VN NINH
ĐảNG Bộ THị Xã SƠN TÂY, TỉNH Hà TÂY
LãNH ĐạO PHáT TRIểN GIáO DụC PHổ THÔNG
Từ NĂM 2001 ĐếN NĂM 2008
CHUYấN NGNH: LCH S NG CNG SN VIT NAM
M S: 60 22 03 15
H NI 2015
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Chữ viết đầy đủ
Bộ Giáo dục và đào tạo
Công ty
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Giỏi
Học sinh
Khá
Nhà xuất bản
Quân đội nhân dân
Số lượng
Tiểu học
Trang
Trung bình
Trung học cơ sở
Trung học phổ thồng
Yếu
1.1
PHỔ THÔNG (2001- 2008)
Yêu cầu khách quan phát triển giáo dục phổ thông của
11
1.2
thị xã Sơn Tây (2001-2008)
Đảng bộ thị xã Sơn Tây vận dụng chủ trương của Đảng
và của Đảng bộ tỉnh Hà Tây để đề ra chủ trương phát
27
1.3
triển giáo dục phổ thông (2001 – 2008)
Đảng bộ thị xã Sơn Tây chỉ đạo phát triển giáo dục phổ
Chương 2
2.1
thông (2001 – 2008)
NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM
Nhận xét quá trình Đảng bộ thị xã Sơn Tây lãnh đạo phát
38
51
hay không đều phụ thuộc vào giáo dục”. Nhận thức rõ vị trí quan trọng của
giáo dục phổ thông, ngay từ khi mới giành được chính quyền, dưới sự lãnh
đạo của Đảng, Nhà nước ta đã hình thành một hệ thống giáo dục hoàn chỉnh
và toàn diện. Giáo dục phổ thông của nước nhà đã tạo nên những thành tựu
hết sức quan trọng và to lớn, cung cấp cho xã hội nhiều lớp thế hệ trẻ, thông
minh, sáng tạo, trung thành, dũng cảm, giàu lòng nhân ái, sẵn sàng hy sinh vì
Tổ quốc, vì dân tộc, hoàn thành xuất sắc các nhiệm vụ được giao, góp phần
xây dựng Tổ quốc phát triển như ngày hôm nay.
Quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng, chủ trương của tỉnh Hà Tây,
Đảng bộ thị xã Sơn Tây luôn chú trọng lãnh đạo phát triển giáo dục nói
chung, giáo dục phổ thông nói riêng nhằm góp phần nâng cao dân trí, đào tạo
nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, gắn giáo dục phổ thông với sự nghiệp đẩy mạnh
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, cũng như sự phát triển mọi mặt trên
địa bàn thị xã. Quá trình Đảng bộ thị xã Sơn Tây lãnh đạo phát triển giáo dục
phổ thông giai đoạn từ năm 2001 đến năm 2008 đạt được nhiều thành tựu
quan trọng, như: mạng lưới trường lớp ngày càng mở rộng, việc xây dựng
kiên cố hóa các trường học, đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý phát triển, hoàn
thành chương trình phổ cập giáo dục tiểu học và trung học cơ sở đúng độ tuổi,
tỷ lệ học sinh trong độ tuổi đến trường ngày càng tăng, chất lượng giáo dục
toàn diện có chuyển biến tích cực; số học sinh được lên lớp, học sinh giỏi các
4
cấp ngày càng nhiều, tỷ lệ học sinh thi đỗ vào các trường đại học, cao đẳng,
trung học chuyên nghiệp luôn ở mức cao.
Bên cạnh những kết quả đạt được của Đảng bộ thị xã Sơn Tây trong lãnh
đạo sự nghiệp giáo dục phổ thông, vẫn còn bộc lộ một số hạn chế nhất định,
chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của thị xã, như: tiến độ xây dựng
trường, lớp, việc phổ cập giáo dục cả tiểu học và trung học, số lượng giáo
viên chưa đạt chuẩn còn nhiều, dạy và học ở tất cả các cấp học, bậc học, có
Sự thật, Hà Nội, 1979; Võ Nguyên Giáp Mấy vấn đề về khoa học và giáo dục,
Nxb Sự thật, Hà Nội, 1986; Đỗ Mười Phát triển mạnh mẽ giáo dục- đào tạo
phục vụ đắc lực sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, Nxb Giáo
dục, Hà Nội, 1996; Phạm Văn Đồng Về vấn đề giáo dục- đào tạo, Nxb Chính
trị quốc gia, Hà Nội, 1999… Các tác phẩm, bài viết trên chỉ ra những quan
điểm cơ bản có tính chất định hướng phát triển giáo dục phổ thông, phục vụ
cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã
hội chủ nghĩa. Tác phẩm “Về vấn đề giáo dục- đào tạo” của cố Thủ tướng
Phạm Văn Đồng là một trong những công trình có ý nghĩa to lớn, thể hiện rõ
tư tưởng coi giáo dục là “Quốc sách hàng đầu”, mặt trận quan trọng trong sự
nghiệp cách mạng của Đảng và nhân dân ta. Đồng thời, tác giả cũng khẳng
định sự nghiệp phát triển giáo dục, trong đó có phát triển giáo dục phổ thông
là một công việc vô cùng khó khăn, phức tạp, đòi hỏi phải tiến hành từng
bước và có sự tham gia tích cực của toàn dân. Tác giả cũng chỉ rõ mục đích
của giáo dục dưới chế độ ta là phục vụ Tổ quốc, phục vụ nhân dân, đào tạo ra
những người kế tục sự nghiệp cách mạng. Đây chính là sự kế thừa, tiếp nối
những tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giáo dục, đồng thời là cơ sở
quan trọng để Đảng ta đề ra đường lối, chủ trương đúng đắn lãnh đạo phát
triển sự nghiệp giáo dục đào tạo của nước nhà. Công trình trên đã định hướng
giúp tác giả hình thành những phát hiện, có cách nhìn tổng quát trong quá
trình thực hiện nhiệm vụ nghiên cứu đề tài.
6
Các công trình, chuyên luận, chuyên khảo, bài viết của các nhà khoa
học có liên quan đến đề tài
Bộ Giáo dục và đào tạo, “Giáo dục cho mọi người Việt Nam- Các thách
thức hiện nay và tương lai”, Nxb Giáo dục, Hà Nội, 1994; Phạm Minh Hạc,
“Giáo dục Việt Nam trước ngưỡng cửa của thế kỷ XXI”, Nxb Chính trị quốc
gia, Hà Nội, 1999; Đặng Bá Lãm, “Giáo dục Việt Nam những thập niên đầu
được công bố liên quan đến phát triển giáo dục được đề cập một cách đa dạng,
phong phú, trên nhiều nội dung khác nhau. Có công trình đề cập đến quan điểm
của Đảng về vị trí, vai trò của giáo dục nói chung, giáo dục phổ thông nói riêng,
có những công trình đề cập đến chủ trương phát triển giáo dục phổ thông của
thành phố Hà Nội, của tỉnh Hà Tây, ở nhiều giai đoạn lịch sử khác nhau.
Nhóm những luận án, luận văn liên quan đến đề tài
Luận văn thạc sĩ Lịch sử Đảng của Bùi Minh Hằng (1998) Một số quan
điểm cơ bản của Đảng về giáo dục và đào tạo trong công cuộc đổi mới 19861996 (qua thực tiễn ở tỉnh Đắc Lắc); Luận văn thạc sĩ Lịch sử Đảng của Trần
Đình Cường (2007) Đảng bộ tỉnh Hà Tây lãnh đạo phát triển giáo dục và đào
tạo từ năm 1996 đến năm 2006; Luận văn thạc sĩ Lịch sử Đảng của Nguyễn
Hải Anh (2008) Đảng lãnh đạo thực hiện chiến lược phát triển giáo dục đào tạo
1996 đến 2006; Luận văn thạc sĩ Lịch sử Đảng của Nguyễn Thị Hồng Hạnh
(2009), Đảng bộ thành phố Hà Nội lãnh đạo phát triển giáo dục phổ thông giai
đoạn 1996-2006.
Luận văn thạc sĩ lịch sử Đảng của Nguyễn Thị Quý (2013), Đảng bộ
Huyện Thạch Thất tỉnh Hà Tây lãnh đạo phát triển giáo dục và đào tạo từ
năm 1996 đến năm 2008, đã nghiên cứu tình hình kinh tế- xã hội của huyện
Thạch Thất đã tác động ảnh hưởng đến giáo dục và đào tạo của Huyện. Đồng
thời, tác giả chỉ rõ những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân trong công tác
giáo dục và đào tạo của Huyện trước năm 1996. Rút ra một số kinh nghiệm
quý, là cơ sở để Đảng bộ Huyện Thạch Thất tham khảo trong lãnh đạo và chỉ
8
đạo phát triển giáo dục đào tạo của Huyện. Đây là công trình liên quan trực
tiếp đến phát triển giáo dục phổ thông của thị xã Sơn Tây trong giai đoạn từ
năm 2001 đến năm 2008, vì địa bàn thị xã Sơn Tây giáp với huyện Thạch
Thất và có những đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội tương đồng nhau, sự
nghiệp phát triển giáo dục phổ thông của thị xã Sơn Tây có sự tác động, chi
* Đối tượng nghiên cứu
Luận văn nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng bộ thị xã Sơn Tây phát triển
giáo dục phổ thông từ năm 2001 đến năm 2008.
* Phạm vi nghiên cứu
Về nội dung: Nghiên cứu chủ trương và sự chỉ đạo của Đảng bộ thị xã
Sơn Tây đối với việc phát triển giáo dục phổ thông.
Về thời gian: Từ năm 2001 đến năm 2008.
Về không gian: Trên địa bàn thị xã Sơn Tây, tỉnh Hà Tây.
5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
* Phương pháp luận
Luận văn dựa trên phương pháp luận duy vật biện chứng, duy vật lịch
sử và phương pháp luận sử học Mác xít.
* Phương pháp nghiên cứu
Luận văn sử dụng chủ yếu phương pháp nghiên cứu của khoa học Lịch
sử, như: Phương pháp lịch sử, phương pháp lôgic và sự kết hợp của 2
phương pháp này. Đồng thời, sử dụng một số phương pháp khác như:
phương pháp đồng đại, lịch đại, phương pháp phân tích, so sánh, thống kê,
tổng hợp, phương pháp chuyên gia... để thực hiện mục đích, nhiệm vụ
nghiên cứu luận văn.
6. Ý nghĩa của đề tài
Luận văn góp phần khẳng định tính đúng đắn, sáng tạo về chủ trương và
sự chỉ đạo của Đảng bộ Thị xã Sơn Tây trong phát triển giáo dục phổ thông
giai đoạn từ năm 2001 đến năm 2008.
10
Kết quả nghiên cứu của luận văn góp phần cung cấp những luận cứ để
Đảng bộ thị xã Sơn Tây vận dụng lãnh đạo sự nghiệp phát triển giáo dục phổ
thông giai đoạn cách mạng hiện nay. Đồng thời, luận văn có thể sử dụng làm
trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Là khu vực chuyển tiếp giữa vùng núi và trung du phía Tây với vùng
đồng bằng phía Đông, địa hình Sơn Tây thấp dần từ Tây sang Đông và chia
thành hai vùng địa hình tương đối rõ rệt: vùng gò, đồi phía Tây và vùng đồng
bằng phía Đông nằm bên hữu ngạn sông Tích Giang. Khí hậu Sơn Tây đậm nét
đặc trưng của vùng khí hậu nhiệt đới, nóng ẩm và mưa nhiều với 4 mùa rõ rệt:
xuân, hạ, thu ,đông. Tài nguyên thiên nhiên của Sơn Tây không nhiều chỉ có một
số khu vực gò đồi trồng rừng và cây ăn trái. Khoáng sản chủ yếu là đá ong, được
12
nhân dân khai thác phục vụ xây dựng, nhưng hiện nay đã giảm khai thác do nhu
cầu không cao. Ngoài ra còn có quặng sắt nhưng chữ lượng ít, chưa đưa vào khai
thác. Hệ thống sông, suối, hồ đầm tương đối nhiều, vừa là nguồn cung cấp nước
sản xuất và sinh hoạt cho nhân dân, vừa là nơi nuôi trồng thủy sản và phát triển
du lịch, như hồ Đồng Mô, hồ Xuân Khanh, hồ Đầm Dương…
Về lịch sử phát triển: Theo thư tịch cổ thì tên Sơn Tây xuất hiện lần
đầu tiên vào năm 1469, đó là trấn sở Sơn Tây đóng ở xã La Phẩm, huyện Tiên
Phong, phủ Quảng Oai (nay thuộc, Tản Hồng, Ba Vì, Hà Nội), thời đó gọi là
Sơn Tây Thừa Tuyên. Đến thời Lê Cảnh Hưng do bị ngập lụt, nước làm lở
thành, trấn sở được dời về xã Mông Phụ, huyện Phúc Lộc, phủ Quảng Oai
(nay thuộc xã Đường Lâm).
Trải qua một quá trình phát triển, biến đổi lâu dài trong lịch sử, ngày 16
tháng 12 năm 1883, sau Hòa ước Quý Mùi 1883 nhà Nguyễn đầu hàng Pháp,
quân đội Viễn chinh Pháp đã chiếm được thành Sơn Tây. Sau khi ổn định
chính quyền cai trị tại Việt Nam, năm 1884, thực dân Pháp thành lập thị xã
Sơn Tây, làm thủ phủ của tỉnh Sơn Tây.
Từ khi Cách mạng tháng Tám thành công (1945), thị xã Sơn Tây gồm 3
phường: Lê Lợi, Ngô Quyền, Quang Trung và xã Viên Sơn. Ngày 21 tháng
4 năm 1965 tỉnh Sơn Tây nhập với tỉnh Hà Đông thành tỉnh Hà Tây. Ngày 27
nghề bánh tẻ Phú Nhi ở phường Phú Thịnh, làng nghề Thêu ren Ngọc Kiên xã
Cổ Đông. Hiện nay có thêm 8 làng nghề mới đang phát triển gồm các nghề thêu
ren, sinh vật cảnh, mộc, đan lát, đóng giầy, tơ tằm,… tập trung ở các xã Cổ
Đông, Trung Sơn Trầm, Sơn Đông, Đường Lâm, phường Xuân Khanh… Trong
5 năm (2005 – 2010), đã tổ chức dạy nghề cho 7.844 người, đạt 107,5% chỉ tiêu
đề ra, số người sau học nghề có việc làm ổn định đạt trên 70%.
Đối với nông nghiệp, tổng sản lượng bình quân giai đoạn từ năm 2005
đến năm 2008 của cây lương thực có hạt đạt 19.100 tấn/năm; giá trị canh tác
bình quân đạt khoảng 47,8 triệu đồng/ha. Kinh tế trang trại và hộ gia đình
14
phát triển mạnh đem lại hiệu quả cao. Hiện nay, trên địa bàn thị xã có 168
trang trại lớn nhỏ (trang trại lâm nghiệp, kết hợp chăn nuôi; cây ăn quả; nuôi
trồng thủy sản), nhiều trang trại lợi nhuận từ 200-400 triệu đồng/năm.
Đối với thương mại-dịch vụ, Giá trị các ngành dịch vụ (2001-2008) là
796 tỷ đồng, tăng bình quân 19,6%/năm [20, tr.1,2]. Năm 2008, toàn thị xã có
4.035 hộ và 215 doanh nghiệp kinh doanh các ngành dịch vụ (tăng 163 doanh
nghiệp so với năm 2005).
Về giáo dục, y tế: Chất lượng giáo dục phổ thông của thị xã Sơn Tây
ngày càng được nâng cao. Đầu năm học 2008 - 2009, đã có 94,5% giáo viên
các cấp học đạt chuẩn và trên chuẩn. Số học sinh giỏi và học sinh thi đỗ đại
học, cao đẳng hàng năm chiếm khoảng 30%.
Cùng với sự phát triển của giáo dục, chất lượng đội ngũ cán bộ y tế của thị
xã Sơn Tây từng bước được nâng cao, cơ sở vật chất đã được đầu tư tương đối
hiện đại. Công tác y tế và chăm sóc sức khỏe nhân dân được chăm lo chu đáo.
Về danh lam thắng cảnh, du lịch: Thị xã Sơn Tây có nhiều danh lam
thắng cảnh, di tích lịch sử - văn hóa nổi tiếng như thành cổ Sơn Tây, đến thờ
Phùng Hưng, Lăng Ngô Quyền, đền thờ thám hoa Giang Văn Minh, Chùa
Mía nơi lưu giữ 287 pho tượng cổ, quý hiếm vào bậc nhất của Việt Nam; lễ
nhiên, tình hình kinh tế- xã hội của thị xã Sơn Tây vẫn còn những khó khăn,
thách thức, ảnh hưởng trực tiếp tới việc phát triển giáo dục phổ thông, như: tăng
trưởng kinh tế chưa bền vững, chưa phát huy hết tiềm năng và lợi thế của thị xã;
một số mục tiêu về phát triển văn hóa xã hội chưa đạt kế hoạch, đời sống một bộ
phận nhân dân còn gặp khó khăn…Từ đó, đòi hỏi cấp ủy, chính quyền, đoàn thể
và nhân dân thị xã Sơn Tây phải nỗ lực, phấn đấu phát triển kinh tế- xã hội
nhanh và bền vững hơn nữa, làm tiền đề vững chắc cho việc phát triển giáo dục
phổ thông trên địa bàn thị xã.
Điều kiện tự nhiên, kinh tế- xã hội, đã tác động không nhỏ tới sự nghiệp
phát triển giáo dục phổ thông của thị xã Sơn Tây, trên cả hai chiều hướng,
tích cực và tiêu cực. Do đó, đòi hỏi Đảng bộ thị xã Sơn Tây cần phải có
16
những chủ trương, biện pháp lãnh đạo sát đúng nhằm phát huy thế mạnh,
khắc phục những hạn chế, thúc đẩy sự nghiệp giáo dục phổ thông của thị xã
tương xứng với tiềm năng, thế mạnh.
1.1.2. Thực trạng giáo dục phổ thông của thị xã Sơn Tây trước
năm 2001
* Những ưu điểm
Sơn Tây tuy là thị xã, nhưng trước năm 2001 nền kinh tế tương đối chậm
phát triển so với nhiều địa phương khác trong tỉnh Hà Tây. Tuy nhiên, sự
nghiệp giáo dục thường xuyên được Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thị xã
coi trọng. Là địa phương có truyền thống hiếu học, sau nhiều năm phấn đấu,
chất lượng giáo dục phổ thông của thị xã Sơn Tây có những bước tiến bộ rõ
rệt, đáp ứng được phần nào nhu cầu đòi hỏi sự phát triển chung của xã hội,
cũng như của địa phương. Tỷ lệ học sinh tốt nghiệp các cấp và học sinh thi đỗ
vào các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, dạy nghề, tương
đối cao so với các địa phương lân cận. Trong Báo cáo của Ban Chấp hành
Đảng bộ thị xã Sơn Tây tại Đại hội đại biểu Đảng bộ thị xã khóa XVI I (từ 14
243 lớp học và 7956 học sinh (trong đó có 9/15 trường có học sinh học bán trú); 14
trường trung học cơ sở với 4925 học sinh; 2 trường trung học phổ thông với 3455
học sinh; 1 trường cấp II +III với 1125 học sinh (ở Xuân Khanh); 1 trung tâm giáo
dục thường xuyên (năm 1995, chỉ có 18 trường: 15 trường phổ thông cơ sở; 2 trường
cấp III và 1 trung tâm giáo dục thường xuyên). Tất cả 100% các xã, phường đều có
trường tiểu học, trung học cơ sở. Quy mô giáo dục các cấp học được tổ chức xây
dựng ngày càng phát triển nhanh cả số lượng và chất lượng. Nhờ đó đã đáp ứng cơ
bản được nhu cầu học tập của con em nhân dân trong thị xã [59, tr.12].
Hệ thống giáo dục phổ thông của thị xã bao gồm giáo dục tiểu học, giáo dục
trung học cơ sở và trung học phổ thông luôn được kiện toàn, đổi mới, đa dạng hóa
các loại hình trường, lớp và các phương thức giáo dục. Không những bảo đảm được
sự liên thông giữa các cấp học, bậc học, mà còn tạo ra nhiều cơ hội tốt để mọi tầng
lớp nhân dân trong thị xã có nhu cầu đều được đi học. Tỷ lệ người đi học chiếm
18
khoảng 30% dân số của thị xã, và là một trong số ít địa phương có tỷ lệ đi học thuộc
diện cao nhất tỉnh. Thị xã Sơn Tây đạt chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học năm 1992 và
trung học cơ sở năm 1996. Hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học năm 2000 và trung
học cơ sở năm 2001. Hoàn thành phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi vào năm
2002, trung học cơ sở năm 2006. Hiện nay, đang thực hiện phổ cập giáo dục trung
học phổ thông. Các trường tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông luôn
được quan tâm và đầu tư đúng mức.
Cùng với việc xây dựng, phát triển mạng lưới trường lớp, đội ngũ giáo
viên và cán bộ quản lý giáo dục được xây dựng theo hướng đủ, đồng bộ,
chuẩn hóa và từng bước nâng chuẩn, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp giáo
dục phổ thông trong giai đoạn mới. Số lượng giáo viên hằng năm liên tục
tăng. Đến năm học 2000 – 2001, có 39,5% giáo viên trình độ đạt chuẩn,
trong đó nhiều giáo viên tiểu học và trung học cơ sở có trình độ trên
chuẩn, một số giáo viên trung học phổ thông có trình độ thạc sĩ. Đại bộ
các trường đại học và cao đẳng ngày càng tăng. Trong 10 năm (1990 – 2000) có gần
5000 học sinh thi đỗ các trường đại học, cao đẳng và trung cấp.
Chất lượng xây dựng trường chuẩn quốc gia có bước phát triển mới, hệ
thống trường học được xây dựng khang trang. Đến đầu năm 2001, toàn thị xã
có 11/15 số trường đã được xây dựng có nhà hai tầng trở lên.
* Những hạn chế
Bên cạnh những kết quả đạt được, tính đến đầu năm 2001, trong công tác
giáo dục và bảo đảm cho giáo dục phổ thông của thị xã Sơn Tây còn bộc lộ
một số hạn chế, bất cập như:
Công tác lãnh đạo đổi mới nội dung, chương trình dạy học còn chậm,
chưa đề ra được giải pháp khoa học phát huy tính sáng tạo của học sinh trong
học tập. Lãnh đạo nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông có mặt còn bị
buông lỏng, giảm sút, nhất là giáo dục đạo đức, lối sống. Trong giáo dục phổ
thông mới quan tâm nhiều đến dạy “chữ”, còn dạy “người” vẫn chưa được
quan tâm đúng mức, nhất là công tác giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống,
20
lịch sử dân tộc, tư duy sáng tạo, kỹ năng thực hành, kỹ năng sống cho học
sinh. Công tác quản lý giáo dục còn nhiều yếu kém, bất cập, nhất là xây dựng
cơ chế quản lý còn lúng túng, với nhiều nhận thức khác nhau. Đội ngũ cán bộ
quản lý giáo dục và giáo viên nhiều mặt chưa đáp ứng được yêu cầu, đạo đức
và năng lực của một bộ phận còn thấp.
Chưa nhận thức đầy đủ, đúng đắn về công tác xã hội hóa giáo dục. Định
hướng liên kết trong phát triển giáo dục còn lúng túng, chưa xác định rõ
phương châm. Tư duy giáo dục chưa theo kịp yêu cầu sự nghiệp đổi mới của
đất nước trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế.
Công tác nghiên cứu khoa học phục vụ cho giáo dục phổ thông chưa được
quan tâm đúng mức, kinh phí đầu tư cho nghiên cứu khoa học còn ít; chất
lượng nghiên cứu còn hạn chế, nhiều đề tài thiếu tính khả thi.
không đảm bảo. Số lượng giáo viên đạt chuẩn thấp (đến năm học 2000 - 2001
mới chỉ có 39,5% giáo viên có trình độ đạt chuẩn).
Đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý còn thiếu, nhất là giáo viên dạy các
môn năng khiếu như: thể dục, nhạc - họa, kỹ thuật. Ngay cả các giáo viên dạy
toán, văn, vật lý, giáo dục công dân, ngoại ngữ và tin học ở một số trường
cũng chưa đáp ứng đủ về số lượng, nhất là ở bậc tiểu học. Một bộ phận giáo
viên và cán bộ quản lý còn ngại khó, ngại đi học để nâng cao trình độ.
Số lượng cán bộ quản lý có trình độ trung cấp lý luận chính trị còn ít. Chất
lượng giáo viên chưa đồng đều ở các địa bàn, còn 60,5% giáo viên trình độ
chưa đạt chuẩn, tập trung chủ yếu ở các trường thuộc 6 xã (Đường Lâm,
Thanh Mỹ, Xuân Sơn, Kim Sơn, Sơn Đông, Cổ Đông). Việc bố trí xắp xếp
giáo viên cũng chưa thật hợp lý, có nơi thừa, có nơi lại thiếu, nơi thường
xuyên thiếu là trường Tiểu học Sơn Đông và Trung học cơ sở Xuân Khanh.
Một số ít giáo viên chưa thật sự yên tâm với nghề nghiệp, thiếu gương mẫu về
phẩm chất đạo đức, lối sống, thiếu ý thức tự học tập, tự rèn luyện. Hiếu quả
công tác và chất lượng giảng dạy còn hạn chế, ảnh hưởng không tốt đến công
tác quản lý và giáo dục.
22
Công tác quản lý giáo dục chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra. Trong giảng
dạy còn nặng về lý thuyết, nhẹ về thực hành, chậm đổi mới phương pháp, chưa
khơi dậy được tư duy đào sâu suy nghĩ của học sinh. Tình trạng dạy thêm, học
thêm tràn lan ngoài quy định tuy đã được ngăn chặn, nhưng hiệu quả còn thấp.
Nội dung giáo dục chưa toàn diện, giáo dục nhân cách, đạo đức, lối sống, giáo
dục thẩm mỹ, thể chất cho học sinh chưa được quan tâm đúng mức. Công tác
hướng nghiệp cho học sinh phổ thông trung học chưa được coi trọng.
Việc bố trí, sử dụng đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý, tổ chức thi tuyển
công chức có những năm còn để lại dư luận không tốt. Đời sống của giáo
viên và cán bộ quản lý còn gặp nhiều khó khăn, chưa có cơ chế chính sách
phát triển giáo dục phổ thông. Năng lực, trách nhiệm của một bộ phận giáo viên,
cán bộ quản lý giáo dục, còn hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu. Nhiều trường
còn biểu hiện chạy theo thành tích, chưa chú ý đến chất lượng thực tế và chất
lượng giáo dục toàn diện. Việc phối, kết hợp giữa các cấp, các ngành cho công
tác giáo dục phổ thông trên địa bàn thị xã nhiều lúc chưa được chặt chẽ.
Thực trạng đó đòi hỏi Đảng bộ, chính quyền, Phòng Giáo dục và Đào tạo
thị xã Sơn Tây phải có chủ trương, giải pháp vừa thiết thực, vừa lâu dài để
phát triển giáo dục phổ thông đáp ứng nhu cầu xây dựng, phát triển của thị xã,
trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
1.1.3. Yêu cầu mới đòi hỏi phải phát triển giáo dục phổ thông của thị
xã Sơn Tây giai đoạn (2001 – 2008)
Bước sang thế kỷ XXI, cùng với sự phát triển mang tính đột phá và nhảy
vọt của cuộc cách mạng khoa học công nghệ, sự phát triển của các nền kinh tế và
quá trình hội nhập toàn cầu hóa làm cho việc rút ngắn khoảng cách về trình độ
phát triển giữa các nước, các khu vực trở nên nhanh hơn. Bên cạnh đó, việc đổi
mới và nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông đang tạo nên những thay đổi căn
bản quan niệm về giá trị giáo dục, cũng như tác động của nó đến việc xác định
mục tiêu, nội dung chương trình và phương pháp giáo dục. Nhà trường từ chỗ
khép kín chuyển sang mở cửa, đối thoại với xã hội và ngày càng gắn bó chặt chẽ
24
với sự phát triển kinh tế - xã hội. Cùng với sự đổi mới phương pháp dạy học theo
hướng tích cực, nhà giáo thay vì đơn thuần truyền thụ tri thức, chuyển sang vai
trò hướng dẫn cho người học phương pháp tư duy, hình thành năng lực hành
động, có khả năng thu nhận, xử lý, sử dụng thông tin và sáng tạo tri thức mới.
Thực trạng đó đã tác động sâu sắc, khiến cho mọi quốc gia không phân biệt
về địa lý, tôn giáo, chế độ chính trị hay hệ tư tưởng đều nhận thức được vị trí,
vai trò hàng đầu của giáo dục nói chung, giáo dục phổ thông nói riêng, đều
phải đổi mới giáo dục để đáp ứng một cách năng động hơn, hiệu quả hơn, trực