Header Page 1 of 258.

TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC MẦM NON

TRẦN THỊ NGÂN

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GÓC TÍCH
HỢP HÌNH THÀNH BIỂU TƢỢNG
TOÁN CHO TRẺ MẪU GIÁO NHỠ

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
Chuyên ngành: Giáo dục mầm non

HÀ NỘI, 2016

Footer Page 1 of 258.


Header Page 2 of 258.

TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA GIÁO DỤC MẦM NON

TRẦN THỊ NGÂN

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GÓC TÍCH
HỢP HÌNH THÀNH BIỂU TƢỢNG
TOÁN CHO TRẺ MẪU GIÁO NHỠ

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP


Header Page 4 of 258.

LỜI CAM ĐOAN

Em xin cam đoan khóa luận là kết quả của riêng em có sự hướng dẫn và
giúp đỡ của Thạc sĩ Lê Thu Phương và tham khảo qua các tài liệu có liên quan.
Em xin cam đoan kết quả nghiên cứu của mình không trùng với kết quả
của các tác giả khác.

Xuân Hòa, ngày 24 tháng 04 năm 2016
Sinh viên thực hiện

Trần Thị Ngân

Footer Page 4 of 258.


Header Page 5 of 258.

MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU

1. Lí do chọn đề tài ............................................................................................................ 1
3. Đối tượng nghiên cứu ................................................................................................... 3
4. Khách thể nghiên cứu ................................................................................................... 3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ................................................................................................... 3
6. Phạm vi nghiên cứu ...................................................................................................... 3
7. Phương pháp nghiên cứu ............................................................................................. 3
8. Cấu trúc nội dung .......................................................................................................... 3

1.1.6.3. Tích hợp hình thành biểu tượng toán cho trẻ mẫu giáo nhỡ trong
hoạt động góc ............................................................................................................. 14
1.2. Cơ sở thực tiễn của việc tổ chức hoạt động góc tích hợp hình thành biểu
tượng toán cho trẻ mẫu giáo nhỡ.................................................................................. 16
1.2.1. Thực trạng của việc tổ chức hoạt động góc tích hợp hình thành biểu
tượng toán cho trẻ mẫu giáo nhỡ .............................................................................. 16
1.2.2. Nguyên nhân ...................................................................................................... 17
Kết luận chương 1 ................................................................................................................. 18
Chƣơng 2: TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GÓC TÍCH HỢP ĐỂ HÌNH THÀNH CÁC BIỂU
TƢỢNG TOÁN CHO TRẺ MẪU GIÁO NHỠ ................................................................... 19

2.1. Thiết kế hoạt động góc ........................................................................................... 19
2.2. Sử dụng....................................................................................................................... 23
2.3. Cách thức tổ chức .................................................................................................... 25
2.3.1. Hình thức tổ chức ............................................................................................. 25
2.3.2. Vai trò của giáo viên ........................................................................................ 26
2.3.3. Tổ chức hoạt động ............................................................................................ 27
2.3.4. Chú ý .................................................................................................................... 29
2.4. Một số giáo án tổ chức hoạt động góc tích hợp hình thành biểu tượng toán
cho trẻ mẫu giáo nhỡ ....................................................................................................... 30
2.4.1. Giáo án 1: Chủ đề Thế giới thực vật ............................................................ 30
2.4.2. Giáo án 2: Chủ đề Giao thông ....................................................................... 37
2.4.3. Giáo án 3: Chủ đề Nước và các hiện tượng tự nhiên ............................... 42
KẾT LUẬN ............................................................................................................................. 51
TÀI LIỆU THAM KHẢO...................................................................................................... 53

Footer Page 6 of 258.


Header Page 7 of 258.



Header Page 8 of 258.

theo, phục vụ cho việc học tập các môn học khác và giải quyết những vấn đề
trong đời sống.
Chương trình chăm sóc giáo dục mầm non được thiết kế theo các chủ đề,
chủ điểm gần gũi quen thuộc đối với cuộc sống của trẻ với các hình thức hoạt
động phong phú, trong đó hoạt động góc là hoạt động chủ đạo bởi trẻ được tự do
tìm tòi, khám phá. Qua hoạt động góc trẻ phát hiện nhiều điều mới lạ trong cuộc
sống. Các kiến thức, kỹ năng của trẻ được củng cố, bổ sung tạo cho trẻ tự bộc lộ
khả năng của mình. Dưới sự chỉ đạo, kích thích của người lớn trẻ chỉ phát triển
tốt khi tự mình hoạt động, tự mình tìm hiểu, khám phá môi trường xung quanh,
thiết lập các mối quan hệ ngày càng đa dạng.Việc hình thành các biểu tượng
toán với trẻ rất khó và khô khan nên ở hoạt động góc trẻ được tự phát hiện các
đặc tính và các mối quan hệ toán học. Nhờ đó trẻ tiếp thu các biểu tượng toán dễ
dàng hơn, có thêm hiểu biết về các biểu tượng toán sơ đẳng đồng thời trẻ được
hoạt động và tiếp thu kiến thức đa dạng qua trò chơi sinh động, hấp dẫn.
Nhu cầu khám phá thế giới xung quanh của trẻ mầm non rất lớn, cùng với
khôi lượng tri thức trong xã hội ngày càng tăng cao thì việc tích hợp nhiều nội
dung trong các hoạt động trong ngày của trẻ là vô cùng cần thiết. Tuy nhiên,
hiện nay hoạt động tích hợp trong chương trình giáo dục mầm non chưa được áp
dụng rộng rãi. Những biểu tượng toán thường khô khan cứng nhắc giáo viên cần
tích hợp hình thành biểu tượng toán tức là lồng ghép, đan cài học tập mọi lúc,
mọi nơi, trong tất cả các hoạt động hàng ngày. Chính vì vậy mà tôi đã chọn
nghiên cứu đề tài: “Tổ chức hoạt động góc tích hợp hình thành biểu tượng
toán cho trẻ mẫu giáo nhỡ”.
2. Mục đích nghiên cứu
Tổ chức một số hoạt động góc tích hợp hình thành biểu tượng toán cho trẻ
mẫu giáo nhỡ.

toán cho trẻ mẫu giáo nhỡ
Kết luận
3
Footer Page 9 of 258.


Header Page 10 of 258.

CHƢƠNG 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1.1. Cơ sở lí luận
1.1.1. Đặc điểm sinh lý của trẻ mẫu giáo nhỡ
Đặc điểm chủ yếu của thời kỳ này:
- Tốc độ tăng về chiều cao từ 5cm đến 8cm/năm;
- Cân nặng tăng từ 1 – 1,5kg/năm;
- Thể chất, trí tuệ, tính khéo léo phát triển hơn nên trẻ hiếu động;
- Hệ tiêu hóa ngày càng hoàn thiện; hệ thần kinh ngày càng phát triển, trẻ
có thể tiến hành hoạt động trong khoảng thời gian lâu hơn; hệ cơ xương hoàn
thiện dần, trẻ thực hiện được các hoạt động đòi hỏi sự phối hợp khéo léo của tay,
thân, chân;
- Sức khỏe của trẻ phát triển tốt, đây là yếu tố quan trọng để trẻ thực hiện
tốt hoạt động nhận thức.
1.1.2. Đặc điểm tâm lý của trẻ mẫu giáo nhỡ
- Trong hoạt động vui chơi trẻ mẫu giáo nhỡ thể hiện rõ rệt tính tự lực, tự
do và chủ động. Tính tự lực, tự do của trẻ thể hiện trong việc trẻ biết lựa chọn
chủ đề và nội dung chơi, phản ánh hiện thực mà mình quan tâm; trong việc trẻ
biết lựa chọn các bạn chơi “tâm đầu ý hợp” với mình để chơi vui và thoải mái
hơn; trong việc tự do tham gia vào trò chơi nào mà mình thích và tự do rút ra
khỏi những trò chơi mà mình đã chán.
- Trẻ mẫu giáo nhỡ biết thiết lập mối quan hệ rộng rãi và phong phú với

được yêu thương của trẻ lớn. Nhưng điều đáng lưu ý hơn là sự bộc lộ tình cảm
của chúng rất mạnh mẽ đối với những người xung quanh. Trẻ mẫu giáo nhỡ
chưa có tình bạn ổn định như ở lứa tuổi lớn hơn, trẻ thường kết bạn tuỳ theo
hoàn cảnh cụ thể. Sự phát triển tình cảm còn được biểu hiện ở nhiều mặt trong
đời sống tinh thần của trẻ. Các loại tình cảm bậc cao như tình cảm trí tuệ, tình
cảm đạo đức, tình cảm thẩm mỹ đều ở vào một thời điểm phát triển thuận lợi
5
Footer Page 11 of 258.


Header Page 12 of 258.

nhất, đặc biệt là tình cảm thẩm mỹ. Trẻ mẫu giáo nhỡ khá nhạy bén với những
cái đẹp trong thế giới xung quanh. Có thể nói đây là thời phát cảm của những
xúc cảm thẩm mỹ. Sự phát triển mạnh những xúc cảm thẩm mỹ kết hợp với trí
nhớ máy móc vốn có ở trẻ, khiến cho ở lứa tuổi này trẻ rất nhạy cảm với những
tác phẩm văn học nghệ thuật. Đặc biệt trẻ 4 – 5 tuổi tiếp nhận và thuộc rất dễ
dàng, nhanh chóng thuộc những bài thơ, bài hát có vần điệu rõ, giai điệu hay và
hình tượng đẹp.
- Giai đoạn tuổi mẫu giáo nhỡ, nhu cầu muốn tự khẳng định, muốn được
sống và làm việc giống như người lớn, muốn nhận thức sự vật và hiện tượng
xung quanh đều được phát triển mạnh mẽ. Việc thể hiện thái độ của trẻ đối với
người khác có một ý nghĩa hết sức quan trọng trong sự phát triển các động cơ
hành vi. Những động cơ này gắn liền với việc lĩnh hội có ý thức những chuẩn
mực về những quy tắc đạo đức, hành vi trong xã hội. Trong động cơ hành vi
của trẻ mẫu giáo nhỡ còn có thêm yếu tố thi đua giữa mình với các bạn, giữa tổ
mình với các tổ khác. Ở lứa tuổi này trẻ đã bắt đầu hình thành quan hệ phụ
thuộc theo thứ bậc của các động cơ, được gọi là hệ thống thứ bậc các động cơ.
Đó là một cấu tạo tâm lý mới trong sự phát triển nhân cách của trẻ mẫu giáo.
1.1.3. Đặc điểm nhận thức

Biểu tượng về hình dạng vật thể và các hình học của trẻ mẫu giáo nhỡ
chính xác và phong phú hơn. Các biện pháp khảo sát hình dạng của trẻ ngày
càng được hoàn thiện, có thể nhận biết các hình hình học theo mẫu và tên gọi.
Trẻ biết sử dụng hình học như một hình chuẩn để so sánh, lựa chọn, xác định
hình dạng của mọi vật xung quanh.
Khả năng nhận biết các hình học và các vật thể bằng các giác quan phát
triển hơn. Trẻ đã chủ động cầm các ngón tay để cầm nắm, khảo sát hình, sự hoạt
động của mắt đã bắt đầu tập trung quan sát các dấu hiệu riêng, đặc trưng riêng
cho từng hình. Vì vậy, trẻ 4 – 5 tuổi có khả năng so sánh, phân biệt các hình học
phẳng theo đường bao của hình. Trẻ ít nhầm lẫn giữa hình tròn với hình e – lip,
hình vuông với hình chữ nhật

7
Footer Page 13 of 258.


Header Page 14 of 258.

Trẻ 4 – 5 tuổi có khả năng nhận biết được hình dạng của một số hình
khối thông dụng: khối cầu, khối trụ, khối chữ nhật, khối vuông.
1.1.3.4. Biểu tượng không gian
Trẻ mẫu giáo nhỡ có khả năng xác định được vị trí các vật so với bản thân
trẻ, xác định và diễn đạt bằng lời được vị trí các vật trong không gian so với trẻ
về các phía: trước – sau; trên – dưới; phải – trái. Trẻ hiểu được phía trên, phía
dưới của mình cũng là phía trên, phía dưới của bạn.
Từ quan niệm không gian là các phần rời rạc, trẻ đã bắt đầu thấy được
mối quan hệ giữa các phần trong không gian và mối quan hệ giữa các các đối
tượng trong không gian so với nhau. Vì vậy, phần không gian mà trẻ xác định
là phía phải, phía trái được mở rộng dần.
1.1.3.5. Biểu tượng thời gian

chúng.
- Dạy trẻ so sánh độ lớn và từng chiều đo kích thước của hai vật bằng
các biện pháp so sánh: xếp chồng, xếp cạnh và biết diễn đạt mỗi quan hệ kích
thước giữa hai vật bằng lời nói: to hơn – nhỏ hơn, có độ lớn bằng nhau; dài hơn
– ngắn hơn, dài bằng nhau; rộng hơn – hẹp hơn, rộng bằng nhau; cao hơn – thấp
hơn, cao bằng nhau.
- Dạy trẻ so sánh độ lớn, chiều dài, chiều rộng và chiều cao của ba
đối tượng, dạy trẻ sắp xếp các vật theo trình tự kích thước tăng dần hoặc giảm
dần.
1.1.4.3. Nội dung hình thành biểu tượng hình dạng cho trẻ mẫu giáo nhỡ
Nội dung hình thành biểu tượng hình dạng cho trẻ mẫu giáo nhỡ bao gồm:
- Mở rộng và làm phong phú hơn biểu tượng về các hình hình học
phẳng như: hình tròn, hình vuông, hình tam giác và hình chữ nhật.
- Dạy trẻ biện pháp khảo sát các hình hình học phẳng nhằm giúp trẻ
nắm được những dấu hiệu đặc trưng của các hình như: cấu tạo đường bao quanh
hình, số lượng các cạnh và độ dài của các cạnh...
9
Footer Page 15 of 258.


Header Page 16 of 258.

- Dạy trẻ phân biệt hình tròn, hình vuông, hình chữ nhật và hình tam
giác nhằm giúp trẻ thấy được sự giống và khác nhau giữa chúng.
- Dạy trẻ nhận biết và nắm được tên gọi của các hình khối như: khối
cầu, khối vuông, khối trụ và khối chữ nhật.
- Luyện tập xác định hình dạng của những vật xung quanh trẻ trên cơ
sở so sánh hình dạng của chúng với các hình hình học đã biết. Dạy trẻ phản ánh
mối quan hệ kích thước giữa chúng bằng lời nói: nhỏ nhất – to hơn – to nhất, dài
nhất – ngắn hơn – ngắn nhất…

mắt trẻ em. Giáo dục mầm non thực hiện theo nguyên tắc “Phát triển đồng tâm”,
hoạt động góc cũng vậy. Ở các lứa tuổi, hoạt động góc đều hướng về các chủ đề,
chủ điểm song sự hoàn thiện của các kỹ năng, mức độ kiến thức được nâng cao
dần.
Khi tổ chức hoạt động góc cần đảm bảo tính tích cực hoạt động của trẻ,
làm giàu và củng cố kiến thức cho trẻ về môi trường xung quanh, biểu tượng
toán học và giáo dục tình cảm cho trẻ.
Họat động góc bao gồm các góc: góc phân vai, góc nghệ thuật, góc học
tập, góc xây dựng, góc thư viện…Tùy theo điều kiện lớp học (trang thiết bị, diện
tích lớp học và đồ dùng, đồ chơi, số lượng trẻ trong lớp, kinh nghiệm của trẻ…)
giáo viên có thể bố trí ba, bốn góc cố định. Các góc chơi khác có thể bố trí các
giá sát tường, linh hoạt và triển khai thành các góc khi cần thiết sao cho các góc
được luân phiên xây dựng để giúp trẻ được phát triển đầy đủ, phù hợp với từng
chủ điểm. Mỗi góc chơi giúp trẻ phát triển kỹ năng, tri thức nhất định song các
góc chơi đều mang ý nghĩa giáo dục và mang tính phát triển. Tại góc chơi trẻ
được tham gia vào nhiều hoạt động khác nhau, phát triển các năng lực quan sát,
phân tích, phân loại, so sánh, khái quát hóa, suy luận, phán đoán… phát triển
tình cảm xã hội, phát triển cảm xúc, tình cảm thẩm mỹ.
1.1.5.2. Tiến trình tổ chức hoạt động góc
* Hoạt động góc cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non được tiến hành theo
3 bước:
11
Footer Page 17 of 258.


Header Page 18 of 258.

Bước 1: Thỏa thuận trước khi chơi
Giáo viên chỉ đề xuất, gợi ý chủ đề chơi để trẻ tự tiến hành thỏa thuận góc
chơi và vai chơi. Cô gợi ý để trẻ kết hợp được mối quan hệ giữa các vai chơi,

nghiên cứu, giảng dạy, học tập của cùng một lĩnh vực hoặc vài lĩnh vực khác
nhau trong cùng một kế hoạch dạy học”.
Dạy học tích hợp là định hướng dạy học giúp cho học sinh phát triển khả
năng huy động tổng hợp kiến thức, kỹ năng… thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau
để giải quyết có hiệu quả các vấn đề trong học tập và trong cuộc sống được thực
hiện ngay trong qua trình lĩnh hội tri thức và rèn luyện kỹ năng, phát triển được
những năng lực cần thiết, nhất là năng lực giải quyết vấn đề.
1.1.6.2. Quan điểm dạy học tích hợp trong giáo dục mầm non
Xu hướng tiếp cận tích hợp trong giáo dục mầm non xuất phát từ nhận
thức thế giới tự nhiên – xã hội, con người. Vì thế, phải cung cấp cho trẻ những
kiến thức kinh nghiệm sống một cách tổng thể nhằm hình thành ở trẻ những
phẩm chất năng lực chung chứ không phải là những kiến thức kĩ năng đơn lẻ.
Trong quá trình hợp tác hoạt động, cô và trẻ cùng tham gia khám phá, cùng học,
cùng trao đổi, cùng thảo luận, cùng học cách giải quyết các vấn đề và cùng đi
đến những kết luận cụ thể.
Quan điểm tích hợp xuất phát từ cách nhìn nhận thế giới tự nhiên, xã hội
và con người như một tổng thể thống nhất, nó đối lập với cách nhìn chia cắt,
rạch ròi các sự vật và hiện tượng. Tích hợp không chỉ là đặt cạnh nhau, liên kết
với nhau mà là sự xâm nhập, đan xen, đan cài, lồng ghép các đối tượng hay các
bộ phận của một đối tượng vào nhau, tạo thành một chỉnh thể. Trong đó không
những giá trị của từng bộ phận được bảo tồn và phát triển, mà đặc biệt là ý nghĩa
thực tiễn của toàn bộ chỉnh thể được nhân lên.
Quan điểm tích hợp trong giáo dục mầm non cần được hiểu và thể hiện
trong quá trình chăm sóc – giáo dục. Xây dựng chương trình giáo dục mầm
non không xuất phát từ logic phân chia các bộ môn khoa học như ở phổ thông
mà phải xuất phát từ yêu cầu hình thành những năng lực chung nhằm hướng tới
13
Footer Page 19 of 258.





Header Page 21 of 258.

- Góc phân vai: Khi chơi trò chơi nấu ăn, việc sắp bát đĩa giúp trẻ biết
xếp tương 1 : 1. Ngoài ra giáo viên còn hình thành cho trẻ kĩ năng đếm: đếm số
bạn, đếm số bàn ghế…
- Góc thiên nhiên: Trẻ biết đếm số cây, biết ghép số theo sự phát triển
của cây.
- Góc thư viện: Trẻ biết đếm số con vật, hoa quả… trong tranh, ảnh.
* Về kích thước và đo lường
- Góc xây dựng: Biết được ngôi nhà to, ngôi nhà nhỏ; biết được xe to,
xe nhỏ.
- Góc phân vai: Trẻ biết khăn to trải bàn to, khăn nhỏ trải bàn nhỏ,
biết vung nhỏ úp nồi nhỏ, vung to úp nồi to; trẻ biết búp bê nhỏ - búp bê to.
- Góc thiên nhiên: Trẻ biết cây cao, cây thấp; trẻ biết quả to, quả nhỏ.
* Về hình dạng
- Góc xây dựng: Trẻ biết lắp ghép nhà từ hình khối; biết các bộ phận
của ô tô có dạng hình gì.
- Góc phân vai: Biết được đĩa hình tròn, mặt bàn hình chữ nhật, bánh
trưng có dạng khối vuông, bánh dày có dạng khối tròn (trò chơi nấu ăn)
* Về định hướng trong không gian
- Trẻ biết sắp xếp vị trí của các đồ dùng, đồ chơi trong các góc.
- Góc nghệ thuật: Xác định được tay phải, tay trái, biết tay phải để
cầm bút khi vẽ, tay trái giữ giấy.
* Định hướng thời gian
- Góc học tập: Trẻ xác định được các buổi trong ngày, ước lượng
khoảng thời gian nhanh chậm.
15
Footer Page 21 of 258.


16
Footer Page 22 of 258.


Header Page 23 of 258.

1.2.2. Nguyên nhân
Có nhiều nguyên nhân khác nhau, cả khách quan lẫn chủ quan về thực
trạng tổ chức hoạt động góc tích hợp hình thành biểu tượng toán cho trẻ mẫu
giáo nhỡ. Một trong số những nguyên nhân, đó là:
- Điều kiện cơ sở vật chất còn khó khăn:
+ Phương tiện, đồ chơi cho trẻ thiếu.
+ Phòng học chật, không có đủ không gian để tổ chức nhiều hoạt
động theo góc.

- Khó khăn của giáo viên:
+ Giáo viên thiếu kinh nghiệm trong việc tích hợp biểu tượng toán
ở các góc chơi.
+ Giáo viên chưa đầu tư nhiều công sức vào việc tổ chức hoạt động
góc cho trẻ cũng như tích hợp biểu tượng toán trong hoạt động góc.
+ Sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường chưa cao.
- Khó khăn của học sinh:
+ Trẻ mẫu giáo nhỡ còn nhỏ nên nhận thức, kinh nghiệm, vốn sống
của trẻ còn hạn chế. Do đó, trong khuôn khổ thời gian của mỗi hoạt động, chưa
có nhiều thời gian để có thể tích hợp các nội dung về biểu tượng toán cho trẻ

17
Footer Page 23 of 258.


2.1. Thiết kế hoạt động góc
Để chất lượng của hoạt động góc đạt hiệu quả, chúng ta cần tạo cho trẻ
một môi trường hoạt động góc phù hợp. Sau đây tôi xin đi vào thiết kế một số
góc cụ thể:
Các góc
hoạt động

Chuẩn bị

Mục tiêu

Tiến hành

Lƣu ý

- Một số đồ - Trẻ biết dựa vào

- Trẻ chia

- Cô có

chơi: xích

những biểu tượng đã

thành các

thể cùng

đu, bàn,


xếp chồng lên nhau, ráp

nêu dự định

không

Góc xây

xốp nhiều

nối.

của nhóm

thực

dựng

kích cỡ

- Trẻ biết phối hợp các

mình, bàn bạc

hiện

khác nhau.

nhóm để hoàn thành


dùng, nguyên

- Đồ chơi

- Biết được vật liệu

vật liệu phù
hợp với nội

19
Footer Page 25 of 258.