TƯ TƯỞNG, TẤM GƯƠNG ĐẠO ĐỨC HỒ CHÍ MINH VỀ THỰC HÀNH TIẾT KIỆM, CHỐNG THAM Ô,
LÃNG PHÍ, QUAN LIÊU)- Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịchHồ Chí Minh đã để lại cho nhân dân,
cho Đảng ta một tấm gương đạo đức, một di sản tư tưởng phong phú, sâu sắc. Đó là một hệ thống quan điểm toàn
diện về những vấn đề cốt lõi của cách mạng nước ta, trong đó có tư tưởng, tấm gương đạo đức về thực hành tiết
kiệm, chống tham ô, lãng phí, quan liêu.
Để nêu cao hơn nữa vai trò tiên phong gương mẫu của cán bộ, đảng viên đặc biệt trước tình trạng một bộ phận không
nhỏ trong số họ có những biểu hiện suy thoái nghiêm trọng về tư tưởng, đạo đức, lối sống, đảm bảo sự lãnh đạo toàn
diện của Đảng với sự nghiệp cách mạng thì mọi cán bộ, đảng viên nhất thiết phải học tập, rèn luyện và làm theo tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh. Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh do Đảng ta phát
động là nhằm mục đích đó. Qua hơn một năm thực hiện, Cuộc vận động đã đạt được nhiều kết quả bước đầu quan
trọng. Tiếp tục phát huy những thành tựu đã đạt được, khắc phục những mặt làm chưa được Ban Chỉ đạo Trung ương
Cuộc vận động đã đề ra nhiều biện pháp đẩy mạnh hơn nữa Cuộc vận động này, coi đây là nhiệm vụ rất quan trọng
trong suốt nhiệm kỳ Đại hội X và các năm tiếp theo.
Cuốn sách tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí, quan liêu và
những quy định mới nhất về thực hành tiết kiệm, chống tham nhũng do Ban Tuyên giáo Trung ương biên soạn, Nhà
xuất bản Hồng Đức xuất bản và phát hành góp phần phục vụ Cuộc vận động nói trên. Cuốn sách giúp cho tất cả
chúng ta hiểu rõ, sáng tỏ những tư tưởng sáng suốt của Bác trong việc giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho đội
ngũ cán bộ, đảng viên, xây dựng đội ngũ cán bộ của Đảng thực sự trong sạch, đủ đức, đủ tài để trong bất kỳ hoàn
cảnh nào, Đảng cũng là tổ chức cách mạng tiêu biểu cho trí tuệ, đạo đức, lương tâm, danh dự của dân tộc, làm tròn
nhiệm vụ tổ quốc giao phó. Đồng thời, để thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả và rộng khắp tư tưởng tấm gương đạo
đức của Bác trên các lĩnh vực thực hành tiết kiệm, chông tham ô, quan liêu, lãng phí, Đảng nhà nước đã ban hành
nhiều văn bản pháp lý quy định hành vi, hoạt động của cán bộ, đảng viên, các tổ chức đảng trong các lĩnh vực hoạt
động công tác. Các quy định mới về thực hành tiết kiệm, chông tham nhũng là nội dung chiếm tới trên 75% dung
lượng, trên 80% số trang của cuốn sách.
Nội dung của cuốn sách gồm 6 phần:
Phần thứ nhất: Tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh về thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí và phòng,
chống tham nhũng là tập hợp những bài viết cô đọng, giải dị mà xúc tích của Bác đối với vấn đề thực hành tiết kiệm,
chống tham ô lãng phí, quan liêu, tư tưởng, tấm gương đạo đức của Bác về tiết kiệm và thực hành tiết kiệm, về chống
tham ô, lãng phí quan liêu. Trong phần thứ nhất này cũng đưa ra một số yêu cầu về tổ chức việc học tập và làm theo
tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh theo các chủ đề trên làm cơ sở, mục tiêu để triển khai thực hiện cuộc vận động. Mặt
khác, nhiều bài viết của các tác giả về tư tưởng tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong việc thực hành tiết kiệm,

hám lợi, ích kỷ, hẹp hòi. Họ đều quên lợi công mà chỉ nghĩ lợi tư, chỉ biết mình mà quên đi tập thể. Đối với họ, quyền
lực là cái đích để họ hướng tới và từ đó có điều kiện lấy của công làm của tư, chăm lo cho chính bản thân mình và
những người thân của mình. Dù dưới hình thức nào, biểu hiện nào thì tham ô, tham nhũng và tệ quan liêu cũng đều là
những căn bệnh của chủ nghĩa thực dân, phong kiến còn rơi rớt lại.
Vì vậy, theo Người, chúng ta đã đánh thắng chủ nghĩa thực dân, thắng nghèo nàn, lạc hậu, nhưng chưa chiến thắng
được những nọc độc của chủ nghĩa thực dân còn sót lại, lại càng chưa thể nào chiến thắng hoàn toàn chủ nghĩa cá
nhân - kẻ địch nội xâm trong mỗi người.
Tham ô, tham nhũng và tệ quan liêu, theo Chủ tịch Hồ Chí Minh là kẻ thù nguy hiểm, vì nằm ngay trong tổ chức của
ta, phá ta từ bên trong, làm băng hoại khối đoàn kết “muôn người như một” của chúng ta. Cũng theo Chủ tịch Hồ Chí
Minh, đó là kẻ địch ở trong lòng, đáng sợ hơn giặc ngoại xâm và khó nhìn thấy hình dạng cụ thể. Vì nguy hiểm như
vậy, vì những kẻ tham ô, tham nhũng, tệ quan liêu thực sự là những kẻ đã “xâm phạm đến lợi ích của nhân dân”, nên
từ tháng 3-1952, giữa bộn bề công việc của cuộc kháng chiến chống Pháp, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh sự
nguy hiểm, cách phòng chữa nó trong bài nói chuyện Thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí, chống bệnh quan
liêu.
Không chỉ cảnh báo, nêu rõ những biểu hiện xấu của những căn bệnh dịch dễ lây lan này, Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng
chỉ ra những biện pháp để chống lại chúng. Theo Người, trước hết và quan trọng nhất là phải chống chủ nghĩa cá
nhân, phải đoàn kết, phải nghiêm túc thực hiện tự phê bình và phê bình, phải thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân
chủ và quan trọng hơn cả là mỗi người cán bộ đảng viên nhất định phải đặt lợi ích của Đảng, của Tổ quốc và nhân
dân lên trên hết, trước hết. Do vậy, mà phải rèn luyện đạo đức cách mạng, phải quét sạch chủ nghĩa cá nhân, phát huy
quyền làm chủ tập thể của nhân dân, dựa vào nhân dân để cùng nhân dân thiết thực đấu tranh chống tham ô, tham
nhũng và tệ quan liêu.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng quan điểm của Người về việc đấu tranh chống tham ô, tham nhũng và tệ quan liêu,
những căn bệnh làm suy yếu sức mạnh nội sinh của một đảng cầm quyền vẫn đang được tiếp tục thực hiện. Trong bối
cảnh hiện tại, khi những nguy cơ thoái hóa biến chất trong một bộ phận cán bộ đảng viên đang làm xói mòn lòng tin
của quần chúng nhân dân với Đảng cầm quyền thì những chỉ dẫn mà Người nêu ra, biện pháp mà Người chỉ rõ, tấm
gương đạo đức cách mạng mà Người luôn gương mẫu thực hiện vẫn luôn có ý nghĩa lịch sử và giá trị hiện thực sâu
sắc.
Để xây dựng và chỉnh đốn đảng thành công, để cuộc vận động Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
thu được kết quả thiết thực, đặc biệt là để cho mỗi cán bộ đảng viên xứng đáng là người lãnh đạo, người đầy tớ thật
trung thành của nhân dân như mong ước của Chủ tịch Hồ Chí Minh ngày nào, thì nhất định và phải kiên trì thực hiện,

đức, tài năng ra khỏi bộ máy của Đảng và Nhà nước. là một đòi hỏi khách quan. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ,
đảng viên là đòi hỏi không chỉ trước mắt, mà là vấn đề lâu dài có ý nghĩa chiến lược trong công tác cán bộ của Đảng.
Có thể khẳng định tình trạng bất bình dẳng và tệ tham nhũng là hiểm hoạ lớn nhất của sự nghiệp cách mạng.
Chúng ta nhớ lại ngay từ những ngày đầu của chính quyền cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã coi bệnh quan liêu là
mối lo ngại lớn nhất về chính trị. Người sớm chỉ rõ: Tham ô, lãng phí và bệnh quan liêu là kẻ thù của nhân dân, là thứ
giặc nằm ngay trong bộ máy nhà nước, nếu không kiên quyết nhổ sạch những cỏ dại quan liêu ra khỏi mảnh đất của
chủ nghĩa xã hội thì nó sẽ giết chết chủ nghĩa xã hội. Do vậy Người đặt vấn đề chống bệnh quan liêu phải tiến hành
toàn diện, thường xuyên với nhiều biện pháp. Phải đi từ chống thói quan liêu trong tác phong và phương pháp công
tác hàng ngày của cán bộ, viên chức nhà nước, đến chống chủ nghĩa quan liêu, chế độ quan liêu trong hệ thống tổ
chức bộ máy nhà nước, cơ chế, chính sách. Đặc biệt chú trọng đẩy mạnh thực hành dân chủ, tăng cường pháp luật, kỷ
luật, kỷ cương xã hội, xử lý nghiêm khắc những tiêu cực do tệ quan liêu gây ra. Trong chế độ dân chủ xã hội chủ
nghĩa, quyền làm chủ của nhân dân không phải là những khẩu hiệu mang tính hình thức, đó là bản chất của chế độ xã
hội. Để xây dựng, phát triển nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ngày càng hoàn thiện, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ phải
kiên quyết chống chủ nghĩa quan liêu, độc đoán, chuyên quyền, bất cứ mọi biểu hiện nảo của bệnh quan liêu dù nhỏ
hay lớn đều bị pháp luật trừng trị nghiêm khắc. Đấu tranh chống quan liêu không chỉ bằng phê phán, bằng dư luận,
mà còn phải trừng trị bằng pháp luật.Thực tiễn đã chỉ ra rằng tham nhũng là yếu tố nguy hiểm nhất đối với tiến trình
đổi mới. Dũng cảm và kiên quyết chống tham nhũng là phẩm chất, đạo đức của người cán bộ đảng viên. Mọi thành
công trong việc đấu tranh chống quan liêu, thực hành dân chủ phụ thuộc vào việc phát huy cao độ sức mạnh và quyền
làm chủ của nhân dân. Đảng và Nhà nước luôn luôn đặt lợi ích của nhân dân lên trên hết, liên hệ chặt chẽ với quần
chúng thực hiện đầy đủ phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”.
Đảng thống nhất lãnh đạo công tác cán bộ và quản lý đội ngũ cán bộ của hệ thống chính trị. Tăng cường trách nhiệm
của đảng viên là thủ trưởng cơ quan nhà nước. Người đứng đầu cơ quan nhà nước phải chịu trách nhiệm trước tình
hình vi phạm pháp luật, chính sách, tình trạng tiêu cực, mất đoàn kết xẩy ra ở cơ quan đơn vị mình. Kiên quyết loại
bỏ tình trạng lâu nay thành tích thường thuộc về những cá nhân cụ thể, còn những sai lầm khuyết điểm, nội bộ mất
đoần kết thuộc về tập thể lãnh đạo, không ai chịu trách nhiệm. Thực tế này đã tồn tại ở nhiều cấp, nhiều ngành. Đó
chính là nguyên nhân dẫn đến tình trạng vô trách nhiệm trước những nhiệm vụ được giao. Không phân định rõ trách
nhiệm cá nhân, khen, chê đúng mức, nên không khuyến khích được nhân tố tích cực, đồng thời phê phán những biểu
hiên của thói hư, tật xấu kịp thời, làm cho Đảng, Nhà nước thực sự trong sạch vững mạnh. Những tồn tại nêu trên vừa
có phần trách nhiệm trong quá trình tổ chức thực hiện, trong việc thanh tra, kiểm tra của Đảng và Nhà nước. Chủ tịch
Hồ Chí Minh chỉ rõ chín phần mười khuyết điểm là do thiếu kiểm tra. Kiểm tra để phát hiện và kiên quyết sử lý

nước. Bác Hồ viết : “Tham ô là hành động xấu xa nhất của con người” là “xâm phạm đến lợi ích chung của nhân
dân, tức là kẻ địch của nhân dân . Trong bài nói chuyện năm 1952 về “Thực hành tiết kiệm, chống tham ô, lãng phí,
chống bệnh quan liêu”, Bác Hồ giải thích : Đứng về phía cán bộ mà nói, ăn cắp của công làm của tư. Đục khoét của
nhân dân. Ăn bớt của bộ đội. Tiêu ít mà khai nhiều, lợi dụng của chung của chính phủ để làm quỹ riêng cho địa
phương mình, đơn vị mình cũng là tham ô. Đứng về phía nhân dân mà nói, tham ô là: “ ăn cắp của công, khai gian,
lậu thuế”, “tham ô, lãng phí và bệnh quan liêu là kẻ thù của nhân dân, của bộ đội và của chính phủ”. Chống loại kẻ
địch này khó khăn, phức tạp hơn ngay cả so với đánh giặc ngoại xâm. Điều này phải được xem là một đặc thù, chi
phối toàn bộ cuộc đấu tranh chống tham nhũng. Bác Hồ đã chỉ rõ : “Tham ô, lãng phí, quan liêu là một thứ giặc ở
trong lòng”. Tác hại do tham nhũng gây ra cực kỳ to lớn về mọi mặt. Nó không những làm thiệt hại về kinh tế mà
còn làm xói mòn lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, với chế độ ; làm rối loạn kỷ cương pháp luật, hư
hỏng cán bộ... Trong khi “chiến sỹ thì hy sinh xương máu, đồng bào thì hy sinh mồ hôi nước mắt để đóng góp, mà
những kẻ tham ô, lãng phí và quan liêu thì phá hoại tinh thần, phí phạm sức lực, tiêu hao của cải của chính phủ và
của nhân dân. Tội lỗi ấy cũng nặng như tội Việt gian mật thám”. Về phương diện này, tệ tham nhũng đang là đồng
minh của chiến lược "diễn biến hoà bình" của các thế lực thù địch đối với nước ta hiện nay. Những tư tưởng về
chống tham ô, lãng phí của Bác Hồ được nêu ra cách đây đã hơn 50 năm. Liên hệ với tình hình thực tế tham nhũng
đang diễn ra ở nước ta hiện nay, chúng ta thấy, những lời dạy của Người là hết sức sáng suốt, mang tầm chiến lược
và có giá trị thực tiễn vô cùng sâu sắc. Tình hình tham nhũng ở nước ta hiện nay đang diễn ra ở cả chiều rộng lẫn
chiều sâu và sức công phá của nó không phải chỉ dừng lại ở lĩnh vực kinh tế mà cả chính trị, xã hội và là nguy cơ lớn
nhất đe doạ mọi thành quả cách mạng của chúng ta. Để làm theo tư tưởng của Bác Hồ trong đấu tranh ngăn chặn và
đẩy lùi nguy cơ quan liêu, tham nhũng, lãng phí, đồng thời tiếp tục quán triệt và thực hiện có hiệu quả Nghị quyết
Hội nghị lần thứ ba Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa X Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác
phòng, chống tham nhũng, chúng ta cần phải tập trung giải quyềt những vấn đề cơ bản sau: Thường xuyên tự giác tu
dưỡng, rèn luyện, phê bình và tự phê bình trong đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý là nhiệm vụ rất quan trọng để
chống quan liêu, tham nhũng. Muốn cuộc đấu tranh chống quan liêu, tham ô, lãng phí có kết quả thì một vấn đề rất
quan trọng là đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý phải luôn luôn rèn luyện phẩm chất,"nêu cao đạo đức cách mạng,
quét sạch chủ nghĩa cá nhân". Vì “cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, “công việc thành công hay thất bại đều do
cán bộ tốt hay kém”. Có cán bộ lãnh đạo, quản lý giỏi, đạo đức tốt thì “việc gì cũng xong”. Ngay từ khi cách mạng
Việt Nam còn trứng nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã quan tâm mở các lớp huấn luyện cán bộ. Theo Người cán bộ tốt
là hội đủ cả hai yếu tố đức và tài. , “cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì nước cạn. Cây
phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì tài giỏi đến mấy