I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT

HONG VN CN

Trách nhiệm bồi th-ờng thiệt hại
do vi phạm pháp luật giao thông đ-ờng bộ
- Qua thực tiễn xét xử TạI tỉnh Lạng Sơn

LUN VN THC S LUT HC

H NI - 2015


I HC QUC GIA H NI
KHOA LUT

HONG VN CN

Trách nhiệm bồi th-ờng thiệt hại
do vi phạm pháp luật giao thông đ-ờng bộ
- Qua thực tiễn xét xử TạI tỉnh Lạng Sơn
Chuyờn ngnh: Lut Dõn s v t tng dõn s
Mó s: 60 38 01 03

LUN VN THC S LUT HC

Cỏn b hng dn khoa hc: TS. Lấ èNH NGH

H NI - 201



1.1.4.

Phân loại trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại trong các vụ tai nạn
giao thông đƣờng bộ ......................... Error! Bookmark not defined.

1.1.5.

Đặc thù trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại trong tai nạn giao
thông đƣờng bộ với trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại ngoài hợp
đồng khác và trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại trong hợp đồngError! Bookmar

1.2.

Nguyên tắc bồi thƣờng thiệt hại trong các vụ tai nạn giao
thông đƣờng bộ ................................ Error! Bookmark not defined.

1.2.1.

Bồi thƣờng thiệt hại toàn bộ và kịp thờiError! Bookmark not defined.

1.2.2.

Căn cứ vào hình thức lỗi và mức độ lỗiError! Bookmark not defined.

1.2.3.

Tự do, tự nguyện, cam kết, thỏa thuậnError! Bookmark not defined.

1.2.4.


2.1.
2.1.1.
2.1.2.
2.1.3.
2.1.4.
2.1.5.

CHỦ THỂ BỒI THƢỜNG THIỆT HẠI CỦA TRÁCH
NHIỆM BỒI THƢỜNG THIỆT HẠI TRONG CÁC VỤ TAI
NẠN GIAO THÔNG ĐƢỜNG BỘ...... Error! Bookmark not defined.
Điều kiện phát sinh trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại trong
các vụ tai nạn giao thông đƣờng bộError! Bookmark not defined.
Có thiệt hại thực tế xảy ra ................. Error! Bookmark not defined.
Có hành vi trái pháp luật gây ra thiệt hạiError! Bookmark not defined.
Có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi gây thiệt hại và thiệt hại
thực tế xảy ra ..................................... Error! Bookmark not defined.
Có lỗi của ngƣời gây ra thiệt hại ....... Error! Bookmark not defined.
Các trƣờng hợp không phải chịu trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại,
giảm mức bồi thƣờng thiệt hại trong các vụ tai nạn giao thông
đƣờng bộ ............................................ Error! Bookmark not defined.

2.2.
2.2.1.
2.2.2.
2.2.3.

Xác định thiệt hại trong các vụ tai nạn giao thông đƣờng bộError! Bookma
Thiệt hại do tài sản bị xâm phạm ...... Error! Bookmark not defined.
Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm .. Error! Bookmark not defined.


Thực tiễn xét xử về bồi thƣờng thiệt hại trong các vụ tai
nạn giao thông đƣờng bộ ở tỉnh Lạng Sơn trong thời gian
gần đây ............................................. Error! Bookmark not defined.

3.1.1.

Những kết quả đạt đƣợc trong thực tiễn xét xử về bồi thƣờng
thiệt hại trong các vụ tai nạn giao thông đƣờng bộ ở tỉnh Lạng
Sơn trong thời gian gần đây .............. Error! Bookmark not defined.

3.1.2.

Những tồn tại, vƣớng mắc trong thực tiễn xét xử về bồi thƣờng
thiệt hại trong các vụ tai nạn giao thông đƣờng bộ ở tỉnh Lạng
Sơn trong thời gian gần đây .............. Error! Bookmark not defined.

3.2.

Kiến nghị hoàn thiện pháp luật về trách nhiệm bồi thƣờng
thiệt hại ngoài hợp đồng nói chung, trách nhiệm bồi

thƣờng thiệt hại do tai nạn giao thông đƣờng bộ nói riêngError! Bookmar
KẾT LUẬN CHƢƠNG 3................................ Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN .................................................... Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ....................................................... 6


MỞ ĐẦU
1. Đặt vấn đề

1.2.2. Mục tiêu cụ thể
Để đạt đƣợc mục tiêu nghiên cứu trên đây, tác giả của luận văn đã đƣa
ra và giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu sau đây:
- Phân tích làm rõ khái niệm, nguyên nhân, điều kiện và đặc điểm tình
hình của các vụ tai nạn giao thông ở Việt Nam và trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn.
- Nghiên cứu sự hình thành và phát triển của chế định bồi thƣờng thiệt
hại ngoài hợp đồng nói chung và trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại trong các
vụ tai nạn giao thông đƣờng bộ trong pháp luật Việt Nam; làm rõ những nội
dung cụ thể của chế định này.
- Nghiên cứu, tìm hiểu những quan điểm khoa học xung quanh vấn đề
trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại ngoài hợp đồng để xây dựng lý luận về khái
niệm trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại ngoài hợp đồng, từ đó đi sâu nghiên
cứu và làm rõ khái niệm trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại trong các vụ tai nạn
giao thông đƣờng bộ.
- Tổng kết thực tiễn giải quyết bồi thƣờng thiệt hại trong các vụ tai nạn
giao thông đƣờng bộ trong những năm qua trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn gắn với
lý luận, căn cứ vào các quy định của Bộ luật Dân sự năm 2005 và các quy
định khác của pháp luật, đƣa ra những kiến nghị có căn cứ khoa học và thực
tiễn về việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật làm cơ sở cho việc giải
quyết bồi thƣờng thiệt hại trong các vụ tai nạn giao thông đƣờng bộ.
- Đề xuất các biện pháp phòng ngừa các vụ tai nạn giao thông đƣờng bộ
cũng nhƣ các biện pháp bảo đảm việc bồi thƣờng thiệt hại trong các vụ tai nạn
giao thông đƣờng bộ.

2


1.3. Tính mới và những đóng góp của đề tài
- Đây là luận văn thạc sĩ đầu tiên ở tỉnh Lạng Sơn khái quát một cách
có hệ thống cơ sở lý luận về trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại ngoài hợp đồng

- Từ việc tổng kết thực tiễn vấn đề bồi thƣờng thiệt hại trong các vụ tai
nạn giao thông đƣờng bộ, trong luận văn đề xuất những kiến nghị về các biện
pháp bảo đảm việc bồi thƣờng thiệt hại trong các vụ án tai nạn giao thông
đƣờng bộ qua thực tiễn xét xử trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn.
1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tƣợng nghiên cứu của luận văn là những vấn đề lý luận chung về
trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại ngoài hợp đồng nói chung và trách nhiệm bồi
thƣờng thiệt hại trong các vụ tai nạn giao thông đƣờng bộ nói riêng; căn cứ
pháp lý của trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại và thực tiễn giải quyết bồi
thƣờng thiệt hại trong các vụ tai nạn giao thông đƣờng bộ.
- Phạm vi nghiên cứu của luận văn giới hạn ở một số vấn đề cơ bản
dƣới góc độ điều tra xã hội học và Luật dân sự, nhƣ: làm rõ khái niệm trách
nhiệm bồi thƣờng thiệt hại ngoài hợp đồng trong các vụ tai nạn giao thông
đƣờng bộ, nguyên nhân điều kiện và tình hình của tai nạn giao thông đƣờng
bộ trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn trong khoảng thời gian 5 năm (2009 - 2014);
các nguyên tắc cơ bản và cơ sở pháp lý của việc bồi thƣờng thiệt hại trong các
vụ tai nạn giao thông đƣờng bộ; trên cơ sở đó đƣa ra một số biện pháp cả về
mặt lý luận cả về mặt thực tiễn dƣới góc độ của pháp luật dân sự.
2. Nội dung nghiên cứu

4


Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN
VỀ TRÁCH NHIỆM BỒI THƢỜNG THIỆT HẠI
TRONG CÁC VỤ TAI NẠN GIAO THÔNG ĐƢỜNG BỘ
1.1. Khái quát chung về trách nhiệm bồi thƣờng thiệt hại trong các
vụ tai nạn giao thông đƣờng bộ
1.1.1. Bản chất và trách nhiệm do con người và nguồn nguy hiểm

2.

Bộ giao thông vận tải (2007), Chỉ thị về việc tiếp tục nâng cao chất
lượng công tác Đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe, Hà Nội.

3.

Cục thi hành án dân sự tỉnh Lạng Sơn (2014), Báo cáo thông kê 5 năm
công tác thi hành án dân sự liên quan đến tai nạn giao thông trên địa
bàn tỉnh Lạng Sơn, Lạng Sơn.

4.

Đỗ Văn Đại (2010), Luật bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng Việt Nam
- Bản án và bình luận bản án (sách chuyên khảo), Nxb Chính trị Quốc
gia Hà Nội.

5.

Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao (2006), Nghị quyết số:
03/2006/NQ - HĐTP ngày 08 tháng 7 năm 2006, Hướng dẫn áp dụng
một số quy định của Bộ luật Dân sự năm 2005 về bồi thường thiệt hại
ngoài hợp đồng, Hà Nội.

6.

Hội đồng nhân dân tỉnh Lạng Sơn (2014), Nghị quyết số 148/2014/NQHĐND ngày 11 tháng 12 năm 2014 Về mục tiêu, nhiệm vụ kế hoạch năm
2015, Lạng Sơn.

7.

Lạng Sơn.
19. Viện ngôn ngữ học (2005), Từ điển Tiếng Việt, Nxb Đà Nẵng - Trung
tâm từ điển học, Đà Nẵng - Hà Nội.
20. Nguyễn Duy Lãm (chủ biên) (2001), Từ điển giải thích thuật ngữ pháp
lý thông dụng, Nxb Đại học Quốc gia, Hà Nội.
21. Chính phủ (2008), Nghị định số 103/2008/NĐ-CP về bảo hiểm bắt buộc
trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới, Hà Nội.
22. Chính phủ (2013), Nghị định số 214/2013/NĐ-CP ngày 20 tháng 12 năm
2013 sửa đổi bổ sung Nghị số 103/2008/NĐ- CP, Hà Nội.
23. Tòa án nhân dân tối cao (1972), Thông tư số 173-TANDTC ngày 23
tháng 03 năm 1972 hướng dẫn xét xử về bồi thường thiệt hại ngoài hợp
đồng, Hà Nội.
24. Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Bộ Nội vụ, Bộ Tƣ pháp, Bộ Ngoại giao
(1988), Thông tƣ liên ngành số 01/TTLN ngày 08 tháng 9 năm 1988
"Hướng dẫn về việc điều tra, xử lý các vụ vi phạm luật giao thông đường
bộ do người, phương tiện giao thông nước ngoài gây ra, Hà Nội.

7