3
Để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ BVTQ XHCN, đập tan mọi âm mưu
và hành động chống phá cách mạng nước ta của các thế lực thù địch trong
mọi tình huống, đòi hỏi phải thường xuyên xây dựng, củng cố nền QPTD và
an ninh nhân dân vững mạnh, trong đó, giáo dục QP, AN cho các tầng lớp
dân cư trong xã hội nói chung và bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho CBCC
các cấp trong hệ thống chính trị nói riêng là một nội dung rất quan trọng.
Đảng ta chỉ rõ: “Phải tăng cường công tác giáo dục quốc phòng cho toàn
dân, trước hết là đối với cán bộ các cấp, các ngành của Đảng và Nhà nước”
[3]. “Bồi dưỡng kiến thức QP, AN là tiêu chuẩn bắt buộc đối với cán bộ,
đảng viên, là một trong những tiêu chí để xem xét, đề bạt, bổ nhiệm cán bộ”
[4].
Bắc Ninh là địa bàn chiến lược quan trọng, là cửa ngõ phía đông bắc Thủ
đô Hà Nội; là địa phương giầu truyền thống lịch sử, văn hoá, có KT - XH phát
triển nhanh, QP, AN thường xuyên được củng cố và tăng cường góp phần quan
trọng vào việc giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường
hoà bình để địa phương ổn định và phát triển. Đội ngũ CBCC xã, phường, thị
trấn tỉnh Bắc Ninh là một bộ phận trong đội ngũ cán bộ của Đảng, Nhà nước ta;
là lực lượng nòng cốt, giữ vai trò quyết định trong việc nghiên cứu, quán triệt
đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các chỉ
thị, nghị quyết của cấp trên, vận dụng đúng đắn, sáng tạo vào điều kiện cụ thể
của địa phương để đề ra chủ trương, kế hoạch phát triển KT - XH, củng cố QP,
AN; đồng thời, có vai trò lãnh đạo, quản lý, điều hành, tổ chức thực hiện công
tác QS, QP địa phương. Để hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ của mình, đòi
hỏi đội ngũ CBCC xã, phường, thị trấn phải có phẩm chất, trình độ, kiến thức
toàn diện, trong đó phải có kiến thức QP, AN tương ứng.
Công tác bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho đội ngũ CBCC xã, phường,
thị trấn tỉnh Bắc Ninh là một bộ phận trong công tác đào tạo, bồi dưỡng cán


4

chủ chốt xã phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh
1.1.1. Xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh và đội ngũ cán bộ chủ chốt
xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh
* Khái quát một số nét cơ bản về tỉnh Bắc Ninh
Bắc Ninh là một tỉnh đồng bằng thuộc châu thổ sông Hồng, tiếp giáp
tỉnh Bắc Giang ở phía bắc và đông bắc, giáp tỉnh Hải Dương và Hưng Yên ở
phía đông nam và nam, giáp Thủ đô Hà Nội ở phía tây và tây bắc; có diện
tích tự nhiên là 822,71km 2, với 1 thành phố trực thuộc tỉnh, 1 thị xã và 6
huyện, chia thành 126 xã, phường, thị trấn; dân số 1.028.844 người.
Bắc Ninh là vùng đất ngàn năm văn hiến, là mảnh đất “địa linh, nhân
kiệt”, một trong những cái nôi của nền văn minh sông Hồng; là tỉnh có
truyền thống yêu nước và cách mạng, quê hương của các đồng chí Ngô
Gia Tự, Nguyễn Văn Cừ, Hoàng Quốc Việt… Bắc Ninh có vị trí chiến
lược quan trọng, một địa bàn quân sự trọng yếu của miền Bắc và đất
nước, là cửa ngõ phía đông bắc Thủ đô Hà Nội, nằm trong vùng kinh tế
trọng điểm Bắc bộ, trong vành đai tam giác kinh tế Hà Nội - Hải Phòng Quảng Ninh, gần sân bay quốc tế Nội Bài, gần các nguồn năng lượng lớn
như: Nhiệt điện Phả Lại, than Quảng Ninh…
Suốt mấy nghìn năm dựng nước và giữ nước, nhân dân Bắc Ninh từ đời
này đến đời khác đã đổ nhiều xương máu đánh đuổi kẻ thù xâm lược để giữ


6
vững độc lập, chủ quyền của Tổ quốc, quê hương và lao động quên mình
phát triển KT - XH, xây dựng cuộc sống ngày càng phồn vinh và hạnh phúc.
Ngày nay, Bắc Ninh có chính trị ổn định, kinh tế phát triển nhanh,
kết cấu hạ tầng và năng lực sản xuất ngày càng được tăng cường, từ năm
2004 đến nay, tổng sản phẩm trong tỉnh (GDP) tăng bình quân 14%/năm;
có hệ thống đường bộ, đường sắt, đường sông thuận lợi, 100% số xã có
đường ô tô đến trung tâm xã và đến hầu hết các thôn; tất cả các xã,
phường, thị trấn đều có điện lưới quốc gia và mạng bưu chính viễn thông;

quyền, đoàn thể ở địa phương, trong đó có đội ngũ CBCC xã, phường, thị
trấn.
* Xã, phường, trị trấn tỉnh Bắc Ninh
Quan niệm về xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh
Theo Từ điển tiếng Việt, “xã, đơn vị hành chính cơ sở ở nông thôn, bao
gồm một số thôn” [41, tr.1404]; “phường, đơn vị hành chính cơ sở ở nội thành,
nội thị, tổ chức theo khu vực dân cư ở đường phố, dưới quận” [41, tr. 984].
Như vậy, xã, phường, thị trấn là đơn vị hành chính cơ sở ở nông thôn,
nội thành, nội thị, tổ chức theo khu vực dân cư, bao gồm các thôn, ấp, bản,
khu phố, dưới huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh.
Từ những vấn đề trên, có thể quan niệm: Xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc
Ninh là đơn vị hành chính nhà nước thấp nhất trong hệ thống tổ chức hành
chính của nước Cộng hoà XHCN Việt Nam; là một thành phần cơ bản của khu
vực phòng thủ huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh; được tổ chức theo khu vực
dân cư ở nông thôn và thành thị, hợp thành bởi các thôn, xóm, khu phố trên
địa bàn, có ranh giới, lãnh thổ, tổ chức bộ máy và dân số theo quy định của
cấp có thẩm quyền; là nơi nhân dân địa phương trực tiếp sinh sống, lao động
sản xuất và chiến đấu để xây dựng, bảo vệ quê hương, đất nước; có vai trò
quan trọng trong phát triển KT- XH, củng cố QP, AN ở địa phương.
Đặc điểm của xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh


8
Xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh có đầy đủ những đặc điểm chung
của xã, phường, thị trấn Việt Nam, song do điều kiện địa lý, KT - XH và
phong tục tập quán… mà nó có những đặc điểm riêng, đó là:
Các xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh đều là đồng bằng, đô thị, không
có miền núi, trung du, ven biển, hải đảo. Toàn bộ địa phận tỉnh Bắc Ninh thuộc
vùng đồng bằng, được hình thành trên trầm tích sa bồi, đồng đất và khí hậu nơi
đây đã tạo điều kiện thuận lợi cho nhân dân Bắc Ninh sản xuất nông nghiệp,

đồ gỗ (Đồng Kỵ - Từ Sơn) và hàng chục làng nghề khác như: Đình Bảng, Tân
Hồng, Phù Khê (Từ Sơn), Tam Giang (Yên Phong), Hoài Thượng, Song Hồ
(Thuận Thành), Lãng Ngâm, Đại Lai, Cao Đức (Gia Bình), Phù Lãng (Quế
Võ)…
Xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh là nơi mang đậm dấu ấn văn hoá dân tộc
với nhiều lễ hội dân gian và các sản phẩm văn hoá vật thể, phi vật thể, tạo nên
đời sống tinh thần đa dạng, phong phú, lành mạnh cho nhân dân địa phương.
Đặc điểm về kinh tế, văn hoá, xã hội ở các xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc
Ninh, bên cạnh những thuận lợi, đã và đang nảy sinh nhiều vấn đề phức tạp
về an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn địa phương.
Trong những năm gần đây, tốc độ đô thị hoá ở các xã, phường, thị trấn
tỉnh Bắc Ninh diễn ra khá nhanh, nhất là ở các xã, phường, thị trấn có đường
giao thông thuận tiện. Đất nông nghiệp ngày càng bị thu hẹp để nhường chỗ
cho các khu công nghiệp, các công ty, xí nghiệp. Cơ sở vật chất, kỹ thuật
công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ được đầu tư phát triển. Trên địa
bàn các địa phương đã xây dựng và thành lập thêm nhiều doanh nghiệp mới,
trong đó có một số cơ sở có quy mô lớn như: Công ty kính nổi Việt - Nhật,
Công ty Canon, Nhà máy khí công nghiệp Bắc Việt Nam, Công ty liên doanh
JONHSON - VIGLACERA, Công ty Nông sản, Xí nghiệp Gạch kiềm tính…,
hình thành nên các khu công nghiệp tập trung ở Quế Võ, Từ Sơn, Thuận


10
Thành, Yên Phong, một số cụm công nghiệp làng nghề, cụm thương nghiệp,
dịch vụ ở thị trấn, thị tứ. Do tốc độ đô thị hoá diễn ra nhanh, nên nảy sinh
nhiều vấn đề xã hội phức tạp phải giải quyết như các tệ nạn xã hội, tình trạng
tranh chấp đất đai, khiếu kiện kéo dài, mất an ninh trật tự xã hội…
Những đặc điểm trên đặt ra yêu cầu đối với đội ngũ CBCC xã, phường,
thị trấn tỉnh Bắc Ninh phải có phẩm chất, năng lực toàn diện, trong đó phải
có kiến thức về QP, AN tương ứng để lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, điều hành

lý hoặc làm công tác chuyên môn nghiệp vụ trong một tổ chức chính trị, xã
hội nhất định, có chức năng tổ chức phối hợp hành động của các thành viên
trong tổ chức, nhằm đạt tới những mục tiêu đã đề ra; là những người giữ vai
trò nòng cốt trong tổ chức, có tác động ảnh hưởng đến mọi hoạt động của tổ
chức, góp phần định hướng sự phát triển của tổ chức.
Cán bộ là vấn đề liên quan tới vận mệnh của Đảng, của đất nước, của chế
độ, là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng. V.I.Lênin đã khẳng định:
“Trong lịch sử, chưa hề có một giai cấp nào giành được quyền thống trị, nếu
nó không đào tạo ra được trong hàng ngũ của mình những lãnh tụ chính trị,
những đại biểu tiền phong có đủ khả năng tổ chức và lãnh đạo phong trào”
[28, tr.473]. Trong tác phẩm “Sửa đổi lối làm việc”, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ:
“cán bộ là những người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích
cho dân chúng hiểu rõ và thi hành; đồng thời đem tình hình của dân chúng báo
cáo cho Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ, để đặt chính sách cho đúng” [32, tr.269].
Đội ngũ cán bộ là tập hợp những người cán bộ thành một lực lượng có
số lượng, chất lượng, cơ cấu đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ chính trị, chức
năng, hoạt động của một tổ chức chính trị, xã hội nhất định.
Đội ngũ cán bộ của xã, phường, thị trấn là tập hợp những cán bộ trong hệ
thống tổ chức hành chính ở cơ sở, là những cán bộ, đảng viên phụ trách một
lĩnh vực công tác cụ thể của tổ chức đảng, chính quyền hay đoàn thể ở xã,
phường, thị trấn, có số lượng, cơ cấu, tiêu chuẩn theo quy định của Nhà nước.


12
Chủ chốt, theo Từ điển tiếng Việt là “quan trọng nhất, có tác dụng làm
nòng cốt” [41, tr.227].
Cán bộ chủ chốt của Đảng và Nhà nước là những người nắm giữ những
chức vụ lãnh đạo, quản lý trong tổ chức đảng, chính quyền, ban, ngành, đoàn
thể từ Trung ương đến địa phương, là lực lượng nòng cốt, nhân tố quyết định
thành bại của cách mạng.

phương khác, mà còn diễn ra ngay trong từng địa phương cụ thể, giữa từng
chức danh CBCC [50], [51]. Kết quả khảo sát thực tiễn cho thấy, CBCC xã,
phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh có tuổi đời trên 50 chiếm 12,70%, từ 40 đến
50 tuổi chiếm 55,18%, từ 30 đến 39 tuổi chiếm 28,32%, dưới 30 tuổi chiếm
3,80%. Về trình độ văn hoá, hiện nay, đại bộ phận CBCC xã, phường, thị
trấn tỉnh Bắc Ninh có trình độ trung học phổ thông (chiếm 92,85%) [51].
Về trình độ chuyên môn, số cán bộ có trình độ sơ cấp chiếm 6,42%, trung
cấp 34,31%, cao đẳng 4,09%, đại học 15,04%. Đa số CBCC xã, phường,
thị trấn có trình độ trung cấp lý luận chính trị (chiếm 81,17%) và trình độ
sơ cấp quản lý nhà nước (chiếm 55,18%) [51]. Họ là những cán bộ, đảng
viên được rèn luyện, trưởng thành và phát triển từ các cương vị lãnh đạo,
quản lý ở các thôn, xóm, khu phố, nên đã tích luỹ được nhiều kinh nghiệm
trong lãnh đạo, quản lý, điều hành các hoạt động của địa phương.
Phần lớn CBCC xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh là bộ đội đã nghỉ
hưu, phục viên, xuất ngũ hoặc chuyển ngành (chiếm 66,13%). Do từng được
rèn luyện, thử thách trong môi trường quân đội, nên cơ bản đội ngũ cán bộ
này thường có bản lĩnh chính trị kiên định, vững vàng, tuyệt đối trung thành
với sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc, tin tưởng và chấp hành tốt
mọi đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước
cũng như các quy định của địa phương; có phẩm chất đạo đức tốt, lối sống


14
lành mạnh, đa số miễn dịch được với tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí và
các tệ nạn, tiêu cực xã hội; có trình độ, năng lực lãnh đạo, quản lý, điều hành
mọi hoạt động của địa phương, đặc biệt là có trình độ, kiến thức, năng lực và
kinh nghiệm lãnh đạo, quản lý, điều hành, tổ chức thực hiện nhiệm vụ QS,
QP, an ninh ở địa phương; có phương pháp, tác phong công tác khoa học, phù
hợp, sâu sát quần chúng, nói đi đôi với làm…
Trong quá trình thực hiện chức trách, nhiệm vụ, CBCC xã, phường, thị

chính quyền và cơ quan chức năng các cấp, các ngành ở Bắc Ninh cần nắm vững
những đặc điểm trên để xác định nội dung, hình thức, phương pháp bồi dưỡng
kiến thức QP, AN cho đội ngũ cán bộ này phù hợp, có hiệu quả thiết thực.
Vai trò của đội ngũ CBCC xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh
Đội ngũ CBCC xã, phường, thị trấn là lực lượng nòng cốt trong quán
triệt, triển khai và tổ chức thực hiện thắng lợi đường lối, chủ trương của
Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và nhiệm vụ QP, AN ở địa
phương.
Mọi đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước muốn đi vào
cuộc sống và trở thành hiện thực thì phải có đội ngũ cán bộ vững mạnh. Bởi
lẽ, “khi đã có chính sách đúng, thì sự thành công hoặc thất bại của chính sách
đó là do nơi cách tổ chức công việc, nơi lựa chọn cán bộ” [33, tr.520]. Là
những người giữ vai trò lãnh đạo, quản lý, điều hành trong các tổ chức đảng,
chính quyền ở xã, phường, thị trấn, đội ngũ CBCC là những người “tổ chức
công việc”, là những “đầu tầu” của bộ máy hành chính ở địa phương. Họ có
trách nhiệm nghiên cứu, quán triệt đường lối, chủ trương của Đảng, chính
sách, pháp luật của Nhà nước, nghị quyết, chỉ thị của cấp trên, vận dụng vào
tình hình cụ thể của địa phương để hoạch định chủ trương, kế hoạch phát
triển KT - XH, củng cố QP, AN của địa phương. CBCC xã, phường, thị trấn
trực tiếp tổ chức quán triệt, giáo dục cho cán bộ, nhân viên thuộc quyền và


16
nhân dân địa phương nắm vững mọi đường lối, chính sách của Đảng và Nhà
nước, nhiệm vụ chính trị của địa phương, trong đó có nhiệm vụ QS, QP, an
ninh; đồng thời, trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện biến đường
lối, chủ trương, chính sách, nhiệm vụ đó thành kết quả thực tế ở địa phương
mình. Trong quá trình đó, CBCC xã, phường, thị trấn thường xuyên tổng kết
thực tiễn, rút ra những kinh nghiệm đúng đắn, sát thực, kịp thời đề xuất và
đóng góp với Đảng, Nhà nước và cấp trên để hoàn thiện đường lối, chính

thời bình và thời chiến, nhằm tổ chức và động viên quần chúng tham gia xây
dựng nền QPTD, chuẩn bị và tiến hành chiến tranh nhân dân, thực hiện bảo vệ
địa phương, góp phần giữ vững chủ quyền, an ninh quốc gia trong thế trận
phòng thủ BVTQ của cả nước. Công tác QS, QP ở xã, phường, thị trấn do toàn
thể đảng bộ, LLVT và nhân dân trên địa bàn địa phương tiến hành, dưới sự
lãnh đạo của cấp uỷ đảng, sự quản lý, điều hành, tổ chức thực hiện của chính
quyền xã, phường, thị trấn và sự chỉ đạo, chỉ huy của cơ quan quân sự cấp trên.
Như vậy, tiến hành công tác QS, QP địa phương là trách nhiệm, nhiệm
vụ chính trị của cả hệ thống chính trị, LLVT và nhân dân địa phương. Sự lãnh
đạo, chỉ đạo, quản lý, điều hành của CBCC xã, phường, thị trấn nhằm nâng
cao nhận thức, trách nhiệm, phối kết hợp hoạt động của các tổ chức, các lực
lượng trong thực hiện công tác QS, QP địa phương một cách đúng hướng,
nhịp nhàng, có hiệu quả; bảo đảm phát huy sức mạnh tổng hợp của xã,
phường, thị trấn vào thực hiện nhiệm vụ QS, QP, an ninh trên địa bàn địa
phương.
Cán bộ chủ chốt xã, phường, thị trấn là những người trực tiếp chỉ đạo,
giải quyết những vấn đề nảy sinh về QP, AN ở địa phương.
Xã, phường, thị trấn là nơi nhân dân trực tiếp sinh sống, lao động sản
xuất, nơi trực tiếp diễn ra các hoạt động về chính trị, xã hội và QP, AN, vì thế


18
cũng là nơi thường nảy sinh các vấn đề QP, AN phức tạp phải giải quyết kịp
thời. Do đặc điểm về địa lý, KT - XH và phong tục tập quán… nên các vấn đề
nảy sinh về QP, AN ở các xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh càng trở nên
phức tạp, bức xúc như: các vụ khiếu kiện, tranh chấp đất đai, các tệ nạn
nghiện hút, cờ bạc, rượu chè, mại dâm, hủ tục mê tín, dị đoan… Việc xử lý,
giải quyết những vấn đề đó là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã
hội, trong đó, CBCC xã, phường, thị trấn là lực lượng quan trọng, giữ vai trò
trực tiếp chỉ đạo và tổ chức thực hiện. Tính đúng đắn và hiệu quả giải quyết

phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh
Bồi dưỡng là khái niệm được sử dụng phổ biến, rộng rãi trong các lĩnh
vực, các hoạt động của đời sống xã hội. Theo Từ điển tiếng Việt, bồi dưỡng
là “làm tăng thêm trình độ, năng lực hoặc phẩm chất” [41, tr.107]. Trong
công tác cán bộ, bồi dưỡng, được hiểu là hoạt động trang bị, bổ túc thêm
những tri thức, kinh nghiệm, nhằm bổ sung, phát triển, hoàn thiện những
phẩm chất, năng lực đã có của người cán bộ, để họ có đủ khả năng hoàn
thành tốt chức trách, nhiệm vụ được giao trong mọi hoàn cảnh.
Bồi dưỡng kiến thức QP, AN là hoạt động làm cho đối tượng được bồi
dưỡng nâng cao nhận thức, trách nhiệm và khả năng thực hiện nhiệm vụ về QS,
QP, an ninh, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và BVTQ Việt Nam XHCN.
Đây là hoạt động có tổ chức, có mục đích, có kế hoạch, “phải được chỉ đạo, tổ
chức thực hiện chặt chẽ, thống nhất từ Trung ương đến địa phương bằng các
hình thức phù hợp với từng đối tượng, kết hợp giáo dục thường xuyên với giáo
dục tập trung có trọng tâm, trọng điểm” [4]. “Mọi cán bộ, đảng viên, trước hết
là cán bộ lãnh đạo chủ chốt từ Trung ương đến cơ sở, phải tham gia các lớp bồi
dưỡng kiến thức QP, AN theo triệu tập của cơ quan có thẩm quyền” [1]. Theo
Nghị định 116 của Chính phủ, mọi CBCC xã, phường, thị trấn phải được bồi
dưỡng kiến thức QP, AN tại trường quân sự cấp tỉnh. Đó là các lớp học tập
trung được tổ chức trong thời gian ngắn để bồi dưỡng cho cán bộ những kiến


20
thức cơ bản nhất về QP, AN, làm cơ sở để cán bộ tự nghiên cứu, tự học tập sau
này, nhằm không ngừng nâng cao nhận thức và năng lực hoạt động QS, QP, an
ninh đáp ứng với sự phát triển của tình hình, nhiệm vụ. Vì vậy, quan niệm về
bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho CBCC xã, phường, thị trấn phải bao gồm cả
hoạt động bồi dưỡng tập trung tại nhà trường và hoạt động bồi dưỡng tại chức
tại địa phương, cũng như hoạt động tự bồi dưỡng, tự học tập của mỗi cán bộ.
Từ cách tiếp cận trên, có thể quan niệm: Bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho đội

nghiệm về QP, AN. Trong đó tập trung vào: học thuyết Mác- Lênin, tư tưởng Hồ
Chí Minh về chiến tranh quân đội, về BVTQ XHCN; đường lối xây dựng nền
QPTD, xây dựng LLVT nhân dân và tiến hành chiến tranh nhân dân của Đảng;
nghệ thuật quân sự Việt Nam; về âm mưu thủ đoạn của chủ nghĩa đế quốc và các
thế lực thù địch chống phá cách mạng nước ta; những nội dung cơ bản về công
tác QS, QP, an ninh ở địa phương; kiến thức cơ bản về kỹ, chiến thuật cần thiết
và tình hình kinh tế, chính trị, xã hội liên quan đến QP, AN ở địa phương...
Hình thức, phương pháp bồi dưỡng, bao gồm: bồi dưỡng tập trung tại
Trường Quân sự tỉnh; thông qua các hoạt động bồi dưỡng tại chức ở địa
phương, cơ sở; thông qua việc tự học tập, tự nghiên cứu, tự bồi dưỡng của đội
ngũ CBCC trong quá trình công tác; bồi dưỡng thông qua việc thực hiện các
nội dung của công tác QS, QP địa phương; bồi dưỡng thông qua các phương
tiện thông tin đại chúng, trong các tổ chức, đoàn thể…
* Đặc điểm bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho đội ngũ CBCC xã,
phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh.
Chủ thể bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho đội ngũ CBCC xã, phường, thị
trấn tỉnh Bắc Ninh đa dạng, phong phú, có nhiều tổ chức, nhiều lực lượng tham
gia, trong đó, chủ thể trực tiếp bồi dưỡng là đội ngũ giáo viên ở Trường Quân sự
tỉnh. Đây là những sĩ quan QĐND Việt Nam, được đào tạo khá cơ bản qua các
học viện, nhà trường quân đội, có trình độ học vấn khá cao, 100% có trình độ


22
cao đẳng và đại học, trong đó, số có trình độ đại học chiếm 40%. Đội ngũ này cơ
bản có trình độ, kiến thức về QS, QP, an ninh, nhiều người đã từng công tác
trong lĩnh vực QS, QP địa phương [49]; có phương pháp sư phạm và kinh
nghiệm nhất định trong giảng dạy… Tuy nhiên, đội ngũ này thường có quân
hàm thấp (do bị giới hạn bởi quy định về trần quân hàm) [49], lại chưa được trải
nghiệm qua thực tiễn chiến đấu, trình độ, kiến thức về kinh tế, văn hoá, xã hội,
pháp luật… còn hạn chế. Trong khi đó, đối tượng bồi dưỡng là những người có

diễn ra không thường xuyên. Hoạt động này thường diễn ra theo từng đợt,
gắn với việc cấp trên mở các lớp học tập trung tại Trường Quân sự tỉnh,
hoặc tổ chức các hội nghị quán triệt, học tập nghị quyết, chỉ thị… của cấp
trên, hay mở các đợt tập huấn về QP, AN. Đồng thời, hoạt động bồi dưỡng
kiến thức QP, AN thường diễn ra khi địa phương tổ chức thực hiện một nội
dung cụ thể của công tác QS, QP địa phương như: tuyển quân; xây dựng,
huấn luyện dân quân, lực lượng dự bị động viên của địa phương; tổ chức
diễn tập cấp xã hoặc cụm xã; tham gia diễn tập khu vực phòng thủ cấp
huyện; hoặc xử lý những tình huống cụ thể về QP, AN trên địa bàn địa
phương...
Những đặc điểm cơ bản trên đây tác động ảnh hưởng trực tiếp đến chất
lượng, hiệu quả bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho đội ngũ CBCC xã,
phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh, đòi hỏi các chủ thể bồi dưỡng cần phải nắm
vững để xác định nội dung, biện pháp bồi dưỡng cho phù hợp, nhằm làm cho
hoạt động này đạt kết quả tốt hơn.
* Những vấn đề có tính nguyên tắc trong bồi dưỡng kiến thức QP, AN
cho đội ngũ CBCC xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh
Một là, phải xuất phát từ đường lối, nhiệm vụ chính trị, quân sự của
Đảng; quán triệt sâu sắc các chỉ thị, quy định của Đảng, Nhà nước và các


24
cơ quan chức năng về giáo dục QP, AN và bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho
đội ngũ cán bộ các cấp, trong đó có đội ngũ CBCC xã, phường, thị trấn.
Đường lối, nhiệm vụ chính trị, quân sự của Đảng, các chỉ thị, quy định về
giáo dục QP, AN của Đảng, Nhà nước quyết định mục tiêu, phương hướng, nội
dung, hình thức công tác giáo dục QP, AN nói chung và bồi dưỡng kiến thức
QP, AN cho đội ngũ cán bộ các cấp nói riêng, trong đó có đội ngũ CBCC xã,
phường, thị trấn. Vì vậy, bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho đội ngũ CBCC xã,
phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh nhất thiết phải được tiến hành trên cơ sở quán

kinh tế và tiềm lực QP, AN của địa phương, xây dựng LLVT địa phương
vững mạnh; xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân ở địa phương, tổ chức lực
lượng sẵn sàng chống chiến tranh xâm lược và đánh bại chiến lược “diễn biến
hoà bình”, bạo loạn lật đổ của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch, bảo
vệ vững chắc địa phương, góp phần BVTQ trong mọi tình huống.
Sự phát triển của nhiệm vụ QS, QP địa phương đặt ra rất nhiều vấn đề mới
mẻ và cấp bách trong công tác bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho đội ngũ CBCC
xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh hiện nay. Cần phải phân tích đầy đủ yêu cầu
nhiệm vụ QS, QP địa phương để xác định mục tiêu, phương hướng, nội dung,
biện pháp đúng đắn, bảo đảm cho hoạt động bồi dưỡng kiến thức QP, AN đạt chất
lượng, hiệu quả cao và thiết thực. Không nhận thức đầy đủ sự phát triển của yêu
cầu nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ QS, QP địa phương trong thời kỳ mới thì hoạt
động bồi dưỡng kiến thức QP, AN dễ mắc phải những sai lầm, khuyết điểm.
Ba là, phải bám sát tình hình mọi mặt của địa phương, cơ sở, phù hợp với
chức trách, nhiệm vụ của CBCC xã, phường, thị trấn.
Tình hình mọi mặt, trước hết là tình hình KT - XH và QP, AN của địa
phương trong từng giai đoạn, chức trách, nhiệm vụ của CBCC xã, phường,
thị trấn là một trong những cơ sở quan trọng để xác định nội dung, hình
thức, phương pháp bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho phù hợp. Vì vậy, quá


26
trình bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho đội ngũ CBCC xã, phường, thị trấn
tỉnh Bắc Ninh phải luôn chủ động, nhạy bén theo sát sự phát triển của tình
hình nhiệm vụ, nhất là ở những thời điểm có tính bước ngoặt, nhiệm vụ
khó khăn, phức tạp; bám sát đặc điểm, chức trách, nhiệm vụ của từng chức
danh cán bộ để xác định chủ trương, kế hoạch, nội dung, hình thức, phương
pháp bồi dưỡng cho phù hợp. Có như vậy, hoạt động này mới thực sự thiết
thực, đạt hiệu quả cao, mới hấp dẫn, thu hút, thuyết phục người học, khơi
dậy trong người học sự hưng phấn, thích thú cần thiết trong quá trình học

Qua khảo sát tình hình bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho đội ngũ CBCC
xã, phường, thị trấn ở tỉnh Bắc Ninh từ năm 2004 đến nay và nghiên cứu các tài
liệu có liên quan, có thể khái quát thực trạng bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho
đội ngũ CBCC xã, phường, thị trấn tỉnh Bắc Ninh trên những vấn đề cơ bản
sau:
* Về ưu điểm:
Một là, các cấp uỷ đảng, chính quyền, cơ quan chức năng và các lực
lượng có liên quan của tỉnh Bắc Ninh đã có chuyển biến tích cực về nhận thức,
trách nhiệm, thường xuyên quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện tốt
việc bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho đội ngũ CBCC xã, phường, thị trấn.
Những năm qua, các cấp uỷ, chính quyền tỉnh Bắc Ninh, đảng uỷ, chỉ huy
cơ quan quân sự và các cơ quan chức năng của tỉnh, các huyện, thị xã, thành phố
thuộc tỉnh đã quán triệt nghiêm túc các nghị quyết, chỉ thị, quyết định của Đảng,
Nhà nước và cơ quan có thẩm quyền về giáo dục QP, AN như: Chỉ thị số
12CT/TW (3/5/2007) của Bộ Chính trị (khoá X), Nghị định số 116/2007/NĐ-CP
(10/7/2007) của Chính phủ, các quy định, quyết định, thông tư, hướng dẫn của
Đảng uỷ Quân sự Trung ương, Ban Tổ chức Trung ương, Hội đồng giáo dục QP,
AN Trung ương, Bộ Quốc phòng và các bộ, ngành chức năng về giáo dục QP,
AN và bồi dưỡng kiến thức QP, AN cho đội ngũ CBCC các cấp. Qua đó đã nhận