 4:Các giải pháp và kiến nghị cho hoạt động kinh doanh ô tô tại TP.HCM.
Các giải pháp được nhóm xây dựng nhằm hạn chế các rủi ro được trình bày trong
Chương 3. Đề xuất các kiến nghị giúp các doanh nghiệp cải tiến chất lượng hoạt động
kinh doanh nhằm phòng tránh các rủi ro mà họ đã từng mắc phải
Được trình bày từ trang 38 đến trang 49.
LỜI NÓI ĐẦU
Lý do chọn đề tài:
Kể từ khi gia nhập WTO, đất nước ta đứng trước muôn vàn khó khăn và thách
thức. Nền công nghiệp ô tô cũng không là một ngoại lệ. Hàng loạt chính sách bảo hộ nền
sản xuất trước kia đều phải điều chỉnh theo lộ trình hội nhập. Các doanh nghiệp kinh
doanh đang đứng trước những cơ hội to lớn nhưng cũng có không ít rủi ro trong lĩnh vực
hoạt động của mình. Thị trường ô tô Việt Nam không nhỏ dù rằng mới chỉ là tiềm năng,
thức kinh doanh của đối tượng nghiên cứu.
Giai đoạn 1: xác định đối tượng diều tra. Dưa trên việc quan sát những biến động
của thị trường xe ô tô hiện nay, nhóm đã xác định dòng xe tiêu dùng (dưới chín chỗ
ngồi) hiện đang tạo sự chú ý rất nhiều trên thị trường. Các thông tin bất lợi về các
đại lý kinh doanh xe của các liên doanh lắp rắp ô tô trong nước ngày càng nhiều.
Khách hàng ngày càng thể hiện sự mất tin tưởng vào các liên doanh lắp ráp ô tô tại
Việt Nam, điều đó sẽ là rào cản lớn cho sự phát triển nền công nghiệp ô tô nước ta.
Những câu hỏi như: Các rủi ro dó có nguyên nhân từ đâu ? Vì sao lại xuất hiện
nhiều thông tin xấu dồn dập như thế ?... đã thôi thúc các thành viên nhóm tiến hàng
thực hiện đề tài. Căn cứ vào quy mô và uy tín của thương hiệu, nhóm đã chọn ra 25
đại lý kinh doanh ô tô của 7 liên doanh bao gồm: FORD, VINASTAR, TOYOTA,
VIDAMCO, HONDA, VMC và MERCEDES BENZ (Phục lục 1: Danh sách các đại lý
khảo sát) và tiến hành điều tra 1 nhân viên tư vấn sản phẩm/1 đại lý theo bảng câu
hỏi (Phục lục 2: Bảng Câu Hỏi Điều Tra Nhân Viên Tư Vấn).
Giai đoạn 2: tiến hành điều tra, có thể nói việc điều ra những rủi ro trong lĩnh vực
kinh doanh ô tô đối với thành viên nhóm là khó. Ngay từ những đối tượng khảo sát
đầu tiên nhóm đã bị từ chối trả lời vì họ không có thời gian. Việc khảo sát gặp trở
ngại trong một thời gian khá dài. Tuy nhiên với sự quyết tâm và lòng đam mê mà
nhóm đã có thay đổi trong hình thức khảo sát: khảo sát gián tiếp thông qua vai trò
người tiêu dùng tìm hiểu về các sản phẩm. Kết quả điều tra có giá trị hơn, tuy
nhiên, những thông tin về nguồn gốc rủi ro cũng như tần xuất suất hiện của các rủi
ro đối với các công ty là tuyệt mật và rất khó khai thác, một số câu hỏi về rủi ro
trong Bảng Câu Hỏi khi nhóm đề cập không nhận được sự phản hồi (ví dụ câu 14,
15,18, 19) chính vì thế, để có thể thu thập những thông tin về quy trình mua bán xe,
chính sách mua bán xe của các liên doanh đòi hỏi thành viên nhóm phải tiếp xúc
mi mt nhõn viờn ca mt i lý nhiu ln (ớt nht l 3 v nhiu nht l 8 ln)
thụng qua in thoi, gp g trc tip, mail v..v v kt qu l nhúm ó tỡm ra
c mt chui cỏc ri ro liờn quan trc tip n hot ng kinh doanh ca cỏc i
lý ti th trng Thnh Ph H Chớ Minh.
Giai on 3: x lý thụng tin. Nh ó cp giai on 2, cú rt ớt s phn hi v
1.1.3 Phương pháp nhận dạng, phân tích, kiểm soát và phòng ngừa rủi ro :
1.1.3.1 Phương pháp nhận dạng rủi ro:...............................................................................4
1.1.3.2 Phân tích rủi ro:......................................................................................................4
1.1.3.3 Đo lường rủi ro :.....................................................................................................5
1.1.3.4 Kiểm soát và phòng ngừa rủi ro:...............................................................................7
1.2 NHỮNG RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH NHẬP KHẨU HÀNG HÓA
NÓI CHUNG :
1.2.1 Theo nguồn rủi ro:.................................................................................................................9
1.2.1.1 Rủi ro về chính trị:..................................................................................................9
1.2.1.2 Rủi ro về kinh tế:....................................................................................................9
1.2.1.3 Rủi ro pháp lý:.......................................................................................................10
1.2.1.4 Rủi ro về văn hóa:..................................................................................................10
1.2.1.5 Rủi ro về tài chính:................................................................................................11
1.2.2 Theo quá trình nhập khẩu:....................................................................................................11
1.2.2.1 Rủi ro trong quá trình thu thập thông tin, lựa chọn đối tác:..................................11
1.2.2.2 Rủi ro trong quá trình đàm phán, ký kết hợp đồng:................................................11
1.2.2.2.1 Rủi ro trong đàm phán:...........................................................................11
1.2.2.2.2 Rủi ro trong khâu ký kết hợp đồng:........................................................13
1.2.2.3 Rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng:...............................................................14
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
CHƯƠNG 2:
GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ THỊ TRƯỜNG Ô TÔ VIỆT NAM
VÀ XU HƯỚNG TRÊN THỊ TRƯỜNG TRONG THỜI GIAN TỚI
2.1 Tổng quan thị trường ô tô tại việt nam và hành vi của người tiêu dùng trong thời gian qua....
........................................................................................................................................................16
2.2 Dự báo xu hướng của thị trường và hành vi của người tiêu dùng trong thời gian tới...........20
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
CHƯƠNG 3:
NHỮNG RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH Ô TÔ
TẠI THỊ TRƯỜNG TP.HCM
CƯỜNG MỐI QUAN HỆ VỚI CHÍNH QUYỀN VÀ GIỚI TRUYỀN THÔNG:...................46
4.4 MỘT SỐ KIẾN NGHỊ.....................................................................................................48
KẾT LUẬN CHƯƠNG 4
KẾT LUẬN
PHỤ LỤC 1:Danh sách các đại lý được khảo sát
PHỤ LỤC 2: Bảng câu hỏi phỏng vấn nhân viên kinh doanh
DANH MỤC HÌNH, DANH MỤC BẢNG
BẢNG 1: Cân đối năng lực, nhu cầu , và bổ sung sản lượng ô tô đến năm 2010.........................17
BẢNG 2 :Mức thuế suất tiêu thụ đặc biệt trong ngành công nghiệp ô tô........................................
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Chương 1 :
NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ RỦI RO
1.1 NHƯNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ RỦI RO:
1.1.1 Khái niệm rủi ro:
Khi nói đến rủi ro người ta thường hay nghĩ ngay đến những tổn thất, những thiệt hại "rủi
ro " tồn tại trong tất cả mọi lĩnh vực của cuộc sống làm ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của
con người. Khi rủi ro xảy ra, thường làm cho hoạt động của con người trong lĩnh vực đó gặp khó
khăn, không ít thì nhiều gây tác động xấu đến hiệu quả kinh doanh. Không ai muốn rủi ro nhưng
nó có thể xảy ra bất cứ khi nào. Vậy rủi ro là gì? Theo một số chuyên gia về quản trị rủi ro thì
"rủi ro là những tổn thất ngẫu nhiên hay một khả năng gây tổn thất hoặc khả năng xuất hiện những
biến cố không mong đợi ". Một cách tổng quát có thể nói rằng rủi ro là khả năng một kết quả có
lợi hoặc không có lợi sẽ xảy ra từ hiểm họa hiện hữu.
Tóm lại, rủi ro là điều kiện trong đó khả năng một sự bất lợi sẽ xuất hiện so với dự đoán
khi có biến cố xảy ra. Rủi ro đi với bất ổn, lo lắng, tổn thất. Đây là khái niệm có thể nói là tổng
quát nhất, nó bao quát tất cả mọi lĩnh vực kinh doanh nhập khẩu. Tuy nhiên, trong lĩnh vực kinh
doanh nhập khẩu thì rủi ro có thể được khái niệm như sau: "Rủi ro trong kinh doanh nhập khẩu là
những gì tồn tại khách quan và chủ quan trong môi trường kinh doanh nhập khẩu tạo ra những
tổn thất, mất mát hoặc bỏ qua những cơ hội mất đi những gì đáng ra phải có trong tương lai đối
với các nhà kinh doanh nhập khẩu trong quá trình thực hiện thương vụ nhập khẩu "
1.1.2 Phân loại rủi ro:
tạp hơn vì các chuẩn mực luật pháp có thể thay đổi rất nhiều từ nơi này sang nơi khac cụ thể là thị
trường Hoa kỳ.
Môi trường kinh tế. Mặc dù môi trường kinh tế thường vận động theo môi trường chính trị
nhưng sự phát triển rộng lớn của thị trường toàn cầu đã tạo ra một nền kinh tế chung cho tất cả
các nước. Mặc dù các hoạt động của chính phủ có thể ảnh hưởng tới thị trường vốn thế giới nhưng
hầu như một quốc gia không thể kiểm soát nổi thị trường này. Tình trạng lạm phát, suy thoái, đình
đốn là các yếu tố của hệ thống kinh tế mà không một quốc gia nào có thể kiểm soát nổi.
Môi trường hoạt động: Quá trình hoạt động của tổ chỉ có thể làm phát sinh rủi ro và bất
định. Các hoạt động của tổ chức có thể gây tổn hại cho môi trường. Kinh doanh quốc tế có thể gặp
các rủi ro và bất định do hệ thống giao thông vận chuyển không tin cậy.
Vấn đề nhận thức: Khả năng của một nhà quản trị rủi ro trong việc xem xét, đo lường,
đánh giá chưa phải là hoàn hảo. Một nguồn rủi ro quan trọng đối với hầu hết các tổ chức là sự
nhận thức và thực tế hoàn toàn khác nhau. Môi trường nhận thức là nguồn rủi ro đầy thách thức
trong việc nhận diện và phân tích rủi ro. Vì những phân tích đó đòi hỏi trả lời những câu hỏi như:
"làm sao hiểu được ảnh hưởng của sự bất định lên tổ chức ? " hay "làm sao biết được cái mình
nhận thức là đúng với thực tế? "
1.1.2.2 Theo đối tượng rủi ro :
Theo đối tượng rủi ro cũng có thể phân chia rủi ro thành các loại:
Nguy cơ rủi ro về tài sản: là khả năng được hay mất đối với tài sản vật chất, tài sản tài
chính hay tài sản vô hình và các kết quả này xảy ra do các hiểm họa hoặc rủi ro. Tài sản có thể bị
hư hỏng, bị hủy hoại hay tàn phá, mất mát hoặc giảm giá theo nhiều cách khác nhau. Việc không
sử dụng tài sản trong một thời gian - tổn thất về mặt thời gian - là một ví dụ cho một loại tổn thất
thường bị bỏ qua.
Nguy cơ rủi ro về trách nhiệm pháp lý: là các nguy cơ có thể gây ra các tổn thất về trách
nhiệm pháp lý đã được quy định chi tiết trong các bộ luật dân sự và hình sự. Nguy cơ rủi ro về
trách nhiệm pháp lý thực chất là một bộ phận của nguy cơ rủi ro về tài sản nhưng nó cũng có
những đặt trưng khác hẳn các nguy cơ rủi ro về tài sản vì nó là nguy cơ rủi ro thuần túy
Nguy cơ rủi ro về nguồn nhân lực: là nguy cơ rủi ro có liên quan đến "tài sản con người"
của tổ chức. Rủi ro có thể gây tổn thương hay tử vong cho các nhà quản lý, công nhân viên hay
các đối tượng có liên quan đến tổ chức như khách hàng, người cung cấp, người cho vay, các cổ
thất có thể có, thu thập thông tin diễn tả cách và mức độ doanh nghiệp gặp phải các tổn thất tiềm
năng đó.
1.1.3.2 Phân tích rủi ro:
Việc liệt kê các rủi ro mới chỉ là bước khởi đầu trong quá trình nghiên cứu phòng ngừa rủi
ro. Một bước quan trọng tiếp theo đó là phân tích các rủi ro. Bất cứ rủi ro nào cũng phải được
phân tích. Dan Peterson một chuyên gia hiện đại còn lưu ý rằng đằng sau một rủi ro không phải
chỉ có một mà gồm nhiều yếu tố cấu thành, có nguyên nhân gần, nguyên nhân xa và thông tin là
các nguyên nhân chủ yếu thường có liên hệ đến hệ thống quản lý. Việc tìm ra các nguyên nhân có
vai trò quan trọng xác định xây dựng các biện pháp phòng tránh rủi ro.
Phân tích tổn thất: đó là quá trình mành quản trị rủi ro ước lượng các điều kiện tạo nên rủi
ro, mối nguy hiểm cùng với những hiểm họa có thể gây ra những tổn thất, phân tích tổn thất sẽ
thấy được rất nhiều chi tiết, hiểu thêm về nguyên nhân rủi ro và tầm quan trọng của việc kiểm soát
chúng. Một kỹ thuật tỏ ra ngày càng hữu dụng trong việc phân tích các nguyên nhân tai nạn là
phương pháp truy lỗi. Kỹ thuật này có thể được dùng trong phân tích tổn thất để .xác định nguyên
nhân và hậu quả rủi ro. Nó chỉ ra nhiều nguyên nhân rủi ro và có phải là tất cả hay chỉ cần một
nguyên nhân phải có để tạo nên rủi ro. Từ đó cung cấp cơ sở để ngăn ngưa các rủi ro này. Một
phương pháp khác cũng thường được sử dụng như một công cụ để phân tích tổn thất đó là chuỗi
rủi ro, nó sẽ cung cấp một cấu trúc phân tích để xem xét mối quan hệ giữa hiểm họa và tổn thất.
Phương pháp này xem xét các mối hiểm họa, môi trường, tương tác giữa các mối hiểm họa và môi
trường, kết quả của sự tương tác và hậu quả lâu dài của sự tương tác. Đây là phương pháp rất hữu
dụng trong đánh giá rủi ro và đề xuất các công cụ kiểm soát rủi ro phù hợp.
1.1.3.3 Đo lường rủi ro :
Nhận dạng rủi ro và các kết quả có thể có là bước khởi đầu trong quá trình đánh giá rủi ro.
Tuy nhiên bước này cung cấp ít thông tin để đo lường mức độ quan trọng của rủi ro đối với doanh
nghiệp. Sự đo lường là quan trọng vì nó cho ta thấy mức độ nghiêm trọng của rủi ro ảnh hưởng tới
doanh nghiệp từ đó nhận biết được rủi ro nào cần phải được quan tâm nhiều và doanh nghiệp cần
phải đầu tư chú trọng tới việc quản trị và kiểm soát rủi ro.
Để đo lường rủi ro nhà quản trị cần phải xây dựng thước đo mức độ nghiêm trọng của rủi
ro đối với doanh nghiệp và áp dụng thước đo này vào các rủi ro đã được xác định. Đồng thời nhà
quản trị cũng phải kết hợp với việc nghiên cứu yếu tố về tần suất xuất hiện của rủi ro đó là việc
Cao I II
Thấp III IV
Cao Thấp
Tần suất
nghieâm trọng
xuất hiện
Mức ñộ
thiệt hại lớn nhất có thể xảy ra, có thể nhận thức được Còn tổn thất lớn nhất có lẽ có là giá trị thiệt
hại lớn nhất nhà quản trị tin là có thể xảy ra. Nói cách khác, thiệt hại khó vượt quá tổn thất có lẽ
có, trong khi thiệt hại không thể vượt quá tổn thất lớn nhất có thể có. Trong hai đại lượng này, tổn
thất lớn nhất có lẽ có thông thường khó. xác định nhất, nhưng cũng có ích nhất. Như trong trường
hợp đo lường tần số tổn thất, ước lượng của tổn thất lớn nhất có lẽ có phụ thuộc rất nhiều vào toàn
bộ các thông tin nhà quản trị có được về bản chất rủi ro.
1.1.3.4 Kiểm soát và phòng ngừa rủi ro:
Kiểm soát rủi ro là những nỗ lực trong việc né tránh rủi ro, ngăn ngừa rủi ro hoặc giảm
thiểu ảnh hưởng xấu của rủi ro đến doanh nghiệp.
Kiểm soát rủi ro bao gồm các kỹ thuật, công cụ, chiến lược hoặc tiến trình nhằm tìm cách
để né tránh, ngăn ngừa hay là sự kiểm soát về tần suất và mức độ tổn thất hoặc những ảnh hưởng
không mong muốn khác của rủi ro đến doanh nghiệp. Mặt khác, kiểm soát rủi ro còn bao gồm cả
những phương pháp hoàn thiện các kiến thức và sự hiểu biết trong hành vi của doanh nghiệp có
tác động đến rủi ro.
Mỗi doanh nghiệp lại có những rủi ro khác nhau và họ cũng có những chương trình kiểm soát
rủi ro khác nhau và bất cứ một rủi ro cụ thể nào đó đều có thể được quản lý thông qua những kỹ
thuật khác nhau dựa vào kết quả của tính sáng tạo và sự đổi mới. Tuy nhiên, vẫn có sự phân loại
về công cụ và phương pháp kiểm soát rủi ro. Những công cụ và kỹ thuật kiểm soát rủi ro có thể
được phân nhóm theo các hình thức sau:
Né tránh rủi ro: Đây là việc né tránh những hoạt động, con người, tài sản những điều kiện
làm phát sinh tổn thất có thể có bởi không thừa nhận nó ngay từ đầu hoặc bởi loại bỏ
nguyên nhân dẫn tới tổn thất đã được thừa nhận. Có 2 biện pháp:
• Thứ nhất là chủ động né tránh trước khi rủi ro xảy ra.
các phương tiện kỹ thuật hỗ trợ
• Hoạt động ngăn ngừa tổn thất tập trung vào sự tương tác giữa mối nguy hiểm và môi
trường:
Sự tương tác Hoạt động ngăn ngừa tổn thất
o Tỷ giá ngoại tệ thay đổi
o Thay đổi chính sách
o Sử dụng phương pháp mua ngoại
tệ kỳ hạn
o Theo dõi sát các thay đổi chính
sách
Giảm thiểu rủi ro: Để giảm được các loại rủi ro ta phải nghiên cứu bản chất của từng loại
rủi ro. H.W.Henrich là người đã phát minh ra phương pháp Domino Seprence có ý nghĩa
chỉ dẫn cho con người về các rủi ro và cách phòng ngừa rủi ro bằng cách: ông cho rằng rủi
ro là kết quả của các hiện tượng ngẫu nhiên và nếu một trong các hiện tượng này thay đổi
thì rủi ro sẽ không xảy ra nữa.
1.2 NHỮNG RỦI RO TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH NHẬP KHẨU HÀNG HÓA
NÓI CHUNG :
1.2.1 Theo nguồn rủi ro:
1.2.1.1 Rủi ro về chính trị:
Rủi ro chính trị được định nghĩa như là những khả năng mà các cơ quan chính phủ có thể
tạo nên những thay đổi trong môi trường kinh doanh của quốc gia mà tác động đến lợi nhuận và
những mục tiêu khác của công ty kinh doanh. Đây là rủi ro rất quan trọng đối với các nhà nhập
khẩu Mỗi nước đều có hệ thống pháp lý, chính sách qui định về kinh doanh ngoại thương. Khi
môi trường chính trị thay đổi sẽ kéo theo sự thay đổi của hệ thống pháp lý, các qui định, chính
sách... làm ảnh hưởng đến hoạt động mua bán hàng hoá .
Các chính sách thuế thay đổi cũng gây khó khăn rất nhiều cho các nhà nhập khẩu. Việc
tăng thuế các mặt hàng đã ký hợp đồng nhập khẩu chắc chắn dẫn đến sự phá vỡ phương án kinh
doanh mà chắc chắc kết quả không được như mong muốn, thiệt hại phát sinh bởi thuế nhập hẩu
cao làm cho giá tăng, hàng không bán được trong khi nhà nhập khấu vẫn phải chịu lãi suất ngân
hàng, tiền thuê kho bãi...
lên, tham gia vào một dịch vụ rất ít nhất là từ hai thương nhân từ hai nước nkhác nhau. Chính vì
vậy, trong giao dịch sẽ gặp một số khó khăn trở ngại như không cùng ngôn ngữ, mỗi nước có luật
lệ khác nhau về dân sự, về chính sách ngoại thương cũng như các luật lệ khác vv...Ngoài ra, người
mua và người bán ở cách xa nhau về địa lý, phong tục tập quán buôn bán, cách sống, lối sống
cũng có lúc khác nhau. Tất cả những điểm khác biệt nêu trên thường gây ra những trở ngại, khó
khăn trong giao dịch buôn bán giữa nước này với nước khác dẫn đến các rủi ro cho nhà nhập khẩu
.
1.2.1.5 Rủi ro về tài chính:
Trong hoạt động ngoại thương, đa số các quốc gia trên thế giới không thể sử dụng đồng
bản ngoại tệ của nước mình trong thanh toán trực tiếp cho các đối tác mà phải thông qua các đồng
ngoại tệ mạnh. Việc quy đổi các đồng bản tệ sang ngoại tệ và ngược lại thông qua tỷ giá hối đoái.
Sự biến động của tỷ giá hối đoái dẫn đến rủi ro về tài chính cho những người tham gia vào quá
trình kinh doanh xuất nhập khẩu.
1.2.2 Theo quá trình nhập khẩu:
1.2.2.1 Rủi ro trong quá trình thu thập thông tin, lựa chọn đối tác:
Sự bùng nổ thông tin hiện nay với sự trợ giúp của mạng Internet đã góp phần không nhỏ
vào sự thành công của các doanh nghiệp nhưng cũng là mở đầu cho sự thất bại cho các doanh
nghiệp chậm đổi mới và thiết thông tin trong kinh doanh. Trong hoạt động nhập khẩu nếu thiếu
thông tin về đối tác sẽ dễ dẫn đến bị đối tác lừa không thực hiện đơn hàng. Hay trong việc nghiên
cứu tiếp cận thị trường trong cũng như ngoài nước nếu không thực hiện tốt, doanh nghiệp không
nắm bắt được tình hình sản phấm trên thị trường thế giới, nhu cầu của thị trường nội địa,... sẽ gây
khó khăn trong việc tiêu thụ hàng hóa, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.
1.2.2.2 Rủi ro trong quá trình đàm phán, ký kết hợp đồng:
1.2.2.2.1 Rủi ro trong đàm phán:
Trong đàm phán nếu chúng ta không chuẩn bị trước nội dung thương lượng, không xác
định rõ mục tiêu thương lượng thì sẽ gặp rất nhiều rủi ro như: Mất cơ hội kinh doanh với khách
hàng mới do không xác định được rõ mục tiêu tiêu thương lượng. Mục tiêu của thương lượng
không được xác định trước, hoặc xác định không rõ ràng, dẫn đến quá trình thương lượng không
có phương án giải quyết, tạo ra nhiều khó khăn cho đối tác làm mất cơ hội kinh doanh, làm mất
khách hàng.
đến lợi nhuận của doanh nghiệp. Trong tương lai nhân viên này sẽ trở thành đối thủ cạnh tranh,
như vậy doanh nghiệp vừa mất khách hàng, vừa đối phó với đối thủ cạnh tranh mà họ lại biết rõ
chiến lược kinh doanh và bí quyết kinh doanh của doanh nghiệp mình.
1.2.2.2.2 Rủi ro trong khâu ký kết hợp đồng:
Những rủi ro có thể xảy ra trong khâu ký kết hợp đồng là hợp đồng chứa đựng nhiều sơ hở
gây thiệt hại cho người ký kết hợp đồng:
• Điều khoản tên hàng:
Trong hợp đồng nhập khẩu do doanh nghiệp Việt Nam lập, điều khoản này thường ghi sơ sài,
đơn giản thiếu các mục như chức năng, tác dụng kèm theo, ... hoặc khi dịch sang tiếng nước ngoài
có nhiều sai sót khiến cho đối tác hiểu khác nhau về hàng hóa,... Đây là nguyên nhân của nhiều vụ
tranh chấp hợp đồng ở Việt Nam, gây nhiều thiệt hại cho các doanh nghiệp Việt Nam.
• Điều khoản chất lượng:
Các bên không quy định rõ ràng về chất lượng hàng hóa dẫn đến hàng giao chất lượng không
đáp ứng được yêu cầu của người mua và gây trở ngại trong quá trình tiêu thụ trên thị trường.
• Điều khoản số lượng:
Các bên không quy định rõ ràng về hệ thống đo lường được sử dụng để xác định trọng lượng,
số lượng hàng giao dẫn đến hàng giao bị thiếu hoặc thừa so với hợp đồng.
Biểu hiện :
Trường hợp 1 : Hợp đồng quy định số lượng hàng giao cho phép một tỷ lệ dung sai và người
bán được chọn dung sai. Điều này sẽ gây thiệt hại 'cho người mua khi giá cả thị trường biến động.
Chẳng hạn, khi người bán được quyền chọn dung sai thì người bán chọn dung sai (-) khi giá cả thị
trường vào lúc giao hàng cao hơn so với giá hợp đồng, hoặc người bán sẽ chọn dung sai (+) khi
giá cả thị trường vào lúc giao hàng thấp hơn so với giá hợp đồng. Khi đó, người bán sẽ thu được
nhiều lợi hơn còn thiệt thòi thuộc về người mua.
Trường hợp 2: Hàng hóa giao thiếu làm ảnh hưởng đến quá trình sản xuất kinh doanh của
doanh nghiệp. Khi giao hàng thiếu so với quy định của hợp đồng thì người sẽ chịu nhiều rủi ro ở
những mức độ khác nhau. Có thể phần hàng được giao khi bán lại bị hạn chế về giá trị thương mại
vì thiếu sự đồng bộ trong lô hàng; hoặc phần hàng còn lại chưa giao là một trong những phần
không thể thiếu được để sử dụng cho quá trình sản xuất thì sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động
sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp; hoặc số lượng hàng giao thiếu sẽ làm cho doanh nghiệp bị
thương vụ.
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
Tóm lại, rủi ro có thể xảy ra ở khắp mọi nơi, mọi chỗ và trong mọi hoạt động, có rất
nhiều loại rủi ro nói chung, có thể phân loại theo nhiều tiêu thức khác nhau như theo nguồn rủi
ro thì có rủi ro về môi trong kinh tế chính trị, văn hóa..., còn theo đối tượng rủi ro thì có nguy cơ
rủi ro về tài sản, về trách nhiệm pháp lý, về nguồn nhân lực. Trong kinh doanh xuất nhập khẩu
hàng hóa nói chung cũng không tránh khỏi các rủi ro này, nó cũng phân loại theo nguồn rủi ro
hay theo các bước trong quá trình đàm phán ký kết hợp đồng. Tất cả các rủi ro này đều gây ảnh
hưởng đến hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa của các công ty kinh doanh xuất nhập khẩu.
Để có thể phòng ngừa rủi ro trong kinh doanh nhập khẩu, giúp hiệu quả cho doanh
nghiệp, nhất thiết phải có một phương pháp nghiên cứu khoa học. Trước tiên chúng ta phải nhận
dạng được các rủi ro nói chung trong hoạt động kinh doanh nhập khẩu như. rủi ro chính trị, rủi
ro trong kinh tế, rủi ro trong ký kết hợp đồng, rủi ro trong tài chính, rủi ro trong quá trình thực
hiện hợp đồng.... Liệt kê tất cả các rủi ro mà doanh nghiệp đã gặp trong hoạt động nhập khẩu
như thế thì chưa đủ, thông thường khó xác định được tất cả các rủi ro, do vậy, khó thể phòng
chống các rủi ro có thể xảy ra. Chúng ta phải thống kê xem các rủi ro nào thường xảy ra nhiều
nhất và mức độ nghiêm trọng như thế nào. Nó có thể giúp ta nhận dạng rủi ro chưa phát hiện
được do đó giúp ta đánh giá các loại rủi ro, nguy hiểm một cách tương đối đầy đủ. Tiếp theo là
chúng ta dựa vào thực tiễn phân tích đánh giá các loại rủi ro này để thấy được nguyên nhân gây
ra rủi ro, và mức độ nghiêm trọng của các rủi ro một cách đầy đủ, hiệu quả thật cho doanh
nghiệp.
Chương 2 :
GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ THỊ TRƯỜNG Ô TÔ
VIỆT NAM VÀ XU HƯỚNG TRÊN
THỊ TRƯỜNG TRONG THỜI GIAN TỚI
2.1. TỔNG QUAN THỊ TRƯỜNG Ô TÔ TẠI VIỆT NAM VÀ HÀNH VI CỦA
NGƯỜI TIÊU DÙNG TRONG THỜI GIAN QUA:
Khi nước ta trở thành thành viên chính thức thứ 150 của tổ chức thương mại thế
giới WTO vào ngày 01/11/2006 thì một luồng gió mới đã thổi vào nền kinh tế của nước ta.
Việt Nam phải thực hiện hàng loạt các cam kết mở cửa trong mọi lĩnh vực của nền kinh tế
26- 46 chỗ ngồi. 7.000 6.000
Không cần đầu tư
thêm
> 46 chỗ ngồi 4.000 2.000 2.000
Xe tải
Đến 2 tấn 57.000 10.000 47.000
2-7 tấn 4.000 35.000 31.000
7-20 tấn -- 34.000 34.000
> 20 tấn -- 1.000 1.000
Xe chuyên dùng 300 6.000 6.000
Nói đến những biến động và thay đổi của thị trường ô tô việt nam thời gian qua thì
không thể không nói đến sự thành lập Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA)
vào Ngày 03/08/2000 theo quyết định số 52/2000/QD-BTCCBCP của Ủy ban tổ chức và
nhân sự Chính phủ (nay gọi là Bộ Nội vụ) với số lượng tới thời điểm hiện nay là 18 thành
viên. Tổng năng lực sản xuất của toàn bộ hiệp hội đạt 234.000 xe/năm.
Nhìn lại 6 năm về trước, năm 2001 hầu hết các liên doanh lắp ráp ôtô vừa bước
qua thời kỳ bù lỗ, bắt đầu cân bằng để yên tâm sản xuất, thị trường ôtô trong nước đã đón
nhận sự ra mắt của nhiều sản phẩm có chất lượng rất cao, để lại dấu ấn tốt đẹp với người
tiêu dùng. Với sức mua tăng mạnh bởi nhiều sự lựa chọn và giá thành hợp lý, bước sang
năm 2002 theo báo cáo cuối năm của VAMA thì các đơn vị thành viên đã có lãi. Theo đà
phát triển, các liên doanh đã đầu tư thêm để ra mắt hàng loạt model mới cho năm 2003.
Năm 2003 là năm làm ăn được mùa nhất của các liên doanh với sản lượng xe tiêu thụ là
42.545 chiếc.
Chín tháng đầu năm 2004 coi như thất bại với hầu hết các doanh nghiệp lắp ráp
ôtô, nhưng 3 tháng cuối năm 2004 sức mua tăng mạnh như thời điểm một năm về trước.
Các liên doanh đang được hưởng lợi nhờ vào cơn sốt xe của người tiêu dùng vì tâm lý sợ
thuế tiêu thụ đặc biệt đầu năm 2005 sẽ được áp dụng. Thị trường vẫn còn rất nhiều nhu
cầu ôtô, những người cần xe thật sự phải chấp nhận đi mua vì không thể tiếp tục chờ đợi
một khung giá thấp.
Đầu năm 2005 mức thuế tiêu thụ đặc biệt đã chính thức được áp dụng đối với thị
đi xuống. Có nhiều luồng ý kiến khác nhau đối với những diễn biến này – doanh nghiệp lo
lắng, người tiêu dùng chưa hẳn đã vui. Tuy nhiên, nếu nhận xét khách quan thì tình hình
đó đang là một dấu hiệu tích cực, giúp thị trường trở về đúng với bản chất thực của nó, tạo
điều kiện công bằng cho sự phát triển chung. Và những sự kiện quan trọng sau trong năm
2006 đã khiến thị trường có nhiều biến động đáng kể :
+ Nghị định 12 ban hành giữa tháng 02/2006 cho phép nhập khẩu xe cũ . Phản ứng
phổ biến nhất của khách hàng là dừng mua xe mới, chờ ngày nghị định có hiệu lực vào
01/05/2006. Tâm lý này đã khiến các liên doanh gặp khó khăn trong suốt 3 tháng liền và
phải liên tục đưa ra các chiêu giảm giá để kích cầu, dù trước đó vài tháng còn tuyên bố giá
xe 2006 sẽ không hạ. Kết quả, doanh số của VAMA trong 5 tháng đầu năm 2006 vẫn chỉ
bằng một nửa so với cùng kỳ 2005.
+ Tháng 11/2006, Việt Nam trở thành thành viên thứ 150 của tố chức WTO. Các
cam kết hội nhập bắt đầu được áp dụng. Thuế nhập khẩu xe mới giảm theo lộ trình từ
100% xuống còn 80%, quy định về tỉ lệ nội địa hóa được dỡ bỏ…Đây cũng chính là sự
kiện to lớn nhất ảnh hưởng đến thị trường trong năm này.
+ Các hãng xe lớn theo chân nhau tới Việt Nam : 2006 là năm hội tụ những mác xe
hàng đầu thế giới tại nước ta. Nissan, Hyundai, Peugeot hay Land Rover cũng như dòng xe
Lifan của Trung Quốc vừa làm phong phú lựa chọn của người tiêu dùng vừa là một tín
hiệu mừng cho thấy sự hấp dẫn, tính chuyên nghiệp của thị trường xe trong thời gian tới.
Không dừng lại ở đó, sang 2007, những đại diện sừng sỏ của ngành công nghiệp ô tô thế
giới như BMW, Lexus và Porsche sẽ bắt đầu phân phối tại Việt Nam. Ngoài ra còn phải kể
đến hãng xe Honda VN sau một thời gian dài “làm ngơ” đối với thị trường trường đầy
tiềm năng này đã chính thức tham gia với mẫu xe Civic - hiện đang chiếm lĩnh vị trí đứng
đầu về doanh số trong dòng xe Sedan hạng trung. Một thế lực mới cũng dần xuất hiện trên
thị trường đó chính là ô tô nhập khẩu. Đồng thời, trên thị trường đã xuất hiện những tín
hiệu đầu tiên của xu hướng mới mà trong tương lai gần sẽ khiến sự cạnh tranh trong ngành
ô tô ngày càng trở nên khốc liệt hơn. Đó là xu hướng “ngừng sản xuất – chuyển sang phân
phối”, chúng ta có thể nhìn thấy được xu hướng này thông qua việc 2 thương hiệu BMW,
Daihatsu đã rút chân ra khỏi liên doanh trong VMC (BMW), Vindaco(Daihatsu). Và quay
trở lại thị trường thông qua việc chỉ định một công ty khác làm đại diện phân phối sản
lắng bởi sự yếu kém nội tại sẽ làm tăng thêm rất nhiều yếu tố rủi ro khi bắt buộc phải hội
nhập nền kinh tế toàn cầu. Sự lúng túng và lo lắng không dành riêng cho ai, mà đã trở
thành một gánh nặng chung cho tất cả các doanh nghiệp ôtô quốc doanh, liên doanh và tư
doanh. Không ai là người ngoài cuộc trong câu chuyện giá xe, chiến lược sản xuất và xác
lập thị phần. Bên cạnh đó là sức ép của xe nhập và sự tham gia ngày càng nhiều các
thương hiệu sản xuất kinh doanh ôtô tầm cỡ thế giới.
Với xu hướng thị trường như vậy, sự xích lại gần nhau giữa chính sách, doanh
nghiệp và người tiêu dùng đang lộ rõ. Tuy nhiên, vẫn phải khẳng định rằng, với một thị
trường như vậy chẳng ai vui. Bán ít, thuế thu ngân sách ít đi, doanh thu, lợi nhuận của
doanh nghiệp cũng ít đi. Phải chăng người tiêu dùng được lợi? Tất nhiên, nhưng đó chỉ là
cái lợi bề ngoài, vì trên thực tế giá xe giảm như vậy vẫn chưa phù hợp, trong khi nhu cầu
chính đáng của họ là sử dụng xe vẫn chưa được đáp ứng. Vậy những yếu tố nào nói lên