Header Page 1 of 126.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

HOÀNG MINH PHƢƠNG

QUẢN LÝ CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
HUYỆN THANH BA, TỈNH PHÚ THỌ
THEO TIẾP CẬN TRƢỜNG CHUẨN QUỐC GIA

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

HÀ NỘI - 2017
Footer Page 1 of 126.


Header Page 2 of 126.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

HOÀNG MINH PHƢƠNG

QUẢN LÝ CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
HUYỆN THANH BA, TỈNH PHÚ THỌ
THEO TIẾP CẬN TRƢỜNG CHUẨN QUỐC GIA

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 60 14 01 14

Tác giả

Hoàng Minh Phƣơng

i
Footer Page 3 of 126.


Header Page 4 of 126.

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
TT

Chữ viết tắt

Nghĩa của chữ viết tắt

1.

BCĐ

Ban chỉ đạo

2.

CBQL

Cán bộ quản lý

3.


GD&ĐT

Giáo dục và Đào tạo

9.

GV

Giáo viên

10.

HS

Học sinh

11.

HSG

Học sinh giỏi

12.

KT-XH

Kinh tế - xã hội

13.


XHHGD

Xã hội hóa giáo dục

ii
Footer Page 4 of 126.


Header Page 5 of 126.

MỤC LỤC
Lời cảm ơn ......................................................................................................... i
Danh mục các ký hiệu viết tắt ........................................................................... ii
Danh mục các bảng ......................................................................................... vii
Danh mục các biểu đồ .................................................................................... viii
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÁC TRƯỜNG TRUNG
HỌC CƠ SỞ THEO TIẾP CẬN TRƯỜNG CHUẨN QUỐC GIA .................... 9
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đê trƣờng CQG .......................................... 9
1.2. Tổng quan nghiên cứu vấn đề quản lý trƣờng THCS theo tiếp
cận trƣờng CQG ............................................................................................ 11
1.3. Các khái niệm cơ bản............................................................................. 14
1.3.1. Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trƣờng............................. 14
1.3.2. Chuẩn quốc gia và trƣờng chuẩn quốc gia.................................... 18
1.4. Trƣờng THCS trong hệ thống giáo dục quốc dân .............................. 20
1.4.1. Vị trí, nhiệm vụ của trƣờng Trung học ......................................... 20
1.4.2. Đối tƣợng giáo dục của trƣờng trung học cơ sở ........................... 20
1.4.3. Mục tiêu giáo dục của trƣờng trung học cơ sở ............................. 21
1.5. Quản lý trƣờng THCS theo chuẩn ....................................................... 21

2.3.1. Thực trạng về công tác xây dựng trƣờng THCS đạt CQG
huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ ............................................................... 46
2.3.2. Thực trạng chất lƣợng giáo dục các trƣờng THCS huyện
Thanh Ba ................................................................................................. 50
2.3.3. Thực trạng về cơ sở vật chất các nhà trƣờng THCS huyện
Thanh Ba ................................................................................................. 53
2.3.4. Thực trạng về nguồn kinh phí cấp trên dành cho công tác xây
dựng trƣờng THCS đạt chuẩn quốc gia .................................................. 57
2.3.5. Thực trạng công tác xã hội hóa giáo dục huy động các nguồn
lực xây dựng các trƣờng THCS đạt CQG ............................................... 58
2.4. Thực trạng quản lý các trƣờng THCS huyện Thanh Ba tỉnh
Phú Thọ theo hƣớng tiếp cận trƣờng CQG ................................................ 60
2.4.1. Thực trạng nhận thức của CBQL, GV, HS về vai trò, ý nghĩa
của xây dựng nhà trƣờng theo tiêu chuẩn trƣờng CQG của các
trƣờng THCS huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ ........................................ 60
2.4.2. Thực trạng công tác quản lý xây dựng trƣờng THCS đạt
CQG của các Hiệu trƣởng và lãnh đạo địa phƣơng ................................ 61
2.4.3. Thực trạng xây dựng hệ thống quản lý các trƣờng THCS
theo hệ tham chiếu các tiêu chí của tiêu chuẩn trƣờng đạt CQG............ 64
iv
Footer Page 6 of 126.


Header Page 7 of 126.

2.4.4. Thực trạng quản lý vận hành hệ thống quản lý theo CQG ........... 66
2.4.5. Thực trạng quản lý tự đánh giá và đánh giá ngoài công tác
xây dựng trƣờng CQG các trƣờng THCS .............................................. 68
2.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hƣởng đến quản lý các trƣờng THCS
huyện Thanh Ba tỉnh Phú Thọ theo hƣớng tiếp cận các tiêu chuẩn

Header Page 8 of 126.

3.2.6. Đẩy mạnh xã hội hoá giáo dục để huy động tối đa các lực
lƣợng xã hội tham gia vào công tác xây dựng trƣờng THCS đạt CQG ..... 91
3.3. Khảo sát tính cầp thiết và tính khả thi của một số biện pháp ........... 95
3.3.1. Tính cấp thiết của các biện pháp ................................................... 95
3.3.2. Về tính khả thi ............................................................................... 97
KẾT LUẬN CHƢƠNG 3.............................................................................. 100
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ............................................................. 101
TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................... 105
PHỤ LỤC ..................................................................................................... 107

vi
Footer Page 8 of 126.


Header Page 9 of 126.

DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1.

Quy mô phát triển của 22 trƣờng THCS trên địa bàn huyện
Thanh Ba, năm học 2015-2016 .............................................................41

Bảng 2.2.

Cơ cấu, chất lƣợng đội ngũ của 22 trƣờng THCS trên địa bàn
huyện Thanh Ba, năm học 2015-2016 ..................................................42

Bảng 2.3.

Bảng 2.11. Tổng kinh phí và nguồn vốn thực hiện giai đoạn 2011 -2015 ..............59
Bảng 2.12. Công tác chỉ đạo của các xã, thị trấn và các trƣờng THCS ..................61
Bảng 2.13. Tổng hợp các trƣờng THCS đã xây dựng hệ thống quản lý theo
hƣớng tiếp cận đạt CQG tính đến tháng 06 năm 2016 .........................64
Bảng 2.14. Tổng hợp các trƣờng THCS vận hành hệ thống quản lý theo tiếp
cận trƣờng CQG ....................................................................................66
Bảng 2.15. Tổng hợp các trƣờng THCS tự đánh giá và đánh giá ngoài công
tác xây dựng trƣờng CQG.....................................................................68
Bảng 3.1.

Tổng hợp kết quả khảo sát tính cần thiết của một số biện pháp ...........96

Bảng 3.2.

Tổng hợp kết quả khảo sát tính khả thi của một số biện pháp..............98

vii
Footer Page 9 of 126.


Header Page 10 of 126.

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1.

Biểu đồ so sánh xếp loại học lực giữa các năm học .........................51

Biểu đồ 2.2.

Biểu đồ so sánh xếp loại hạnh kiểm giữa các năm học.....................51

Header Page 11 of 126.

MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Đất nƣớc ta đang trong thời kỳ CNH, HĐH, đặc biệt đất nƣớc bƣớc vào hội
nhập WTO thì giáo dục và đào tạo đƣợc coi là yếu tố hàng đầu, có vai trò quan
trọng trong việc thúc đẩy phát triển nền kinh tế đất nƣớc. Ngày nay, xu thế toàn cầu
hóa, quốc tế hóa đang phát triển mạnh mẽ. Sự phát triển ngƣời - nhân tố hàng đầu
của sự phát triển KT-XH đang đƣợc nhà nƣớc ta quan tâm đặc biệt. Trong bối cảnh
đó, vai trò của nhà trƣờng càng trở nên quan trọng. Nhƣng nhân tố làm nên bộ mặt
nhà trƣờng chính là giáo viên, những ngƣời đƣợc xã hội giao phó trọng trách đào
tạo thế hệ trẻ, ngƣời chủ tƣơng lai của xã hội. Từ nhƣng năm 80 của thế kỷ XX, môi
trƣờng giáo dục trên thế giới biến đổi nhanh chóng, kỳ vọng của xã hội đối với nhà
trƣờng ngày càng lớn. Điều đó đòi hỏi mỗi nhà trƣờng ngày càng phát triển phải theo
một chuẩn mực rõ ràng. Nhƣ vậy, việc phát triển trong các nhà trƣờng theo các tiêu
chuẩn là yêu cầu tất yếu khách quan đối với đối với sự nghiệp giáo dục hiện nay.
Nghị quyết 29-NQ/TW của Đảng về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và
đào tạo đã nêu: “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng,
Nhà nƣớc và của toàn dân. Đầu tƣ cho giáo dục là đầu tƣ phát triển, đƣợc ƣu tiên đi
trƣớc trong các chƣơng trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội” [9].
Nghị quyết 29-NQ/TW của Đảng tiếp tục khẳng định: “Phát triển giáo dục và
đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dƣỡng nhân tài. Chuyển mạnh quá
trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm
chất ngƣời học. Học đi đôi với hành; lý luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trƣờng kết
hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội” [9].
Xây dựng một nền giáo dục có tính thực tiễn và hiệu quả cao, tạo bƣớc phát
triển mạnh mẽ về chất lƣợng, đƣa nền giáo dục nƣớc ta sớm tiến kịp các nƣớc phát
triển trong khu vực, nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dƣỡng nhân tài, góp
phần đắc lực thực hiện các mục tiêu chiến lƣợc phát triển kinh tế xã hội của địa
phƣơng và đất nƣớc.

Cùng với đổi mới chƣơng trình, nội dung giáo dục, đào tạo cần đổi mới công
tác biên soạn sách giáo khoa, giáo trình, tài liệu dạy học theo hƣớng đa dạng hóa,
cập nhật tri thức mới, đáp ứng yêu cầu của từng bậc học, các chƣơng trình giáo dục,
đào tạo và nhu cầu học tập suốt đời của từng đối tƣợng. Thì việc xây dựng mỗi nhà
trƣờng theo một định hƣớng “chuẩn” là rất quan trọng và cần thiết trong giai đoạn
hiện nay. Theo đó, các nhà trƣờng cần có sự tiếp cận với các tiêu chuẩn của nhà
trƣờng đạt CQG nó chính là mục tiêu phấn đấu, là cái đích hƣớng tới của các nhà
trƣờng trong giai đoạn hiện nay.
CQG về trƣờng học đƣợc xem là thƣớc đo đánh giá hình thức hoạt động và

Footer Page 12 of 126.

2


Header Page 13 of 126.

hiệu quả đạt đƣợc của các loại hình trƣờng, trên cơ sở đó để thực hiện mục tiêu
nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dƣỡng nhân tài phục vụ cho sự nghiệp công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc.
Tuy nhiên giáo dục bậc trung học cũng đang đứng trƣớc những thách thức rất
lớn, giữa yêu cầu vừa phải phát triển nhanh quy mô, đổi mới phƣơng pháp và quản
lý nâng cao chất lƣợng giáo dục, trong khi khả năng và điều kiện (về GV, về CSVC,
về đội ngũ CBQL, về nguồn lực kinh tế…) còn nhiều hạn chế. Tìm ra hệ thống các
giải pháp hiệu quả để vƣợt qua những thách thức đó là việc làm vô cùng cấp bách
và quan trọng. Có thể khảng định rằng: xây dựng các trƣờng bậc trung học chuẩn
mực, cụ thể là xây dựng hệ thống trƣờng theo CQG, đây là giải pháp tổng thể có
tính chiến lƣợc và là bƣớc tất yếu của giáo dục nƣớc nhà.
Từ đó chúng ta thấy: Xây dựng trƣờng THCS đạt CQG là bộ phận cấu thành
và điều kiện quan trọng để phát triển sự nghiệp giáo dục và đào tạo. Vì vậy, nó là

trị của các nhà trƣờng đã góp phần tích cực vào việc nâng cao chất lƣợng và hiệu
quả đào tạo.
Mục đích của công tác quản lý là nâng cao chất lƣợng và hiệu quả các hoạt
động nhà trƣờng đáp ứng với các tiêu chuẩn của trƣờng đạt CQG, trong đó nâng cao
chất lƣợng giáo dục toàn diện là nhiệm vụ cơ bản, đầu tiên của các nhà trƣờng theo
định hƣớng các tiêu chuẩn của trƣờng đạt CQG. Đây chính là điều kiện để nhà
trƣờng tồn tại và phát triển. Thực tế cho thấy, công tác quản lý trƣờng học nói
chung, quản lý các trƣờng THCS theo hƣớng tiếp cận các tiêu chuẩn trƣờng đạt
CQG ở một huyện trung du miền núi phía Bắc nhƣ huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ
là hết sức khó khăn. Trong những năm vừa qua, Thanh Ba đã có những cố gắng lớn
trong việc huy động nguồn nhân vật lực, tài lực để xây dựng trƣờng CQG, để tiếp
tục củng cố, phát triển các trƣờng đã đạt chuẩn một cách vững chắc và xây dựng các
trƣờng đạt chuẩn mới giai đoạn 2016 - 2020.
Theo Nghị quyết số: 01/NQ-ĐH ngày 11/08/2015 của Đảng bộ huyện Thanh
Ba lần thứ XXV, Về giáo dục - đào tạo: “Tập trung đổi mới giáo dục theo hƣớng căn
bản và toàn diện, theo tinh thần Nghị quyết 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung
ƣơng Đảng. Tiếp tục thực hiện kế hoạch xây dựng trƣờng chuẩn quốc gia, duy trì kết
quả và nâng cao chất lƣợng phổ cập giáo dục các bậc học. Tích cực thực hiện đổi mới
chƣơng trình, nội dung, phƣơng pháp giảng dạy; chú trọng giáo dục đạo đức, kỹ năng
sống, hƣớng nghiệp cho học sinh nhằm nâng cao chất lƣợng nguồn nhân lực đáp ứng
yêu cầu CNH, HĐH đất nƣớc” [16].
Theo Nghị quyết số: 07/NQ-HU ngày 25/11/2016 của Ban thƣờng vụ Huyện
ủy về “nâng cao chất lƣợng giáo dục; đẩy mạnh xây dựng và duy trì trƣờng chuẩn
quốc gia giai đoạn 2016 – 2020 đã khẳng định mục tiêu đến năm 2020” nhƣ sau:
“Tăng cƣờng đầu tƣ cơ sở vật chất trƣờng học, phấn đấu 100% trƣờng TH, THCS

Footer Page 14 of 126.

4


đạt CQG thì mới tạo ra đƣợc những tiền đề cần thiết về mọi mặt nhằm nâng cao
chất lƣợng và hiệu quả giáo dục một cách toàn diện đáp ứng nhu cầu đổi mới của
đất nƣớc. Để xây dựng trƣờng đạt CQG thì phải làm tốt công tác quản lý các trƣờng
THCS theo tiếp cận trƣờng CQG.

Footer Page 15 of 126.

5


Header Page 16 of 126.

Từ những vấn đề lý luận và thực tiễn đã nêu, tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài:
“Quản lý các trường Trung học cơ sở huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ theo tiếp
cận trường chuẩn quốc gia”
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề xuất một số biện pháp Quản lý
các trƣờng THCS huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ theo tiếp cận trƣờng chuẩn quốc
gia góp phần nâng cao hiệu quả xây dựng trƣờng THCS đạt CQG ở huyện Thanh
Ba, tỉnh Phú Thọ.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
3.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận quản lý nhà trường theo CQG
3.2. Nghiên cứu thực trạng quản lý xây dựng trường CQG ở các trường
THCS trên địa bàn huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ
3.3. Đề xuất một số biện pháp “Quản lý các trường THCS huyện Thanh Ba,
tỉnh Phú Thọ theo tiếp cận trường chuẩn quốc gia”
4. Giả thuyết nghiên cứu
CQG về các trƣờng THCS là một định hƣớng để các nhà trƣờng phấn đấu đạt
chuẩn. Hiện nay các trƣờng đang xây dựng kế hoạch phấn đấu toàn diện để có thể
đạt CQG, tuy nhiên trong quá trình đó còn gặp nhiều khó khăn nhất là trong hoạt

Tiến hành điều tra bằng phiếu hỏi với các loại câu hỏi đóng, mở dành cho
các đối tƣợng khác nhau (Hiệu trƣởng, P. Hiệu trƣởng, GV chủ nhiệm, GV bộ môn,
học sinh, cha mẹ học sinh).
7.2.3. Phương pháp phỏng vấn
Trò chuyện, tọa đàm, trao đổi với các Hiệu trƣởng, cán bộ quản lý, giáo viên,
học sinh.
7.2.4. Phương pháp chuyên gia
Xin ý kiến chuyên gia về các vấn đề mà đề tài đề cập
7.3. Nhóm phương pháp thống kê toán học
- Sử dụng toán xác suất thống kê, chƣơng trình phần mềm SPSS để xử lý số liệu
thu đƣợc từ các phƣơng pháp khác nhau.
8. Phạm vi nghiên cứu
- Giới hạn về địa bàn khảo sát và khách thể điều tra
+ Đề tài tiến hành khảo sát tại 22 trƣờng THCS ở huyện Thanh Ba, tỉnh Phú
Thọ và các xã, thị trấn huyện Thanh Ba.
+ Điều tra khảo sát lấy ý kiến khoảng 145 ngƣời gồm có: GV, CBQL các nhà
trƣờng THCS; chuyên viên Phòng GD&ĐT; lãnh đạo xã, thị trấn, cha mẹ học trên
toàn huyện Thanh Ba.
- Về nội dung khảo sát: Đề tài chỉ tập trung nghiên cứu và đề xuất một số biện
pháp quản lý các trƣờng THCS huyện Thanh Ba, tỉnh Phú Thọ theo tiếp cận trƣờng
chuẩn quốc gia.
9. Ý nghĩa lí luận và thực tiễn của đề tài
9.1. Ý nghĩa lý luận
Tổng kết lý luận về Quản lý các trƣờng THCS theo tiếp cận trƣờng CQG.

Footer Page 17 of 126.

7



Vấn đề đặt ra đối với giáo dục của các nƣớc phát triển là đổi mới về nội dung và
phƣơng pháp giáo dục.
Ở nƣớc ta, nhiều năm qua việc xây dựng các trƣờng điển hình tiên tiến chủ
yếu tập trung vào đánh giá ở phong trào thi đua, ở kết quả chung về giáo dục, đào
tạo và công tác XHHGD, chƣa thật sự chú trọng đến một số tiêu chuẩn nhƣ cơ cấu
tổ chức nhà trƣờng, tiêu chuẩn về đội ngũ CBQL - GV - NV, các phƣơng tiện dạy
học, phòng ốc. Dẫn đến có nhiều trƣờng điển hình tiên tiến không duy trì đƣợc
thành tích khi chuyển sang cơ chế mới.
Trong giai đoạn hiện nay, Đảng, Nhà nƣớc và ngành giáo dục đặc biệt quan
tâm tới việc giữ vững và phát huy những thành tựu đã đạt đƣợc. Sự cố gắng của
toàn ngành đã tạo ra sự ổn định, phát triển và nâng cao chất lƣợng của giáo dục.
trung học. Đồng thời với việc ban hành các văn bản pháp qui về giáo dục THCS và
thực tế xây dựng trƣờng THCS đạt CQG, đã có một số nghiên cứu về việc xây dựng
trƣờng THCS đạt CQG.
- Đề tài nghiên cứu về phát triển GD và nâng cao hiệu quả của quá trình giáo
dục đƣợc rất nhiều ngƣời quan tâm, nghiên cứu. Tuy nhiên nghiên cứu về vấn đề
xây dựng trƣờng CQG là đề tài còn chƣa đƣợc quan tâm nhiều. Có thể kể đến một
số công trình nhƣ:
+ Luận văn tốt nghiệp thạc sỹ chuyên ngành khoa học giáo dục của Tạ Quốc
Tịch với đề tài: “Xây dựng trường trung học cơ sở đạt chuẩn quốc gia ở huyện
Hà Trung, tỉnh Thanh Hoá”; năm 2009 [23].
+ Luận văn ThS Giáo dục học của Nguyễn Hữu Hải: “Biện pháp xây dựng
trường trung học cơ sở đạt chuẩn quốc gia ở huyện Từ Liêm” năm 2008 [13].

Footer Page 19 of 126.

9


Header Page 20 of 126.

động nguồn lực; nâng cao chất lƣợng đội ngũ nhà giáo và CBQL; nâng cao chất
lƣợng giáo dục toàn diện; hoàn thiện hồ sơ nhà trƣờng; công tác tự kiểm tra, đánh

Footer Page 20 of 126.

10


Header Page 21 of 126.

giá, đối chiếu hiện trạng nhà trƣờng với từng tiêu chuẩn của quy chế, nhằm thực
hiện có hiệu quả công tác xây dựng trƣờng học đạt CQG.
+ Các cơ sở giáo dục đã phát huy thế mạnh, thƣơng hiệu, sử dụng có hiệu
quả các điều kiện tốt của một trƣờng học đạt CQG nhƣ về môi trƣờng giáo dục, đội
ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý, hệ thống cơ sở vật chất, trang thiết bị,...phục vụ cho
các hoạt động giáo dục để nâng cao chất lƣợng giáo dục và đào tạo.
+ Công tác XHHGD trong xây dựng trƣờng học đạt CQG đƣợc các địa
phƣơng quan tâm, nhiều địa phƣơng và các cơ sở giáo dục đã huy động sự vào cuộc
của đông đảo lực lƣợng của xã hội, các tổ chức, cá nhân tham gia xây dựng nhà
trƣờng đạt CQG; việc tiếp nhận và sử dụng nguồn kinh phí xã hội hóa giáo dục theo
đúng quy định hiện hành.
+ Các cấp chính quyền đã quan tâm, quy hoạch, tạo quỹ đất cho các trƣờng
học đảm bảo diện tích theo quy định của trƣờng học đạt chuẩn quốc gia; đầu tƣ kinh
phí từ các nguồn để xây dựng các công trình, mua sắm thiết bị, nâng cấp cơ sở vật
chất gắn với mục tiêu xây dựng nông thôn mới; bổ sung, bồi dƣỡng đội ngũ nhà
giáo và cán bộ quản lý giáo dục đáp ứng theo tiêu chuẩn của trƣờng học đạt CQG.
- Công tác xây dựng trƣờng THCS đạt CQG đã đƣợc triển khai trong khoảng
mƣời năm qua, đƣợc các địa phƣơng, các nhà trƣờng quan tâm nên đã đạt đƣợc
những thành tựu to lớn và rút ra những bài học kinh nghiệm. Những công trình
nghiên cứu trƣớc đây đã tập trung khảo sát thực trạng, đề xuất một số giải pháp và

tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học
tập của nhân dân. Giáo dục con ngƣời Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt
nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu
đồng bào; sống tốt và làm việc hiệu quả. Xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực
nghiệp, dạy tốt, học tốt, quản lý tốt; có cơ cấu và phƣơng thức giáo dục hợp lý, gắn
với xây dựng xã hội học tập; bảo đảm các điều kiện nâng cao chất lƣợng; chuẩn hóa,
hiện đại hóa, dân chủ hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế hệ thống giáo dục và đào
tạo; giữ vững định hƣớng xã hội chủ nghĩa và bản sắc dân tộc. Phấn đấu đến năm
2030, nền giáo dục Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khu vực” [9].
Tại điều 9. Luật giáo dục sửa đổi, bổ sung năm 2009 có qui định: “Phát triển
giáo dục phải gắn với nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội, tiến bộ khoa học, công nghệ,
củng cố quốc phòng, an ninh; thực hiện chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá” [21, tr.9].
Trong Quyết định số 491/QĐ-TTg, ngày 14/6/2010 của Thủ tƣớng Chính phủ
quy định về 19 Tiêu chí xây dựng nông thôn mới, trong đó có Tiêu chí Trƣờng học:
“Tỷ lệ trƣờng học các cấp Mầm non, Mẫu giáo, Tiểu học, Trung học cơ sở có cơ sở
vật chất đạt chuẩn quốc gia: Đối với Trung du miền núi phía Bắc chỉ tiêu 70%” [6].
Muốn thực hiện đƣợc các yêu cầu, nhiệm vụ trên đây thì ngành GD cần phải
xây dựng đƣợc một hệ thống các nhà trƣờng có đầy đủ điều kiện nhằm đáp ứng với
yêu cầu, nhiệm vụ. Các nhà trƣờng cần đạt tới những tiêu chuẩn cần thiết để đảm
bảo chất lƣợng, hiệu quả GD theo yêu cầu phát triển KT-XH của đất nƣớc và đƣa

Footer Page 22 of 126.

12


Header Page 23 of 126.

GD Việt Nam hội nhập với các nƣớc trong khu vực và trên thế giới. Trong thời gian
qua, thực hiện chủ trƣơng, đƣờng lối của Đảng và pháp luật của Nhà nƣớc về xây


13


Header Page 24 of 126.

những thập kỉ đầu của thế kỉ XXI. Xây dựng trƣờng THCS đạt CQG là mục tiêu
quan trọng trong phát triển sự nghiệp GD, đồng thời là yêu cầu phát triển mới của
đất nƣớc, của địa phƣơng. Yêu cầu đó phải đƣợc quán triệt cả về nhận thức và hành
động từ cấp ủy Đảng, chính quyền, đến các đoàn thể, các tổ chức chính trị- xã hội
và nhân dân ở địa phƣơng; phải đặt dƣới sự lãnh đạo sâu sắc của Đảng. Nhƣ vậy,
xây dựng trƣờng THCS đạt CQG là quá trình xuất phát từ thực tế của vấn đề thực
hiện chuẩn hóa, HĐH, xã hội hóa theo quan điểm chỉ đạo của Đảng, Nhà nƣớc và
đã đƣợc Bộ GD&ĐT chỉ đạo cụ thể. Đồng thời công tác xây dựng trƣờng đạt CQG
đã đƣợc các cấp ủy Đảng, Chính quyền địa phƣơng từ tỉnh tới các xã, thị trấn ở tỉnh
Phú Thọ nói chung, huyện Thanh Ba nói riêng xác định là nhiệm vụ trọng tâm, then
chốt trong việc nâng cao chất lƣợng toàn diện học sinh. Do đó việc quản lý các
trƣờng THCS theo tiếp cận các tiêu chuẩn trƣờng đạt CQG là mục đích, mục tiêu
hƣớng tới của sự phát triển giáo dục trong giai đoạn hiện nay.
1.3. Các khái niệm cơ bản
1.3.1. Quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường
1.3.1.1. Quản lý, quản lý giáo dục
*) Quản lý: Khái niệm quản lý đƣợc tiếp cận với nhiều góc độ khác nhau đó
là: Cai quản, chỉ huy, lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra theo góc độ tổ chức.
Theo góc độ điều khiển thì quản lý là điểu khiển, điều chỉnh.
Theo cách tiếp cận hệ thống thì quản lý là sự tác động của chủ thể quản lý
đến khách thể quản lý (hay đối tƣợng quản lý) nhằm tổ chức, phối hợp hoạt động
của con ngƣời trong quá trình sản xuất để đạt đƣợc mục đích đã định.
Còn quan niệm của các nhà khoa học Việt Nam về quản lý nhƣ sau:
Theo từ điển Tiếng Việt: “Quản lý là trông coi, giữ gìn theo yêu cầu nhất

ngƣời, giữa các bộ phận trong hệ thống quản lý. Tổ chức tốt sẽ khơi nguồn các động
lực, tổ chức không tốt sẽ làm triệt tiêu các động lực và giảm sút hiệu quả quản lý.
- Chức năng chỉ đạo
Chỉ đạo là quá trình tác động ảnh hƣởng của chủ thể quản lý đến hành vi và
thái độ của những ngƣời khác nhằm đạt các mục tiêu đã đề ra. Chỉ đạo thể hiện quá
trình ảnh hƣởng qua lại giữa chủ thể quản lý và mọi thành viên trong tổ chức nhằm
góp phần thực hiện thực hiện hoá các mục tiêu đã đặt ra.
- Chức năng kiểm tra
Sau khi xác định các mục tiêu, quyết định những giải pháp tốt nhất để đạt tới
các mục tiêu và triển khai các chức năng tổ chức, chỉ đạo. Để hiện thực hoá các mục
tiêu đó cần phải tiến hành những hoạt động kiểm tra để xác đinh xem xét việc triển
khai các quyết định trong thực tiễn, từ đó có những điều chỉnh cần thiết trong các
hoạt động để góp phần đạt tới mục tiêu đã xác định.
*) Quản lý giáo dục
Quản lý giáo dục là một khoa học quản lý chuyên ngành. Cũng giống nhƣ
khái niệm quản lý, khái niệm quản lý giáo dục cũng có nhiều cách tiếp cận khác

Footer Page 25 of 126.

15