SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“ Nâng cao chất lượng hoạt động giáo dục thể chất thông qua trò chơi vận
động”
I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Như chúng ta đều biết, một trong những phương pháp giúp học sinh học tốt
môn Thể dục là áp dụng các trò chơi trong các tiết học . Phương pháp này đem
lại cho chúng ta rất nhiều lợi ích. Các trò chơi bổ trợ cho việc học kích thích nơi
người học niềm hứng thú say mê, sự sáng tạo và chủ động. Hơn hết, nó góp
phần rút ngắn khoảng cách giữa giáo viên và học sinh. Giúp cho không khí lớp
học sôi nổi hơn, người dạy và học hứng thú hơn trong việc dạy và học .
Trò chơi không chỉ là một phương tiện giáo dục mà còn được nâng lên vị trí
giáo dục đó là: “Phương pháp học mà chơi, chơi mà học” . Bác Hồ đã
dạy:“Trong lúc học, cũng cần cho các cháu chơi, trong lúc chơi cũng làm cho
các cháu học”. Vì vậy trò chơi đã cuốn hút tất cả các em từ bậc tiểu học đến
THPT kể cả một số thanh niên nhất là những người làm công tác Đoàn – Đội
Trong thời kỳ đổi mới của đất nước chúng ta hiện nay, thì mục tiêu của “
Giáo dục tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự
phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ
năng cơ bản, góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ
nghĩa, bước đầu xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân, chuẩn bị cho học
sinh tiếp tục học trung học cơ sở ”. Như Bác Hồ đã từng nói: “Có đức, có tài
nhưng không đủ sức khỏe thì con người không thể làm được việc gì”. Vì thế
trong chương trình đào tạo ở bậc tiểu học, hoạt động giáo dục thể chất chiếm
một vai trò và vị trí hết sức quan trọng. Nhưng do đặc điểm tâm sinh lý của lứa
tuổi này có sự biến đổi nhiều, đôi lúc đột ngột về tâm sinh lý của các em nên đã
đòi hỏi giáo viên giảng dạy bộ môn này phải hiểu và chọn phương pháp giảng
dạy sao cho phù hợp, giúp các em vừa ổn định được tâm lý vừa phát triển được
thể lực một cách toàn diện, để các em có đủ sức khỏe học tập lĩnh hội các kiến
thức một cách tốt nhất. Nếu việc dạy và luyện tập các kiến thức thể dục thể thao
1


2


các tiết dạy thể dục, giáo viên chưa đầu tư tìm tòi sáng tạo để vận dụng nhiều
phương pháp vào các tiết dạy. Một trong những phương pháp đó là chọn và tổ
chức trò chơi.
Giáo viên chưa chú trọng chọn và tổ chức trò chơi phù hợp. Nhiều tiết
dạy trong phân phối chương trình có ghi “trò chơi do giáo viên tự chọn”, nếu có
thì giáo viên chỉ chọn và tổ chức trò chơi cho có lệ, chưa chú ý đến mục đích
của trò chơi đó có phù hợp với bài dạy đó hay không? Hoặc là chỉ nghĩ chơi để
thư giãn cho học sinh là chủ yếu.
Qua nhiều năm công tác, bản thân tôi đã được dự giờ rất nhiều. Đồng
nghiệp dạy Thể dục trong trường, trò chuyện và tiếp xúc với rất nhiều đồng
nghiệp ở các trường khác và đã nắm được tình hình chung . Từ đầu năm học:
2012-2013, tôi đã chú ý nghiên cứu các phương pháp làm sao để tiết dạy có
chất lượng hơn. Tìm hiểu sự ham thích học, luyện tập thể dục qua các trò chơi:
Thông qua các trò chơi các em được gì? trong mục tiêu của tiết dạy. Tìm trò
chơi, nhất là những trò chơi dân gian, tự sáng tạo các trò chơi mới, hoặc cải biến
những trò chơi tương tự khi những trò chơi đã biết không phù hợp tiết dạy. Từ
đầu năm học cho đến nay bản thân tôi đã áp dụng vào tiết dạy thấy kết quả rất
khả quan.
Phương pháp tổ chức trò chơi là giúp cho học sinh chống lại mệt mỏi
trong hoạt động giáo dục thể chất . Trò chơi có ảnh hưởng đặc biệt đối với thành
tích thi đấu của nhiều môn thể thao và là yếu tố quyết định đối với khả năng
chịu đựng lượng vận động đối với học sinh. Phương pháp tổ chức trò chơi là tiền
đề cần thiết cho khả năng phục hồi nhanh chóng sau các lượng vận động lớn.
Trong xã hội hiện đại, tình trạng học sinh thiếu vận động và thừa chất
dinh dưỡng ngày càng nhiều, hiện tượng học sinh có trọng lượng cơ thể vượt
quá mức bình thường hoặc mắc bệnh béo phì cũng ngày càng phổ biến. Việc tập
luyện thường xuyên liên tục đặc biệt là trò chơi sẽ giúp các em thoát khỏi tình

GV chọn trò chơi cho phù hợp.
1. Trò chơi khởi động:
Thì thường được tổ chức vào đầu giờ . Loại trò chơi này ta nên chọn để áp
dụng vào những tiết dạy mà sự luyện tập của học sinh là sự vận động mạnh các
4


cơ bắp và các khớp cơ. Tất nhiên vào đầu giờ học bao giờ giáo viên cũng cho
học sinh khởi động toàn diện, song bài tập như thế có thể một số học sinh thực
hiện còn hời hợt, thì sự khởi động đó chưa đạt yêu cầu, nhất là các tiết học vào
đầu buổi sáng khi các em sau một đêm ngủ các cơ bắp nghỉ, cơ thể còn mệt mỏi
uể oải. Nếu giáo viên cho tổ chức trò chơi sau khi thực hiện bài tập khởi động,
các em sẽ thấy thoải mái, hưng phấn hẳn lên. Khởi động có chất lượng hơn, thì
vào bài tập luyện có sự vận động mạnh các em sẽ thấy dễ dàng và còn tránh
được các tai nạn như trật khớp, đau cơ bắp sau khi tập luyện. Do đó ta chọn trò
chơi động là chủ yếu. Theo tính chất vận động của tiết dạy mà chọn nội dung trò
chơi cho phù hợp với sự vận động đó. Có thể cải tiến những trò chơi cũ thành trò
chơi mới mà sự vận động trong trò chơi phù hợp với nội dung bài.
Ví dụ: Bài 26 (thể dục 5) nội dung: Ôn bài thể dục phát triển chung . Vì
yêu cầu vân động toàn thân nên giáo viên có thể chọn một trò chơi động đầu giờ
như: “trò chơi Mèo đuổi chuột – hoặc Chim xổ lồng ”của chương trình. Trò chơi
này chỉ cần thực hiện trong vòng 2-3 phút và sau đó tiến hành ôn luyện.

Trò chơi “Chim xổ lồng”

Trò chơi “Mèo đuổi chuột”

2. Trò chơi là bài tập luyện:
Thường được tổ chức vào gần cuối phần cơ bản. Trò chơi loại này có tác
dụng giúp các em luyện tập kiến thức với tinh thần tự nguyện tự giác cao, nên

được, làm sao đảm bảo tính giáo dục toàn diện cho các em học sinh. Trò chơi
loại này có tác dụng lớn đối với học tập TDTT.
3. Trò chơi có tính thư giản đơn thuần:
Thường được tổ chức vào cuối giờ. Chỉ áp dụng cho những tiết dạy mà
giáo viên đã cho các em học sinh luyện tập nhiều lần, đảm bảo được yêu cầu của

6


bài. Nếu tiết dạy đòi hỏi lượng vận động lớn, giáo viên cho tập luyện nhiều, lúc
các em đã thấm mệt. Giáo viên nên tổ chức trò chơi tĩnh, chủ yếu để các em lấy
tinh thần vui vẻ thoải mái. Thời gian tổ chức các trò chơi này khoảng từ 2-3 phút
cuối giờ.
III/ KIỂM NGHIỆM LẠI KINH NGHIỆM:
Các lớp học do tôi trực tiếp giảng dạy trong năm học 2012-2013 đã đạt
được kết quả cụ thể:
Khối

TSHS

4
5

179
156

Hoàn thành tốt
SL
TL
97

7


được coi là môn năng khiếu, song không phải ai có năng khiếu thể dục thể thao
là đã có một sức khỏe tốt mà đòi hỏi phải có sự tập luyện hợp lý thường xuyên.
Tùy thuộc vào tâm lý lứa tuổi, sự phát triển về mặt sinh học mà có kế hoạch
luyện tập hợp lý. Nếu giáo viên giảng dạy mà không chú ý thì kết quả giáo dục
sẽ ngược lại. Áp dụng sáng kiến này tôi thấy mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc
phát triển trò chơi trong tiết dạy hoạt động Giáo dục Thể chất cho học sinh, giáo
dục cho các em tinh thần đoàn kết gắn bó, giúp đỡ lẫn nhau cùng học tập – tập
luyện . Giúp cho học sinh hứng thú hơn và chịu đựng được lượng vận động lớn,
khắc phục khó khăn, chống lại mệt mỏi hồi phục nhanh chóng sau một giờ tập ,
buổi tập. Làm cho các em luôn tích cực hăng say và hiểu rõ được kỹ năng vận
động, phương pháp tập luyện của một giờ học, một buổi học . Nâng cao hiệu quả
phát triển toàn diện về Đức, Trí, Thể, Mĩ trong nhà trường . Theo đúng chủ
trương đường lối của Đảng và Nhà nước trong việc giáo dục và đào tạo thế hệ
trẻ hôm nay.
Để đảm bảo công tác Giáo dục Thể chất cho học sinh đòi hỏi phải chúng
ta thường xuyên tăng cường xử dụng các thiết bị, dụng cụ phục vụ cho việc
giảng dạy của giáo viên và việc tập luyện của học sinh theo hướng:
- Từng bước trang bị thêm một số thiết bị dụng cụ dùng cho việc giáo dục
thể chất.
- Giáo viên, học sinh tự làm thêm một số đồ dùng dạy học góp phần làm
giàu thêm cơ sở vật chất của nhà trường phục vụ tốt cho hoạt động Giáo dục Thể
chất.
- Tiến tới xây dựng hoàn thiện sân tập để đảm bảo tập luyện ở nhiều môn
thể thao thúc đẩy sự phát triển các tố chát thể lực cho học sinh.
- Cần quan tâm nhiều hơn nữa vào công tác Giáo dục Thể chất cho học
sinh như: Tăng cường giao lưu thể thao với các trường bạn, tham gia các phong
trào ở các cấp …