ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

VŨ THỊ HỒNG HẠNH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ ĐÁNH GIÁ
TRƯỜNG MẦM NON Ở HUYỆN PHÚ LƯƠNG,
TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

THÁI NGUYÊN - 2015

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN




ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

VŨ THỊ HỒNG HẠNH

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ ĐÁNH GIÁ
TRƯỜNG MẦM NON Ở HUYỆN PHÚ LƯƠNG,
TỈNH THÁI NGUYÊN
Chuyên ngành: Quản lý giáo du ̣c
Mã số : 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC


Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, chuyên viên Sở
GD&ĐT tỉnh Thái Nguyên, Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Phú Lương, các
đồng chí cán bộ quản lý, giáo viên các trường mầm non trên địa bàn huyện Phú
Lương, tỉnh Thái Nguyên đã tạo điều kiện mọi điều kiện thuận lợi cho tôi về
thời gian, cung cấp số liệu, đóng góp ý kiến. Chân thành cảm ơn bạn bè, đồng
nghiệp đã giúp đỡ, động viên để tôi hoàn thành luận văn.
Mặc dù rất cố gắng nhưng chắc chắn luận văn không thể tránh khỏi
những thiếu sót. Kính mong được sự chỉ dẫn, góp ý của các thầy, cô giáo, các
nhà khoa học trong hội đồng khoa học cùng các bạn đồng nghiệp để luận văn
hoàn thiện hơn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Thái Nguyên, ngày 11 tháng 11 năm 2015
Tác giả luận văn

Vũ Thị Hồng Hạnh
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
ii




MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ................................................................................................. i
LỜI CẢM ƠN ...................................................................................................... ii
MỤC LỤC ..........................................................................................................iii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT .................................................................... iv
DANH MỤC CÁC BẢNG .................................................................................. v
DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ ....................................................................... vi
MỞ ĐẦU ............................................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................. 1

1.3.5. Hội đồng tự đánh giá, chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của hội
đồng tự đánh giá .................................................................................... 29
1.4. Một số vấn đề lý luận về quản lý hoạt động tự đánh giá trường mầm non........ 31
1.4.1. Vai trò của Hiệu trưởng, Ban giám hiệu và các nhóm công tác trong
thực hiện hoạt động tự đánh giá trường mầm non ................................ 31
1.4.2. Quản lý hoạt động tự đánh giá trường mầm non ..................................... 32
1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động tự đánh giá trường mầm non ..... 33
1.5.1. Yếu tố chủ quan ....................................................................................... 33
1.5.2. Yếu tố khách quan ................................................................................... 34
Kết luận chương 1.............................................................................................. 35
Chương 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ ĐÁNH GIÁ TRƯỜNG
MẦM NON Ở HUYỆN PHÚ LƯƠNG, TỈNH THÁI NGUYÊN ................. 36

2.1. Tổng quát về điều kiện tự nhiên, dân số, tình hình kinh tế - xã hội
huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên .................................................... 36
2.1.1. Đặc điểm vị trí địa lý, dân số ................................................................... 36
2.1.2. Đặc điểm tình hình kinh tế, xã hội .......................................................... 36
2.1.3. Đặc điểm tình hình giáo dục mầm non huyện Phú Lương ...................... 37
2.2. Khái quát về khảo sát thực trạng ................................................................ 37
2.2.1. Mục đích khảo sát .................................................................................... 37
2.2.2. Đối tượng khảo sát................................................................................... 37
2.2.3. Nội dung khảo sát .................................................................................... 37
2.2.4. Phương pháp khảo sát .............................................................................. 38
2.3. Thực trạng nhận thức của CBQL và GV về hoạt động tự đánh giá
trường mầm non và quản lý hoạt động tự đánh giá trường mầm non ... 38
2.3.1. Nhận thức của CBQL và GV về khái niệm TĐG trường mầm non ........ 39
2.3.2. Thực trạng nhận thức của CBQL và GV về vai trò của hoạt động
TĐG trường mầm non ........................................................................... 40
2.3.3. Thực trạng nhận thức của CBQL và GV về tầm quan trọng của quản
lý hoạt động TĐG trường mầm non ...................................................... 42

3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp .................................................................... 62
3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích ......................................................... 62
3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện ......................................................... 62
3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn .......................................................... 62
3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi, chất lượng và hiệu quả ...................... 63
3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống .......................................................... 63
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
v




3.2. Một số biện pháp quản lý nâng cao chất lượng hoạt động tự đánh giá
trường mầm non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên ..................... 63
3.2.1. Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý và giáo viên về hoạt động tự
đánh giá trường mầm non...................................................................... 64
3.2.2. Lựa chọn và hình thành bộ máy nhân sự thực hiện hoạt động tự đánh giá ... 66
3.2.3. Bồi dưỡng nâng cao năng lực tự đánh giá và năng lực đánh giá nhà
trường cho đội ngũ CBQL và GV ......................................................... 67
3.2.4. Tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy trình tự đánh giá
của cán bộ quản lý, giáo viên ................................................................ 70
3.2.5. Có chế độ đãi ngộ phù hợp cho người thực hiện công tác tự đánh giá
nhà trường.............................................................................................. 71
3.2.6. Tăng cường điều kiện cơ sở vật chất cho hoạt động tự đánh giá ............ 72
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp đề xuất .................................................... 73
3.4. Khảo sát tính khả thi và tính cần thiết của các biện pháp quản lý ............. 74
3.4.1. Mục đích khảo sát .................................................................................... 74
3.4.2. Đối tượng khảo sát................................................................................... 74
3.4.3. Nội dung khảo sát .................................................................................... 74
3.4.4. Phương pháp khảo sát .............................................................................. 74


Cán bộ quản lý

3

CLGD

Chất lượng giáo dục

4

CSVC

Cơ sở vật chất

5

ĐG

Đánh giá

6

ĐGCLGD

Đánh giá chất lượng giáo dục

7

GD&ĐT


Tự đánh giá

13

THCS

Trung học cơ sở

14

THPT

Trung học phổ thông

15

UBND

Uỷ ban nhân dân

16

XHCN

Xã hội chủ nghĩa

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
iv


Bảng 3.3. Đánh giá về mức độ phù hợp giữa mức độ cần thiết với mức
độ khả thi của các biện pháp ......................................................... 78

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
v




DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
Biểu đồ:
Biểu đồ 2.1.

Thực trạng việc thực hiện quy trình TĐG trường mầm non ở
huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên............................................. 50

Biểu đồ 2.2.

Thực trạng công tác lập kế hoạch quản lý hoạt động TĐG
trường mầm non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên ............ 54

Biểu đồ 2.3.

Thực trạng tổ chức triển khai hoạt động TĐG trường mầm
non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.............................. 56

Biểu đồ 2.4.

Thực trạng kiểm tra, đánh giá hoạt động TĐG trường mầm
non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.............................. 59

pháp chủ yếu nhằm xác định mức độ thực hiện mục tiêu, chương trình, nội
dung giáo dục đối với nhà trường và cơ sở giáo dục khác. Việc kiểm định chất
lượng giáo dục được thực hiện định kỳ trong phạm vi cả nước và đối với từng
cơ sở giáo dục. Kết quả kiểm định chất lượng giáo dục được công bố công khai
để xã hội biết và giám sát” [19, tr.5].
Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc của Đảng lần thứ XI khẳng định:
“Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu. Đổi mới căn bản, toàn diện nền
giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ
hóa và hội nhập quốc tế. Trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, đội ngũ
cán bộ quản lý và giáo viên là khâu then chốt. Thực hiện kiểm định chất lượng,
giáo dục đào tạo ở tất cả các cấp bậc học” [8, tr.39].
Tự đánh giá là khâu đầu tiên và quan trọng nhất trong quy trình
KĐCLGD. Tự đánh giá không chỉ là cơ sở cho việc thực hiện đánh giá ngoài
mà còn thể hiện tính tự chủ và tự chịu trách nhiệm của nhà trường trong toàn
bộ các hoạt động giáo dục theo chức năng nhiệm vụ được giao. Vì vậy tự đánh
giá là một hoạt động đòi hỏi tính khách quan, trung thực và công khai. Các giải
thích, nhận định, kết luận đưa ra trong quá trình tự đánh giá cần phải dựa trên
các minh chứng cụ thể, rõ ràng, đảm bảo độ tin cậy, bao quát đầy đủ các tiêu
chí trong các tiêu chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
1




Để triển khai thực hiện có hiệu quả công tác tự đánh giá ở tất cả các cấp
học, bậc học, Bộ GD&ĐT đã ban hành các văn bản quy định làm căn cứ đánh
giá. Đặc biệt với cấp học mầm non là cấp học mang tính nền móng thì công tác
KĐCLGD luôn nhận được sự quan tâm của các cấp.
Trong thời gian qua, Phòng GD&ĐT huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên


4. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu của đề tài
4.1. Phạm vi nghiên cứu
Đề tài tập trung nghiên cứu các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý
hoạt động tự đánh giá trường mầm non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.
4.2. Giới hạn đối tượng khảo sát
Đề tài khảo sát đối với các CBQL, GV tại các trường mầm non trên địa
bàn huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.
4.3. Giới hạn về địa bàn khảo sát
Đề tài tập trung khảo sát ở 19 trường mầm non của huyện Phú Lương,
tỉnh Thái Nguyên đó là các Trường Mầm non: Xã Sơn Cẩm, Khánh Hòa, xã Cổ
Lũng, Thị trấn Giang Tiên, Vô Tranh, xã Tức Tranh, xã Phú Đô, xã Phấn Mễ,
Phấn Mễ I, Thị trấn Đu, xã Động Đạt, Động Đạt I, Ôn Lương, Phủ Lý, Hợp
Thành, Yên Lạc, xã Yên Đổ, xã Yên Ninh, xã Yên Trạch.
5. Giả thuyết khoa học
Quản lý hoạt động tự đánh giá trường mầm non ở huyện Phú Lương, tỉnh
Thái Nguyên đã đạt được một số kết quả song vẫn còn một số bất cập và hạn
chế trong quá trình thực hiện. Đề xuất được các biện pháp quản lý và áp dụng
đồng bộ các biện pháp thì việc quản lý hoạt động tự đánh giá trường mầm non
sẽ góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục của nhà trường.
6. Nhiệm vụ nghiên cứu
6.1. Xác định cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tự đánh giá trường mầm non.
6.2. Điều tra, tìm hiểu thực trạng quản lý hoạt động tự đánh giá trường
mầm non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.
6.3. Đề xuất một số biện pháp trong quản lý hoạt động tự đánh giá trường
mầm non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.
6.4. Khảo nghiệm các biện pháp đề xuất.
7. Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài này, chúng tôi sử dụng và phối hợp các phương pháp
nghiên cứu sau đây:

Hỏi ý kiến chuyên gia, các đồng nghiệp, các nhà quản lý để xác định
tính khả thi và tính hiệu quả của các biện pháp đề xuất.
7.3. Các phương pháp bổ trợ
Sử dụng các công thức toán thống kê để phân tích định lượng và định
tính các kết quả nghiên cứu.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
4




8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham
khảo, phụ lục, nội dung luận văn gồm ba chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tự đánh giá trường mầm non.
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động tự đánh giá trường mầm non ở
huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.
Chương 3: Biện pháp quản lý nâng cao chất lượng hoạt động tự đánh giá
trường mầm non ở huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
5




Chương 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG
TỰ ĐÁNH GIÁ TRƯỜNG MẦM NON
1.1. Vài nét về lịch sử nghiên cứu

theo 7].
Kiểm định chất lượng là một giải pháp quản lí chất lượng và hiệu quả
nhằm mục đích đánh giá hiện trạng, xác định chính xác các điểm mạnh, điểm
yếu của các nhà trường theo tiêu chuẩn đề ra, từ đó xây dựng kế hoạch phát huy
điểm mạnh, khắc phục điểm yếu để đảm bảo chất lượng và không ngừng phát
triển. Muốn đổi mới và nâng cao CLGD thì trước hết các nhà trường phải TĐG
hoạt động chất lượng giáo dục của đơn vị.
Để công tác kiểm định chất lượng giáo dục đạt hiệu quả cao, Nhà nước
và Bộ GD&ĐT đã xây dựng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Hệ thống
văn bản giúp các nhà giáo, nhà quản lý và các đối tượng có liên quan hiểu một
cách thống nhất các khái niệm, nội dung, quy trình, công cụ đảm bảo và
KĐCLGD. Các văn bản đó là những công cụ pháp lý quan trọng để triển khai
KĐCLGD tại các nhà trường.
Nhà nước ban hành các văn bản quan trọng như: Luật Giáo dục 2005;
Nghị định số 75/2006/NĐ-CP ngày 02 tháng 8 năm 2006 của Chính phủ quy
định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Giáo dục;
Bộ GD&ĐT đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật về công tác
KĐCLGD, như: Quyết định số 27/2006/QĐ-BGD&ĐT ngày 27/06/2006 ban
hành quy định tạm thời các trường đại học về việc sửa đổi, bổ sung một số điều
của Quy định tạm thời về kiểm định chất lượng trường đại học ban hành kèm
theo Quyết định số 38/2004/QĐ-BGD&ĐT ngày 02/12/2004 của Bộ GD&ĐT;
Chỉ thị của Bộ trưởng số 46/2008/CT-BGDĐT ngày 05/8/2008 về việc tăng
cường công tác đánh giá và kiểm định chất lượng giáo dục; Thông tư số
42/2012/TT-BGDĐT ngày 23/11/2012 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về tiêu
chuẩn đánh giá chất lượng giáo dục và quy trình, chu kỳ kiểm định chất lượng
giáo dục cơ sở giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục thường xuyên; Thông tư số
25/2014/TT-BGDĐT ngày 07 tháng 8 năm 2014 Quy định về quy trình và chu
kỳ kiểm định chất lượng giáo dục trường mầm non.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
7

Theo Từ điển Giáo dục: “Quản lý là hoạt động hay tác động có định
hướng, có chủ định của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong một tổ
chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức”
[25, tr.326].
Tác giả Phạm Minh Hạc viết: “Quản lý là tác động có mục đích, có kế
hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể người lao động (nói chung là khách thể
quản lý), nhằm thực hiện các mục tiêu dự kiến” [13, tr.24].
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
9




Theo tác giả Đặng Quốc Bảo thì “Quản lý là quá trình gây tác động của
chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt được mục tiêu chung” [1, tr.16].
Các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Quản lý là quá
trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng tối ưu các chức năng kế
hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra” [5, tr.1].
Tóm lại, với những cách tiếp cận khác nhau, các nhà nghiên cứu đã
đưa ra các khái niệm khác nhau về quản lý. Về cơ bản, các khái niệm có sự
thống nhất về sự vận hành hoạt động quản lý (là sự tác động có ý thức của
chủ thể quản lý đối với khách thể quản lý), về tính hệ thống và các thành tố
trong hệ thống (bao gồm: chủ thể quản lý, đối tượng quản lý, công cụ quản
lý, phương pháp quản lý, mục tiêu quản lý). Song trong các khái niệm cũng
có sự khác nhau:
- Quan niệm truyền thống có phần “tuyệt đối hoá” vai trò của chủ thể
quản lý; coi hoạt động quản lý là sự tác động mang tính chủ quan, một chiều từ
phía chủ thể quản lý đến khách thể quản lý, còn khách thể quản lý thụ động tiếp
nhận sự tác động từ phía chủ thể quản lý.
- Quan niệm hiện đại nhấn mạnh đến yếu tố phối hợp trong hoạt động

quản lý

Sơ đồ 1.1. Mô hình về quản lí
Hoạt động quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách
vận dụng các chức năng quản lý bao gồm: Kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra.
Bốn chức năng của quản lý quan hệ khăng khít, tác động qua lại lẫn nhau và tạo
thành chu trình quản lý. Mỗi chức năng có vai trò, vị trí riêng trong chu trình
quản lý. Thông tin là mạch máu của quản lý.
Chức năng của hoạt động quản lý được thể hiện ở sơ đồ sau:
Kế hoạch

Kiểm tra

Thông tin

Tổ chức

Chỉ đạo

Sơ đồ 1.2. Các chức năng của quản lý
1.2.2. Quản lý giáo dục
Quản lý được thực hiện đối với những lĩnh vực kinh tế - xã hội khác
nhau, trong đó có giáo dục. Giáo dục là một bộ phận của xã hội, nên quản lý
giáo dục là một loại hình quản lý xã hội.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
11




(tốt, khá, trung bình,...) và mặt định dạng (thứ tự cao thấp của đối tượng trong
tập hợp). Điểm số không có ý nghĩa về mặt định lượng.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN
13




+ Lượng giá: Dựa vào số đo, nhà QL đưa ra những thông tin ước lượng về
trình độ của đối tượng. Lượng giá là bước trung gian giữa đo và đánh giá. Mặc
dù nó làm sáng tỏ hơn nữa trình độ của đối tượng nhưng chưa phản ánh được
thực chất năng lực của đối tượng đó. Lượng giá bao gồm: Lượng giá theo chuẩn
(là sự so sánh tương đối với chuẩn trung bình chung của tập hợp) và lượng giá
theo tiêu chí (là sự đối chiếu kết quả đạt được với những tiêu chí đã đề ra).
+ Đánh giá: Khâu đánh giá đòi hỏi chủ thể hoạt động đánh giá phải đưa
ra những nhận định, những phán đoán về thực chất trình độ của đối tượng trước
vấn đề kiểm tra, đề xuất được những quyết định thích hợp để cải thiện trình độ
của đối tượng.
- Ra quyết định: Là khâu cuối cùng của quá trình đánh giá. Dựa vào định
hướng đã nêu trong phần đánh giá, chủ thể hoạt động đánh giá phải đưa ra được
những quyết định cụ thể để giúp đỡ đối tượng hoặc tập thể cải thiện thực trạng.
- Tự đánh giá: Dựa trên kết quả đánh giá của chủ thể hoạt động đánh giá,
đối tượng tự đánh giá trình độ và năng lực của mình để từ đó có sự điều chỉnh
cho phù hợp. Như vậy, việc đánh giá có ý nghĩa của sự phán xét giá trị để đi
đến quyết định. Quyết định để thay đổi, quyết định để cải tiến.
Tóm lại, đánh giá là quá trình so sánh kết quả đạt được với mục tiêu để
xác định những thành công, những lệch lạc để đưa ra những tác động điều
chỉnh uốn nắn.
Đánh giá là quá trình thu thập, xử lý thông tin để lượng định tình hình và kết