ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

TRẦN QUANG DIỆU

TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ
“CÂN BẰNG CỦA VẬT RẮN” VẬT LÍ 10 NHẰM BỒI
DƢỠNG NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ CỦA HỌC
SINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM VẬT LÍ

1


HÀ NỘI – 2015
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

TRẦN QUANG DIỆU

TỔ CHỨC DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ
“CÂN BẰNG CỦA VẬT RẮN” VẬT LÍ 10 NHẰM BỒI DƢỠNG
NĂNG LỰC GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ CỦA HỌC SINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM VẬT LÍ
CHUYÊN NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC
(BỘ MÔN VẬT LÍ)
Mã số: 60 14 01 11

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. TS. ĐỖ HƢƠNG TRÀ



1.2.6. Vai trò của giáo viên và học sinh .............. Error! Bookmark not defined.
1.2.6.1. Vai trò của học sinh ............................... Error! Bookmark not defined.
1.2.6.2. Vai trò của giáo viên .............................. Error! Bookmark not defined.
1.2.7. Sự khác biệt của dạy học theo quan niện truyền thống và dạy học theo
chủ đề .................................................................. Error! Bookmark not defined.
1.2.8. Áp dụng dạy học theo chủ đề vào thực tiễn ............ Error! Bookmark not
defined.
1.3. Dạy học bồi dưỡng năng lực cho người học Error! Bookmark not defined.
1.3.1. Khái niệm năng lực ................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.2. Năng lực giải quyết vấn đề ....................... Error! Bookmark not defined.
Kết luận chƣơng 1 ............................................. Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 2: Thiết kế tiến trình dạy học theo chủ đề “ Cân bằng của vật
rắn” vật lí 10 ...................................................... Error! Bookmark not defined.
2.1. Vị trí, tầm quan trọng kiến thức của chủ đề cân bằng của vật rắn– vật lí
10 ......................................................................... Error! Bookmark not defined.
2.2. Mục tiêu dạy học chủ đề cân bằng vật rắn – Vật lí 10 ..... Error! Bookmark
not defined.
2.2.1. Mục tiêu kiến thức .................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Mục tiêu kĩ năng ....................................... Error! Bookmark not defined.
2.2.3. Mục tiêu phát triển tư duy ......................... Error! Bookmark not defined.
2.2.4. Mục tiêu thái độ ........................................ Error! Bookmark not defined.
2.3. Sơ đồ cấu trúc nội dung chủ đề cân bằng của vật rắn – Vật lí 10 ...... Error!
Bookmark not defined.
2.4. Điều tra thực tiễn .......................................... Error! Bookmark not defined.
2.4.1. Mục đích điều tra ...................................... Error! Bookmark not defined.

4


2.8.1. Các hình thức đánh giá.............................. Error! Bookmark not defined.
2.8.2. Các tiêu chí đánh giá ................................. Error! Bookmark not defined.
Kết luận chƣơng 2 ............................................. Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 3: Thực nghiệm sƣ phạm ................... Error! Bookmark not defined.
3.1. Mục đích thực nghiệm sư phạm ................... Error! Bookmark not defined.
3.2. Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm .................. Error! Bookmark not defined.
3.3. Đối tượng thực nghiệm sư phạm.................. Error! Bookmark not defined.
3.4. Phương pháp thực nghiệm sư phạm ............. Error! Bookmark not defined.
3.5. Thời gian thực nghiệm sư phạm .................. Error! Bookmark not defined.
3.6. Diễn biến thực nghiệm sư phạm .................. Error! Bookmark not defined.
3.6.1. Các bước tiến hành thực nghiệm sư phạm Error! Bookmark not defined.
3.7. Phân tích kết quả thực nghiệm sư phạm ...... Error! Bookmark not defined.
3.7.1. Đánh giá định tính ..................................... Error! Bookmark not defined.
3.7.2. Đánh giá định lượng .................................. Error! Bookmark not defined.
3.8. Đánh giá chung về việc dạy học theo chủ đề ............. Error! Bookmark not
defined.
Kết luận chƣơng 3 ............................................. Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ................... Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................ 11
PHỤ LỤC ........................................................... Error! Bookmark not defined.

6


MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Trong bất cứmột xã hội nào, khi trình độ v ăn minh của loài người ngày càng
cao, giáo dục càng trở nên một vấn đề thiết yếu. Mỗi nền văn minh đều mong
muốn thực hiện qua nhà trường một xã hội lý tưởng, đào tạo những công dân
gương mẫu.

nào đó mà hiệu quả đạt được chưa cao.Tuy nhiên hiện nay, trong nhà trường
phổ thông có thực trạng là thầy nặng về thuyết trình, truyền thụ kiến thức một
chiều, trò tiếp thu thụ động thiếu tích cực, và gặp nhiều khó khăn khi gặp các
vấn đề cần giải quyết. Trong chương trình môn Vật lý lớp 10, chương cân
bằng và chuyển động của vật rắn là một chương có kiến thức gắn liền với các
hiện tượng vật lý trong cuộc sống. Khi học sinh học tập phần này, nó mang lại
cơ hội phát triển ở học sinh trí tưởng tượng phong phú, khả năng phát hiện và
giải quyết vấn đề, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Tuy
nhiên học sinh vẫn gặp khó khăn trong việc chiếm lĩnh tri thức và rèn luyện
kỹ năng tương ứng. Lý do là giáo viên gặp khó khăn nhất định trong việc tổ
chức các hoạt động dạy học đáp ứng các yêu cầu của mục tiêu giáo dục. Xuất
phát từ những lí do đó, tôi quyết định nghiên cứu đề tài: Tổ chức dạy học theo
chủ đề "Cân bằng của vật rắn" vật lí 10 nhằm bồi dưỡng năng lực giải quyết
vấn đề của học sinh
2. Mục đích nghiên cứu

8


Vận dụng cơ sở lí luận của dạy học theo chủ đề, thiết kế tiến trình dạy học
chủ đề cân bằng của vật rắn (vật lý 10) nhằm bồi dưỡng năng lực giải quyết
vấn đề của học sinh.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu.
Để đạt được mục đích nghiên cứu ở trên, chúng tôi đề ra các nhiệm vụ nghiên
cứu cụ thể như sau:
- Nghiên cứu cơ sở lí luận về dạy học theo chủ đề và cơ sở lí luận về phát
triển năng lực giải quyết vấn đề của học sinh
- Nghiên cứu chương trình SGK Vật lí 10, SGV Vật lí 10 và các tài liệu tham
khảo có liên quan đến nội dung kiến thức chương “ Cân bằng và chuyển động
của vật rắn” Vật lí 10.

10, có thể thiết kế tiến trình dạy học

theo chủ đề chủ đề cân bằng của vâ ̣t rắ n nhằm bồi dưỡng năng lự c giải quyế t
vấ n đề của ho ̣c sinh.
6. ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.
- Trình bày cơ sở lí luận của dạy học theo chủ đề và năng lực giải quyết vấn
đề.
- Vâ ̣n du ̣ng cơ sở lí luâ ̣n về da ̣y ho ̣c theo chủ đề để thiế t kế tiế n triǹ h da ̣y chủ
đề cân bằng của vật rắn vật lí

10 nhằm giúp bồi dưỡng năng lực giải quyế t

vấ n đề của ho ̣c sinh.
7. Phƣơng pháp nghiên cƣ́u.
Để thực hiê ̣n đề tài này , chúng tôi sử dụng phối hợp một số phương pháp
nghiên cứu sau:
- Phương pháp nghiên cứu lí luâ ̣n : Nghiên cứu các tài liê ̣u về quan điể m , sự
đinh
̣ hướng viê ̣c da ̣y và ho ̣c tić h cực cũng như đổ i mới PPDH ; về lí luâ ̣n da ̣y
học nói chung và lí luận dạy học môn vật lí nói riêng ; SGK, SGV và các tài
liê ̣u khác liên quan.
- PP điề u tra: Tìm hiểu việc dạy (thông qua phiế u điề u tra, nghiên cứu giáo án
dự giờ , phỏng vấn, trao đổ i với giáo viên ) nhằ m sơ bô ̣ đánh giá tình hình da ̣y
học nội dung kiến thức chủ đề cân bằng của vâ ̣t rắ n.
- PP thực nghiê ̣m khoa ho ̣c giáo du ̣c: Tiế n hành thực nghiê ̣m sư pha ̣m với tiế n
trình dạy học đã soạn thảo . Phân tích kế t quả thu đươ ̣c trong quá trình thực
nghiê ̣m sư pha ̣m, đố i chiế u với mu ̣c đích nghiên cứu v à rút ra kết luận của đề
tài.
- PP thố ng kê toán ho ̣c.
8. Cấ u trúc của luâ ̣n văn.



10. Đỗ Hƣơng Trà ( 2012), Các kiểu tổ chức dạy học hiện đại trong dạy học
Vật lí ở trường phổ thông.Nxb Đại học Sư phạm.
11. Đỗ Hƣơng Trà, Nguyễn Văn Biên, Trần Ngọc Khánh, Trần Trung
Ninh, Trần Thị Thanh Thủy, Nguyễn Công Khanh, Nguyễn Vũ Bích
Hiền ( 2015), Dạy học tích hợp phát triển năng lực học sinh- Quyển 1..Nxb
Đại học Sư phạm

12