BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ TP.HCM
LÊ CHÍ CÔNG
NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
CHẬM TIẾN ĐỘ TRONG VIỆC THỰC HIỆN DỰ ÁN
NHÀ Ở XÃ HỘI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: KTXD Công trình Dân dụng và Công nghiệp
Mã ngành: 60 58 02 08
TP. Hồ Chí Minh, tháng 04 năm 2016
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ TP.HCM
LÊ CHÍ CÔNG
NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
CHẬM TIẾN ĐỘ TRONG VIỆC THỰC HIỆN DỰ ÁN
NHÀ Ở XÃ HỘI TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH DƯƠNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: KTXD Công trình Dân dụng và Công nghiệp
TS. Khổng Trọng Toàn
Chủ tịch
2
PGS.TS. Nguyễn Thống
Phản biện 1
3
TS. Chu Việt Cường
Phản biện 2
4
TS. Trần Quang Phú
Ủy viên
5
TS. Nguyễn Văn Giang
Ủy viên, Thư ký
Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận văn sau khi Luận văn đã được sửa
chữa (nếu có).
Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến chậm tiến độ trong việc thực
hiện dự án nhà ở xã hội trên địa bàn tỉnh Bình Dương
II. Nhiệm vụ và nội dung
1. Nhiệm vụ
Nhiệm vụ của luận văn là Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến chậm tiến độ
trong việc thực hiện dự án nhà ở xã hội trên địa bàn tỉnh Bình Dương, từ đó
xây dựng một hệ thống các nguyên nhân và cách khắc phục. Hỗ trợ cho chủ đầu
tư, các nhà thầu thi công dự đoán và khắc phục được những nhân tố ảnh hưởng
đến dự án so với tiến độ ban đầu. Phân tích cụ thể như sau:
Xác định thực trạng thực hiện các dự án, công trình nhà ở xã hội trên
địa bàn tỉnh Bình Dương
Xác định các nhân tố chính gây nên chậm trễ tiến độ của dự án nhà ở xã
hội trên địa bàn tỉnh Bình Dương. Xem xét các yếu tố này dưới các góc
nhìn khác nhau của các bên liên quan trong dự án như: Chủ đầu tư, nhà
thầu, đơn vị tư vấn thiết kế, đơn vị quản lý dự án, sự phối hợp giữa các bên
tham gia.
Đề xuất phương án khắc phục vấn đề chậm trễ tiến độ trong dự án và
đánh giá phương án khắc phục theo các góc nhìn khác nhau.
iii
2. Nội dung
Với mục tiêu của đề tài Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến chậm tiến
độ trong việc thực hiện dự án nhà ở xã hội trên địa bàn tỉnh Bình Dương và qua
nghiên cứu tài liệu về các dự án chậm tiến độ, tác giả đề xuất các nội dung
nghiên cứu như sau:
Xây dựng mô hình khảo sát
-Xác định thực trạng nhà ở xã hội ở tỉnh Bình Dương.
-Xác định các nội dung chính gây chậm tiến độ dự án trong phạm vi xây
KHOA QUẢN LÝ CHUYÊN NGÀNH
(Họ tên và chữ ký)
(Họ tên và chữ ký)
PGS. TS. Ngô Quang Tường
v
LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả
nêu trong Luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ
công trình nào khác. Đồng thời, các thông tin trích dẫn trong Luận văn được tôn
trọng và đã được chỉ rõ nguồn gốc.
Tác giả
LÊ CHÍ CÔNG
vi
LỜI CẢM ƠN
Xin cám ơn Thầy PGS.TS. Ngô Quang Tường Thầy đã đưa ra gợi ý đầu
tiên để hình thành nên ý tưởng của đề tài và đã làm tôi mạnh dạn tiếp cận với
hướng nghiên cứu đồng thời, Thầy là người đã tận tụy giúp tôi hệ thống hóa lại
kiến thức quản lý và định lượng phân tích và hiểu biết thêm về nhiều điều mới
Mục tiêu chính của đề tài là xác định các nhân tố chính gây chậm tiến độ
của dự án nhà ở xã hội trên địa bàn tỉnh Bình Dương để từ đó đề xuất một số
giải pháp nhằm giải quyết những tác động nhằm giảm thiểu ảnh hưởng tiêu cực
đến các dự án công trình nhà ở xã hội trên địa bàn tỉnh Bình Dương.
1.Đề tài nghiên cứu 145 mẫu khảo sát với 29 yếu tố làm chậm tiến độ của
các dự án nhà ở xã hội ở tỉnh Bình Dương. Qua thu thập, phân tích dữ liệu khảo
sát và nhờ phương pháp phân tích nhân tố chính (PCA) với phép xoay Varimax
tác giả đã xác định được 20 yếu tố và chia thành 5 nhóm có khả năng gây chậm
tiến độ: (1) Nhóm các yếu tố liên quan đến Năng lực của nhà thầu chính và thầu
phụ; (2) Nhóm các yếu tố liên quan đến Ban quản lý dự án yếu kém; (3) Nhóm
các yếu tố liên quan đến Điều kiện không lường trước; (4) Nhóm các yếu tố liên
quan đến Khả năng tài chính của CĐT và quan liêu của BQL; (5) Nhóm các yếu
tố liên quan đến Thiết kế. Từ 5 nhóm nhân tố đó tác giả đã đưa ra các đề xuất
nhằm mục đích khắc phục tình trạng chậm tiến độ của dự án nhà ở xã hội trên
địa bàn tỉnh Bình Dương trong giai đoạn thi công.
Tóm lại, với những gì đã đạt được trong nghiên cứu, Luận văn đã đưa ra một
góc nhìn tổng quát cho Chủ đầu tư, các đơn vị quản lý, tư vấn, thi công xác định
viii
được các yếu tố quan trọng làm chậm tiến độ. Đưa ra giải pháp tối ưu để kiểm
soát và gảm thiểu tình trạng chậm tiến độ.
ix
ABSTRACT
Construction progress is one of the most important criteria which can be
considered to assess a successful construction project. According to the recent
DANH MỤC CÁC BẢNG ........................................................................................... v
DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH .................................................................................. vi
CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU ................................................................................................ 7
1.1 Giới thiệu chung .................................................................................................... 7
1.2 Tính cấp thiết của đề tài ........................................................................................ 8
1.3 Mục tiêu nghiên cứu .............................................................................................. 8
1.4 Nội dung nghiên cứu ............................................................................................. 9
1.4.1 Xây dựng mô hình khảo sát ........................................................................... 9
1.4.2 Thu thập thông tin khảo sát ........................................................................... 9
1.4.3 Xây dựng bảng câu hỏi .................................................................................. 9
1.4.4 Thu thập số liệu cho bảng câu hỏi ................................................................. 9
1.4.5 Phân tích và xử lý số liệu ............................................................................. 10
1.4.6 Kết luận ........................................................................................................ 10
1.5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ....................................................................... 10
1.6 Phương pháp nghiên cứu và kỹ thuật áp dụng .................................................... 10
1.6.1 Phương pháp định tính ................................................................................. 10
1.6.2 Phương pháp định lượng .............................................................................. 10
1.7 Đóng góp của đề tài ............................................................................................. 11
CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU ................................. 12
2.1 Các khái niệm ...................................................................................................... 12
2.1.1 Định nghĩa trễ tiến độ ................................................................................. 12
2.1.2 Phân loại chậm trễ ...................................................................................... 13
2.2 Tình hình nghiên cứu hiện tại.............................................................................. 16
2.2.1 Tình hình nghiên cứu nước ngoài ............................................................... 16
2.2.2 Tình hình nghiên cứu trong nước ................................................................ 17
ii
2.3 Kết luận chương ................................................................................................. 19
iii
5.1 Quy trình phân tích số liệu ................................................................................. 53
5.2 Thống kê mô tả ................................................................................................... 54
5.2.1
Kết quả trả lời bảng câu hỏi ................................................................... 54
5.2.2
Kinh nghiệm của người tham gia dự án .................................................. 55
5.2.3 Chức vụ của người tham gia dự án ............................................................. 56
5.2.3
Lĩnh vực hoạt động .................................................................................. 56
5.2.5
Nguồn vốn................................................................................................ 57
5.2.6
Quy mô dự án .......................................................................................... 58
5.3 Kiểm định thang đo ............................................................................................ 59
5.4 Đánh giá độc lập mức độ xảy ra, mức độ ảnh hưởng......................................... 62
5.4.1 Quy trình đánh giá độc lập từng loại mức độ ............................................. 62
5.4.2 Đánh giá mức độ ảnh hưởng ........................................................................ 63
Bảng 2. 1. Xếp hạng các nhân tố ảnh hưởng ..................................................................18
Bảng 3. 1. Tổng hợp và mã hóa dữ liệu .........................................................................27
Bảng 5. 2. Bảng tổng hợp kết quả người trả lời .............................................................54
Bảng 5. 3. Bảng tổng hợp người trả lời theo kinh nghiệm làm việc .............................55
Bảng 5. 4. Bảng tổng hợp người trả lời theo vị trí chức danh ........................................56
Bảng 5. 5. Bảng tổng hợp người trả lời theo lĩnh vực hoạt động ...................................56
Bảng 5. 6. Bảng tổng hợp người trả lời theo quy mô nguồn vốn ...................................57
Bảng 5. 7. Bảng tổng hợp người trả lời theo quy mô dự án ...........................................58
Bảng 5. 8. Kết quả khảo sát chính thức giá trị mean khả năng gây chậm tiến độ ........59
Bảng 5. 9. Bảng tính hệ số Cronbach’s Alpha ..............................................................60
Bảng 5. 10. Bảng tính hệ số tương quan biến tổng ........................................................60
Bảng 5. 11. Giá trị trung bình và xếp hạng các yếu tố theo mức độ xảy ra ...................63
Bảng 5. 12. So sánh kết quả kiểm định One – way ANOVA và Kruskal Wallis ..........65
Bảng 5. 13. Kết quả kiểm định KMO và Bartlett lần 1 ..................................................66
Bảng 5. 14. Kết quả kiểm tra giá trị Communalities ......................................................66
Bảng 5. 15. Kết quả ma trận xoay nhân tố lần 1 ............................................................68
Bảng 5. 16. Kết quả ma trận xoay nhân tố lần 2 ............................................................69
Bảng 5. 17. Kết quả ma trận xoay nhân tố lần 3 ............................................................70
Bảng 5. 18. Kết quả ma trận xoay nhân tố lần 4 ............................................................71
Bảng 5. 19. Kết quả ma trận xoay nhân tố lần 5 ............................................................72
Bảng 5. 20. Kết quả kiểm định KMO và Bartlett lần 5 ..................................................73
Bảng 5. 21. Kết quả tổng phương sai giải thích .............................................................73
Bảng 5. 22. Kết quả đặt tên 5 nhân tố chính ..................................................................74
vi
DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH
Hình 2. 1. Các yếu tố ảnh hưởng đến thành công của dự án ..........................................12
Hình 2. 2. Sơ đồ tiến độ ..................................................................................................13
vậy đã có câu "Thiên thời, địa lợi, nhân hoà"; có nghĩa là muốn làm việc gì thành công
thì cũng phải hội đủ ba yếu tố thời cơ, địa điểm và con người. Trong kinh doanh, đặc biệt
là trong thời đại kinh tế tri thức, vai trò của người lao động ngày càng trở nên quan trọng
hơn, là nguồn lực mang tính chiến lược và là một trong những yếu tố quan trọng quyết
định sự thành công hay thất bại của doanh nghiệp, cơ quan quản lý.
Ngành xây dựng đã đóng góp một phần đáng kể và có vị trí quan trọng trong việc phát
triển kinh tế đất nước và được xem là một ngành năng động, nhiều rủi ro và đầy thách
thức. Nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân thông qua việc xây dựng kết cấu hạ
tầng kỹ thuật, nhà ở cho người lao động là cần thiết và cấp bách. Vì vậy, sự chậm trễ tiến
độ trong dự án xây dựng dẫn đến hậu quả nghiêm trọng đối với sự phát truyển của đất
nước.
Trước tình hình trên ta nhận thấy quản lý tiến độ là một trong những vấn đề mấu chốt
để thành công một dự án. Tiến độ của một dự án đầu tư xây dựng là một kế hoạch cụ thể
thực hiện dự án đầu tư xây dựng. Trong đó chỉ ra nội dung công việc, thời gian, thời điểm
và nhiều tài nguyên đảm bảo cho công việc đó được thực hiện. Mục đích của dự án đầu
tư xây dựng chính là hoàn thành dự án đúng theo tiến độ được lập, trong đó tiến độ thi
công là thành phần quyết định sự thành công của dự án.
Tỉnh Bình Dương là một tỉnh thành được tách ra từ tỉnh Sông Bé vào năm 1997. Sau
15 năm đổi mới và phát triển, ngày 02 tháng 5 năm 2012 Chính phủ ban hành nghị quyết
số 11/NQ-CP thành lập thành phố Thủ Dầu Một thuộc tỉnh Bình Bình Dương. Dự kiến
đến năm 2020, Bình Dương là đô thị loại I, thành phố trực thuộc Trung ương, gồm
6 quận nội thành, 4 huyện ngoại thành với 112 xã, phường, thị trấn (60 phường, 39 xã, 13
thị trấn).
8
Hiện nay ngành công nghiệp tỉnh Bình Dương đang trên đà phát triển, lao động ngoài
khu vực tập trung về tỉnh do đó nhu cầu nhà ở lớn, một số dự án nhà ở ASXH đã được
quy hoạnh nhưng chậm triển khai, bàn giao đưa vào sử dụng còn chậm trể. Cụ thể:
Xác định thực trạng thực hiện các dự án, công trình nhà ở xã hội trên địa bàn tỉnh
Bình Dương
Xác định các nhân tố chính gây nên chậm trễ tiến độ của dự án nhà ở xã hội trên
địa bàn tỉnh Bình Dương. Xem xét các yếu tố này dưới các góc nhìn khác nhau của
các bên liên quan trong dự án như: Chủ đầu tư, nhà thầu, đơn vị tư vấn thiết kế, đơn
vị quản lý dự án, sự phối hợp giữa các bên tham gia.
Đề xuất phương án khắc phục vấn đề chậm trễ tiến độ trong dự án và đánh giá
phương án khắc phục theo các góc nhìn khác nhau.
1.4 Nội dung nghiên cứu
Với mục tiêu của đề tài Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến chậm tiến độ trong
việc thực hiện dự án nhà ở xã hội trên địa bàn tỉnh Bình Dương và qua nghiên cứu tài
liệu về các dự án chậm tiến độ, tác giả đề xuất các nội dung nghiên cứu như sau:
1.4.1 Xây dựng mô hình khảo sát
-Xác định thực trạng nhà ở xã hội ở tỉnh Bình Dương.
-Xác định các nội dung chính gây chậm tiến độ dự án đầu tư trong phạm vi xây
dựng công trình nhà ở xã hội.
1.4.2 Thu thập thông tin khảo sát
Thu thập thông tin khảo sát được thực hiên qua hai bước:
Bước 1: Nghiên cứu định tính đưa ra bảng câu hỏi thứ nhất
Bước 2: Kiểm tra bảng câu hỏi, xây dựng bản câu hỏi chính thức.
1.4.3 Xây dựng bảng câu hỏi
Bảng câu hỏi cần bám sát hướng nghiên cứu đã xác định. Cần tham khảo các nghiên
cứu nước ngoài, tài liệu trong nước cũng như các tạp chí chuyên ngành. Sau đó thiết lập
thành phần và nội dung bảng câu hỏi.
1.4.4 Thu thập số liệu cho bảng câu hỏi
Thu thập dữ liệu về các yếu tố gây chậm trễ tiến độ trong các dự án xây dựng nhà ở
xã hội trên địa bàn tỉnh. Bảng câu hỏi được thiết kế dựa trên các nghiên cứu trước đây về
các yếu tố gây chậm tiến độ trong dự án xây dựng. Sau khi thu thập ý kiến từ các đồng
nghiệp và một số chuyên gia trong lĩnh vực xây dựng bảng câu hỏi được hoàn thành.
1.6.2 Phương pháp định lượng
Dựa trên những dữ liệu thu thập được từ kết quả khảo sát bằng bảng câu hỏi, tiến
hành kiểm tra thang đo và độ tin cậy của biến quan sát được đánh giá bằng hệ số
11
Cronbach’s Alpha. Phân tích phương pháp PCA để phân nhóm tìm nhân tố chính. Sau đó
phân tích ANOVA để xem xét những quan điểm khác nhau của các bên tham gia.
Từ đó, đưa ra kết luận và kiến nghị để giảm thiểu việc chậm tiến độ trong quản lý
xây dựng nhà ở xã hội trên địa bàn tỉnh Bình Dương và cho nhiều dự án khác.
1.7 Đóng góp của đề tài
Về mặt học thuật
Đề tài nghiên cứu về việc ứng dụng các thuật toán để xác định, phân loại, đánh giá,
xếp hạng qua đó phân tích các nhân tố chính ảnh hưởng đến tiến độ các dự án nhà ở xã
hội trên địa bàn tỉnh Bình Dương.
Về mặt thực tiễn
Nghiên cứu này giúp các đơn vị: Chủ đầu tư, tư vấn thiết kế, quản lý dự án,
đơn vị thi công nhận thấy được các yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến tiến độ
các dự án nhà ở xã hội trên địa bàn tỉnh Bình Dương.
Nghiên cứu này đưa ra các đề xuất cho chủ các đơn vị trong dự án tránh được
các trường hợp gây chậm tiến độ cho dự án.
bù; đồng thời hay không đồng thời.
a.Sự chậm trễ quan trọng hay không quan trọng
Khi nghiên cứu về sự chậm trễ tập trung vào các tiến độ trên toàn bộ dự án hoàn
thành, chậm trễ nên được xem là loại quan trọng hay không quan trọng. Việc hoàn thành
dự án có thể được hiểu là ngày kết thúc dự án hoặc ngày mốc. Theo quan niệm của
Phương pháp Critical Path (CPM) lập kế hoạch, trì hoãn bất kỳ hoạt động trên tiến độ
quan trọng, hay thời gian dài nhất để thực hiện một dự án sẽ trì hoãn việc hoàn thành dự
án. Do đó, sự chậm trễ này phải được phân loại là sự chậm trễ quan trọng. Mặt khác,
nhiều sự chậm trễ xảy ra mà không trì hoãn ngày hoàn thành dự án hoặc một ngày mốc
quan trọng, kể từ khi họ có tổng thời gian hoặc thời gian nghỉ. Đây là những sự chậm trễ
không quan trọng. Đó là giá trị cần lưu ý rằng, bất kỳ sự trì hoãn nào nằm trên đường
găng đều sẽ dẫn đến sự chậm trễ kết thúc một dự án.
Hình 2. 2. Sơ đồ tiến độ
Hình trên mô tả một biểu đồ đơn giản, trong đó 1-3-6-7 là “đường găng”, đường
quyết định dự án có chậm trễ hay không. Bất kỳ sự chậm trễ nào nằm trên đường này sẽ
gây nên dự án bị chậm trễ. Mặt khác, sự chậm trễ trong công việc 2, 4 hoặc 5 không gây
ra sự chậm trễ của dự án.
b.Sự chậm trễ có thể tha thứ và không tha thứ
Tất cả sự chậm trễ đều có thể tha thứ hay không tha thứ. Một sự chậm trễ có thể tha
thứ được nói chung là một sự chậm trễ do những sự kiện không lường trước được vượt ra
ngoài kiểm soát của nhà thầu. Sự chậm trễ do các sự kiện sau đây sẽ được coi là có thể
tha thứ:
- Đình công lao động chung
14
- Cháy
- Chủ đầu tư thay đổi hướng