Sáng kiến kinh nghiệm

Ứng dụng Công nghệ thông tin trong
việc đổi mới phương pháp dạy học
phần quan sát nhận xét và thực hành
của phân môn vẽ tranh bậc Tiểu học


PHẦN I - ĐẶT VẤN ĐỀ
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Hoà chung trong xu thế đổi mới giáo dục phổ thông mà Đảng và Nhà
nước ta đang nỗ lực phấn đấu. Cho tới thời điểm này, giáo dục Việt Nam đang
và đã thu hoạch được những tiến bộ nhất định, đã có những bước bứt phá mà từ
trước tới nay vẫn chưa tạo ra được. Điều này không chỉ có sự cố gắng hết sức
của những nhà khoa học, những nhà quản lý giáo dục đầy tâm huyết mà còn
phải kể đến một nền tảng khoa học công nghệ đã được thế giới khẳng định. Như
chúng ta được biết, xu hướng phát triển của xã hội luôn luôn gắn liền với sự phát
triển của khoa học công nghệ. Đặc biệt đối với ngành Giáo dục - Đào tạo, công
nghệ chắc chắn sẽ không thể thiếu trong thời kỳ hiện nay và trong tương lai. Giờ
đây, với những bài giảng điện tử, lớp học ảo, lớp học sử dụng trên nền công
nghệ thông tin không còn là điều xa lạ đối với giáo viên chúng ta nữa.
Có thể nói, công nghệ thông tin đã thổi một luồng gió mới vào xu thế đổi
mới quá trình Dạy - Học. Từ bấy lâu nay, công nghệ thông tin đã giúp cho giáo
viên vận dụng được những phương pháp dạy học một cách linh hoạt và đơn
giản, công nghệ thông tin đã giúp giáo viên thực hiện được những bài giảng
phức tạp mà giáo dục truyền thống khó có thể làm được, nếu có được thì phải rất
vất vả và tốn kém, và còn nhiều điều mà công nghệ thông tin đã giúp cho giáo
viên từ việc chuẩn bị đồ dùng dạy học, đồ dùng thí nghiệm, minh hoạ trực quan
đến việc truyền đạt kiến thức tới học sinh thực sự dễ dàng và hiệu quả.
Xét trên một phương diện nào đó thì nhờ vào công nghệ thông tin, đã góp
phần vào việc tạo hứng thú học tập cho học sinh, giúp học sinh hình thành khái

ở bậc tiểu học.
2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Qua thời gian công tác và giảng dạy trực tiếp tại trưòng Tiểu học Hoàn
Long và kiêm nhiệm công tác nghiệp vụ bộ môn của Phòng Giáo dục huyện Yên
Mỹ, với nhiệt huyết của một giáo viên trẻ, luôn mong muốn lên lớp, đứng trước
các em học sinh, truyền đạt tất cả những kiến thức mà mình có cho các em.
Trước những ánh mắt thơ ngây, hồn nhiên, chăm chú nhìn tôi, tôi tự thấy được


vai trò của mình, vai trò của một người thầy đứng trên bục giảng. Trong mỗi tiết
dạy, tôi 1uôn cố gắng làm sao có thể truyền đạt kiến thức của mình tới các em
một cách nhanh nhất, đầy đủ nhất và dễ hiểu nhất.
Vì là một giáo viên trẻ, tôi có nhiều điều kiện để tiếp xúc, nắm bắt, tiếp
thu các phương tiện hiện đại. Với những hiểu biết của mình về máy vi tính, các
phần mềm tin học và các loại máy chiếu hiện đại, tôi thiết nghĩ nếu có thể sử
dụng những phương tiện này vào bài giảng thì sẽ có thể đạt nhiều kết quả tốt.
Bởi vì hiện nay trên thị trường, trên mạng Intemet, trên tivi...có rất nhiểu các
loại băng hình, tranh ảnh rất phong phú, nhiều thể loại, hình thức thể hiện khác
nhau, những trào lưu nghệ thuật mới... Nếu như các em học Sinh được xem,
được biết đến thì các em sẽ mở rộng được hiểu biết của mình về nghệ thuật hội
hoạ và làm phong phú thêm trí tưởng tượng, phát huy trí sáng tạo của mình
trong suy nghĩ và vẽ tranh.
Với mục tiêu làm thế nào để đổi mới thực sự về phương pháp dạy học Mỹ
thuật trong trường phổ thông nói chung và trong trường tiểu học nói riêng. Đặc
biệt là làm thế nào để giáo viên Mỹ thuật không phải quá vất vả trong việc
chuẩn bị đồ dùng dạy học, phương tiện dạy học.
Với mục đích giúp học sinh hình thành khái niệm mỹ thuật, khái niệm về
bố cục, mầu sắc, hình mảng, tình cảm thẩm mỹ cho học sinh, đặc biệt giúp học
sinh hình thành kiến thức về ngôn ngữ tạo hình, cụ thể là ngôn ngữ hội hoạ một
cách đơn giản và hiệu quả.

vào bài giảng:
+ Phương pháp chuẩn bị cần thiết cho mỗi bài giảng.
+ Phương pháp hướng dẫn học sinh quan sát và nhận xét tranh.
+ Phương pháp hướng dẫn học sinh thực hành.


Với 3 vụ này, chúng ta đã tiến hành những phần quan trọng nhất trong bài
dạy vẽ tranh đối với bậc tiểu học. Ở đây tôi chỉ tập trung vào việc áp dụng công
nghệ thông tin trong khi thực hiện các nhiệm vụ trên.
5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
- Nghiên cứu các ứng dụng phần mềm tin học hiện có trên thị trường để
có thể sử dụng tốt trong quá trình thiết kế bài giảng, thiết kế trực quan quan sát
và thiết kế hiệu ứng Video.
- Khảo sát đối tượng học sinh trong bậc Tiểu học khi đón nhận bài giảng
có sử dụng một số phương tiện, kỹ thuật trong bài giảng để từ đó có thể có
những chuẩn bị phù hợp khi xử lý tình huống sư phạm.
- Xây dựng hai nội dung chính (Quan sát nhận xét và Thực hành) của
phần giảng lý thuyết đối với phân môn vẽ tranh để tiến hành trình diễn khi
truyền thụ nội dung kiến thức của hai phần đó.
- Thực hiện bài dạy có sử dụng công nghệ thông tin vào hai nội dung
chính theo dự kiến và tiến hành một cách chủ động, có kế hoạch. Mặc dù đã
thiết kế sẵn nhưng khi triển khai các nội dung có ứng dụng công nghệ thông tin
thì giáo viên cần phải lưu ý tới khâu chuẩn bị, khâu trình diễn, hết sức lưu ý để
hạn chế tối đa những sự cố không đáng có khi tiến hành nội dung bài giảng.
6. PHẠM VI NGHIÊN CỨU:
Đây là một mảng đề tài rất mới, tôi có tham vọng nghiên cứu trên phạm vi
rộng ở nhiều đối tượng khác nhau, nhưng do đây là những lần đầu viết và vận
dụng đề tài nên tôi chỉ tập trung nghiên cứu trên đối tượng học sinh tại trường
tôi giảng dạy. Ngoài ra tôi thử nghiệm trên một số đối tượng ở một vài trường
khác trong huyện Yên Mỹ và Thành phố Hưng Yên. Trong thời gian tới tôi tiếp

địa phương và giáo viên chưa có điều kiện sử dụng máy vi tính và máy chiếu đa
năng vẫn có thể áp dụng được.
Hết năm học này, tôi dự kiến sáng kiến kinh nghiệm này tiếp tục được vận
dụng trong các tiết dạy tại trường tôi và khắc phục những vướng mắc nhỏ trong


việc thao tác máy, thể hiện đồ dùng động thông qua mô hình thư viện đồ dùng
điện tử, và đặc biệt mở rộng và cập nhật thêm nhiều bộ đồ dùng điện tử để giáo
viên có thể sử dụng dạy trong nhiều bài khác nhau.

PHẦN II - GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG GIẢNG DẠY
PHẦN QUAN SÁT NHẬN XÉT VÀ THỰC HÀNH
CỦA PHÂN MÔN VẼ TRANH

I. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN.
Môn Mỹ thuật trong trường Tiểu học là môn học nghệ thuật nhằm định
hướng cho các em vể cái đẹp trong hội hoạ, giúp các em phát triển toàn diện:
Đức - Trí - Thể - Mỹ. Giúp các em biết phân biệt cái đẹp và cảm nhận được cái
đẹp của hội hoạ. Các bước lên lớp trong một tiết dạy của bộ môn Mỹ thuật hiện
nay chủ yếu gồm hai phần:
+ Phần bài giảng của giáo viên.
+ Phần thực hành của học Sinh.
Đối Với các bài: Vẽ theo mẫu, trang trí, vẽ tranh đề tài, để học sinh hiểu
bài và vẽ tốt, làm được bài, phần bài giảng của giáo viên rẩt quan trọng. Một tiết
dạy có 35-40 phút, 20 - 25 phút là thời gian dành cho các em học sinh thực hành,
như vậy thời gian giảng bài của giáo viên chỉ còn khoảng 15 phút.
Hệ thống của một bài giảng chủ yếu gồm 3 phần chính:
+ Phần Quan Sát nhận xét (tìm hiểu bài).
+ Phần hướng dẫn cách vẽ.

phú, thu hút các em, giúp các em phát triển, hiểu biết, liên hệ giữa thực tế với
bài học.


- Tranh đồ dùng dạy học tuy có to, rõ, in đẹp nhưng số lượng lại quá ít,
mỗi bài là một tờ, trong đó chỉ có vài ba hình. Chưa đáp ứng được đầy đủ nhu
cầu giảng dạy của giáo viên và quan sát của các em.
- Nếu như in ra giấy thì phải mang ra hàng Scan hoặc phải tìm kiếm trên
mạng intemet hay phải mua các đĩa thư viện điện tử ở các cửa hàng phần mềm,
chọn lựa những bức cần thiết rồi đi in mầu, giá in mầu khổ lớn từ 50.000 đến
140.000 một bản, như vậy rất tốn kém. Với 35 bài trong phân phối chương trình
thì không thể thực hiện được việc in màu.
- Nếu như sử dụng máy chiếu hắt để chiếu phim trong thì in màu ra phim
cũng rất tốn kém, hiệu quả khi chiếu lên không được hoàn thiện như thật, ngoài
ra, máy chiếu hắt lại to, kính chiếu nhô lên làm cản trở tầm nhìn của người xem.
* Vậy vấn đề đặt ra là cần có một phương tiện có thể đưa ra nhiều tranh
cho học sinh quan sát và nhận xét trong thời gian nhanh nhất, (thậm chí có thể
chiếu được các hình ảnh có liên quan đến bài giảng) to , rõ ràng, đảm bảo tính
trực quan, gợi xúc cảm nghệ thuật cho các em, giúp các liên hệ giữa thực tiễn
cuộc sống với bài giảng để các em làm bài đạt kết quả tốt nhất.
II. LỊCH SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU.
Từ khi tôi nhận công tác về trường Tiểu học Hoàn Long (năm 2000). Sau
khi ra trường tôi đã tự trang bị cho mình một vốn kiến thức về công nghệ thông
tin (2 năm tự nghiên cứu và tự học tập: năm 1998 - 2000). Khi nhận nhiệm vụ
nhà trường phân công giảng dạy bộ môn Mỹ thuật tôi đã hình dung trong đầu để
đưa những kiến thức tôi tự học về công nghệ thông tin vào giảng dạy bộ môn.
Nhưng trong lúc đó, việc trang bị máy vi tính và máy chiếu quả thực là điều
chưa thể thực hiện được.
Đến năm học 2004 - 2005, tôi đã mạnh dạn tự nghiên cứu một phần mềm
để chuyển thư viện ảnh mà tôi sưu tầm được qua các kênh thông tin khác nhau