BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…………/…………

BỘ NỘI VỤ
……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

KHÚC THỊ NGỌC HÀ

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ƯU ĐÃI NGƯỜI
CÓ CÔNG VỚI CÁCH MẠNG TẠI THÀNH
PHỐ HUẾ HIỆN NAY

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ CÔNG

THỪA THIÊN HUẾ - NĂM 2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
…………/…………

BỘ NỘI VỤ
……/……

HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA

KHÚC THỊ NGỌC HÀ

QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ƯU ĐÃI
NGƯỜI CÓ CÔNG VỚI CÁCH MẠNG

chính Quốc gia, đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập.
Tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến PGS.TS. Bùi Huy Khiên đã dành
nhiều thời gian hướng dẫn, nghiên cứu và giúp tôi hoàn thành luận văn tốt
nghiệp.
Mặc dù, tôi đã có nhiều cố gắng nỗ lực, tìm tòi, nghiên cứu để hoàn thiện
luận văn, tuy nhiên không thể tránh khỏi những thiếu sót, tôi rất mong nhận
được nhiều ý kiến đóng góp của quý thầy, cô và các bạn.
Học viên

Khúc Thị Ngọc Hà


MỤC LỤC
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Mục lục
Danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt
Danh mục các bảng
Danh mục các biểu đồ, sơ đồ
MỤC LỤC........................................................................................................................5
PHẦN MỞ ĐẦU..............................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài luận văn................................................................................................1
2. Tình hình nghiên cứu đề tài luận văn................................................................................2
3. Mục đích và nhiệm vụ của luận văn..................................................................................4
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu....................................................................................4
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu...............................................................5
6. Ý nghĩa về lý luận và thực tiễn..........................................................................................5
7. Kết cấu của luận văn........................................................................................................5

Chương 1:......................................................................................................................7

trong việc thực hiện chính sách ưu đãi người có công..........................................................................27
1.3.5. Phối hợp với các ngành, đoàn thể xây dựng phong trào toàn dân chăm sóc, giúp đỡ người có
công với cách mạng................................................................................................................................29
1.3.6. Kiểm tra, thanh tra việc chấp hành pháp luật về ưu đãi người có công; giải quyết khiếu nại, tố
cáo của công dân trong việc thực hiện chính sách đối với người có công............................................29
1.3.7. Tổ chức ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ; xây dựng hệ thống thông tin, lưu trữ phục vụ
công tác quản lý nhà nước về ưu đãi đối với người có công.................................................................31
1.3.8. Thực hiện chế độ thông tin, báo cáo về tình hình thực hiện chính sách người có công.............32
1.3.9. Quản lý tổ chức bộ máy, biên chế, thực hiện chế độ, chính sách, chế độ đãi ngộ, khen thưởng,
kỷ luật, đào tạo và bồi dưỡng về chuyên môn, nghiệp vụ đối với cán bộ, công chức, viên chức và
người lao động thuộc phạm vi quản lý theo quy định của pháp luật và phân cấp, uỷ quyền của Uỷ ban
nhân dân cấp huyện...............................................................................................................................33
1.3.10. Quản lý tài chính, tài sản được giao trong quá trình thực hiện chính sách người có công theo
quy định của pháp luật và phân cấp của Uỷ ban nhân dân cấp huyện..................................................33

Chương 2:....................................................................................................................34
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ THỰC HIỆN ......................................................34


CHÍNH SÁCH ƯU ĐÃI NGƯỜI CÓ CÔNG VỚI CÁCH MẠNG ............................................34
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HUẾ...................................................................................34
2.1. Các yếu tố tự nhiên, kinh tế - xã hội tác động đến quản lý nhà nước về thực hiện chính
sách ưu đãi người có công với cách mạng trên địa bàn thành phố Huế................................34
2.1.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của thành phố Huế..............................................................34
2.1.2. Tình hình phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của thành phố Huế................................................36

2.2. Thực trạng người có công với cách mạng trên địa bàn thành phố Huế..........................38
2.2.1. Về số lượng người có công với cách mạng trên địa bàn thành phố Huế hiện nay......................38
2.2.2. Thực trạng về đời sống của người có công..................................................................................39



3.3. Kiến nghị..................................................................................................................... 96
3.3.1. Đối với Bộ Lao động – TB&XH......................................................................................................96
3.3.2. Đối với Sở Lao động - TB&XH tỉnh Thừa Thiên Huế.....................................................................97
3.3.3. Đối với UBND thành phố Huế.......................................................................................................98
3.3.4. Đối với Phòng LĐ-TB&XH thành phố Huế....................................................................................98
3.3.5. Đối với UBND các phường............................................................................................................99
3.3.6. Đối với người có công và thân nhân của người có công............................................................100

KẾT LUẬN...................................................................................................................101


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
1. Cán bộ Lão thành cách mạng: Người hoạt động cách mạng trước
ngày 01 tháng 01 năm 1945.
2. Cán bộ Tiền khởi nghĩa: Người hoạt động cách mạng từ ngày 01
tháng 01 năm 1945 đến ngày khởi nghĩa tháng Tám năm 1945
3. HĐND: Hội đồng nhân dân
4. LĐ – TB&XH: Lao động – Thương binh và Xã hội
5. QLNN: Quản lý Nhà nước
6. UBND: Ủy ban nhân dân


DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Tổng số người có công với cách mạng thành phố Huế..................................38
và số lượng người có công đang hưởng trợ cấp hàng tháng........................................38
Bảng 2.2: Tổng số thân nhân người có công với cách mạng đang hưởng trợ cấp.........39
Bảng 2.3. Tình hình ban hành văn bản chỉ đạo thực hiện chính sách ưu đãi người có
công của UBND thành phố Huế.....................................................................................47

chiến tranh biên giới (bên giới Tây nam, biên giới phía Bắc), thành phố Huế đã
góp sức mình cùng cả nước, cùng tỉnh Thừa Thiên Huế xây đắp nên truyền
thống “tiến công, nổi dậy, anh dũng, kiên cường”, xứng đáng với danh hiệu
“Thành phố anh hùng” mà nhà nước đã phong tặng. Hiện nay, thành phố Huế
có 13.250 người có công với cách mạng, trong đó có 22 Anh hùng lực lượng
vũ trang nhân dân (10 người còn sống), 126 Bà mẹ Việt Nam anh hùng được
nhà nước phong tặng, truy tặng (22 mẹ còn sống), 342 cán bộ được công nhận
là cán bộ lão thành cách mạng, cán bộ tiền khởi nghĩa (67 người còn sống),
2.503 đồng chí hy sinh được xác nhận, công nhận là liệt sĩ, 1.379 đồng chí là
thương binh, 101 đồng chí là bệnh binh, 372 người hoạt động kháng chiến bị
nhiễm chất độc hóa học, 597 người hoạt động cách mạng hoặc hoạt động
kháng chiến bị địch bắt tù, đày, 916 người có công giúp đỡ cách mạng đã

1


được nhà nước tặng thưởng Huân, Huy chương kháng chiến, 6.834 người hoạt
động kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và làm nghĩa vụ quốc tế.
Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Thành ủy,
HĐND, UBND Thành phố Huế và sự chỉ đạo, hướng dẫn về chuyên môn,
nghiệp vụ của Sở LĐ-TB&XH tỉnh Thừa Thiên Huế, Phòng LĐ-TB&XH, cơ
quan chuyên môn trực thuộc UBND thành phố Huế, đã tham mưu, giúp
UBND thực hiện tốt chức năng QLNN về ưu đãi người có công với cách
mạng trên địa bàn thành phố Huế, đời sống vật chất của người có công với
cách mạng được nâng lên rõ rệt, đời sống tinh thần ngày càng được chú trọng;
chế độ trợ cấp ưu đãi được chi trả đúng, đủ, kịp thời; đội ngũ cán bộ công
chức làm công tác chính sách trẻ, năng động, nhiệt tình; có nhiều phường làm
tốt công tác “Đền ơn đáp nghĩa”...
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, QLNN về ưu đãi người
có công với cách mạng ở thành phố Huế còn gặp nhiều khó khăn, tồn tại như

công và quản lý người có công, đưa ra giải pháp phù hợp để tiếp tục đổi mới
công tác quản lý người có công trên địa bàn huyện Thiệu Hóa phù hợp với
yêu cầu đổi mới.
Ngoài ra còn có một số tài liệu như:
- “Sổ tay cán bộ làm công tác chính sách người có công với cách mạng
ở xã, phường”/ Biên soạn: Nguyễn Đình Khả (chủ biên), Nguyễn Đức Tuệ.
NXB Lao động Xã hội, năm 2002.
- “Hướng dẫn thực hiện chế độ ưu đãi người có công với cách mạng”/
Cục người có công – Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, năm 2013.
- “Chính sách xã hội một số vấn đề lý luận và thực tiễn”: Đề tài
KX.04.01/ Bùi Đình Thanh chủ nhiệm đề tài. Viện khoa học xã hội Việt Nam,
năm 1993. (Chương trình khoa học công nghệ cấp nhà nước KX.04: "Luận cứ
khoa học cho việc đổi mới chính sách xã hội và cơ chế quản lý việc thực hiện
các chính sách xã hội").
Đối với tỉnh Thừa Thiên Huế cho đến nay chưa có luận văn cao học
nào được thực hiện về lĩnh vực này trong phạm vi ở cơ sở. Vì vậy, trên thực
tế chưa có đánh giá đầy đủ, sâu xát những tồn tại, khó khăn trong quá trình

3


thực thi chính sách ưu đãi người có công ở các đơn vị cơ sở trên địa bàn tỉnh.
Cho nên những tồn tại, khó khăn bị kéo dài, không được khắc phục kịp thời
và triệt để. Mặt khác, hiện nay nhiều chính sách mới ban hành đã và đang
thực thi, trong quá trình thực hiện nảy sinh không ít những vướng mắc gây
bức xúc không những đối với người có công với cách mạng và thân nhân của
họ mà còn đối với những cán bộ làm công tác chính sách.
Các công trình nghiên cứu, tài liệu nói trên có liên quan trực tiếp hoặc
gián tiếp, tôi đã tham khảo được nhiều vấn đề lý luận cũng như thực tiễn có
giá trị đối với đề tài mình nghiên cứu. Trên cơ sở tiếp thu, kế thừa có chọn lọc

học Mác-Lê Nin, các quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước
và của địa phương.
Phương pháp nghiên cứu:
Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cơ bản sau đây:
- Phương pháp biện chứng;
- Phương pháp phân tích, đánh giá, tổng hợp;
- Phương pháp đối chiếu - so sánh;
- Phương pháp tổng kết thực tiễn
6. Ý nghĩa về lý luận và thực tiễn
Về mặt lý luận:
- Góp phần hoàn thiện hệ thống chính sách ưu đãi người có công với
cách mạng trong giai đoạn hiện nay.
Về mặt thực tiễn:
- Đánh giá thực trạng việc QLNN về ưu đãi người có công trên địa bàn
thành phố Huế; tìm ra những tồn tại, nguyên nhân trong QLNN về thực hiện
chính sách ưu đãi người có công ở thành phố Huế trong giai đoạn hiện nay.
- Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả QLNN về ưu đãi người
có công tại thành phố Huế trong giai đoạn hiện nay.
- Luận văn là tài liệu tham khảo cho các cơ quan quản lý, các nhà
nghiên cứu, hoạch định chính sách ưu đãi người có công với cách mạng.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, luận văn bao gồm 3
chương:

5


Chương I. Cơ sở khoa học quản lý nhà nước về thực hiện chính sách
ưu đãi người có công với cách mạng.
Chương II. Thực trạng quản lý nhà nước về thực hiện chính sách ưu

ngoài lãnh thổ quốc gia.
- Hoạt động QLNN diễn ra trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội:
chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng, ngoại giao.
- QLNN mang tính quyền lực nhà nước sử dụng công cụ pháp luật nhà
nước, chính sách để quản lý xã hội.

7


- Mục tiêu của QLNN là phục vụ nhân dân, duy trì sự ổn định và phát
triễn của toàn xã hội.
Từ những đặc điểm nêu trên, có thể hiểu: “Quản lý nhà nước là một
dạng quản lý xã hội đặc biệt, mang tính quyền lực nhà nước, sử dụng pháp
luật và chính sách để điều chỉnh hành vi của cá nhân, tổ chức trên tất cả các
mặt của đời sống xã hội do các cơ quan trong bộ máy nhà nước thực hiện,
nhằm phục vụ nhân dân, duy trì sự ổn định và phát triển của xã hội.”[14;tr.3]
1.1.2. Khái niệm chính sách, chính sách xã hội, chính sách công
Chính sách; chính sách xã hội; chính sách công là những thuật ngữ
được sử dụng phổ biến trong các tài liệu, trên các phương tiện truyền thông và
trong đời sống xã hội. Hiện nay có nhiều khái niệm khác nhau về các thuật
ngữ trên.
- Theo Từ điển Tiếng Việt:
+ Chính sách là sách lược và kế hoạch cụ thể nhằm đạt một mục đích
nhất định dựa vào đường lối chính trị chung và tình hình thực tế mà đề ra.
[32;tr.63]
+ Chính sách xã hội là chính sách giải quyết các vấn đề xã hội nhằm tác
động trực tiếp vào con người điều chỉnh quan hệ lợi ích giữa con người với
con người, con người với xã hội. [32;tr.56]
- Theo Từ điển Hành chính:
+ Chính sách là chiến lược và kế hoạch cụ thể nhằm đạt một mục đích

từ “chính sách” với từ “xã hội”, với từ “công”, mà nó có sự thay đổi về ngữ
nghĩa bởi vì ở đây có sự khác biệt về chủ thể ban hành chính sách, mục đích
của chính sách và tính chất của vấn đề mà chính sách hướng tới giải quyết.
Tuy vậy, chu trình của chính sách; chính sách xã hội; chính sách công đều bao
gồm các giai đoạn: thiết lập chương trình nghị sự chính sách, xây dựng chính
sách, quyết định chính sách, thực thi chính sách và đánh giá chính sách. Các
giai đoạn có mối liên hệ, tác động, ảnh hưởng lẫn nhau, nếu một giai đoạn nào
đó làm không tốt sẽ ảnh hưởng đến chất lượng, sự đúng đắn và hiệu quả của
chính sách.
Ở nhiều quốc gia trên thế giới đều sử dụng chính sách nói chung như
một trong những công cụ quan trọng nhất để QLNN, quản lý xã hội. Ở nước
9


ta, chính sách công là công cụ để thực để hiện thực đường lối, chủ trương của
Đảng nhằm xây dựng xã hội chủ nghĩa với mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh,
dân chủ, công bằng, văn minh, mọi người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh
phúc, có điều kiện phát triển toàn diện.” (Điều 3, Chương I, Hiến pháp năm
2013 Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam). Trong quá trình xây dựng
chủ nghĩa xã hội, xuất hiện nhiều vấn đề mà Nhà nước cần phải giải quyết
bằng chính sách. Tuy nhiên, các chính sách công được ban hành phải bảo đảm
phù hợp với định hướng chính trị đã được Đảng xác định.
Chính sách xã hội là một bộ phận quan trọng trong hệ thống chính sách
của Đảng và Nhà nước, một bộ phận cấu thành chiến lược phát triển kinh tế xã hội, là động lực to lớn phát huy tính năng động, sáng tạo của nhân dân
trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nghị quyết Đại hội đại biểu
toàn quốc lần thứ VI của Đảng (12-1986) khẳng định: “Chính sách xã hội bao
trùm mọi mặt của cuộc sống con người: điều kiện lao động và sinh hoạt, giáo
dục và văn hoá, quan hệ gia đình, quan hệ giai cấp, quan hệ dân tộc…”.
Dưới sự lãnh đạo của Đảng trên mỗi lĩnh vực cụ thể đều có những
chính sách phù hợp nhằm thúc đẩy tiến trình phát triển xã hội đúng hướng.

khởi nghĩa tháng Tám năm 1945;
+ Liệt sĩ;
+ Bà mẹ Việt Nam anh hùng;
+ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân;
+ Anh hùng Lao động trong thời kỳ kháng chiến;
+ Thương binh, người hưởng chính sách như thương binh;
+ Bệnh binh;
+ Người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học;
+ Người hoạt động cách mạng, hoạt động kháng chiến bị địch bắt tù, đày;
+ Người hoạt động kháng chiến giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và
làm nghĩa vụ quốc tế;
+ Người có công giúp đỡ cách mạng.
Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng không chỉ quy định đối
tượng được hưởng ưu đãi bao gồm những người có công với cách mạng kể
trên mà còn có cả thân nhân của họ. Đó là những người có quan hệ hôn nhân,
huyết thống hoặc nuôi dưỡng với người có công với cách mạng. Dù đây
không phải là người có công với cách mạng theo đúng nghĩa nhưng việc thực

11


hiện chính sách ưu đãi của Nhà nước và xã hội đối với thân nhân của người
có công với cách mạng là hết sức cần thiết bởi vì họ cũng là những người chịu
thiệt thòi về tinh thần, tình cảm và cuộc sống của họ phần lớn gặp không ít
khó khăn do sự cống hiến, hy sinh của người thân cho đất nước, dân tộc. Vì
vậy, ưu đãi thân nhân người có công với cách mạng suy cho cùng cũng là ưu
đãi người có công với cách mạng. Đó là đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của
dân tộc đồng thời cũng nhằm hướng tới an sinh xã hội nói chung.
Theo quy định tại Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng và
Nghị định số 31/2013/NĐ-CP ngày 9 tháng 4 năm 2013 của Chính phủ quy

nước căn cứ vào nhiệm vụ chính trị từng thời kỳ, dựa vào sự phát triển nền
kinh tế - xã hội, nhằm mục tiêu ghi nhận công lao, sự đóng góp, hy sinh cao
cả của những người có công với cách mạng, tạo mọi điều kiện, khả năng, đền
đáp, bù đắp phần nào về đời sống vật chất, văn hóa, tinh thần đối với người có
công với cách mạng.
Theo Thuật ngữ Lao động Xã hội thì: “Chính sách đối với người có
công với cách mạng là những quy định chung của Nhà nước bao gồm mục
tiêu, phương hướng, giải pháp về việc ghi nhận công lao, sự đóng góp, sự hy
sinh cao cả của người có công với cách mạng, tạo mọi điều kiện khả năng góp
phần ổn định và nâng cao đời sống vật chất, văn hóa tinh thần đối với người
có công với cách mạng”. (1,tr31).
1.1.4. Khái niệm ưu đãi xã hội, ưu đãi người có công với cách mạng
- Khái niệm ưu đãi xã hội:
Ưu đãi xã hội góp phần thể chế chính trị, phát triển kinh tế - xã hội
nhằm đưa đất nước đi lên ngày càng phát triển và bền vững. Thực hiện ưu đãi
xã hội góp phần thực hiện chính sách con người của quốc gia. Nó không chỉ
là sự giúp đỡ, chia sẽ mà còn là nghĩa vụ của mỗi công dân đối với Nhà nước.
Ưu đãi xã hội nhằm ghi nhận và tri ân các cá nhân hay tập thể đã có công, có
những cống hiến đặc biệt cho cộng đồng, đất nước.
Chính sách ưu đãi xã hội không chỉ là sự đền bù những hy sinh, cống
hiến của người có công mà là sự đền ơn đáp nghĩa không chỉ là vật chất thuần
túy mà còn hàm chứa trong đó cả đạo lý, truyền thống nhân văn của dân tộc,

13


lòng kính trọng, biết ơn sâu sắc của thế hệ hôm nay đối với những người hy
sinh vì lẽ sống, vì dân tộc.
Vậy, Ưu đãi xã hội là sự đãi ngộ đặc biệt cả về vật chất và tinh thần của
Nhà nước và xã hội nhằm ghi nhận và đền đáp công lao đối với cá nhân hay