BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
---------

HUỲNH THỊ KIM CHÁNH

GIÁO DỤC KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM CHO TRẺ
MẪU GIÁO LỚN Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON
THỊ XÃ SÔNG CẦU, TỈNH PHÚ YÊN THÔNG QUA
HOẠT ĐỘNG NGOÀI TRỜI

LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC

Hà Nội, Năm 2017


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI
---------

HUỲNH THỊ KIM CHÁNH

GIÁO DỤC KỸ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM CHO TRẺ
MẪU GIÁO LỚN Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON
THỊ XÃ SÔNG CẦU, TỈNH PHÚ YÊN THÔNG QUA
HOẠT ĐỘNG NGOÀI TRỜI

Chuyên ngành: Giáo dục học
Mã số: 60140101

LUẬN VĂN THẠC SĨ GIÁO DỤC HỌC


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và
kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực. Kết quả nghiên cứu này không
trùng với bất cứ công trình nào đã được công bố trước đó.
Tôi chịu trách nhiệm với lời cam đoan của mình.

TÁC GIẢ LUẬN VĂN

HUỲNH THỊ KIM CHÁNH


MỤC LỤC
MỞ ĐÀU ...............................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài ...............................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu .........................................................................................2
3. Khách thể, đối tượng, nghiệm thể nghiên cứu ..................................................3
3.1. Khách thể nghiên cứu.....................................................................................3
3.2. Đối tượng nghiên cứu.....................................................................................3
3.3. Nghiệm thể nghiên cứu ..................................................................................3
4. Giả thuyết nghiên cứu .......................................................................................3
5. Nhiệm vụ nghiên cứu .................................................................................................... 3
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về giáo dục kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ mẫu
giáo ở các trường MN thông qua hoạt động ngoài trời .........................................3
5.2. Đánh giá thực trạng giáo dục kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ mẫu giáo ở các
trường MN thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên thông qua hoạt động ngoài trời. .......3
5.3. Đề xuất các biện pháp giáo dục kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ mẫu giáo ở
các trường MN thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên thông qua hoạt động ngoài trời. .4
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu ............................................................................4
7. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài ..........................................................4

1. Khái quát tình hình kinh tế - xã hội, Giáo dục và Đào tạo thị xã Sông Cầu - Tỉnh
Phú Yên ............................................................................................................................ 40
2. Khái quát tình hình giáo dục Mầm non ở các trưòng MN thị xã Sông Cầu, tỉnh
Phú Yên ............................................................................................................................ 40
3. Thực trạng kỹ năng làm việc nhóm của trẻ mẫu giáo lớn ở trường MN Xuân
Hải thông qua hoạt động ngoài trời.................................................................... 41
4. Thực trạng giáo dục kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ mẫu giáo lớn ở các trường
MN thông qua hoạt động ngoài trời ............................................................................... 43
KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 ................................................................................... 52
CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KỸ NĂNG LÀM VIỆC
NHÓM CHO TRẺ MẪU GIÁO LỚN Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON THỊ XÃ
SÔNG CẦU, PHÚ YÊN THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG NGOÀI TRỜI .......... 53
1. Nghiên tắc xây dựng các biện pháp ........................................................................... 53
2. Các biện pháp giáo dục kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ mẫu giáo lớn ở các trường
MN thông qua hoạt động ngoài trời............................................................................... 56
2.1. Biện pháp 1: Tạo môi trường thuận tiện kích thích hứng thú làm việc theo
nhóm cho trẻ thông qua hoạt động ngoài trời .................................................... 57


2.2. Biện pháp 2: Hướng dẫn trẻ tự lựa chọn nhiệm vụ và thực hiện nhiệm vụ
theo nhóm ........................................................................................................... 59
2.3. Biện pháp 3: Khuyến khích trẻ tự lựa chọn và thực hiện nhiệm vụ làm việc nhóm61
2.4. Biện pháp 4: Kích thích trẻ tích cực tham gia đánh giá, tự đánh giá kết quả
làm việc nhóm .................................................................................................... 66
3. Mối quan hệ giữa các biện pháp ................................................................................ 72
4. Thực nghiệm sư phạm................................................................................................. 73
KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 ................................................................................... 87
KẾT LUẬN VÀ KHUYỂN NGHỊ .................................................................... 88
1.Kết luận.......................................................................................................................... 88
2. Khuyến nghị ................................................................................................................. 89


HĐ

Hoạt động

HĐN

Hoạt động nhóm

HĐNT

Hoạt động ngoài trời

KNLVN

Kỹ năng làm việc nhóm

LVN

Làm việc nhóm

MN

Mầm non

MGL

Mẫu giáo lớn

NT

học như thế nào, chơi như thế nào cho phù hợp. Cùng với sự phát triến của xã
hội hiện đại, việc tổ chức làm việc theo nhóm ngày càng phổ biến. Làm việc
theo nhóm chính là sự tập hợp của hai hay nhiều trẻ gộp lại, cùng đặt ra một
mục tiêu nhất định để hoàn thành những công việc chung. Các thành viên trong
nhóm phải tự nhận thức bản thân của họ như một cá thể trong xã hội, đồng thời
cũng phải nhận thức việc làm của mình và sẽ có ý kiến quan trọng trong một
môi trường tập thể là như thế nào.
Làm việc nhóm cũng là một trong những cách giúp trẻ làm việc, học tập
chủ động hơn và có kết quả hơn. Sự hợp tác trong công việc, học tập và nghiên
cứu là một trong những phương pháp tốt nhất để đi đến thành công. Làm việc
nhóm là sự cộng hưởng tốt nhất cho mọi người nói chung, cho trẻ nói riêng.
Làm việc nhóm sẽ giúp trẻ tự tin hơn trong giao tiếp, biết cách tự khẳng
định bản thân mình trong môi trường tập thể, đồng thời giúp trẻ có thể phát huy
cá tính, sự sáng tạo, biết hợp tác với những đứa trẻ khác để hoàn thành những
công việc chung.
Hoạt động ngoài trời là một trong những hoạt động vui chơi mà trẻ hứng
thú và quan tâm nhất, nó mang lại cho trẻ nhiều niềm vui và kiến thức cần thiết
về thế giới xung quanh mình. Qua hoạt động ngoài trời trẻ thỏa mãn nhu cầu

1


hoạt động, nhu cầu tìm hiểu khám phá của trẻ, tạo cho trẻ sự nhanh nhẹn và
thích ứng với môi trường tự nhiên đồng thời trẻ tự tin, mạnh dạn trong cuộc
sống. Thông qua các hoạt động ngoài trời trẻ phát huy được tính tích cực chủ
động của mình. Đồng thời qua đó trẻ có được sự thoải mái dễ chịu khi được ra
ngoài hít thở không khí trong lành của thiên nhiên xung quanh trẻ, và được vận
động qua những trò chơi... Ở trường mầm non, trong những giờ hoạt động ngoài
trời tạo cho trẻ có cảm giác như được trở về với làng quê với những nhóm trẻ
tụm năm tụm ba chơi các trò chơi dân gian, trò chơi có luật, trò chơi vận động,

hoạt động ngoài trời.
3.3. Nghiệm thể nghiên cứu
+ 12 CBQL
+ 29 Giáo viên
+ 610 Trẻ
4. Giả thuyết nghiên cứu
Nếu áp dụng những biện pháp giáo dục có tính khoa học từ giúp trẻ hiểu
đến tổ chức thực hành rèn luyện thường xuyên kỹ năng làm việc nhóm thông qua
hoạt ngoài trời thì sẽ nâng cao kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ mẫu giáo lớn ở các
trường mầm non.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về giáo dục kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ
mẫu giáo ở các trường MN thông qua hoạt động ngoài trời
5.2. Đánh giá thực trạng giáo dục kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ mẫu
giáo ở các trường MN thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên thông qua hoạt động ngoài

3


trời.
5.3. Đề xuất các biện pháp giáo dục kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ mẫu
giáo ở các trường MN thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên thông qua hoạt động ngoài
trời.
6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
- Đề tài được nghiên cứu trong giai đoạn 2015-2017.
- Đối tượng nghiên cứu: Trẻ mẫu giáo lớn ở các Trường Mầm non thị xã
Sông Cầu, tỉnh Phú Yên.
7. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
- Nâng cao khả năng giáo dục cho giáo viên về kỹ năng làm việc nhóm
- Góp phần rèn kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ mẫu giáo lớn ở các

Trưng cầu ý kiến của các chuyên gia tâm lý giáo dục và chuyên gia giáo
dục mầm non về giáo dục kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ mẫu giáo trong hoạt động
ngoài trời.
8.2.6. Phương pháp thủ nghiệm
Tiến hành thử nghiệm các biện pháp giáo dục kỹ năng làm việc nhóm
cho trẻ mẫu giáo thông qua hoạt động ngoài trời để thấy được kết quả mà đề tài
cần xây dựng.
8.2.7. Phương pháp sử dụng thống kê toán học
Sử dụng một số phép tính thống kê để sử lý thông tin thu thập được
trong quá trình nghiên cứu.

5


9. Dự kiến cấu trúc của đề tài
- Phần mở đầu
- Phần nội dung: gồm 3 chương
Chương 1: Cơ sở lý luận về giáo dục kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ
mẫu giáo ở các trường MN thông qua hoạt động ngoài trời.
Chương 2: Thực trạng giáo dục kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ mẫu
giáo lớn ở các trường MN thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên thông qua hoạt động
ngoài trời.
Chương 3: Đề xuất biện pháp giáo dục kỹ năng làm việc nhóm cho trẻ
mẫu giáo lớn ở các trường MN thị xã Sông Cầu, tỉnh Phú Yên thông qua hoạt
động ngoài trời.
- Kết luận và khuyến nghị
- Danh mục các tài liệu tham khảo
- Phụ lục

6



gây bất ngờ cho những người quen làm việc theo kiểu “độc lập tác chiến” hoặc
dựa chủ yếu vào khả năng của người giỏi nhất, người lãnh đạo. Có thể trong quá
trình phân công, phân nhiệm trong teamwork sẽ có tranh cãi về việc ai sẽ chịu
trách nhiệm phần việc nào, điều này có vẻ như trái với quan niệm “đầu xuôi,
đuôi lọt” trong văn hóa của người Việt ta; tuy nhiên sau khi đã sắp xếp xong
nhiệm vụ với sự đồng thuận của tất cả thành viên trong nhóm, công việc bắt đầu
được tiến hành với sự thuận lợi như đã được lập trình sẵn, cũng nhờ vậy mà khi
kết quả đạt được không như mong muốn, sẽ không khó để xác định được lỗi từ
khâu nào, thuộc về ai trong nhóm để rút kinh nghiệm và khắc phục.
Trong Teamwork, mỗi thành viên trong nhóm đều phải đảm bảo rằng họ
có khả năng thuyết trình tốt trước lớp do vậy, không ai là người “đứng ngoài
cuộc chơi” trong một bài thuyết trình của Teamwork.
Từ những năm cuối thế kỷ XVIII đầu thế kỷ XIX, Joseph Lancaster và
Andrew Bell đã đưa ra hình thức dạy học hợp tác ở nước Anh. Với hình thức
này, họ chia người học thành từng nhóm hoạt động. Thông qua hoạt động nhóm,
người học được giáo viên tạo điều kiện cùng nhau trao đổi, đàm thoại, hợp tác,
chia sẻ, giúp đỡ nhau tìm hiểu, khám phá đối tượng nhận thức nhằm hình thành
kĩ năng học hợp tác cho người học và nâng cao hiệu quả dạy học. Ý tưởng này
nhanh chóng du nhập sang Mỹ khi một trường học của người Lancaso được mở
ra ở New York vào năm 1806.
Đầu thế kỉ XIX, R.Cousinet, một nhà giáo dục Pháp đã chú ý đến việc
hình thành kĩ năng HĐN cho người học bằng các phương pháp, biện pháp dạy
học thích hợp. Theo ông, giáo viên cần tạo điều kiện cho học sinh tự chọn bạn
học nhóm và giải tán nhóm. Điều này giúp trẻ có những nhận định khi nhận xét
về các bạn và được nghe các bạn nhận xét về chính hoạt động của mình, từ đó
người học có thể tích lũy thêm những kinh nghiệm xã hội. [6]

8


dựng và phát triển nhóm làm việc hiệu quả để ứng dụng vào công việc một cách
thành công nhất. [3].
Phong cách làm việc hiệu quả của Nhật Bản, ai cũng biết đến quy tắc
Hourensou trong làm việc nhóm. Chính nhờ bí quyết này Nhật Bản nhanh chóng
phục hồi và tăng trưởng thần kỳ, trở thành nước có tiềm năng lớn thứ hai trên
thế giới về kinh tế, khoa học kĩ thuật và tài chính. Bản thân khi tiếp xúc với
người Nhật cũng sẽ thấy đều là những người có tinh thần tập thể cao.
Như vậy, trong lịch sử giáo dục thế giới, những tư tưởng mang tính LVN
xuất hiện rất sớm. Và hiện nay, LVN được nghiên cứu và ứng dụng rộng rãi ở
rất nhiều nước trên thế giới, đặc biệt là các nước có nền giáo dục phát triển. Tuy
còn nhiều cách tiếp cận và quan niệm khác nhau, song các công trình nghiên cứu
đều khẳng định vai trò hết sức to lớn của KNLVN và sự cần thiết phải giáo dục
KNLVN trong dạy học.
1.2. Những nghiên cứu trong nước
Kỹ năng làm việc nhóm là kỹ năng tương tác giữa các thành viên trong
một nhóm, nhằm thúc đẩy hiệu quả công việc, phát triển tiềm năng của tất cả các
thành viên. Một mục tiêu lớn thường đòi hỏi nhiều người làm việc với nhau, vì
thế làm việc nhóm trở thành một định nghĩa quan trọng trong tổ chức cũng như
trong cuộc sống. Trong thời đại ngày nay, khi khoa học kỹ thuật ngày càng phát
triển thì yêu cầu làm việc theo nhóm là cần thiết hơn bao giờ hết. Đơn giản vì
không ai là hoàn hảo, làm việc theo nhóm sẽ tập trung những mặt mạnh của từng
người và bổ sung cho nhau. Hơn nữa, chẳng ai có thể cáng đáng hết mọi việc. Vì
vậy Kỹ năng làm việc nhóm là một kỹ năng rất bổ ích và cần thiết. Bên cạnh đó
nó cũng trang bị cho các thành viên những kiến thức quan trọng để xây dựng
nhóm làm việc hiệu quả, từ đó có thể áp dụng vào công việc học tập cũng như

10



trẻ 5 – 6 tuổi làm việc theo nhóm”, tác giả đã khẳng định vai trò của HĐN đối
với sự phát triển toàn diện nhân cách trẻ đồng thời tác giả đã đưa ra một số
những kĩ năng cần thiết giúp trẻ 5 - 6 tuổi làm việc theo nhóm. [40]
Tóm lại, giáo dục KNLVN cho người học là một vấn đề đã được quan
tâm nghiên cứu ở Việt nam cũng như trên thế giới trong vài thế kỉ trở lại đây.
2. Một số khái niệm cơ bản
2.1. Kỹ năng
Có nhiều cách định nghĩa khác nhau về kỹ năng. Những định nghĩa này
thường bắt nguồn từ góc nhìn chuyên môn và quan niệm cá nhân của người viết.
Tuy nhiên hầu hết chúng ta đều thừa nhận rằng kỹ năng được hình thành khi
chúng ta áp dụng kiến thức vào thực tiễn. Kỹ năng học được do quá trình lặp đi
lặp lại một hoặc một nhóm hành động nhất định nào đó. Kỹ năng luôn có chủ
đích và định hướng rõ ràng. Kỹ năng là năng lực hay khả năng của chủ thể thực
hiện thuần thục một hay một chuỗi hành động trên cơ sở hiểu biết (kiến thức
hoặc kinh nghiệm) nhằm tạo ra kết quả mong đợi.
Kỹ năng là năng lực hay khả năng của chủ thể thực hiện thuần thục một
hay một chuỗi hành động trên cơ sở hiểu biết (kiến thức hoặc kinh nghiệm)
nhằm tạo ra kết quả mong đợi.
Có quan niệm cho rằng kỹ năng là phương thức thực hiện hành động phù
hợp với mục đích và điều kiện hành động mà con người đã nắm vững.
A. V. Cruchetxki đã nhấn mạnh rằng, kỹ năng là phương thức thực hiện
hoạt động - những cái mà con người đã nắm vững. Theo ông, chỉ cần nắm vững
phương thức hành động là con người đã có kỹ năng, không cần tính đến kết quả
của hành động.

12


A. G. Covaliov quan niệm kỹ năng là phương thức thực hiện hành động
phù hợp với mục đích và những điều kiện hành động.

tương ứng. Bất kỳ một kỹ năng nào cũng bao hàm trong đó cả biểu tượng, khái
niệm, vốn tri thức, sự tự kiểm tra, điều chỉnh quá trình hoạt động.
Tổng hợp các khái niệm trên, có thể đưa ra một khái niệm như sau: “Kỹ
năng là năng lực hay khả năng của chủ thể thực hiện thuần thục một hay một
chuỗi hành động trên cơ sở hiểu biết (kiến thức hoặc kinh nghiệm) nhằm tạo ra
kết quả mong đợi”.
2.2. Kỹ năng làm việc nhóm
“Kỹ năng làm việc nhóm của trẻ mầm non là khả năng phối hợp làm việc
cùng nhau của nhóm trẻ nhằm phát triển khả năng của mỗi trẻ và hoàn thành
công việc chung với hiệu quả cao nhất”.
Kỹ năng làm việc nhóm là kỹ năng tương tác giữa các thành viên trong
một nhóm, nhằm thúc đẩy hiệu quả công việc việc phát triển tiềm năng của tất
cả các thành viên. Một mục tiêu lớn thường đòi hỏi nhiều người làm việc với
nhau, vì thế làm việc nhóm trở thành một định nghĩa quan trọng trong tổ chức
cũng như trong cuộc sống.
Làm việc nhóm trong tiếng anh người ta gọi là Teamwork, là tập hợp
hai hoặc nhiều người tạo thành đội (Nhóm) cùng tồn tại để hoàn thành một
mục tiêu nhất định. Nguyên tắc chính của đội (Nhóm) chính là độc lập, tương
tác và ảnh hưởng qua lại lẫn nhau. Các thành viên trong đội (Nhóm) chịu
trách nhiệm qua lại lẫn nhau để đạt mục tiêu chung. Mỗi thành viên nhận thức
bản thân họ như một thực thể xã hội. Làm việc nhóm là các thành viên trong
nhóm tạo ra được một tinh thần hợp tác, biết phối hợp và phát huy các ưu
điểm của các thành viên trong nhóm để cùng nhau đạt đến một kết quả tốt

14


nhất cho mục đích mà nhóm đặt ra.
Kỹ năng làm việc nhóm là kỹ năng tương tác các thành viên trong một
nhóm, nhằm thúc đẩy hiệu quả công việc, phát triển tiềm năng của tất cả các