1

L IC M

N

Trong quá trình th c hi n đ tài “Gi i pháp huy đ ng các ngu n l c
ph c v ch

ng trình xây d ng nông thôn m i trên đ a bàn huy n Qu

Võ, t nh B c Ninh” h c viên xin đ

c bày t s c m n sâu s c nh t t i t t c

các cá nhân và t p th đã t o đi u ki n giúp đ trong quá trình h c t p và
nghiên c u.
H c viên xin g i l i c m n đ i v i Bán giám hi u, Phòng qu n lý đào
t o sau

i h c, các khoa, phòng c a Tr

ng

i h c Th y L i đã t o đi u

ki n giúp đ v m i m t trong quá trình h c t p và hoàn thành lu n v n này.
H c viên xin trân tr ng c m n và tri ân sâu s c đ i v i s giúp đ r t
t n tình c a giáo viên h

ng d n PGS.TS Ngô Th Thanh Vân đã giúp h c

cs h

ng d n khoa

h c c a PGS.TS Ngô Th Thanh Vân. Các n i dung nghiên c u, k t qu
trong đ tài này là trung th c và ch a công b d
tr

i b t k hình th c nào

c đây. Nh ng s li u trong các b ng bi u ph c v cho vi c phân tích,

nh n xét, đánh giá đ

c chính tác gi thu th p t các ngu n khác nhau có

ghi rõ trong ph n tài li u tham kh o.
Ngoài ra, trong lu n v n còn s d ng m t s nh n xét, đánh giá
c ng nh s li u c a các tác gi khác, c quan t ch c khác đ u có trích
d n và chú thích ngu n g c.
N u phát hi n có b t k s gian l n nào h c viên xin hoàn toàn ch u
trách nhi m v n i dung lu n v n c a mình.
Hà N i, ngày 22 tháng 02 n m 2016
H c viên

LY LY


3


ng M - Hà N i............... 24

1.3.2. Kinh nghi m c a xã V nh Vi n, H u Giang ................................. 28
1.4. Nh ng công trình nghiên c u có liên quan ...................................... 29
K T LU N CH

NG I ........................................................................ 32

CH

NG 2. TH C TR NG HUY

CH

NG TRÌNH XÂY D NG NÔNG THÔN M I TRÊN

NG CÁC NGU N L C PH C V
A BÀN

HUY N QU VÕ GIAI O N 2013 – 2015................................................ 33
2.1.

c đi m t nhiên, kinh t xã h i huy n Qu Võ ............................ 33

2.1.1. i u ki n t nhiên ......................................................................... 33
2.1.2. i u ki n kinh t - xã h i .............................................................. 35
2.2. Tình hình tri n khai ch

ng trình xây d ng nông thôn m i trên đ a


2.3.2. K t qu huy đ ng ngu n l c ph c v xây d ng nông thôn m i ... 53
2.4. ánh giá chung v công tác huy đ ng ngu n l c xây d ng NTM t i
huy n Qu Võ .................................................................................................. 61
2.4.1. Nh ng k t qu đ t đ

c ................................................................ 61

2.4.2. Nh ng h n ch ............................................................................. 63
2.4.3. Nguyên nhân c a các t n t i, h n ch ........................................... 66
K T LU N CH
CH

NG 3.

XU T M T S

L C PH C V
TRÊN

NG 2 ....................................................................... 69

CH

GI I PHÁP HUY

NG TRÌNH XÂY D NG NÔNG THÔN M I

A BÀN HUY N QU VÕ

3.1. M c tiêu, đ nh h

i dân nâng cao

nh n th c, phát huy vai trò ch th c ng đ ng dân c trong xây d ng nông
thôn m i........................................................................................................... 95
3.3.6. Nâng cao ch t l

ng công tác qu n lý đ s d ng hi u qu ngu n

l c ph c v xây d ng nông thôn m i .............................................................. 98
K T LU N CH

NG 3 ..................................................................... 101

K T LU N VÀ KI N NGH .............................................................. 102


6

DANH M C HÌNH V
STT
1

TÊN HÌNH V
Hình 2.1: S đ huy n Qu Võ, t nh B c Ninh

TRANG
33


7

55


8

DANH M C T
T

VI T T T

VI T T T

C MT

Y

CSXH

Chính sách xã h i

CNH- H H

Công nghi p hóa – Hi n đ i hóa

DN

Doanh nghi p

GTGT


TNDN

Thu nh p doanh nghi p

UBND

c

y ban nhân dân

VH-TT-DL

V n hóa – Th thao – Du l ch

XDCB

Xây d ng c b n


9

PH N M

U

1. Tính c p thi t c a đ tài
Nông thôn Vi t Nam là khu v c r ng l n và đông dân nh t, đa d ng v
thành ph n t c ng

i, v v n hóa, là n i b o t n, l u gi các phong t c, t p


ng sinh thái đ

c b o v , h th ng chính tr

c nâng cao,

nông thôn đ

c t ng

ng.
Vi c xây d ng nông thôn m i v a là m c tiêu, v a là yêu c u c a phát

tri n b n v ng, v a là nhi m v c p bách, v a là ch tr
l

ng có t m chi n

c đ c bi t quan tr ng trong s nghi p cách m ng mang tính nhân v n c a
ng, Nhà n

c và nhân dân Vi t Nam. Qua đó t o đ

c s đ ng thu n và

s c m nh t ng h p c a các h th ng chính tr , s đ ng tâm hi p l c c a toàn
xã h i trong tri n khai th c hi n xây d ng nông thôn m i.
Th c hi n đ



i dân; h th ng chính tr

nông thôn đ

c

ng; dân ch c s đ

đ

c gi v ng; v th c a giai c p nông dân ngày càng đ

c c ng c và t ng

c phát huy; an ninh chính tr , tr t t an toàn xã h i
c nâng cao. Nh ng

thành t u đó đã góp ph n thay đ i toàn di n b m t nông thôn, t o c s v ng
ch c nâng cao đ i s ng v t ch t, tinh th n c a nhân dân.
T nh B c Ninh đ

c bi t đ n là t nh có t c đ phát tri n công nghi p –

d ch v t ng nhanh và m nh n m trong t p đ u c n

c. V i m c tiêu phát

tri n cân đ i hài hòa gi a công nghi p - d ch v - nông nghi p, nâng cao đ i
s ng nhân dân, huy n Qu Võ đ


cđ u

t xây d ng nên còn có tâm lý trông ch , l i.
Vì v y, h c viên l a ch n đ tài “Gi i pháp huy đ ng các ngu n l c
ph c v ch

ng trình xây d ng nông thôn m i trên đ a bàn huy n Qu Võ,


11

t nh B c Ninh" làm đ tài lu n v n th c s là có tính c p thi t và ý ngh a khoa
h c th c ti n cho mình đ nghiên c u.
2. M c tiêu nghiên c u
- Phân tích, đánh giá th c tr ng huy đ ng các ngu n l c; các gi i pháp
đã tri n khai đ huy đ ng các ngu n l c cho nông thôn c a huy n Qu Võ
th i gian qua, rút ra nh ng k t qu , h n ch , tìm các nguyên nhân.
- Xây d ng ph

ng h

ng và đ xu t h th ng các gi i pháp t ng c

ng

h n n a ngu n l c cho nông thôn đáp ng yêu c u c a công nghi p hóa, hi n
đ i hóa trong giai đo n m i.
3. Ph


ng và ph m vi nghiên c u

a.

it

ng nghiên c u

Lu n v n t p trung nghiên c u là các ho t đ ng huy đ ng các ngu n l c
cho phát tri n nông thôn huy n Qu Võ; các nhân t
pháp nh m t ng c

ng hi u qu và ch t l

nh h

ng và nh ng gi i

ng c a công tác này.

b. Ph m vi nghiên c u
- Ph m vi nghiên c u v n i dung và không gian: Nghiên c u gi i pháp
t ng c

ng huy đ ng các ngu n l c ph c v Ch

ng trình xây d ng nông

thôn m i trên đ a bàn huy n Qu Võ.
- Ph m vi v th i gian: Lu n v n s thu th p các s li u trong th i gian t


c
c bao g m:

- H th ng hóa các v n đ lý lu n và th c ti n v vi c th c hi n ch

ng

trình xây d ng nông thôn m i, huy đ ng các ngu n l c ph c v xây d ng
nông thôn m i.
- ánh giá th c tr ng huy đ ng các ngu n l c và xác đ nh các y u t ch
y u nh h

ng đ n huy đ ng các ngu n l c ph c v Ch

ng trình xây d ng

nông thôn m i trên đ a bàn huy n Qu Võ, t nh B c Ninh.
-

a ra các gi i pháp huy đ ng các ngu n l c ph c v Ch

ng trình xây

d ng nông thôn m i c a huy n Qu Võ trong th i gian t i.
7. N i dung c a lu n v n
Ngoài ph n m đ u, k t lu n và ki n ngh , Lu n v n đ
trúc 3 ch
Ch



CH
C

S

NG 1

LÝ LU N VÀ TH C TI N V HUY

NG NGU N L C

XÂY D NG NÔNG THÔN M I
1.1. C s lý lu n
1.1.1. Khái ni m v nông thôn, nông thôn m i và tiêu chí xây d ng NTM
1.1.1.1. Nông thôn
Nông thôn đ

c coi nh là khu v c đ a lý n i đó sinh k c ng đ ng g n

bó, có quan h tr c ti p đ n khai thác, s d ng, b o v môi tr

ng và tài

nguyên thiên nhiên cho ho t đ ng s n xu t nông nghi p.
Khi khái ni m v nông thôn ng
nh ch tiêu m t đ dân s , s l

i ta th



đ i theo th i gian và theo ti n trình phát tri n kinh t - xã h i c a các qu c gia
trên th gi i. Trong đi u ki n hi n nay

Vi t Nam chúng ta có th hi u:


2

"Nông thôn là ph n lãnh th không thu c n i thành, n i th các thành
ph , th xã, th tr n đ

c qu n lý b i c p hành chính c s là y ban nhân dân

xã" - “Theo Thông t s 54/2009/TT-BNNPTNT ngày 21-8-2009 c a B
Nông nghi p và Phát tri n nông thôn”.
1.1.1.2. Nông thôn m i
Mô hình nông thôn m i là t ng th nh ng đ c đi m, c u trúc t o thành
m t ki u t ch c nông thôn theo tiêu chí m i, đáp ng yêu c u m i đ t ra cho
nông thôn trong đi u ki n hi n nay, là ki u nông thôn đ
v i mô hình nông thôn c

c xây d ng m i so

tính tiên ti n v m i m t

Ngày 04 tháng 6 n m 2010 Th T
s 800/Qđ-TTg v phê duy t Ch

ng Chính ph ban hành Quy t đ nh

ng xã h i ch ngh a”.

Nh v y, nông thôn m i là “nông thôn có k t c u h t ng kinh t - xã h i
hi n đ i, c c u kinh t và các hình th c t ch c s n xu t h p lý, xã h i dân
ch , n đ nh, giàu b n s c v n hóa dân t c,đ i s ng v t ch t, tinh th n đ
nâng cao, môi tr

ng sinh thái đ

c b o v , an ninh tr t t đ

c

c gi v ng”.

Xây d ng nông thôn m i là cu c cách m ng và cu c v n đ ng l n đ
c ng đ ng dân c

nông thôn đ ng lòng xây d ng thôn, xã, gia đình c a

mình khang trang, s ch đ p; phát tri n s n xu t toàn di n (nông nghi p, công
nghi p, d ch v ); có n p s ng v n hoá, môi tr

ng và an ninh nông thôn đ

c


3


- Quy ho ch s d ng đ t và h t ng
thi t y u cho phát tri n s n xu t nông
nghi p, hàng hóa, công nghi p, ti u
th công nghi p, d ch v ;
- Quy ho ch phát tri n h t ng kinh t ,
xã h i - môi tr ng theo chu n m i
- Quy ho ch phát tri n các khu dân c
m i và ch nh trang các khu dân c
hi n có theo h ng v n minh, b o t n
đ c b n s c v n hóa t t đ p.

Ch tiêu chung

t

Nhóm 2: H t ng kinh t xã h i
TT
2

Tên tiêu chí

N i dung tiêu chí

Ch tiêu chung

Giao thông

- T l km đ ng tr c xã, liên xã đ c
nh a hóa ho c bê tông hóa đ t chu n
theo c p k thu t c a B GTVT;


B u đi n

- T l km đ ng tr c thôn, xóm đ c
c ng hóa đ t chu n theo c p k thu t
c a B GTVT

70%

- T l km đ ng ngõ, xóm s ch và
không l y l i vào mùa m a

100%

- T l km đ ng tr c chính n i đ ng
đ c c ng hóa, xe c gi i đi l i thu n
ti n

65%

- H th ng th y l i c b n đáp ng yêu
c u s n xu t và dân sinh

t

- T l km kênh m
đ c kiên c hóa

ng do xã qu n lý


Ch đ t chu n c a B Xây d ng

t

- Có đi m ph c v b u chính vi n thông
- Có Internet đ n thôn

t

- Nhà t m, d t nát
9

65%

- T l h có nhà
B Xây d ng

Không
đ t tiêu chu n c a

80%


5

Nhóm 3: Kinh t và t ch c s n xu t
N i dung tiêu chí

Ch tiêu chung


đ ng có hi u qu

Nhóm 4: V n hóa- xã h i - môi tr
TT

Tên tiêu chí


ng

-T l h đ

c s d ng n

c s ch h p

v sinh theo quy chu n Qu c gia

85%


6

- Các c s s n xu t kinh doanh đ t
tiêu chu n v môi tr ng
- Không có các ho t đ ng gây suy gi m
môi tr ng và có các ho t đ ng phát
tri n môi tr ng xanh, s ch, đ p
- Ngh a trang đ c xây d ng theo quy ho ch
- Ch t th i, n c th i đ c thu gom và
x lý theo quy đ nh

t

Nhóm 5: H th ng chính tr
TT

H th ng t ch c


t

c gi

t

1.1.2. M t s lý lu n v huy đ ng ngu n l c ph c v xây d ng NTM
1.1.2.1. Khái ni m v huy đ ng ngu n l c
Huy đ ng ngu n l c là mô t ti n trình thu hút và t p h p ti n ho c
các ngu n l c khác t các cá nhân, doanh nghi p, c quan nhà n
nhân đ o, ho c ngu n ngân sách nhà n

c, các qu

c.

Huy đ ng ngu n l c là vi c đ i m t ngu n l c đang có đ l y ti n ho c
m t ngu n l c c n thi t khác.
xây d ng nông thôn m i tr

c h t ph thu c vào ngu n l c huy


7

đ ng đ

c. Các ngu n l c đ



có h n do đó m i đ a ph
hi u qu .

có đ

trình đ qu n lý

ng m t cách h p lý. V n là ngu n l c

ng c n có nh ng ph

ng án đ s d ng m t cách

c đi u này ph thu c ch y u vào kh n ng c ng nh
các đ a ph

ng trong quá trình xây d ng nông thôn m i.

Bên c nh đó y u t tuyên truy n đ ng

i dân hi u rõ xây d ng nông thôn

m i chính là ph c v l i ích cho chính b n thân h s giúp ng
tâm đ n ch

ng trình l y đ

i dân quan



8

20%); Huy đ ng đóng góp c a c ng đ ng dân c (kho ng 10%).
Vi c quy đ nh t l huy đ ng t các ngu n v n nh trên cho th y vai trò
c a ngu n v n ngân sách nhà n

c (NSNN) trong xây d ng nông thôn m i là

r t quan tr ng, th hi n s quan tâm c a

ng và Nhà n

c trong phát tri n

nông thôn, đ c bi t là trong b i c nh kinh t - xã h i nông thôn Vi t Nam
đang có nhi u thay đ i (do quá trình th c hi n phát tri n n n kinh t th
tr

ng đ nh h

ng xã h i ch ngh a cùng v i vi c đ y m nh công nghi p hóa,

hi n đ i hóa n n kinh t nói chung và th c hi n công nghi p hóa, hi n đ i hóa
trong nông nghi p, nông thôn nói riêng).
Vai trò c a ngu n v n tín d ng trong đ u t xây d ng các công trình h
t ng kinh t - xã h i nông thôn, các d án phát tri n s n xu t
c ng đ

c chú tr ng v i t l v n đ u t đ

s n và c s h t ng làng ngh

nông thôn.

Ngu n v n th c hi n tín d ng đ u t và tín d ng xu t kh u c a Nhà
n

c khá đa d ng, bao g m ngu n v n t NSNN, ngu n v n h tr phát tri n

chính th c (ODA) và v n vay u đãi, ngu n v n huy đ ng (trái phi u đ

c

Chính ph b o lãnh, các lo i trái phi u, k phi u c a Ngân hàng phát tri n
Vi t Nam…) và v n nh n y thác (c a chính quy n đ a ph
cá nhân trong và ngoài n
ch

ng, các t ch c,

c đ cho vay các d án đ u t phát tri n, các

ng trình xu t kh u hàng hóa theo yêu c u c a c quan y thác).
V n huy đ ng v n t doanh nghi p đ

c th c hi n ch y u thông qua

hình th c h tr ti n m t ho c s n ph m c a doanh nghi p (nh xi - m ng, s t
thép, g ch, ngói... ) tham gia đ u t tr c ti p.


hi n còn nhi u khó kh n. Bên c nh đó, chính quy n đ a ph

ng không quy

đ nh b t bu c nhân dân đóng góp, ch v n đ ng b ng các hình th c thích h p
đ nhân dân t nguy n đóng góp xây d ng c s h t ng kinh t - xã h i c a
đ a ph

ng. Nhân dân trong xã bàn b c m c t nguy n đóng góp c th cho

t ng d án, đ ngh H i đ ng nhân dân xã thông qua. Nh v y, ng

i dân có

s ch đ ng trong vi c huy đ ng đóng góp ngu n l c và tham gia vào quá trình
xây d ng nông thôn m i.
- Ngu n l c v con ng
vai trò là ch th . H đ
sát và đ

c th h

i: Ng

c bi t, đ

i nông dân và c ng đ ng dân c gi

c bàn, đ



ng, v sinh công c ng…

T nguy n hi n đ t đ xây d ng các công trình h t ng kinh t - xã h i
theo quy ho ch c a xã.
th c hi n thành công ch tr

ng đó thì nông dân đóng m t vai trò

r t quan tr ng. S nghi p xây d ng nông thôn m i v i 19 tiêu chí s không
th c hi n đ
đ

c n u không có s tham gia đóng góp c a nông dân, vai trò đó

c th hi n qua nh ng n i dung sau:
M t là, nông dân là ngu n nhân l c quan tr ng trong phát tri n nông

nghi p và xây d ng nông thôn m i
Trong n n kinh t

n

c ta, nông dân luôn là l c l

ng lao đ ng ch

y u trong ngành nông nghi p, là ngu n nhân l c d i dào, quan tr ng, quy t
đ nh s thành công trong xây d ng nông thôn m i. Nh ng n m g n đây, nh
áp d ng nh ng thành t u khoa h c - k thu t, nông dân đã s n xu t ra nông

ng và d đoán

ng v n đ ng c a nó; đ ng th i c ng c n có v n, k thu t, lao

đ ng đ th c hi n b

c chuy n đ i.

Ngoài ra, nông dân c ng chính là ng

i tr c ti p ng d ng nh ng thành

t u khoa h c - k thu t và công ngh vào trong s n xu t, t ng quy mô t o ra
m t kh i l
n

ng hàng hóa l n, đáp ng đ

c yêu c u c a s phát tri n c a đ t

c.
Hai là, nông dân là ng

i tr c ti p xây d ng, gi gìn và b o v k t c u

h t ng nông thôn.
Xây d ng k t c u h t ng giao thông bê tông, nh a hóa nông thôn n i
li n thôn, xóm, p liên xã là m t n i dung trong xây d ng nông thôn m i.
i u đó đ t đ



đóng góp cùng v i s h tr c a Nhà n
tôn t o h th ng đ
th ng đ
Ng

c. Xây d ng đã khó nh ng b o v ,

ng sá càng quan tr ng h n. Vi c b o qu n, gi gìn h

ng sá nông thôn ph i là công vi c c a chính bà con nông dân.

i nông dân c n c p nh t nh ng ki n th c, hi u bi t và ý th c b o v h

th ng đ

ng nông thôn đ ph c v cho chính mình.

Nông thôn m i không th thi u h th ng đi n, đ

ng, tr

ng, tr m, th y

nông n i đ ng… Nh ng c s v t ch t đó ph i do chính nh ng ng
dân
t ng c
trình.

các vùng nông thôn cùng v i Nhà n


ho ch đ nh n i dung, b

tr

c đi và th c hi n th ng l i m c tiêu CNH - H H
n

c ta. Song, nông dân

ng có vai trò quan tr ng trong vi c bi n nh ng đ

ng c a

ng l i,

c r t quan tr ng đ i v i vi c

nông nghi p, nông thôn, xây d ng nông thôn m i
là l c l

ng, đ

ng và chính sách, pháp lu t c a Nhà n

ng l i, ch

c v CNH - H H nông

nghi p, nông thôn, xây d ng nông thôn m i thành hi n th c.

B n là, nông dân là nh ng ng

i tr c ti p tham gia đóng góp xây d ng

ng, chính quy n, các t ch c đoàn th chính tr - xã h i.
C n ph i tuyên truy n, v n đ ng đ nhi u nông dân ph n đ u tr thành
đ ng viên làm cho l c l

ng đ ng viên nông thôn ngày càng đông đ o. Ng

i

nông dân ph i tích c c tham gia đóng góp ý ki n cho đ ng b , chính quy n và
các đoàn th chính tr xã h i n i mình c trú; tích c c tham gia cu c đ u tranh
ch ng tham nh ng, tiêu c c làm cho

ng ngày càng trong s ch, v ng m nh.