THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến:
Một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao kỹ thuật tâng cầu bằng đùi cho học
sinh lớp 6 trường Trung học cơ sở.
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:
- Áp dụng với bộ môn thể dục trường trung học cơ sở.
3. Tác giả:
- Họ và tên: Nguyễn Huy Thuật.

Nam

- Ngày/tháng/năm sinh: 07/02/1977.
- Trình độ chuyên môn: Đại học Sư phạm thể dục thể thao.
- Chức vụ: Tổ trưởng chuyên môn - Chủ tịch công đoàn.
- Đơn vị công tác: Trường THCS Hoa Thám - Thị xã Chí Linh - Hải
Dương.
- Điện thoại: 01664206989.
4. Đồng tác giả: Không có
5. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Không có
6. Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu:
- Trường THCS Hoa Thám - thị xã Chí Linh - Hải Dương.
- Điện thoại: 03203930226.
7. Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: Học sinh, điều kiện
dụng cụ, sân bãi.
8. Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Năm học 2013 - 2014.
HỌ TÊN TÁC GIẢ (KÝ TÊN)

XÁC NHẬN CỦA CƠ QUAN ĐƠN VỊ
ÁP DỤNG SÁNG KIẾN

1


2


Sáng kiến được áp dụng trong thực tế quá trình giảng dạy, học sinh và
những điều kiện cơ sở vật chất, dụng cụ sân bãi hiện có của nhà trường.
2.2. Thời gian áp dụng sáng kiến.
Thời gian áp dụng từ tháng 3 đến hết tháng 5 năm học 2013 - 2014
2.3. Đối tượng áp dụng sáng kiến.
Là học sinh lớp 6 trường Trung học cơ sở
3. Nội dung sáng kiến.
3.1 Tính mới, tính sáng tạo của sáng kiến.
Trong thực tế giảng dạy môn Đá cầu nói chung và kĩ thuật tâng cầu
bằng đùi nói riêng với học sinh lớp 6 việc giới thiệu, phân tích thị phạm kĩ
thuật động tác là chưa thực sự hiệu quả, học sinh tiếp thu kĩ thuật động tác
còn mơ hồ, thụ động, chưa kích thích được tính chủ động, tích cực, tự giác tập
luyện cũng như độ chính xác của động tác. Việc lựa chọn nghiên cứu đưa một
số bài tập bổ trợ vào giảng dạy kĩ thuật tâng cầu bằng đùi cho học sinh lớp 6
đã phát huy tốt năng lực tiếp thu, thực hiện kĩ thuật động tác, nâng cao ý thức
tập luyện của học sinh, các em đã chủ động, tích cực, tự giác, hăng say tập
luyện và chất lượng thực hiện kĩ thuật động tác được nâng lên rõ rệt.
3.2. Khả năng áp dụng sáng kiến.
Với việc lựa chọn “Một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao kĩ thuật tâng
cầu bằng đùi cho học sinh lớp 6 trường trung học cơ sở” đã đạt được kết
quả tốt, có thể tiến hành áp dụng cho học sinh khối lớp 7,8,9 và cho đội tuyển.
3.3. Lợi ích thiết thực của sáng kiến.
Qua việc áp dụng sáng kiến này đã giúp cho các em học sinh lớp 6 hứng
thú, tích cực, tự giác tập luyện, lĩnh hội kĩ thuật động tác một cách nhanh
nhất, chính xác nhất, rèn luyện sự khéo léo, nhanh nhẹn đồng thời nâng cao
thể lực.

ta. Môn đá cầu có vai trò và tác dụng rất lớn đối với người tập, nó không chỉ
giúp cho người tập phát triển tốt các tố chất thể lực mà còn giúp cho người tập
nâng cao các chức năng sinh lý của cơ thể, rèn luyện bồi dưỡng phẩm chất ý
chí, tăng cường tinh thần đoàn kết, hữu nghị, sự hiểu biết tôn trọng lẫn nhau.
Ngày nay môn đá cầu đang được phát triển mạnh mẽ và mang tính nghệ
thuật cao. Điều đó được thể hiện bằng sự chính xác, khéo léo và xử lý thông
minh trong từng kỹ thuật động tác. Từ khi có mặt trong làng thể thao đá cầu
đã thu hút khá đông đảo người tham gia tập luyện và thi đấu trong nước, trong
khu vực, trên thế giới. Ngày nay đã có giải vô địch đá cầu thế giới, giải đá cầu
đã được tổ chức tại Seagame 2003 Việt Nam đã chứng tỏ được ngôi vị hàng
đầu của mình trong làng cầu trinh khu vực. Đối với học sinh môn đá cầu đã
được đưa vào các nhà trường và tố chức thi đấu tại các kỳ “Hội khỏe Phù
Đổng”.
Đá cầu là một môn có tính đối kháng và tính ứng dụng cao và có rất
nhiều kỹ thuật như: Kỹ thuật di chuyển, kỹ thuật tâng cầu, kỹ thuật đỡ cầu, kỹ
thuật chuyền cầu, kỹ thuật phát cầu, kỹ thuật đá cầu. Trong quá trình tập
luyện và thi đấu người vận động viên phải kiểm soát, phòng thủ được toàn bộ
diện tích sân mình và các tình huống cầu mà đối phương tấn công sang, từ
đường cầu thấp đến các đường cầu cao, để phòng thủ và tạo điều kiện tốt cho
việc tấn công thì yêu cầu của tập phải có kĩ năng tâng cầu cơ bản.
Qua thực tế giảng dạy và quan sát học sinh tập luyện nhiều năm tôi thấy
điểm hạn chế lớn nhất của các em học sinh lớp 6 là khả năng tâng cầu bằng
đùi, khi gặp các đường cầu thấp hầu như các em xử lí tình huống một cách

5


lúng túng và thiếu độ chuẩn xác dẫn đến các đường cầu bị lỗi gây khó khăn
cho đường cầu tiếp theo hoặc bị mất điểm.
Xuất phát từ những vấn đề thực tế nêu trên tôi đã lựa chọn và đưa ra

Ba là: Nội dung đá cầu yêu cầu người học phải tiếp thu rất nhiều động
tác kỹ thuật, gồm nhiều kỹ thuật khó, đòi hỏi phải có sự tư duy lôgic trừu
tượng. Qúa trình ghi nhớ và sự tập trung cao thì mới lĩnh hội được những
động tác phức tạp .
Qua kiểm tra đánh giá và quan sát học sinh đá cầu ở nhà trường tôi
nhận thấy kĩ thuật tâng cầu bằng đùi của học sinh chưa tốt, còn vụng về, kết
quả thi đấu không cao. Chính vì lý do trên và tầm quan trọng của nó trong quá
trình tập luyện và thi đấu đá cầu nên tôi đã đưa ra “Một số bài tập bổ trợ
nhằm nâng cao kĩ thuật tâng cầu bằng đùi cho học sinh lớp 6 trường trung
học cơ sở”.
2.1. Mục đích nghiên cứu.
Nghiên cứu lựa chọn bài tập bổ trợ nâng cao kỹ thuật tâng cầu bằng đùi.
Tạo cơ sở khoa học vững chắc trong công tác giảng dạy, nhằm nâng cao chất
lượng môn đá cầu cho học sinh lớp 6.
2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu.
Với đề tài này tôi cần phải giải quyết hai nhiệm vụ chính sau:
+ Nhiệm vụ 1: Đưa ra bài tập bổ trợ giảng dạy kĩ thuật tâng cầu bằng
đùi đối với học sinh lớp 6.
+ Nhiệm vụ 2: Tiến hành thực nghiệm các bài tập đưa ra vào thực tế
giảng dạy.
2.3. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu.
2.3.1. Phạm vi nghiên cứu.
Một số bài tập bổ trợ dạy kỹ thuật tâng cầu bằng đùi cho học sinh lớp 6.
2.3.2. Đối tượng nghiên cứu.
Là học sinh lớp 6A, 6B nhà trường. (Lớp đối chứng lớp 6A, Lớp thực
nghiệm lớp 6B)
2.4. Phương pháp nghiên cứu.
Để giải quyết các nhiệm vụ trên trong quá trình nghiên cứu đề tài này
tôi đã sử dụng các phương pháp sau:
2.4.1. Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu.

- Là địa phương ở vùng sâu và xa điều kiện kinh tế gia đình học sinh
còn gặp nhiều khó khăn, các em phải tham gia hỗ trợ bố mẹ trong công việc
gia đình nên thời gian tập luyện còn hạn chế.
8


- Một số học sinh chưa thực sự say mê, yêu thích bộ môn.
- Điều kiện tập luyện còn gặp nhiều khó khăn chưa có nhà đa năng cho
các em tập luyện, quá trình tập luyện vẫn diễn ra ngoài trời do đó những ngày
thời tiết mưa, gió đã ảnh hưởng rất lớn đến việc tiếp thu và thực hiện động
tác.
- Một số bài tập chưa phát huy được tối đa năng lực vận động của học
sinh, dẫn đến kết quả tập luyện của các em chưa cao.
4. Các giải pháp, biện pháp thực hiện.
Để giúp học sinh nắm được kĩ thuật cơ bản của động tác tâng cầu bằng
đùi một cách nhanh nhất, hiệu quả nhất và kích thích được tính tự giác, tích
cực, hứng thú trong tập luyện tôi đã tiến hành đưa các bài tập bổ trợ nhằm
nâng cao kĩ thuật tâng cầu bằng đùi cho học sinh ở lớp 6B (Lớp đối chứng)
như sau:
4.1. Tập động tác tâng không có cầu.
Đây là bài tập cơ bản và đơn giản nhất giúp cho người tập bước đầu làm
quen với động tác nâng đùi. Giáo viên phân tích và thị phạm toàn bộ kỹ thuật
động tác.
Mục đích:
Để học sinh quan sát toàn bộ kỹ thuật cũng như cách thức thực hiên
động tác và tạo ra hứng thú cho học sinh khi học kỹ thuật mới.
Cách tiến hành:
- Tư thế chuẩn bị: Người tập đứng chân trước chân sau, thân người
thẳng, mắt nhìn phía trước, tay cùng phía chân thuận cầm bông, tay kia buông
tự nhiên.

Giống như bài tập với hoa bông nhưng chỉ khác thay hoa bông bằng cầu
thật.
- Giáo viên thị phạm động tác 1 - 2 lần, kết hợp với phân tích
- Tư thế chuẩn bị: Người tập đứng chân trước chân sau, thân người
thẳng, mắt nhìn phía trước.
- Thực hiện động tác: Tung cầu cao khoảng 0,3 - 0,5m cách trước ngực
một khoảng 0,2 - 0,4m, mắt nhìn theo cầu để dự đoán cầu rơi, co gối chân
thuận dùng đùi tâng cầu lên.

10


4.4. Kỹ thuật di chuyển tâng cầu bằng đùi.
Trong tập luyện cũng như trong thi đấu đá cầu ngoài các kỹ thuật như:
Kỹ thuật đỡ cầu, kỹ thuật tấn công, kỹ thuật chuyền cầu, kỹ thuật phát cầu thì
kỹ thuật di chuyển cũng là một trong những kỹ thuật rất quan trọng và cơ bản.
Nó giúp vận động viên có các bước di chuyển nhanh nhẹn để xử lí các đường
cầu ở xa hay gần người, có thể di chuyển ở các vị trí trên sân, giúp cho vận
động viên bao quát toàn bộ diện tích trên sân khi bị đối phương tấn công ở
một khoảng cách xa người. Di chuyển hợp lí sẽ giúp vận động viên chủ động
xử lí được tất cả các đường cầu trong mọi tình huống và tạo điều kiện thuận
lợi nhất để tấn công lại đối phương. Kỹ thuật di chuyển gồm có:
- Kỹ thuật di chuyển tiến lùi.
- Kỹ thuật di chuyển ngang.
- Kỹ thuật di chuyển hình sao.
Trong huấn luyện các bài tập di chuyển tiến lùi và di chuyển sang
ngang được thực hiện như sau:
Tư thế chuẩn bị:
Người tập đứng chân trước, chân sau hơi gập ở khớp gối.
Thực hiện kỹ thuật di chuyển tiến lùi:



- Thực hiện động tác: Tung cầu cao khoảng 0,3 - 0,5m cách trước ngực
một khoảng 0,2 - 0,4m, mắt nhìn theo cầu để dự đoán cầu rơi, co gối chân
thuận dùng đùi tâng cầu lên. Có thể tâng cầu bằng 1 chân hoặc luân phiên hai
chân, thực hiên liên tục không để cầu bị rơi xuống đất.
4.6. Một số bài tập bổ trợ để hoàn thiện kỹ thuật.
Để nâng cao và hoàn thiện kỹ thuật tâng cầu bằng đùi thì giáo viên cần
cho học sinh tập một số bài tập bổ trợ vào cuối buổi tập nhằm phát triển về
sức mạnh của cơ đùi, cơ bụng và cơ bàn chân như bài tập: Bật ôm gối, Bật
cóc, Nhảy dây, Chọi cóc.
4.6.1. Bài tập bật ôm gối.
- Đứng tại chỗ hai chân rộng bằng vai, bật lên co hai gối chân ép sát
ngực sau đó hạ nhanh chân xuống chạm đất bằng ức bàn chân, rồi thực hiện
liên tiếp. Làm 3 tổ mỗi tổ 10 lần.
4.6.2. Bài tập bật cóc.
Người tập đứng 2 chân rộng bằng vai trùng gối xuống trọng tâm dồn
vào 2 chân, bật hai chân về trước khoảng 80 - 90cm rồi ngồi xổm xuống song
lại tiếp tục bật. Làm 1 tổ 20m
4.6.3. Bài tập nhảy dây.
Người tập đứng 2 chân rộng bằng vai, trọng tâm dồn vào 2 chân, khi
nhảy sử dụng ức bàn chân để nhảy, hai tay quay dây đều và nhanh. Có thể
nhảy 1 lần 1 vòng hoặc 1 lần 2 vòng. Nhảy trong thời gian 60 giây.
4.6.4. Bài tập chọi cóc.
Hai người tập ngồi xổm kiễng chân đối diện nhau, trọng tâm dồn về 2
ức bàn chân. Hai tay để thẳng trước ngực mũi bàn tay hướng lên trên, hai
người ở tư thế ngồi xổm kiễng chân di chuyển vào hai tay chạm nhau rồi đẩy
nhẹ làm như vậy trong khoảng 15 giây.
4.7. Tiến hành thực nghiệm.
Để chứng minh hiệu quả của các bài tập, tôi đã chọn hai lớp 6A và 6B

thời gian 3 phút

Kết quả thực hiện động tác
Đôi lúc còn quá cao hoặc quá thấp
Tương đối hợp lí
Thân người không thẳng
Ổn định
Nhiều khi còn chậm
Mắt nhìn theo cầu

Đánh giá
CĐ
Đ
CĐ
Đ
CĐ
Đ

Số lần cầu bị rơi xuống đất nhiều

CĐ

- Kết quả lớp 6B được tập các bài tập mà tôi đã lựa chọn có kết quả như
sau:
Stt
1
2
3
4
5


Đ

Qua hai bảng trên cho chúng ta thấy kết quả thực hiện kỹ thuật động tác
tâng cầu bằng đùi của học sinh lớp 6B trường tôi đã có sự tiến bộ rất rõ rệt,
việc di chuyển chọn vị trí tâng cầu hợp lí và tâng được cầu với một thời gian
tương đối lâu mà cầu không bị rơi xuống đất, học sinh hào hứng, tự giác tập
luyện, đa số các em thực hiện tốt kỹ thuật động tác và hơn hẳn lớp 6A, chất
14


lượng giảng dạy được nâng lên. Điều đó chứng tỏ các bài tập bổ trợ mà tôi đã
đưa ra hoàn toàn hợp lí và có tính khoa học và thực tiễn cao.
6. Điều kiện để sáng kiến được nhân rộng.
6.1. Về nhân lực:
- Giáo viên phải có trình độ chuyên môn vững vàng, nhiệt tình trong
công tác giảng dạy, Cần vận dụng linh hoạt giữa các phương pháp, phương
tiện dạy học.
- Học sinh: Xây dựng tốt ý thức học tập, chuẩn bị kĩ đồ dùng học tập.
- Nhà trường: Cần phải quan tâm hơn đến hoạt động giáo dục thể chất,
đầu tư cơ sở vật chất để đáp ứng tốt cho quá trình dạy học.

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

1. Kết luận.

15


Qua việc đưa các bài tập bổ trợ vào giảng dạy kỹ thuật tâng cầu bằng


5. Đề nghị với nhà trường cùng các cấp, các ngành có chức năng đầu tư
hơn nữa về cơ sở vật chất, trang thiết bị tập luyện cụ thể: Nhà tập đa chức
năng để có thể tập được vào nhưng bgày trời mưa, gió.
Đá cầu là một môn học có tính đối kháng và tính ứng dụng cao, học
sinh có thể áp dụng vào việc tập luyện thường xuyên ở nhà, trong các giờ ra
chơi hoặc thi đấu. Trong sáng kiến này, tôi đã đưa ra một số bài tập bổ trợ dạy
kỹ thuật tâng cầu bằng đùi đối với học sinh lớp 6. Với thời gian nghiên cứu
còn hạn chế, chưa khai thác được triệt để hiệu quả của các phương pháp trên
và cũng khó tránh khỏi những thiếu sót khi áp dụng vào giảng dạy.
Tôi rất mong được sự đóng góp ý kiến bổ sung của các bạn đồng nghiệp
để đề tài của tôi được hoàn thiện hơn, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục
thể chất trong trường trung học cơ sở nói chung và nâng cao thành tích môn
đá cầu nói riêng.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

17