z

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
KHOA NGỮ VĂN
......

BÀI TIỂU LUẬN
ĐỀ TÀI:

CÁI ĐẸP THANH KHIẾT TRONG
TÁC PHẨM CỦA KAWABATA YASUNARI
Giáo viên hướng dẫn: Thầy Hoàng Long
Môn học: Văn học Ấn Nhật
Nhóm:

Ngô Thị Thúy Thuận

41.01.601.110

Đặng Thị Ngọc Quỳnh 41.01.601.095
Đặng Thị Thu Trang

41.01.601.119

Đỗ Hoàng Duy

41.01.601.020

Trịnh Thuý Ngân


niệm là nhƣ thế nào? Nó có gì đặc biệt so với những nƣớc khác? Và có chăng điều đó đã
mang lại cho ngƣời đọc cái nhìn mới về Cái đẹp, thay đổi những suy nghĩ về Cái đẹp cố
hữu trƣớc đây?
Tác giả đƣa chúng ta đến gần hơn với quan niệm về Cái đẹp của ngƣời Nhật đó là
Yasunari Kawabata, ông đƣợc mệnh danh là "Ngƣời lữ khách đi tìm cái đẹp". Cái đẹp
hiện lên qua bức tranh thiên nhiên Nhật Bản đồng thời qua tâm hồn con ngƣời. Câu
chuyện có vẻ không có gì đặc sắc, với vài ngƣời thì sẽ là dung tục, nhƣng ẩn chứa trong
đó là những trăn trở, hoài niệm về một thời đã qua của nhân vật.


MỤC LỤC
NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN: .......................................................................... 2
LỜI MỞ ĐẦU.......................................................................................................... 3
MỤC LỤC ............................................................................................................... 4
LỜI CẢM ƠN .......................................................................................................... 5
TRÍCH YẾU ............................................................................................................ 6
I. Kawabata – ngƣời lữ khách tìm cái đẹp ............................................................ 7
1. Kawabata và những năm tháng cuộc đời: ...................................................... 7
2. Kawabata và quan niệm cái đẹp:.................................................................... 8
2.1

Sự pha trộn cái đẹp truyền thống và cái đẹp hiện đại: ............................. 9

2.2

Sự mộng huyễn, hoài công: ................................................................... 11

2.3

Sự thể hiện cái đẹp thanh khiết trong sáng tác: ..................................... 13

Cái đẹp và nỗi buồn tâm hồn. ................................................................ 27

2.3

Tiểu kết .................................................................................................. 29

So sánh quan niệm về cái đẹp của Kawabata với các nhà văn khác. ........... 30

TÀI LIỆU THAM KHẢO ..................................................................................... 32


LỜI CẢM ƠN
Môn học: Văn học Ấn-Nhật đã đƣa chúng tôi đến một nền văn học mới mà ở đó
chúng tôi có thể thấy đƣợc những tinh hoa văn hóa cũng nhƣ bản sắc của hai nƣớc này.
Rất khó để chúng tôi bắt nhịp hay tìm hiểu về văn học của hai nƣớc này. Ngôi trƣờng
Đại học Sƣ phạm Thành phố Hồ Chí Minh đã giúp chúng tôi điều này. Hơn hết là sự
hƣớng dẫn, chỉ bảo tận tình của thầy Hoàng Long, một giảng viên đồng thời cũng là một
dịch giả nổi tiếng. Thầy luôn tận tâm, nhiệt tình trong việc truyền đạt kiến thức, những
chia sẻ, góp ý của thầy đã giúp chúng tôi hoàn thành tốt hơn bài tiểu luận của nhóm.
Một lần nữa, nhóm chúng tôi chân thành cảm ơn thầy Hoàng Long, ngƣời đã
luôn theo dõi chúng tôi trong thời gian học tập. Những góp ý, chỉnh sửa đã giúp nhóm
rất nhiều trong quá trình hoàn thành bài.


TRÍCH YẾU
Cái đẹp thanh khiết và trong sáng đã đƣợc Yasunari Kawabata thể hiện rõ trong tác
phẩm của mình. Một cái đẹp đi liền với cái buồn. Một quan niệm mới về cái đẹp tuyệt
đối mà không ai có thể thấy đƣợc. Nhóm chúng tôi đã tiến hành tìm hiểu thông về cái
đẹp này trong thiên nhiên và trong tâm hồn con ngƣời thông qua hai tác phẩm là “Xứ
tuyết” và “Ngƣời đẹp ngủ mê”.

1.3

Tình yêu và cái kết buồn:

1.4

Tiểu kết:

2. “Ngƣời đẹp ngủ mê” - Sự cảm nhận cái đẹp tinh tế và cái đẹp trong nỗi buồn:
(Đặng Thị Ngọc Quỳnh)
2.1

Vẻ đẹp thiên nhiên, tâm hồn con ngƣời trong sáng bình dị:

2.2

Cái đẹp và nỗi buồn tâm hồn:

2.3

Tiểu kết:

III. So sánh quan niệm về cái đẹp của Kawabata với các nhà văn khác:
(Nguyễn Thị Thúy Thuận)


Cái đẹp thanh khiết trong tác phẩm Kawabata Yasunari

I.



-7-


Cái đẹp thanh khiết trong tác phẩm Kawabata Yasunari

thiếu nữ Chiyo. Hai ngƣời đã yêu nhau suốt một thời gian và hẹn hứa hôn nhân,
nhƣng khi mọi thứ đã đƣợc chuẩn bị đâu vào đấy thì Chiyo đã bất ngời từ hôn mà
không một lời giải thích nào thêm. Vì thế, cảm giác cô đơn hụt hẫng cũng thƣờng
xuất hiện trong các tác phẩm của ông khi nói đến tình yêu.
Kawabata Yasunari viết văn từ khi còn rất trẻ nhƣng các sáng tác của ông
luôn đƣợc đánh giá cao và đón nhận. Một thời gian sau khi tốt nghiệp Đại học thì
một số truyện ngắn của ông đã đƣợc công nhận và đƣợc nhiều khen ngợi nhƣ
truyện : “Nhật kí tuổi mƣời sáu” (1925) hay “Vũ nữ xứ Izu” (1926). Bên cạnh đó,
ông còn làm phóng viên cho một số tờ báo nổi tiếng ở Tokyo lúc bấy giờ. Thành
công nối tiếp thành công, các tác phẩm ông sáng tác đã luôn đƣợc đón nhận và có
sức lôi cuốn rộng rãi độc giả trên thế giới nhƣ: “Ngàn cánh hạc” (1952), “Xứ
tuyết” (1947), “Ngƣời đẹp ngủ mê” (1961), “Truyện ngắn trong lòng bàn tay”
(1971),…Vào năm 1968, đúng vào dịp kỉ niệm 100 năm hiện đại hóa văn học Nhật
Bản, Kawabata Yasunari đã đọat Giải Nobel Văn học cùng với nhiều lời khen ngợi
của các nhà văn, Viện Hàn lâm…Chính vì vậy, sự qua đời của ông là một mất mát
quá lớn cho văn học Nhật Bản cũng nhƣ thế giới. Tuy nhiên, nguyên nhân của việc
ông tự tử là gì đến nay vẫn chƣa đƣợc sáng tỏ vì ông không để lại thƣ tuyệt mệnh,
hay trong các tác phẩm của ông cũng không có gợi gì đến nguyên nhân thật sự.
2. Kawabata và quan niệm cái đẹp:
Y.Kawabata sinh ra và lớn lên trong một hoàn cảnh, một giai đoạn của đất
nƣớc Nhật Bản “đặc biệt” vì lẽ đó mà ông trở nên cuốn hút và đặc biệt hơn chăng?
Ông từng phát biểu khi nhận giải Nobel văn học năm 1968: “Tôi thuộc về vẻ đẹp
Nhật Bản”. Vẻ đẹp Nhật Bản đƣợc ông tôn vinh, trân trọng và nâng niu. Cả đời
dƣờng nhƣ đặt mình trong cái đẹp Nhật Bản, đắm chìm vào nó.

vẻ đẹp của ngƣời Nhật. Phật giáo đối với Nhật Bản cũng có tầm quan trọng và
sâu rộng trong nền văn hóa tạo nên tiêu chuẩn là “Yugen” và các biến thể của
nó là “Yuge”, “Yojo”. Là đất nƣớc quốc đảo thiên nhiên phong phú nhƣng gặp
phải nhiều thiên tai chính vì lẽ đó mà ngƣời Nhật thƣờng hòa mình vào thiên
nhiên để thấy đƣợc sự giới hạn trong cái vô hạn. Sự phù du, sớm mất mai còn,
ngắn ngủi đã trở thành hệ quả để ca ngợi, một nghệ thuật rất riêng cũng có thể
thấy trong hội hoạ, sân khấu, thơ ca đến điện ảnh của xứ sở Phù Tang này.
Y.Kawabta từng viết: “Tôi đã tiếp nhận lễ rửa tội nơi văn chƣơng phƣơng
Tây và tôi cũng bắt chƣớc nó, nhƣng chủ yếu tôi là một ngƣời phƣơng Đông và
suốt mƣời lăm năm qua tôi chƣa từng đánh mất phong cách ấy của mình.”.
Những quan niệm truyền thống đã siết chặt ông, dù đã cố gắng tiếp nhận
phƣơng Tây nhƣng ông đã là một phần máu thịt của Nhật Bản rồi. Có lẽ vì điều
-9-


Cái đẹp thanh khiết trong tác phẩm Kawabata Yasunari

này mà ông không ngừng thôi thúc viết tạo nên giá trị của tác phẩm “con ngƣời
đƣợc sinh ra bởi vẻ đẹp Nhật Bản”.
Y.Kawabata đã thể hiện những quan niệm truyền thống Nhật Bản sâu sắc
ấy trong tác phẩm của ông, tiếp nhận, sáng tạo miêu tả những cuộc hành trình
dài đơn độc và kết hợp cái thi pháp chân không của thơ Haiku. Tao phùng giữa
quá khứ và hiện tại đƣợc Y.Kawabata tạo nên, đồng thời có cả cái cũ và cái mới,
cái thực và ảo trong lối viết. “Băng qua bao thế kỷ Tanka và Haiku, niềm bi cảm
ấy (aware) lại truyền xuống ngòi bút của Y.Kawabata” qua lời nhận xét của
Nhật Chiêu.
“Trà đạo” cũng đƣợc Y.Kawabata nhắc đến trong “Ngàn cánh hạc” đáng lẽ
không gian “Trà đạo” phải yên tĩnh thƣởng thức thì các nhân vật lại bàn chuyện
phàm tục. Hình ảnh đập vỡ chiếc bình Shino là hành động cuối cùng nhƣ đƣa ra
lời phán xét về trà đạo, giữa hiện đại và truyền thống. Niềm đau xót của

tích cực hài hòa giữa xƣa và nay.
Dù là truyền thống hay hiện đại Y.Kawabata đều mang trong mình âm
hƣởng Nhật Bản rất riêng, đó cũng là phần dẫn đến thành công rực rỡ trong sự
nghiệp sáng tác của ông.
2.2 Sự mộng huyễn, hoài công:
Hoài công: Để mất đi một cách hoàn toàn vô ích do đem dùng vào việc
không đáng hoặc không mang lại một kết quả nào cả.
Mộng huyễn: Ƣớc ao, mơ tƣởng không có thực, hƣ ảo.
Một phạm trù khác của Y.Kawabata bao trùm lên trong tác phẩm là vẻ đẹp
“ mong manh hƣ ảo”, “hoài công” trong cuộc tìm kiếm không có câu trả lời
chính xác. Lại một lần nữa hình ảnh thiên nhiên và con ngƣời dƣới ngòi bút của
Y.Kawabata hiện lên nhƣ đúng tƣởng tƣợng và tên gọi của nó.
Ngƣời và cảnh từ lúc nào đã có mối liên quan mật thiết. “Trƣớc mặt ngôi
lều; một cây trúc đào lớn nặng trĩu những bông, dáng trắng toát mơ hồ”.
Y.Kawabata qua ngòi bút đã tạo dáng vẻ ngƣời phụ nữ hƣ ảo, mong manh trƣớc
thiên nhiên. Cái đẹp là một thứ gì đó khi ta bắt gặp một khoảnh khắc, một lần
chạm ánh mắt nhìn thôi cũng đủ để nhớ thƣơng và lật giở ký ức. Tạo nên một
cảm nhận mới mẻ cho dòng ý thức của Kikuji, cô gái Inamura Yukiko, Fumiko,
bà Ota dù ở hiện tại hay quá khứ đều hiện lên với một vẻ đẹp ngoại hình mong
manh mơ hồ nhƣng tâm hồn thì sâu sắc vô cùng, chi phối lí trí, tình cảm và cả
niềm tin của con ngƣời. Bút pháp miêu tả gợi từ sự tƣởng tƣợng hơn so với tả
thực. Cho đến hình ảnh Yoko trong “Xứ tuyết” đƣợc Shimamura gã si tình mê
mẩn cũng xuất hiện mờ ảo qua tấm kính của toa tàu. Và cái kết cũng gây ra
- 11 -


Cái đẹp thanh khiết trong tác phẩm Kawabata Yasunari

nhiều bí ẩn cho chính Shimamura và ngƣời đọc. “Và khi nó rơi vào đúng đồng
tử của ngƣời đàn bà trẻ, khi ánh mắt và ánh lửa trùng khít nhau, thì đó là một vẻ



Cái đẹp thanh khiết trong tác phẩm Kawabata Yasunari

2.3 Sự thể hiện cái đẹp thanh khiết trong sáng tác:
Thanh khiết: Tức là trong sạch và thuần khiết, không vƣớng bụi.
Không gian đẫm màu sắc Nhật Bản luôn có trong các sáng tác của
Y.Kawabata. Thanh khiết không mang tầm vóc lớn lao mà đối với Y.Kawabata
đó là những gì giản dị và nhỏ bé làm rung động tâm hồn một cách chân thành,
bình dị nhất.
Trong các tác phẩm là những hình ảnh thiên nhiên đƣợc miêu tả một cách
hết sức thanh khiết, tạo cho ta cảm giác dễ chịu và tƣơi mát. Y.Kawabata đã
chắt lọc những gì tinh túy, sống động nhất của thiên nhiên. Rừng trúc, tuyết, hoa
trà,…đều mang một ý nghĩa và giá trị nhất định. Y.Kawabata đã thổi hồn mình
làm cho chúng khác biệt và tràn đầy nhựa sống.
Sự thanh khiết đó không chỉ dừng ở thiên nhiên mà nó còn thể hiện ở con
ngƣời. Nét đẹp hình thể và trong sáng của tâm hồn đƣợc Y.Kawabata đẩy lên
hết sức lôi cuốn, không dung tục và tầm thƣờng.
“Ngƣời đẹp ngủ mê” một cách nào đó ta nhƣ ngỡ chạm tay vào đƣợc sự
mong manh, trong sáng của thiên nhiên, con ngƣời tác phẩm. Yên tĩnh qua từng
câu chữ, không ồn áo náo nhiệt, phức tạp. Bởi trong sự đơn giản ấy bao bọc một
cái đẹp thanh khiết, ban sơ niềm ao ƣớc thầm kín của con ngƣời. “Đôi mắt
Eguchi chứa đầy hình ảnh những đóa hoa trà”. Trong ánh nắng hoa trà hiện lên
thật thanh khiết, mỏng manh, yếu đuối cần đƣợc che chở và ta cứ ngỡ hoàng
hôn đã bao trùm lên ôm ấp lấy đóa hoa trà đó.
Trong “Xứ tuyết”, cảm nhận của Shimamura “sự thanh khiết chƣa từng
thấy của mùa thu sáng lạng”. Thiên nhiên xứ này trong con mắt của Shimamura
hiện lên thật trong sáng và thanh khiết, đáng quý mà không phải nơi nào cũng
có đƣợc. Những bông kaya bạc trắng, những khu rừng bá hƣơng, côn trùng, một
màu trắng rực rỡ trong ánh sáng buổi mai, sự hùng vĩ tuyệt vời.

tuyết” ta nhƣ đấm chìm trong cảnh sắc thiên nhiên trong trẻo mà trong từng nhịp
thở ta có thể cảm nhân đƣợc điều đó. Thiên nhiên có tuyết trắng bao phủ không
gian nhƣ mở ra ra cả một thế giới kì diệu, hoàn hảo không tỳ vết. Có vẻ nhƣ đây
là thế giới của thiên đàng đƣợc vẽ nên từ những câu chữ rất đỗi mộc mạc, tâm
hồn ngƣời đọc có dịp chu du cảm nhân cảnh sắc của xứ tuyết qua 4 mùa tuyệt
diệu.
Hiếm có một tiểu thuyết hiện đại nào lại tràn ngập thiên nhiên nhƣ xứ
tuyết. Đó là thiên nhiên đƣợc soi chiếu dƣới ánh nhìn và tâm hồn luôn hƣớng về
cái đẹp, luôn khao khát cái đẹp và suốt đời đi tìm cái đẹp. Xứ tuyết nơi mà tuyết
luôn bao phủ kéo dài suốt hàng tháng liền, dù tuyết dày 3-4 mét nhƣng chƣa bao
giờ cuộc sống ở đây bị chôn vùi. Ngƣời ta xem tuyết ở đây nhƣ cuộc sống nhƣ
hơi thở và máu thịt của mình. Vì thế tuyết không chỉ đơn thuần là một hiện

- 14 -


Cái đẹp thanh khiết trong tác phẩm Kawabata Yasunari

tƣợng tự nhiên, mà còn đƣợc con ngƣời cảm nhận ở chiều sâu tầng bậc nhƣ một
hiện thể sống, một ƣớc vọng, một giấc mơ nhƣng huyền ảo, xa xăm, huyền bí.
Trƣớc hết tuyết với vẻ đẹp thanh khiết của nó, thì trong tác phẩm cũng
mang bản chất đó, tƣợng trƣng cho một thế giới thanh khiết vô ngần không
vƣớng màu trần tục. Phía xa xa trên những ngọn núi, tuyết ánh lên một màu
trắng bạc lấp lánh, những chóp núi nhọn phủ đầy tuyết, nhìn khung cảnh mang
vẻ tráng lệ thanh cao nhƣ một bức tranh của tạo hóa thiên nhiên diệu kì. Ngoài
trời những lọn tuyết lớn rơi thẳng xuống nhƣ nghững đóa bạch mẫu đơn trong
một khung cảnh thanh tịnh, yên ả, thanh bình nhƣng có vẻ hƣ ảo. “Một thế giới
trắng trong tinh tuyền, không một vẩn mây xám đục nào. Thế giới ấy thanh khiết
đến mức có thể thanh tẩy mọi nỗi niềm, thanh lọc Tâm hồn con người”. “Màu
tuyết trắng xóa làm cho bớ mái đã sâu lại càng sâu thêm, tự hồ như mọi vật đều

thanh lọc và hiền lƣơng. Thế giới ấy nhƣ một thiên đàng giữa trần thế, một thế
giới nhƣ ngăn cách mọi dối gian lọc lừa, những mƣu mô ganh ghét và vụ
lợi…tuyết xuyên tất cả.
Có khi thiên nhiên chợt trở nên đặc biệt huyền bí thiêng liêng nhƣ một
giấc mộng đời, đó là một giấc mộng đời sâu thẩm. Dải ngân hà thuần khiết và
gần gũi, bao la nhƣ chứa đựng cả thế giới huyền hoặc, có sức hấp dẫn ghê gớm.
Ánh sáng nhỏ nhoi nhƣ thấp lên những ƣớc mơ cao vời. Ngân hà sáng trong và
thanh khiết, không vƣơng chút bụi trần: “Dải ngân hà. Hình ảnh thanh khiết và
gần gũi của mọt niềm khoái cảm dữ dội, trong đó Shimamura thoáng tưởng
tượng thấy bòng dáng của chính mình nổi bậc lên thành cơ man là hình bóng,
cũng trùng trùng điệp điệp như khồi lượng tinh hà, cũng nhân lên thành những
hình bóng nhiều vô tận như những đóm bạc trong cái ánh nắng trắng đục như
sữa trên cao cho đến tận cái ánh phản chiếu của những đám mây mà mỗi giọt
nhỏ li ti và tỏa sáng lẫn lộn vào vô cùng vì bầu trời sáng sủa và thanh tiêu và
trong vắt không tưởng tượng.”
Cũng có khi thiên nhiên đƣợc gợi nên từ những hình ảnh nhỏ nhoi nhƣng
có sức gợi vô cùng “ Trước rặng cây bá hương thẳng hàng phía đối diện, từng
đàn chuồn chuồn nhiều không kể xiết lượn trong gió, theo đà cuốn đi những sợi
tơ bồ công anh tung bay. Và dòng thác nước chảy tung tóe dường như tràn ra từ
đầu ngọn những cây bá hương dài nhất”. Đó là bá hương, chồn chuồn, thác
nước…thiên hiên không ngừng tấu lên những khúc nhạc du dương của đời sống,
những thanh âm làm cho người nghe như cảm nhận được sự tàn phai hư ảo,
niềm bi cảm sâu sắc “ con chuồn chuồn, con bươm bướm, con dế mèn, con châu
chấu, con ve sầu,… hát ca vang trên núi đồi.

- 16 -


Cái đẹp thanh khiết trong tác phẩm Kawabata Yasunari


nhƣ đƣợc nhân lên gấp bội có một mãnh lực vô biên cuốn hút mọi ánh nhìn.
Hình ảnh đóm lửa trong đêm tối của một đêm đông nơi xứ tuyết cứ chập
chờn giữa muôn trùng núi non, ánh lên những áng sáng lung linh rối bất chợt

- 17 -


Cái đẹp thanh khiết trong tác phẩm Kawabata Yasunari

lóe rạng nơi tròng mắt của Yoko: “Đó là một ánh lửa xa xôi bỗng ngời sang
ngây giữa khuôn mặt ánh lửa di động lần làn ngang qua khuôn mặt. Và khi tia
sáng yếu ớt của nó rọi ngay chính giữa tròng mắt người con gái, ánh nhìn lẫn
với ánh lửa xa, con mắt ấy tưởng như một đóm lân tinh tuyệt đẹp huyền ảo đang
vật vờ bên trùng dương núi rừng buổi tối”.
Phong cảnh núi rừng giữa màn đêm nhƣ nhƣ một vũ trụ kì ảo và duy nhất,
một thế giới tƣợng trƣng siêu nhiên không phải ở thế giới này. Rừng núi cỏ cây
hiện lên trong gƣơng bồng bềnh, di động mờ ảo và ảm đạm hòa vào những bóng
ngƣời trong suốt, nhƣ có nhƣ không, thoát ẩn thoát hiện. Gƣơng mặt con ngƣời
nhƣ một tấm gƣơng phản chiếu thiên nhiên và làm cho thiên nhiên đẹp nhƣng là
một vẻ đẹp huyền ảo mơ hồ. “Phong cảnh bềnh bồng trôi qua trong một cảm
xúc mơ hồ quạnh hiu mênh mông, chìm ẩn dưới khôn mặt đẹp gợi cảm và dạt ra
chung quanh. Hình ảnh hư ảo ấy khiến khuôn mặt trở nên trong suốt…phong
cảnh như thể hiện ra trên gương mặt.” Thiên nhiên và con ngƣời nhƣ soi chiếu
vào nhau nhƣ mỗi bên là một gƣơng soi.
Hình ảnh tuyết chiếu lên gò má Komako “màu trắng mà chàng đã thấy
trong đáy gương, chính là máu tuyết và lơ lửng ở giữa, một màu đỏ rực của đôi
má đàn bà. Cái đẹp của sự tương phản ấy thật là thuần khiết, thật là mãnh liệt
vì nó bén nhọn và sống động biết bao. Trong tấm gương, máu tuyết càng lại
thêm rực rỡ, tưởng chừng như băng tuyết đang rực cháy”. màu tuyết tinh khôi
nổi bậc lên trên dôi gò má đỏ của ngƣời con gái, nét đẹp thanh xuân rạng rỡ,

chiếc mặt nạ cổ xưa, dưới đó hiện rõ một sắc diện nữ tính”.
Và dƣờng nhƣ xứ tuyết ngập tràn vẻ đẹp của hoa cỏ, vẻ đẹp thanh khiết
nhƣ một hơi thở nồng nàn say đắm quyện cùng với đất trời khiến cho lòng
ngƣời thanh thản. Nhƣng thiên nhiên ấy vẫn ẩn chứa một vẻ đẹp huyền ảo xa
xăm, khiến cho bƣớc chân ngƣời lữ khách khám phá và tìm hiểu. Thiên nhiên
gắn với con ngƣời nhƣ máu thịt thiên nhiên làm tôn nên vẻ đẹp con ngƣời,
ngƣợc lại con ngƣời lại phản chiếu thiên nhiên làm cho thiên nhiên mang một
sắc diện khác lung linh và bí ẩn.
1.2 Tâm hồn con người mang vẻ đẹp thanh khiết:
Con ngƣời thuẩn khiết nhƣ tuyết, họ sinh ra giữa không khí trong sạch tinh
khôi. Vẻ đẹp thanh khiết đƣợc hiện lên qua sự cảm nhận của Shimamura bất
ngờ nhìn lên khung kính toa tàu “con mắt của ngƣời phụ nữ hiện lên chập chờn
trƣớc mặt làm chàng suýt kêu lên vì kinh ngạc”. Và khi ánh lửa xa xôi lạnh lẽo
lấp lánh chạy qua gƣơng mặt ngƣời con gái trên nền đêm tối trong toa tàu khiến
cho ánh nhìn rực sáng một vẻ siêu nhiên trong giây lát thì nhƣ thể là một cảnh

- 19 -


Cái đẹp thanh khiết trong tác phẩm Kawabata Yasunari

tƣợng thuần khiết, không lời diễn đạt, nhƣ một giấc mơ trong giây phút mơ
màng…
Ánh mắt thuần khiết và dịu dàng của Komako , ánh mắt nhƣ có thể soi
chiếu tâm hồn con ngƣời, thanh lọc con ngƣời. Ánh mắt nhƣ lôi cuốn con ngƣời
vào thế giới của đắm say và ngọt ngào: “ Đôi mắt Yoko mặt dầu có vẻ ngây thơ
nhưng Shimamura chắc rằng có một ánh sáng có thể soi rõ tận bề sâu của tất
cả mọi chuyện, và chàng cảm thấy bị lôi cuốn bởi người con gái mà không hiểu
như thế nào và tại sao”
Vẻ đẹp thuần khiết tỏa sáng và rung cảm mãnh liệt của Yoko khiến

ngƣời thanh khiết tuyệt đối nhƣ xứ tuyết ngàn đời vẫn vậy.
1.3 Tình yêu và cái kết buồn
Chàng lãng tử Shimamura có dịp đến với vùng xứ tuyết và đem lòng say
đắm cả hai ngƣời phụ nữ xinh đẹp. Một tình yêu đầy nhục cảm, nóng bóng
hƣớng tới Komako. Một tình yêu thuần khiết lí tƣởng và khao khát có đƣợc
hƣớng về Yoko.
Tình yêu của chàng chứa đựng sự mâu thuẫn, chàng không thể nào hiểu
nỗi trái tim của mình hƣớng về ai và lí tƣởng tình yêu mà chàng đi tìm là nhƣ
thế nào. Gặp gỡ Komako chàng nhớ đến Yoko và khi ở bên Komako chàng lại
thƣơng nhớ Yoko


Tình yêu nồng cháy của Komako giành cho Shimamura
Ngay từ lần gặp đầu tiên “nàng nói thao thao với vẻ vội vàng và nồng

nhiệt nhƣ một ngƣời lâu ngày đã khao khát một kẻ tri âm. Có lẽ niềm tin cởi mở
đầy tình thân mến đó đã làm cho chàng sung sƣớng thấy nàng xứng đáng cùng
nàng chia sẻ nỗi vui mừng tột độ, sự sản khoái mà chàng cảm thấy đối với rừng
núi. Khi yêu thì con tim có lí lẽ riêng của nó. Tình yêu giúp cho Komako cởi bỏ
những ngại ngần. tiếng của con tim chân thành mách bảo và nàng thốt lên
những tiếng kêu, gọi mình yêu trong niềm khắc khoải trơ tọi nhƣng thật rõ ràng.
“nàng cao giọng gọi lớn Shimamura! Đó là tiếng kêu không chút giả tạo, một
tiếng gọi đích thực của trái tim, tiếng kêu cứu của một ngƣời đàn bà đợi ngƣời
mình yêu, nghe thật trơ trọi, thanh đanh gọn và thật rõ ràng”. Tình yêu đối với
Shimamura là một tình yêu không hối tiếc mặc dù chàng chỉ là một ngƣời lữ
khách tìm đến xứ tuyết nhƣ là một cuộc phiêu lƣu. Nàng bị giằng xé dữ dội bởi
tình yêu nồng nhiệt và ám ảnh một quan hệ ngắn ngủi thoáng qua. Nhƣng nàng
nhƣ đang đê mê trong niềm đau đớn tuyệt vọng đó “trong giây lát nàng gần nhƣ
mê man và cắn vào tay áo mình một cách dữ dộ, nhƣ thể cƣỡng lại hạnh phúc
một cách điên cuồng, nhƣ thể khƣớc từ niềm sung sƣớng tuyệt vời”. Nàng

nỗi trái tim của mình hƣớng về ai và lí tƣởng tình yêu mà chàng đi tìm là nhƣ
thế nào. Gặp gỡ Komako chàng nhớ đến Yoko và khi ở bên Komako chàng lại
thƣơng nhớ Yoko
Say đắm Komako nhƣng trong Shimamura luôn hiện diện ánh sáng kỳ ảo
lóe lên từ Yoko. Xúc cảm tình yêu của chàng dành cho Yoko ngày càng lớn dần
khi chàng cảm nhận đƣợc cái mờ ảo và mong manh của vẻ đẹp khó diễn tả ấy,
- 22 -


Cái đẹp thanh khiết trong tác phẩm Kawabata Yasunari

một vẻ đẹp chàng khao khát theo đuổi và nắm bắt cả đời. Trong khi Komako
càng đến bên chàng thân thiết, gần gũi, mãnh liệt và hy sinh bao nhiêu, thì cứ
mỗi lần rời xa xứ tuyết chàng lại thấy nàng biến mất không còn lƣu lại chút dƣ
tình trong tâm trí. Tình yêu của Shimamura với Komako bắt đầu chớm những
giận hờn đầu tiên. Komako hoang mang không biết Shimamura còn yêu mình
thật hay không, còn chàng cũng không sao hiểu nổi sự lạnh lùng của lòng mình,
tại sao mình không thể sống đƣợc mãnh liệt, trọn vẹn và hy sinh trong dâng hiến
không đòi hỏi chút gì trả lại nhƣ nàng.
Đúng vào lúc Shimamura quyết định rời xa trạm nƣớc nóng ở xứ tuyết để
tránh cơn bão lòng và cắt đứt duyên nợ một cách lặng lẽ thì mọi sự đã kết thúc
trong bi thảm. Trong một buổi chiếu bóng tại một nhà kho gần nơi chàng ở, một
đám cháy dữ dội đã xảy ra. Mặt đất rừng rực trong tia lửa và tàn tro bốc cao lên
tận bầu trời đêm, một bầu trời với dải Ngân Hà lóng lánh trong ánh sáng đẹp
một cách ma quái. Yoko, ngƣời yêu thuần khiết và mối tình lý tƣởng của chàng
đã chết trong đám cháy đó. Khi chàng chạy tới thì thấy thân hình bất động của
Yoko với gƣơng mặt thanh tú và thánh thiện trên đôi tay Komado, còn Komako
thì lời nói nhƣ mê sảng và vẻ mặt nhƣ sắp hóa điên. Chàng lảo đảo ngẩng mặt
lên trời và có cảm giác dải Ngân Hà trôi tuột vào trong ngƣời chàng với tiếng
gầm thét dữ dội

trình vĩnh cửu truy cầu cái đẹp. Cái đẹp hay bất cứ thứ gì khi dễ dàng tìm kiếm
hay dễ dàng có đƣợc thì điều mình đạt đƣợc củng không có ý nghĩa. Chỉ khi
mình nổ lực và tân tụy vì nó thực sự khao khát về nó khi đó mục đích đi tìm cái
đẹp mới thực sự ý nghĩa.
Trong xứ tuyết ta còn cảm nhận tình cảm sâu sắc, nồng cháy của các nhân
vật cho dù đó là thứ tình cảm mõng manh, bất chợt. Ta còn cảm phục bởi lòng
ngƣời thuần khiết, họ sống tình cảm trọn vẹn và thủy chung.
2. “Ngƣời đẹp ngủ mê” - Sự cảm nhận cái đẹp tinh tế và cái đẹp trong nỗi buồn.
2.1 Vẻ đẹp thiên nhiên, tâm hồn con người trong sáng bình dị.
Y.Kawabata – ngƣời lữ khách đi tìm cái đẹp, ông dành cả cuộc đời cũng
nhƣ trong tất cả sáng tác của mình để nói về cái đẹp. Cái đẹp mà Kawabata
hƣớng đến là một vẻ đẹp thanh khiết trong sáng. Trong “Ngƣời đẹp ngủ mê” ta
có thể tìm thấy cái đẹp đó ở thiên nhiên và con ngƣời.
Nhật Bản, một đất nƣớc nổi tiếng với rất nhiều phong cảnh đẹp, đƣợc gọi
với cái tên mỹ miều “Xứ sở hoa anh đào”, với nét văn hoá Trà đạo đƣợc lƣu giữ
mấy ngàn năm nay, đó tạo nên cái đẹp của Nhật Bản. Một cái đẹp riêng không
trộn lẫn với bất kì quốc gia nào. Ngay trong “Ngƣời đẹp ngủ mê” thiên nhiên
- 24 -


Cái đẹp thanh khiết trong tác phẩm Kawabata Yasunari

đƣợc chính Kawabata khắc hoạ một cách sinh động, nhẹ nhàng và trong sáng,
thanh khiết: “Lá trúc sáng loáng bạc trong ánh nắng mai”… “là trúc tƣơi tốt và
mền mại, trắng sáng nhƣ bạc ròng, và cành trúc hình nhƣ cũng làm bằng bạc.
Dọc theo con đƣờng mòn men theo bìa rừng, các bụi cỏ đầu bạc và cúc gai đang
nở hoa”…“Đi qua cánh rừng thì hai ngƣời trèo ngƣợc theo một dòng suối trong
xanh lên tận chỗ thác nƣớc đang đổ rào rào, màn nƣớc long lanh ánh mặt trời”.
Bức tranh thiên nhiên hiện ra vô cùng sinh động, tƣơi mát và tràn đầy sức sống.
Lá trúc đƣợc ví nhƣ một thứ bạc sáng lấp lánh nhƣng không phải mang dáng vẻ