UBND TỈNH HẢI DƯƠNG
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN
Một số bài tập bổ trợ và phương pháp huấn luyện nhảy
xa ưỡn thân cho học sinh đội tuyển trường THCS
Bộ môn: Thể dục

Năm học: 2014 – 2015

1


THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1.Tên sáng kiến: "Một số bài tập bổ trợ và phương pháp huấn luyện
nhảy xa ưỡn thân cho học sinh đội tuyển trường trung học cơ sở"
2. Lĩnh vực áp dụng:
Ngành khoa học giáo dục; Bộ môn Giáo dục thể chất.
3. Tác giả:
- Họ và tên: NGUYỄN VĂN PHÁN.

Nam ( nữ ): nam

- Ngày tháng năm sinh: 01/ 02/ 1980.
- Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm thể dục thể thao.
- Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên - Trường THCS Lê Lợi.
- Điện thoại: 0972759280
4. Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:
- Trường THCS Lê Lợi.
- Địa chỉ: Thị tứ Lê Lợi – xã Lê Lợi – thị xã Chí Linh – tỉnh Hải Dương
- Điện thoại: 03203593126

và đã được đưa vào sách giáo khoa chuyên môn. Bên cạnh đó để ngày càng
phát triển một cách tối ưu các phương pháp thì người làm công tác giáo dục
thể chất luôn phải tìm tòi đổi mới phương pháp, phương tiện giảng dạy.
Xuất phát từ ý nghĩa và tầm quan trọng trong việc dạy môn thể
dục và huấn luyện đội tuyển điền kinh nói chung và nội dung nhảy xa nói
riêng có thành tích như mong muốn. Đó chính là lí do để tôi chọn tên sáng
kiến kinh nghiệm "Một số bài tập bổ trợ và phương pháp huấn luyện
nhảy xa ưỡn thân cho học sinh đội tuyển trường trung học cơ sở"
2.Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến:
- Điều kiện: Sân tập thể dục; đường chạy; hố nhảy; ván giậm nhảy; bục
giậm nhảy; đồng hồ bấm giây thể thao; thước đo; còi; cờ lệnh.
- Thời gian: Từ tháng 9 / 2014 đến tháng 01 / 2015.
- Đối tượng: Đối tượng nghiên cứu: Học sinh đội tuyển điền kinh
trường THCS A

3


3. Nội dung sáng kiến:
- Tính mới, tính sáng tạo của sáng kiến: từ những bài tập đã đưa ra, tôi
xây dựng thành một hệ thống bài tập và áp dụng vào trong thực tế giảng dạy,
huấn luyện đội tuyển cấp trường cũng như cấp thị xã trong những năm qua.
Tùy từng đối tượng học sinh mà áp dụng những bài tập phù hợp với thể trạng,
thể lực, giới tính... đưa những bài tập, lượng vận động, quãng nghỉ hợp lý để
phát triển thể lực, tố chất và hoàn thiện kĩ thuật, nâng cao thành tích cho học
sinh khi luyện tập nội dung nhảy xa kiểu ưỡn thân cho học đội tuyển trường
THCS.
- Khả năng áp dụng của sáng kiến: Trong quá trình giảng dạy và huấn
luyện đội tuyển của trường và của thị xã tham gia thi đấu cấp tỉnh nhiều năm
qua, tôi thấy khả năng áp dụng của sáng kiến vào thực tế đối với đội tuyển

1. Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến
Trong xã hội hiện đại, TDTT được coi là một trong những phương
tiện quan trọng nhất để phát triển con người một cách toàn diện , giáo dục thể
chất trong trường học là một bộ phận quan trọng không thể tách rời của việc
giáo dục phát triển con người Việt Nam mới toàn diện về Đức- Trí- Thể- Mĩ
đó cũng là mục tiêu của nghành giáo dục và đào tạo. Do đó giáo dục phát
triển tố chất thể thao của học sinh là cần thiết hay nói một cách khác giáo dục
thể thao trong trường học là mục tiêu yêu cầu cao nhất để đánh giá thể chất
của học sinh. Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi nói chung và huấn luyện đội
tuyển thể thao nói riêng là một quá trình hình thành, hoàn thiện kĩ năng vận
động và các tố chất của các vận động viên, trong đó phải chú ý đến các đặc
điểm tâm sinh lí, lứa tuổi, trình độ thể lực của học sinh.
Đảng ta đã khẳng định: “ Giáo dục và Đào tạo là quốc sách hàng đầu.
Phát triển Giáo dục là động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp
hóa - hiện đại hóa đất nước. Là điều kiện để phát huy nguồn lực con người,
yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế bền vững”. Điều đó
càng chứng tỏ trách nhiệm to lớn của ngành Giáo dục và Đào tạo, của các nhà
trường và toàn xã hội, phải đảm bảo phát triển con người một cách toàn diện
cả về thể chất lẫn trí tuệ. Giúp thế hệ trẻ có kiến thức ngang tầm với thời đại,
có tư duy sáng tạo và kĩ năng thực hành giỏi, có ý thức vươn lên trong học
tập, có sức khoẻ tốt để làm chủ đất nước trong tương lai.
Trong những năm qua công tác huấn luyện đội tuyển trong các nhà
trường tuy đã đạt được một số thành tích nhất định. Song chưa đáp ứng yêu
cầu của môn học, điều này xuất phát từ nhiều nguyên nhân ảnh hưởng đến
chất lượng giao dục thể chất là do học sinh và phụ huynh chưa nhận thức
đúng về ý nghĩa, tác dụng của môn học. Bên canh đó cơ sở vật chất phục vụ
học tập còn hạn chế cũng ảnh hưởng đến thành tích môn học. Trong nhiều
năm giảng dạy và huấn luyện đội tuyển tôi nhận thấy học sinh ngày càng lười

6

kiểm tra kỹ thuật nhảy xa, tôi thấy học sinh thường thực hiện động tác mà
không nắm vững lý thuyết, nguyên lý kỹ thuật động tác, một số học sinh còn

7


coi thường môn học, vì thế kết quả đạt được chưa cao nếu không nói là còn
thấp. Để giảng dạy tốt hơn nữa nội dung nhảy xa cho học sinh, cần phải nắm
vững kĩ thuật, phương pháp giảng dạy, các bài tập bổ trợ, nắm chắc được đối
tượng học sinh. Qua tham khảo tài liệu, học hỏi ở đồng nghiệp và đặc biệt là
qua thực tế giảng dạy tại trường tôi đã áp dụng một số bài tập bổ trợ và
phương pháp tập luyện và những bài tập, nhằm nâng cao kĩ thuật và thành
tích nhảy xa của học sinh đội tuyển nhà trường cũng như của thị xã .
Trước khi áp dụng những bài tập và phương pháp mới, tôi đã chọn 10
học sinh trong đội tuyển điền kinh của trường để kiểm tra thành tích nhảy xa
trước thực nghiệm; kết quả đạt được như sau:
Bảng 1: KẾT QUẢ KIỂM TRA TRƯỚC THỰC NGHIỆM
TT

Họ và tên

Thành tích đạt được
(cm)

1

Nguyễn Thế Cường

455


7

Nguyễn Thị Cẩm Tú

330

8

Nguyễn Thị Anh Thơ

290

9

Phùng Thị Thơ

290

10

Trịnh Thị Linh Nhi

295

3.Các giải pháp và biện pháp thực hiện.
3.1. Nhiệm vụ

8




Để xử lí số liệu và kiểm tra kết quả thực hiện nhiệm vụ
3.3. Tổ chức nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Học sinh đội tuyển điền kinh trường THCS A
- Thời gian nghiên cứu: SKKN được nghiên cứu từ tháng 9 năm 2014 đến
tháng 1 năm 2015.
- Địa điểm nghiên cứu: Trường THCS A
4. Kết quả đạt được.
Nhảy xa là môn thể thao không đòi hỏi nhiều về trang thiết bị tập
luyện, kĩ thuật tương đối đơn giản, dễ phổ cập, phù hợp với mọi lứa tuổi, giới
tính, do đó nhảy xa là một nội dung cơ bản trong chương trình giáo dục thể
chất từ các trường phổ thông đến các trường Đại học, Cao đẳng. Thông qua
giảng dạy và tập luyện môn nhảy xa sẽ phát triển sức nhanh, sức mạnh chân
góp phần nâng cao thể chất cho học sinh, trang bị cho học sinh những kiến
thức kĩ năng, kĩ xảo cần thiết trong cuộc sống, không những có lợi cho sức
khỏe mà còn có lợi cho cả học tập, lao động sản xuất và bảo vệ tổ quốc…
Hình thức tập luyện rất phong phú, phương pháp tập rất đơn giản, nếu có ý
thức giữ gìn và nâng cao sức khỏe ai cũng có thể tập được, nhưng để việc
huấn luyện nội nhảy xa đạt kết quả cao, trong quá trình giảng dạy và huấn
luyện cần phải xây dựng kế hoạch huấn luyện chi tiết, khoa học. Trong đó các
yếu tố tạo nên sức mạnh, sức nhanh bao gồm: Năng lực của tuần hoàn, hô hấp
và cơ khớp, khả năng duy trì hưng phấn của hệ thần kinh, sự tiết kiệm năng
lượng của cơ thể, sự phối hợp giữa kĩ thuật động tác và ý trí. Nên trong huấn
luyện cần sử dụng nhiều phương pháp, hình thức và các bài tập khác nhau để
tập luyện phát triển thể lực chung, thể lực chuyên môn, kĩ thuật phối hợp các
giai đoạn trong môn nhảy xa. Ngoài ra trong các buổi huấn luyện cần phải tạo
ra không khí tập luyện thoải mái, thu hút gây hứng thú học tập cho học sinh,
tránh gây căng thẳng ức chế trong tập luyện.
4.1. Khái niệm môn nhảy xa:




- Giai đoạn trên không.
- Giai đoạn tiếp đất
4.2. Chuẩn bị điều kiện cần thiết trong giảng dạy môn nhảy xa.
- Chuẩn bị tốt về sân bãi, dụng cụ.

Ngoài những dụng cụ cần thiết cho nội dung bài học chính thì giáo
viên cần chuẩn bị thêm một số dụng cụ học tập khác phong phú và đa dạng
mới thu hút đựơc học sinh học tập, giảm thiểu thời gian chơi của học sinh
như: cầu đá, dây nhảy...
- Chuẩn bị tốt về giáo án giảng dạy: Để giảng một giờ dạy đạt hiệu quả thì
người giáo viên phải đầu tư suy nghĩ chuẩn bị tốt cho bài soạn theo hướng
tích cực, chủ động. phải thể hiện rõ nội dung bài học, lượng vận động, thời
gian từng nội dung, lồng ghép trò chơi nào, bài tập bổ trợ để tăng thể lực,
nâng cao thành tích...
- Thực hiện đánh giá kiểm tra: Việc kiểm tra đánh giá phải theo chu kì luyện
tập giúp học sinh phấn đấu trong học tập, thông qua đó giáo viên nắm được
và điều chỉnh phương pháp giảng dạy cho phù hợp với từng học sinh.
- Tổ chức các trò chơi vận động, thi đấu trong luyện tập để khích lệ, động
viên học sinh.
- Hướng dẫn học sinh tập luyện ngoài giờ, bài tập về nhà.
4.3. Một số bài tập áp dụng

12


4.3.1. Nguyên tắc lựa chọn các bài tập.
Để phát triển thể lực của học sinh và lựa chọn được các bài tập phù hợp
với đối tượng nghiên cứu. Qua tham khảo các tài liệu, tôi xây dựng nguyên

cm, 110-120 cm. lặp lại trên mỗi độ cao 3-6 lần ( chú ý: không đổ vai về
trước. Thực hiện với nhịp nhanh)
4. Chạy đà 5-7 bước và nhảy xa chạm tay hoặc đầu vào vật được treo
trên cao. Làm 5-10 lần.
5. Tập các bài tập với tạ đòn có trọng lượng 15 – 20 kg. ( Ví dụ: tạ gánh
trên vai đi bộ làm động tác duỗi chân giậm nhảy và nâng chân lăng đang co ở
khớp gối lên cao 30-40cm )
*Các bài tập nắm vững kĩ thuật trên không.
1. Chạy 5 -7 bước đà, giậm nhảy bước bộ bay qua giới hạn giữa hai
đường cách nhau từ 180-220 cm rơi xuống đất trên chân lăng và tiếp tục chạy,
thân trên giữ thẳng, thực hiện với nhịp trung bình. làm từ 5-10 lần.
2.Chạy 7-9 bước đà giậm nhảy bước bộ vượt qua hai rào đặt cách nhau
90-100cm, làm 5-7 lần.
3. Chạy đà 3-5 bước giậm nhảy vào bục giậm nhảy và thực hiện động
tác trên không, làm 3-5 lần. Thực hiện với nhịp trung bình...
- Khi thực hiện các bài tập cần chú ý thực hiện bước đầu tích cực và với
biên độ rộng.
*Các bài tập để nắm vững kĩ thuật tiếp đất.
1. Đứng trên ghế thể dục cao cách mặt đất 100cm, làm động tác bật
nhảy rơi người xuống hố cát tiếp đất bằng hai chân, làm 5-10 lần. Thực hiện
với nhịp trung bình.

14


2. Chạy 5-7 bước, giậm nhảy thực hiện động tác bước bộ và rơi xuống
hố cát bằng hai chân, làm 5 lần.
* Các bài tập phát triển các tố chất tốc độ - sức nhanh, sức mạnh:
1. Chạy nâng cao đùi 5-10 m, làm 3 lần, thực hiện với tần số bước chạy
nhanh.

kết hợp với đổi mới phương pháp dạy học tích cực, chủ động sáng tạo
của học sinh, cùng với với vai trò chủ đạo của người giáo viên, hướng
dẫn, làm mẫu, phân tích, tổ chức học sinh tập luyện, thi đấu đã đạt được
những kết quả đáng kể, không những trong nội dung nhảy xa, mà nó còn
có tác dụng đối với tất cả các nội dung khác đều đạt kết quả cao.
Bảng 2: KẾT QUẢ KIỂM TRA SAU THỰC NGHIỆM
Thành tích đạt được

TT Họ và tên

(cm)

1

Nguyễn Thế Cường

530

2

Nguyễn Văn Thìn

460

3

Vương Khánh Sơn

405


9

Phùng Thị Thơ

345

10

Trịnh Thị Linh Nhi

355

- Qua kết quả kiểm tra sau thực nghiệm trên ta có thể nhận thấy:

17


+ Thành tích nhảy xa của các em HS trong đội tuyển đã được nâng
lên rõ rệt. Điều đó chứng tỏ được tính ưu việt của các bài tập cũng như những
phương pháp giảng dạy mà tôi đã lựa chọn....
Ở nhà trường khi áp dụng phương pháp giảng dạy và huấn luyện
trên đối với học sinh có năng khiếu, thì tỉ lệ học sinh tích cực tập luyện tăng
lên rõ rệt, các em hứng thú và tích cực tập luyện hơn. Chính vì vậy mà phong
trào thể dục thể thao trong nhà trường ngày càng phát triển. Đặc biêt nội dung
nhảy xa đã thu hút đông đảo các em tham gia, chính lực lượng tích cực đó là
nguồn quý báu cho đội tuyển của trường cũng như cấp thị xã cho những năm
tiếp theo .
5. Điều kiện để sáng kiến được nhân rộng.
*Đối với giáo viên
Phải có trình độ chuyên môn vững vàng, luôn tìm tòi, học hỏi, nghiên

3

1. Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến:
2.Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến
3. Nội dung sáng kiến
4. Khẳng định giá trị, kết quả đạt được của sáng kiến
5. Đề xuất kiến nghị để thực hiện áp dụng hoặc mở rộng
sáng kiến
MÔ TẢ SÁNG KIẾN

6

1. Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến

6

2. Thực trạng của vấn đề

7

3. Các giải pháp và biện pháp thực hiện

9

4. Kết quả đạt được

10

5. Điều kiện để sáng kiến được nhân rộng.