Trường THCS Hai Bà Trưng

Giáo án kỹ năng sống

KỸ NĂNG ỨNG PHÓ VỚI CĂNG THẲNG

Bài 4

MỤC TIÊU BÀI HỌC
Qua bài này, các nữ sinh sẽ:
 Có kỹ năng ứng phó với những lo lắng và căng thẳng liên quan đến những

quyết định quan trọng trong cuộc đời.
 Có kỹ năng ra quyết định đúng và tự tin với quyết định quan trọng của mình.

 THỜI GIAN: 180 phút
 PHƯƠNG TIỆN VÀ VẬT LIỆU CẦN
-



Giấy khổ lớn Ao,
Bút lông,
Băng keo.
Tranh vẽ “tâm trạng căng thẳng”

TIẾN TRÌNH, PHƯƠNG PHÁP VÀ NỘI DUNG

1. Khởi động lớp học

(10 phút)

Những căng thẳng từ những hoạt động liên quan đến trường học và hoàn cảnh
xã hội có thể làm các em cảm thấy quá sức, đặc biệt khi các em không biết cách
để ứng phó với những cảm xúc mạnh và giải quyết những vấn đề hàng ngày.

-

Thông thường sự căng thẳng là do chúng ta dễ có suy nghĩ tiêu cực về một tình
huống xảy ra, một quyết định quan trọng đựa đưa ra. Việc khuyến khích các
cách suy nghĩ mới, tích cực hơn trong những tình huống như vậy sẽ góp phần
làm giảm bớt sự căng thẳng, dẫn đến hướng hành động tích cực để cải thiện
tình hình.

-

Bài học hôm nay sẽ giúp các em khám phá những cách thức ứng phó với căng
thẳng khi ra những quyết định quan trọng trong cuộc sống.

3. Hoạt động 1:

(35 phút)

Thảo luận nhóm: Ra quyết định là gì? Em có thường gặp căng thẳng
không khi ra quyết định?
Mục tiêu
Các em nữ sinh:
-

Nhận biết được ra quyết định là một việc làm rất thường xuyên của mỗi người.

-


Ra quyết định là việc các em đồng ý hay không đồng ý thực hiện, hoặc để
người khác thực hiện một công việc nào đó, giải quyết một vấn đề nào đó có
liên quan đến mình theo cách mà các em thấy phù hợp.

-

Trên thực tế người ta thường ra quyết định khi còn thiếu thông tin, thiếu suy
nghĩ chín chắn nên làm cho người ra quyết định nhiều căng thẳng lo lắng, đặc
biệt là những quyết định quan trọng trong cuộc sống

-

Ra quyết định có khả năng ảnh hưởng tích cực hoặc tiêu cực đến bản thân, gia
đình và những người xung quanh nên thường làm cho chúng ta gặp căng
thẳng, đặc biệt là những quyết định quan trọng trong cuộc sống.
Giải lao

(10 phút)

4. Hoạt động 2:

(35 phút)

Thảo luận nhóm: Những quyết định thường gây lo lắng và căng thẳng trong cuộc sống
Mục tiêu
Các em nữ sinh:
-

Biết được một số tình huống, quyết định dễ gây lo lắng, căng thẳng trong cuộc

+ Sống ở quê nhà hay đi xa?
+ Làm theo lời của bạn bè (áp lực bạn bè) hay làm theo ý riêng của mình?
+ Bỏ việc làm mà các em đang làm để đi tìm việc khác?
+ Bỏ trường/ngành các em đang học để đi học ở trường/ngành khác
+…

-

Ngoài những quyết định quan trọng trên, các em còn có thể gặp những quyết
định cũng gây căng thẳng như:
+ Các em quyết định chọn ban học nào?
+ Thi ngành học gì?
+ Tiếp tục chơi thân với bạn bè/người yêu hay chấm dứt?
+ Nói ra một sự thật hay lầm lỗi mà em biết hay của mình với một ai đó hay là
giấu kín?

5. Hoạt động 3:

(45 phút)

Phân tích tình huống: Những căng thẳng thường gặp khi ra quyết định quan trọng
trong cuộc sống
Mục tiêu
-

Nhận biết được những tình huống thường gây căng thẳng khi ra những quyết
định quan trọng trong cuộc sống hằng ngày

-


quyết định bỏ việc và có khả năng bị thất nghiệp.
Bước 2: Giáo viên cho các em 7 phút để phân tích theo 2 câu hỏi sau:
1. Bạn Lang và Hoa đã gặp những căng thẳng gì khi ra quyết định
quan trọng cho cuộc đời mình? Vì sao?
2. Những căng thẳng nào khác mà các em có thể gặp phải khi các em
ra một quyết định quan trọng trong cuộc sống?
Lưu ý: Trong khi các em phân tích, giáo viên đi quanh lớp để lắng nghe hướng
phân tích và giúp làm rõ những gì các em còn thắc mắc trong tình huống.
Bước 3: Sau khi các em phân tích xong, giáo viên cho các cặp lần lượt trình bày.
Bước 4: Giáo viên kết luận và rút ra các ý chính
-

Phản đối của gia đình quyết liệt, như cô vẫn quyết định tiến đến: Lo lắng, bất an,
không biết hôn nhân gia đình tương lai sẽ thế nào, chọn ai bỏ...???

-

Giáng chức và bỏ việc làm mất thu nhập: Lo lắng, bất an, không biết cuộc sống
sẽ thế nào, thu nhập ở đâu? công việc mới có phù hợp và tốt không? Quyết tâm
cố gắng hơn nữa

-

Những căng thẳng khác có thể gặp phải: Buồn chán, thất vọng, tức giận, lo lắng,
hồi hộp, ấm ức ...

6. Hoạt động 4:

(30 phút)


Tìm hiểu thêm thông tin để cũng cố thêm lý lẽ, lý do củng cố thêm quyết định.

-

Giãn thời gian ra quyết định để tìm kiếm sự hậu thuẫn.

-

Tìm kiếm sự hỗ trợ, giúp đỡ của những người thân, trung gian tin cậy như ba
mẹ, thầy cô giáo, anh chị lớn, bạn bè tốt, gặp người tư vấn, Gọi điện cho bạn bè.

-

Viết những căng thẳng ra trên giấy khiến tâm trí chúng ta trở nên thoải mái hơn.
Vẽ, dọn dẹp nhà cửa, phòng ốc. Đi ngủ sớm hơn, cười đùa, khôi hài, xem TV,
tập thể dục-thể thao.

-

7. Tổng kết bài học

(10 phút)

-

Khi gặp căng thẳng, chúng ta có thể có những tâm trạng khác nhau.

-

Những tâm trạng đó ảnh hưởng đến sức khỏe của chúng ta.

Tài liệu đọc thêm:
Các bà vợ vẫn cáo buộc rằng chồng họ thường giả câm giả điếc trong những cuộc
tranh luận. Một nghiên cứu mới đây chứng tỏ điều đó là đúng.
Mỗi khi cuộc đấu khẩu nổ ra, cánh đàn ông thường "tắt" bỏ những cảm xúc, trong khi
phụ nữ càng nói càng hăng, càng điên tiết.
Nghiên cứu do các chuyên gia của Đại học Southern California thực hiện đã chỉ ra rằng
phụ nữ và đàn ông phản ứng rất khác nhau trong những tình huống căng thẳng.
Cụ thể, những anh chàng trông vẻ mặt gay gắt thực ra lại rất ít động não để hiểu xem
nửa kia đang cảm thấy gì. Trái lại, phụ nữ tập trung cao độ để xem phản ứng của đối
phương.
Tác giả nghiên cứu, giáo sư Mara Mather, cho biết trên NeuroReport: "Đây là những
phát hiện đầu tiên cho thấy sự khác biệt về giới tính trong cách xử lý tình huống căng
thẳng - cách phán đoán biểu hiện trên nét mặt người khác. Trong khi đàn ông thu mình
lại thì phụ nữ lại tìm kiếm sự ủng hộ về mặt cảm xúc của đối phương".
Thì nghiệm thực hiện như sau: Một nhóm gần 50 đàn ông và phụ nữ được yêu cầu
xem các bức ảnh chân dung trong điều kiện bình thường. Người ta đo hoạt động của
một vùng não đặc biệt trên đầu họ - vùng chịu trách nhiệm phiên dịch và hiểu các cảm
xúc trên mặt của người khác.
Khi rơi vào tình huống căng thẳng, nhóm nghiên cứu nhận thấy ở cánh đàn ông, hoạt
động của vùng não này giảm đi, còn ở phụ nữ lại tăng lên.

Tài liệu tham khảo:
Life Skill Education, Training Module for Adolescent Girls and Boys, Sandhan
Choose a future, Issues and Options for adolescent girls, the Center for Development
and Population Activities
Mentoring Guide for Life Skills, AED – Center for Gender Equity
http://www.maivoo.com/2010/09/29/Cai-nhau-voi-chong-chi-vo-ich-n237356.html
http://dantri.com.vn/c25/s161-178938/ai-no-ep-duyen.htm
http://tin180.com/khoahoc/tin-khoa-hoc/20110115/muon-thanh-cong-hay-viet-noi-lo-ragiay.html
http://edu.hochiminhcity.gov.vn/kynangsong/stress.asp?id=ungpho