Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: ThS. Nguyễn Ngọc Châu

uế

Lời Cảm Ơn

tế
H

Sau quá trình thực tập tại UBND xã Trung Hải tôi đã hoàn

thành đề tài: “Đánh giá hiệu quả kinh tế hoạt động nuôi tôm
của nông hộ trên địa bàn xã Trung Hải”. Để hoàn thành tốt đề

h

tài này, ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được sự

in

giúp đỡ nhiệt tình của quý thầy cô trong Trường cùng các cô

cK

bác, anh, cũng như bà con ở xã Trung Hải.

Cho phép tôi được bày tỏ lòng biết ơn đến:

họ


1


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: ThS. Nguyễn Ngọc Châu

học tập cũng như trong thời gian thực tập để tôi hoàn thành
tốt khoá luận tốt nghiệp của mình.
Vì đây là giai đoạn đầu được tiếp cận và nghiên cứu với

uế

thực tế, bản thân cũng chưa đủ kinh nghiệm. Do vậy đề tài

không tránh được những thiếu sót. Rất mong nhận được sự

tế
H

góp ý của quý Thầy cô cũng như bạn đọc để đề tài được
hoàn thiện hơn.

in

h

Tôi xin chân thành cảm ơn!


DANH MỤC BẢNG
DANH MỤC CÁC THUẬT NGỮ VIẾT TẮT

uế

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ............................................................................................1

1. Mục tiêu nghiên cứu .........................................................................................11

tế
H

2. Đối tượng nghiên cứu .......................................................................................11
3. Phạm vi nghiên cứu ..........................................................................................11
4. Phương pháp nghiên cứu ..................................................................................11

h

PHẦN II: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU ................................................................13

in

CHƯƠNG I. CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU ...................13
1.1. Cơ sở lý luận ..................................................................................................13

cK

1.1.1. Khái niệm, bản chất, ý nghĩa của hiệu quả kinh tế.................................13
1.1.1.1. Hiệu quả kinh tế ..............................................................................13


2.1.1. Điều kiện tự nhiên ..................................................................................29
2.1.1.1. Vị trí địa lý ......................................................................................29

SVTH: Phạm Văn Trường

3


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: ThS. Nguyễn Ngọc Châu

2.1.1.2. Địa hình ...........................................................................................29
2.1.1.3. Thời tiết, khí hậu .............................................................................29
2.1.1.4. Điều kiện thủy văn ..........................................................................31
2.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội .......................................................................31

uế

2.1.2.1. Đất đai .............................................................................................31
2.1.2.2. Lao động..........................................................................................34

tế
H

2.1.2.3. Cơ sở hạ tầng...................................................................................38
2.1.2.4. Y tế, Giáo dục .................................................................................39
2.1.2.5. Tình hình kinh tế của xã Trung Hải giai đoạn 2009 - 2011 ............40
2.1.2. Tình hình nuôi tôm trên địa bàn xã Trung Hải giai đoạn từ năm



ườ

2.5. Đánh giá của hộ nuôi tôm điều tra về các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt
động nuôi tôm .......................................................................................................74

Tr

2.5.1. Đánh giá của hộ nuôi về kết quả nuôi tôm .............................................74
2.5.1.1 Tình hình kết quả nuôi tôm ..............................................................74
2.5.1.2. Nguyên nhân ..................................................................................75
2.5.2. Đánh giá của các hộ nuôi tôm điều tra về thị trường tiêu thụ ................77
2.5.3. Đánh giá của các hộ nuôi tôm điều tra về các nhân tố ảnh hưởng
đến nuôi tôm .....................................................................................................78

SVTH: Phạm Văn Trường

4


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: ThS. Nguyễn Ngọc Châu

CHƯƠNG III. PHƯƠNG HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM
NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH TẾ NUÔI TÔM CỦA NÔNG HỘ TRÊN
ĐỊA BÀN XÃ TRUNG HẢI ...................................................................................83
3.1. Phương hướng phát triển nuôi tôm tại địa phương........................................83

uế


TÀI LIỆU THAM KHẢO

SVTH: Phạm Văn Trường

5


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: ThS. Nguyễn Ngọc Châu

KT- XH

:

Kinh tế - Xã Hội

UBND

:

Ủy ban nhân dân

NN&PTNT :

Nông nghiệp và phát triển nông thôn

:


Thâm Canh

BQC

:

BQ

:

QĐ

:

CSHT

:

Cơ sở hạ tầng

VCKT

:

Vật chất kỹ thuật

UB

:


Xử lý phòng bệnh

HQKT

:

Hiệu quả kinh tế

TLSX

:

Tư liệu sản xuất

CN

:

Công nghiệp

MNCD

:

Mặt nước chuyên dụng

cK

in


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: ThS. Nguyễn Ngọc Châu

DANH MỤC BẢNG
Bảng 1: Thời tiết khí hậu tại Trung Hải.......................................................... 30
Bảng 2: Tình hình sử dụng đất của Trung Hải năm 2010 - 2011 ................... 33

uế

Bảng 3: Tình hình nhân khẩu và lao động của xã Trung Hải giai đoạn

tế
H

2009 - 2011 ................................................................................... 36
Bảng 4: Cơ cấu kinh tế xã Trung Hải giai đoạn 2009 – 2011 ........................ 41
Bảng 5: Tổng giá trị sản xuất của xã Trung Hải giai đoạn 2009 - 2011......... 43
Bảng 6: Tình hình nuôi tôm của xã Trung Hải giai đoạn từ năm 2009 - 2011 .. 44

h

Bảng 7: Tình hình sử dụng đất của các hộ nuôi tôm điều tra ......................... 46

in

Bảng 8: Tình hình nhân khẩu và lao động của hộ nuôi tôm điều tra .............. 48

cK



Bảng 18: Ảnh hưởng của chi phí thức ăn (TA) đến kết quả và hiệu quả
kinh tế kinh tế nuôi tôm ................................................................ 68
Bảng 19: Ảnh hưởng của chi phí giống (TG) đến kết quả và hiệu quả
kinh tế nuôi tôm ............................................................................ 72
SVTH: Phạm Văn Trường

7


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: ThS. Nguyễn Ngọc Châu

Bảng 20: Ảnh hưởng của chi phí phòng, trừ dịch bệnh đến kết quả và
hiệu quả kinh tế nuôi tôm ............................................................. 72
Bảng 21: Đánh giá của các hộ nuôi tôm điều tra về mức độ mất mùa ........... 75
Bảng 22: Đánh giá của các hộ nuôi tôm điều tra về những nguyên nhân

uế

chính gây mất mùa ........................................................................ 76

tế
H

Bảng 24: Đánh giá của các hộ nuôi tôm về môi trường xung quanh ao nuôi .... 79
Bảng 25: Đánh giá của các hộ nuôi tôm về các nhân tố ảnh hưởng đến

Tr


uế

được những ưu thế đó, trong những năm qua Việt Nam đã và đang có những bước
tăng trưởng mạnh về mặt kinh tế đặt biệt là trong ngành thuỷ sản. Đảng và nhà nước

tế
H

ta khẳng định: “Xây dựng ngành thuỷ sản thành ngành kinh tế mũi nhọn trong chiến

lược phát triển Nông Lâm nghiệp giai đoạn 2010 – 2020. Trong đó nuôi trồng thuỷ
sản là ngành then chốt và nuôi tôm là nghề chính”

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, trong bối cảnh

h

hôi nhập đó, Việt Nam có rất nhiều cơ hội cũng như phải đối mặt với không ít

in

những thách thức. Hằng năm cùng với xu thế phát triễn chung của các ngành, lĩnh

cK

vực trong cả nước, ngành thuỷ sản cũng đã đạt được những thành tựu đáng kể: Tốc
độ tăng trưởng của Việt Nam về xuất khẩu thuỷ sản là cao nhất thế giới đạt
18%/năm giai đoạn từ năm 1998-2008. Đến năm 2010, xuất khẩu tôm Việt Nam lần


thủy sản đối với tỉnh Quảng Trị nói chung và địa bàn các huyện, xã nói riêng đã

SVTH: Phạm Văn Trường

9


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: ThS. Nguyễn Ngọc Châu

từng là một hiện tượng bùng nổ vào những năm về trước..Nó đã từng mang lại
những kết quả đáng ghi nhận trong việc xóa đói giảm nghèo cho tỉnh Quảng Trị. Do
giàu thức ăn nên khả năng khai thác, đánh bắt và nuôi trồng hải sản ở ven bờ biển
Quảng Trị tương đối lớn. Thế nhưng theo thời gian, nuôi trồng thủy sản cũng chính

uế

là nhân tố khiến nhiều hộ nuôi phải rơi vào cảnh khó khăn, nợ nần. Vấn đề đặt ra là,
nguyên nhân chính dẫn đến điều này xuất phát từ đâu? Ta biết rằng, hầu hết đối

tế
H

tượng nuôi được ưu tiên lựa chọn hàng đầu là tôm sú.Tuy nhiên, sau nhiều năm,
nghề nuôi tôm sú ở tỉnh Quảng Trị bị thua lỗ nặng vì dịch bệnh, có không ít người

từ khá giả trử nên nghèo khó vì nuôi tôm. Song hơn hai năm qua, với sự tích cực
của ngành Nông nghiệp, mô hình nuôi tôm thẻ chân trắng được áp dụng bài bản từ


ườ

hình dịch bệnh và ô nhiễm nguồn nước nghiêm trọng hơn làm cho năng suất và hiệu
quả nuôi tôm mang lại chưa cao, chưa tạo được sự chuyển biến mạnh mẽ cho đời

Tr

sống người dân. Nghề nuôi tôm còn phụ thuộc rất nhiều vào tự nhiên, mức độ rủi ro
cao, hiệu quả thấp. Chính vì vậy, việc đánh giá đầy đủ và có căn cứ khoa học về
thực trang nuôi tôm trên địa bàn xã Trung Hải, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị từ
đó tìm ra giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế nuôi tôm có ý nghĩa rất quan
trọng đối với sự phát triển của xã Trung Hải nói riêng và của huyện Gio Linh, tỉnh
Quảng Trị nói chung.

SVTH: Phạm Văn Trường

10


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: ThS. Nguyễn Ngọc Châu

Xuất phát từ nhữung thực tế đó, tôi đề nghị chọn đề tài: “Đánh giá hiệu quả
kinh tế nuôi tôm của các nông hộ trên địa bàn xã Trung Hải, huyện Gio Linh,
tỉnh Quảng Trị” làm đề tài khóa luận của mình.
1. Mục tiêu nghiên cứu

uế



Đ
ại

3. Phạm vi nghiên cứu

 Về không gian: Do giới hạn về thời gian cũng như kinh nghiệm thực tế nên
đề tài này chỉ tập trung nghiên cứu các nông hộ nuôi tôm trên địa bàn xã Trung Hải.

ng

 Về thời gian: Nghiên cứu thông tin, số liệu liên quan tập trung vào 3 năm
2009, 2010, 2011. Điều tra phỏng vấn trực tiếp, thu thập số liệu tổng hợp về tình

ườ

hình sản xuất nuôi tôm ở địa bàn xã Trung Hải năm 2011.
4. Phương pháp nghiên cứu

Tr

Phương pháp thu thập số liệu
- Tài liệu sơ cấp: Điều tra phỏng vấn trực tiếp có chọn mẫu. Tập trung

nghiên cứu 60 hộ nông dân thuộc địa bàn xã Trung hải.
- Tài liệu thứ cấp:
Các số liệu được cung cấp từ xã Trung hải, phòng nông nghiệpvà phát triển
nông thôn huyện, phòng thống kê, UBND xã Trung Hải.

SVTH: Phạm Văn Trường


h

thức sử dụng để phân tổ trong để tài gồm: Phân tổ theo quy mô diện tích, theo chi

cK

- Phương pháp chuyên gia chuyên khảo: Để làm sáng tỏ những vấn để lý
luận cũng như các vấn đề kinh tế, kỹ thuật phức tạp, trong quá trình thực hiện đề tài
tôi sử dụng phương pháp thu thập thông tin từ các chuyên gia, chuyên viên, các nhà

họ

quản lý, các bộ khuyến nông… Từ đó đề xuất các giái pháp có tính khả thi cao phù

Tr

ườ

ng

Đ
ại

hợp với thực tế địa phương.

SVTH: Phạm Văn Trường

12


còn là chỉ tiêu dùng để phân tích, đánh giá và lựa chọn các phương án hành động.

cK

Chính vì vậy, việc xác định đúng bản chất, ý nghĩa của hiệu quả kinh tế là quan
trọng và thưc sự cần thiết đối với các nhà sản xuất. Vậy hiệu quả kinh tế là gì? Xuất
phát từ các góc độ nghiên cứu khác nhau các nhà kinh tế học đã đưa ra rất nhiều

họ

quan điểm khác nhau, có thể khái quát như sau:

Hiệu quả theo quan điểm của Mác, đó là việc: “ tiết kiệm và phân phối một
cách hợp lý thời gian lao động sống và lao động vật hóa giữa các ngành”

Đ
ại

Theo quan điểm của các nhà kinh tế học thị trường, đứng đầu là Paul A.
Samuelson và wiliam.D.Nordhalls cho rằng một nền kinh tế có hiệu quả, một doanh
nghiệp làm ăn có hiệu quả thì các điểm lựa chọn đều nằm trên đường giới hạn khả

ng

năng sản xuất của nó và “hiệu quả có nghĩa là không lãng phí”.
Khi bàn về khái niệm hiệu quả, các tác giả Đỗ Kim Chung, Phạm Vân Đình,

ườ

Trần Văn Đức, Quyền Đình Hà thống nhất là cần phân biệt rõ ba khái niệm cơ bản

tế
H

ra nhất định nhằm đạt được lợi nhuận tối đa. Thực chất của hiệu quả phân bổ là hiệu

quả kỹ thuật có tính đến giá của các yếu tố đầu vào và đầu ra nên hiệu quả phân bổ
còn được gọi là hiệu quả về giá.

 Hiệu quả kinh tế: là phạm trù kinh tế mà trong đó sản xuất đạt cả hiệu quả

in

h

kỹ thuật và hiệu quả phân bổ. Điều đó có nghĩa là cả hai yếu tố hiện vật và giá trị
đều tính đến khi xem xét việc sử dụng các nguồn lực trong nông nghiệp.

cK

Hiệu quả kinh tế không chỉ đề cập đến kinh tế tài chính mà còn gắng với hiệu
quả xã hội và môi trường. Mục đích của hoạt động sản xuất kinh doanh là “sinh lờilợi nhuận” (Lê Trọng, 1995). Tuy nhiên trong điều kiện nề kinh tế mới chuyển từ cơ

họ

chế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường có sự quản lý của nhà nước
thì không nên đơn giản hóa coi lợi nhuận là tiêu chuẩn duy nhất để đánh giá HQKT.

Đ
ại



GVHD: ThS. Nguyễn Ngọc Châu

1.1.1.2. Bản chất của hiệu quả kinh tế
Bản chất của hiệu quả kinh tế là nâng cao năng suất lao động xã hội và tiết
kiệm chi phí xã hội. Yêu cầu của việc nâng cao hiệu quả kinh tế là đạt kết quả sản
xuất ở mức tối đa với chi phí đầu vào nhất định hoặc là, đạt được một kết quả nhất

uế

định với chi phí là tối thiểu. Chi phí ở đây được hiểu theo nghĩa rộng, nó bao gồm
cả chi phí đầu tư nguồn lực và chi phí cơ hội của việc đầu tư, sử dụng nguồn lực.

tế
H

Bởi vậy, phân tích hiệu quả của các phương án cần xác định rõ các chiến
lược phát triển, cũng như mục tiêu của mỗi chủ thể trong từng giai đoạn phát triển.
Tuy nhiên trong hoạt động sản xuất kinh doanh thì mục tiêu bao trùm tổng quát nhất
là lợi nhuận. Cho tới nay, các tác giả đều nhất trí dùng lợi nhuận làm mục tiêu

in

h

chuẩn cơ bản để phân tích hiệu quả kinh doanh. Nâng cao hiệu quả kinh tế là nhiệm
vụ cuối cùng của mọi nổ lực sản xuất kinh doanh. Có nâng cao được hiệu quả kinh

cK


Để biết được mức hiệu quả sử dụng các nguồn lực. Vì một số các nguồn lực

sản xuất xã hội có nguy cơ khan hiếm Trong khi các nguồn lực ngày càng giảm thì
nhu cầu của con người ngày càng tăng. Như vậy để cạnh tranh và đứng vững trên
thị trường thì bắt buộc các doanh nghiệp phải tạo ra hay duy trì lợi thế cạnh tranh

SVTH: Phạm Văn Trường

15


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: ThS. Nguyễn Ngọc Châu

cho mình Mà một trong những lợi thế đó chính là doanh nghiệp phải biết tiết kiệm
các nguồng lực sản xuất.
Biết được các nguyên nhân ảnh hưởng tới hiệu quả kinh tế nhằm có các biện
pháp thích hợp để nâng cao hiệu quả kinh tế trong sản xuất. Đồng thời làm căn cứ

uế

để xây dựng phương hướng tăng trưởng cao. Nếu hiệu quả kinh tế còn thấp thì có
thể tăng sản lượng bằng các biện pháp nâng cao hiệu quả kinh tế. Nếu muốn đạt

tế
H

hiệu quả cao để tăng sản lượng cần thực hiện đổi mới công nghệ.



ng

tạo điều kiện tích lũy mở rộng trong sản xuất. Ngược lại sẽ hòa vốn hoặc thua lỗ,
lâm vòa tình trạng nợ nần. Do đó việc đánh giá hiệu quả kinh tế có ý nghĩa rất quan

ườ

trọng, giúp cho các hộ nuôi có thể nhận thấy được thực trạng trong quá trình sản
xuất nhằm đưa ra các giải pháp để cải thiện hoặc giữ vững hiệu quả sản xuất.

Tr

Nhóm chỉ tiêu đánh giá chi phí sản xuất
Để đánh giá khả năng và mức độ đầu tư các yếu tố đầu vào của NTTS chúng

ta sử dụng hệ thống các chỉ tiêu sau:
 Chi phí ao hồ, công trình xây dựng cơ bản bình quân trên một đơn vị diện
tích bao gồm các hạng mục: đê, kè, đập, cống, nhà kho,…và các loại tài sản cố định
phục vụ công tác NTTS như: phương tiện vận chuyển, máy bơm nước, máy sục khí,

SVTH: Phạm Văn Trường

16


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: ThS. Nguyễn Ngọc Châu



họ

định đến kết quả và hiệu quả của hoạt động nuôi trồng.
 Chi phí lao động trên một đơn vị diện tích: Chỉ tiêu này phản ánh mức đầu

Đ
ại

tư lao động sống phục vụ cho NTTS.

 Chi phí thức ăn trên một đơn vị diện tích: Phản ánh giá trị thức ăn đã đầu
tư trên một đơn vị diện tích, không tính lượng thức ăn có trong tự nhiên.

ng

 Chi phí trung gian (IC): Là toàn bộ chi phí vật chất và dịch vụ mà hộ nuôi
phải trả bằng tiền

ườ

 Tổng chi phí trên một đơn vị diện tích (TC): Gồm hao phí vật tư, dịch vụ

và hao phí lao động sống đã sử dụng trong quá trình sản xuất.

Tr

Nhóm chỉ tiêu đánh giá kết quả sản xuất
 Diện tích nuôi trồng thủy sản: Là toàn bộ diện tích mặt nước được hộ nuôi


 Giá trị gia tăng (VA): là toàn bộ kết quả cuối cùng của hoạt động NTTS
của hộ nuôi trong một kỳ nhất định (thường là một vụ hay một năm). Đây là chỉ tiêu
phản ánh đúng đắn và toàn diện nhất kết quả sản xuất kinh doanh của hộ nuôi, là cơ

h

sở để thực hiện tái sản xuất mở rộng, cải thiện đời sống người nuôi.

in

VA = GO – IC

cK

 Thu nhập hỗn hợp (MI): MI = VA - De – lãi vay- thuế, phí, lệ phí
De: Giá trị khấu hao TSCĐ

Nhóm chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế

họ

 Năng suất (N): N = Q/S

Trong đó: N là năng suất; Q là sản lượng; S là diện tích.
Chỉ tiêu này cho biết sản lượng thu được trên một đơn vị diện tích

Đ
ại

 Tổng giá trị sản xuất trên chi phí trung gian (GO/IC): Phản ánh một đơn vị

Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: ThS. Nguyễn Ngọc Châu

Quan niệm về hiệu quả kinh tế trong NTTS cũng giống như quan điểm về
hiệu quả kinh tế đã đề cập ở trên. Hiệu quả kinh tế nuôi trồng thủy sản là tương
quan so sánh giữa các yếu tố nguồn lực và chi phí đầu vào với kết quả kinh tế đầu ra
trong hoạt động sản xuất kinh doanh thủy sản. Quá trình NTTS là quả trình hoạt

uế

động kinh doanh nên hoạt động chủ yếu của nó vẫn là kinh tế, lấy hiệu quả kinh tế
làm cơ sở để phát triển.

tế
H

Tuy nhiên, kết quả kinh tế không phải là mục tiêu duy nhất mà bên cạnh đó
còn hướng đến những kết quả liên quan đến đời sống kinh tế xã hội của con người

như: cải thiện điều kiện làm việc; cải tạo môi trường, môi sinh; nâng cao đời sống
văn hóa tinh thần cho nhân dân; phát triển kinh tế gắn liền với xây dựng thế trận an

in

h

ninh quốc phòng và bảo vệ nguồn tài nguyên ven biển, phòng chống thiên tai…tức
là phải đạt được hiệu quả xã hội. Xét trên phạm vi người sản xuất, một hoạt động


Tr

1.1.2. Đặc điểm kinh tế kỷ thuật nuôi tôm

1.1.2.1. Đặc điểm sinh học của tôm
Kỹ thuật là nhân tố hết sức quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế của

quá trình sản xuất. Đối tượng của ngành nuôi trồng thủy sản nói chung và nuôi tôm
nói riêng là những sinh vật sống cho nên việc nuôi tôm cần tạo điều kiện sống phù
hợp với đặc điểm sinh học của chúng nhằm thúc đẩy sự tăng trưởng và phát triển,

SVTH: Phạm Văn Trường

19


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: ThS. Nguyễn Ngọc Châu

nâng cao năng suất và sản lượng của quá trình sản xuất. Muốn tôm đạt hiệu quả
kinh tế cao phải nắm vững các đặc tính sinh học của tôm để từ đó có biện pháp nuôi
thích hợp.
a, Tôm sú

Tôm sú (tên tiếng anh là: Giant/Black Tiger Prawn)

uế

+ Phân loại:

chiều tối.

Đ
ại

thủy triều rút. Nuôit ôm sú trong ao, hoạt động bắt mồi nhiều hơn vào sáng sớm và

+ Môi trường sống: Nhìn chung tôm sú là loại thích sống dưới đáy cát, cát

ng

bùn trong nước, và độ mặn cao, sống ở vùng nước lợ, cửa sông, ven biển…Nhiệt độ
thuận lợi cho tôm sú sinh trưởng và phát triển là từ 25-300C. Tôm sú có khả năng

ườ

chịu độ muối thấp đến 0%0. Nếu độ muối cao trên 40%0 thì khả năng sống của tôm
sú giảm, đặc biệt đối với ấu trùng. Nhìn chung tôm sú tăng trưởng trong khoảng độ

Tr

muối thích hợp là 15-25%0 , độ PH thích hợp là: 7,5-8,5. Hàm lượng oxy hòa tan
phù hợp là 5 mg/lít trở lên.
b, Tôm thẻ chân trắng
+ Phân loài:
Tôm thẻ chân trắng (tên tiếng anh là: White Leg shrimp).

SVTH: Phạm Văn Trường

20

sinh sống ở đáy những vùng cửa sông cạn. Sau một vài tháng tôm con trưởng thành

cK

chúng bơi ngược ra biển và tiếp diển cuộc sống giao hợp sinh sản làm trọn chu kỳ.
Tôm chân trắng lớn rất nhanh trong giai đoạn đầu, mỗi tuần có thể tăng trưởng 3g với
mật độ 100 con/m2 không kém gì tôm sú, sau khi sinh đã đạt được 20g tôm băt đầu

họ

sống chậm lại, khoảng 1g/tuần, tôm cái hường lớn nhanh hơn tôm đực.
+ Tập tính ăn: Tôm chân trắng không cần đồ ăn có lượng prôtêin cao như

Đ
ại

tôm sú, 35% prôtêin được coi là phù hợp, trong đồ ăn có thêm mực tươi rất được
tôm ưa chuộng. Tôm ăn tạp, nhu cầu thức ăn là từ lòng trăng trứng tương đối thấp.
+ Môi trường sống: Khoảng giao động về độ mặn mà tôm chân trắng có thể

ng

thích ứng là tương đối lớn, tôm có thể sinh trưởng trong nước biển, cũng có thể sinh
trưởng trong nước ngọt, nhưng chỉ sinh trưởng và phát triển mạnh trong nước biển,

ườ

nhiệc độ thích hợp là 18-35oC, dưới 15oC tôm sẽ chết. Loài tôm này sống trong tự
nhiên thường ẩn mình trong cát, hiện đã được chuyển nuôi thành công trong điều



và phải xử lý trước khi nuôi. Nguồn nước lấy vào ao không bị ô nhiễm do sinh hoạt,
các nhà máy công nghiệp thải ra, nhất là các kim loại nặng.

Giống tôm: Giống tôm yêu cầu phải khỏe mạnh không bị nhiễm bệnh, kích
cỡ đồng đều, thân nhẵn, màu sắc sáng, vỏ cứng, thân hình cân đối, các đốt bụng dài,

in

h

cơ quan bụng căn tròn, đuôi râu hoàn chỉnh và có khả năng bơi lội và phản ứng tốt.
Để dảm bảo việc cung cấp giống tốt cả về số lượng lẫn chất lượng, đúng thời vụ nên

cK

chọn những trại giống có tín nhiệm và có giấy kiểm nghiệm giống khi xuất.
Thức ăn: sản lượng tôm trong ao nuôi là kết quả tổng hợp của việc sử dụng
thức ăn thiên nhiên, thức ăn thiên nhiên làm từ phân và thức ăn công nghiệp. Do đó,

họ

trong ao nuôi cần tạo nguồn thức ăn thiên nhiên cho tôm khi đang còn ở giai đoạn
đầu. Việc tạo nguồn thức ăn thiên nhiên trong ao nuôi là cần thiết đối với tôm khi

Đ
ại

đang còn nhỏ và việc sử dụng thức ăn công nghiệp thêm sẽ giúp cho tôm có đầy đủ
chất dinh dưỡng làm cho tôm tăng trưởng tốt và có tỷ lệ sống cao. Tuy nhiên khi sử


lượng nước ao. Vì nếu chất lượng nước được quản lý tốt thì có thể giúp tôm tránh
được bệnh tật, tăng trưởng tốt và nâng cao tỷ lệ sống.
1.1.3. Các hình thức nuôi tôm
Hiện nay có rất nhiều hình thức nuôi tôm khác nhau, tùy thuộc vào điều kiện
nuôi khác nhau. Thông thường có các hình thức nuôi sau:

uế

của từng địa phương, mức độ đầu tư và trình độ kỹ thuật mà lựa chọn hình thức

tế
H

Việc lựa chọn hình thức NTTS có những ảnh hưởng không nhỏ đến kết
quả và hiệu quả NTTS. Những hộ khác nhau có điều kiện tài chính khác nhau,

sống trong những vùng có điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội khác nhau và họ
sẽ tự lựa chọn cho mình những hình thức NTTS phù hợp. Hiện nay, ở nước ta

h

có 5 hình thức nuôi sau đây:

in

- Quảng canh: là hình thức nuôi bằng nguồn thức ăn tự nhiên trong các ao,

cK



cơ sở hạ tầng đầy đủ và diện tích nuôi ít, chỉ từ 0,5 đến 2 ha.
- Siêu thâm canh: là hình thức nuôi hoàn toàn bằng con giống và thức ăn

nhân tạo với mật độ rất cao, đồng thời sử dụng các máy móc và thiết bị nhằm tạo
cho vật nuôi một môi trường sinh thái và các điều kiện sống tối ưu, sinh trưởng tốt
nhất, không phụ thuộc vào thời tiết và mùa vụ, đạt các mục tiêu sản xuất và lợi
nhuận trong thời gian ngắn nhất, năng suất đạt được từ 10 tấn/ha trở lên.

SVTH: Phạm Văn Trường

23


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: ThS. Nguyễn Ngọc Châu

1.2. Cơ sở thực tiễn
1.2.1. Khái quát thực tiễn phát triển và tình hình nuôi tôm của Việt Nam
Việt Nam có chiều dài bờ biển trên 3200km với đặc điểm kiến tạo địa hình,
khí hậu, nguồn nước, chế độ thủy văn thích hợp rất thuận lợi phát triển nghành thủy

uế

sản trong đó con tôm được chọn là đối tượng chủ lực. Trong những năm qua ngành
tôm đang có những bước phát triển nhanh chóng, mang lại nguồn thu ngoại tệ lớn

tế
H


ng

thủy sản ba tháng đầu năm 2012 ước tính đạt 1138,2 nghìn tấn, tăng 3,9% so với cùng kỳ
năm trước, trong đó cá đạt 858 nghìn tấn, tăng 3,8%; tôm đạt 104,5 nghìn tấn, tăng 6%.

ườ

Sản lượng thủy sản nuôi trồng ba tháng ước tính đạt 511,6 nghìn tấn, tăng 5,2% so với
cùng kỳ năm 2011, trong đó cá đạt 380,2 nghìn tấn, tăng 5% (riêng sản lượng cá tra vùng

Tr

Đồng bằng sông Cửu Long đạt gần 240 nghìn tấn, tăng 4,5%); tôm đạt 76,1 nghìn tấn,
tăng 7%. Sản lượng thủy sản khai thác quý I ước tính đạt 626,6 nghìn tấn, tăng 2,9% so
với cùng kỳ năm trước, trong đó khai thác biển đạt 581,6 nghìn tấn, tăng 3,1%.
Tại Hội nghị Toàn thể Hiệp hội VASEP năm 2011, ông Lê Văn Quang đã có
bài phát biểu quan trọng đánh giá thực trạng ngành tôm Việt Nam, đề xuất những
kiến nghị và giải pháp để phát triển bền vững ngành hàng quan trọng này.

SVTH: Phạm Văn Trường

24


Khóa luận tốt nghiệp

GVHD: ThS. Nguyễn Ngọc Châu

Hơn một thập kỷ qua, ngành tôm Việt Nam đã tiến bộ vượt bậc, đưa Việt Nam

và không được kiểm soát.

họ

Thứ hai chất lượng tôm giống thấp: Người nuôi tôm hiểu rất rõ, giống tốt là
một trong những yếu tố quyết định hiệu quả nuôi tôm. Vì thế, cải thiện chất lượng

Đ
ại

giống đã được xác định là một trong các mục tiêu quan trọng nhất trong định hướng
phát triển thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên hiện nay chưa có cơ sở nào ở Việt Nam
được đầu tư đúng mức để nghiên cứu gia hóa, chọn lọc di truyền và sản xuất tôm bố

ng

mẹ chất lượng cao, sạch bệnh (SPF) phục vụ cho sản xuất. Việc kiểm soát NK tôm
bố mẹ, đặc biệt là tôm chân trắng (TCT), chưa chặt chẽ nên rất nhiều tôm bố mẹ

ườ

chất lượng thấp, giá rẻ, được đưa vào Việt Nam để sản xuất giống.
Thậm chí, một số trại còn sử dụng tôm từ ao nuôi thương phẩm để làm tôm

Tr

bố mẹ, nhằm giảm giá thành mà không quan tâm đến sự nhiễm bệnh và sự sinh sản
cận huyết của quần đàn tôm.
Kết quả là thị trường tôm giống trở nên hỗn loạn, một lượng tôm giống chất