LỜI NÓI ĐẦU
Trên phạm vi toàn cầu, tai nạn giao thông là một trong những nguyên nhân
gây thương vong và tử vong nhiều nhất cho con người. Hàng năm, số vụ tai nạn giao
thông lại tăng thêm 10% (con số này ở các nước nghèo và đang phát triển, trong đó
có Việt Nam cao hơn tỉ lệ ở các nước công nghiệp phát triển). Phổ biến nhất ở phần
lớn các quốc gia là tai nạn giao thông đường bộ. Tai nạn giao thông đường bộ là tai
nạn giao thông xảy ra đối với những phương tiện giao thông đang tham gia giao
thông trên các tuyến đường bộ hay trên đường chuyên dùng và đối với người đi bộ.
Đây là loại tai nạn thường xảy ra đối với ô tô và xe gắn máy 2 bánh, hậu quả là làm
cho nhiều người bị chết hoặc bị thương, kèm theo đó là các thiệt hại về tài sản, thời
gian, công sức của nhiều gia đình và cơ quan nhà nước khi tham gia giải quyết vụ
việc.
Nguyên nhân của tình trạng này có rất nhiều, trong đó chủ yếu nhất là do ý
thức tham gia giao thông của người tham gia giao thông còn chưa đầy đủ, cơ sở hạ
tầng và phương tiện tham gia giao thông không đảm bảo điều kiện an toàn…Hiện
nay, tai nạn giao thông đường bộ xảy ra phổ biến, hàng ngày, hàng giờ trên phạm vi
cả nước. Vì vậy, quản lý nhà nước về an toàn giao thông đường bộ nhằm phòng
chống tai nạn giao thông một cách có hiệu quả luôn là vấn đề xã hội được Nhà nước
quan tâm giải quyết bằng nhiều biện pháp cụ thể như về nhận thức, thể chế, thanh tra,
kiểm tra, đôn đốc, truy cứu trách nhiệm hành chính, dân sự, hình sự, kỷ luật…Tuy
nhiên, cho đến nay, tình trạng tai nạn giao thông đường bộ vẫn luôn là vấn đề nhức
nhối của toàn xã hội.
Để góp phần đánh giá đúng đắn, chính xác vai trò của quản lý nhà nước về giao
thông đường bộ và góp phần tìm ra giải pháp cho vấn đề này, trong phạm vi tiểu luận
tình huống quản lý nhà nước đề cập đến một vụ tai nạn giao thông do một cán bộ,
công chức nhà nước gây ra, trên cơ sở đó phân tích các hệ quả pháp lý kéo theo; việc
giải quyết của các cơ quan chức năng; phân tích nguyên nhân, hậu quả nhằm tìm ra
phương án hiệu quả nhất cho việc giải quyết tình huống đặt ra.
I. Mô tả tình huống
nên hai bên gia đình đã nhiều lần có lời qua, tiếng lại, thậm chí còn đe doạ nhau giải
quyết bằng những biện pháp tiêu cực.
II. Nguyên nhân và hậu quả
1.
Nguyên nhân
a)
Nguyên nhân khách quan
Tai nạn giao thông và phương án xử lý của các cơ quan chức năng có nguyên
nhân khách quan từ các vấn đề sau:
Thứ nhất, hiện trạng đường giao thông tại địa điểm xảy ra tai nạn còn nhiều bất
cập như đường hẹp, không có phần đường dành cho các loại phương tiện thô sơ và
người đi bộ, nhiều quán ăn vi phạm quy định về trật tự an toàn giao thông đường bộ
và trật tự an toàn giao thông đô thị để biển hiệu và phương tiện của khách lấn chiếm
lòng, lề đường khiến đường càng chật hẹp thêm, cản trở người và phương tiện tham
gia giao thông, tăng nguy cơ mất an toàn giao thông.
Thứ hai, công tác quản lý giao thông của chính quyền địa phương còn hạn chế.
Thường vào những đợt triển khai công tác đảm bảo an toàn giao thông đường bộ và trật
tự an toàn giao thông đô thị thì chính quyền địa phương (nòng cốt là lực lượng cảnh sát
giao thông thuộc Công an thị xã ST và Công an phường) mới tổ chức kiểm tra, dẹp được
các vi phạm lấn chiếm lòng, lề đường. Bên cạnh đó, việc tổ chức cải tạo hệ thống thoát
nước của địa phương được tiến hành rất thiếu trách nhiệm. Sau khi đào và cải tạo xong
thì các lực lượng bỏ lại đất đá, không san lấp lại mà người dân khi sau nhiều ngày không
thấy các lực lượng đó làm thì tự chủ động làm lấy hoặc phải thuê người san lấp. Hiện
tượng “đánh trống bỏ dùi” đã trở thành hành động thường xuyên của chính quyền địa
phương tại đây.
Thứ ba, chế tài xử phạt đối với hành vi vi phạm hành chính, đặc biệt là trong
thống thoát nước, cải tạo các công trình dân sinh nhưng thực hiện không đến nơi đến
chốn mà không hề có sự phản hồi từ phía người dân hoặc có nhưng không hữu hiệu
vì thiếu tính tập thể, tính tổ chức thông qua các tổ chức đoàn thể của nhân dân.
b)
Nguyên nhân chủ quan
Thứ nhất, thói quen sinh hoạt uống rượu, bia trước khi điều khiển xe mô tô của
phần lớn cán bộ, công chức hiện nay. Phần lớn công dân Việt Nam, trong đó có đội
ngũ cán bộ, công chức hiện nay vẫn giữ thói quen uống rượu, bia sau giờ làm việc,
tiếp khách cơ quan, khách của cá nhân, sau khi tổ chức hội nghị…với truyền thống
“nam vô tửu như kỳ vô phong” và hiện tượng “quá chén” xảy ra như “cơm bữa”
4
khiến cho hành vi trở nên thiếu chuẩn mực, thiếu chính xác, là nguy cơ dẫn đến nhiều
biểu hiện tiêu cực, đặc biệt là sau khi uống rượu, bia điều khiển xe mô tô là nguy cơ
rất lớn dẫn đến tai nạn giao thông cho bản thân mình và cho những người tham gia
giao thông khác.
Thứ hai, do ý thức tham gia giao thông còn chưa cao do chưa hiểu biết đầy đủ
các quy tắc an toàn giao thông đường bộ, thậm chí một bộ phận không nhỏ còn coi
thường các quy tắc đó thể hiện ở các hành vi như không đội mũ bảo hiểm, không sử
dụng gương chiếu hậu, không kiểm tra tính năng an toàn của phương tiện một cách
thường xuyên,… nhất là sử dụng rượu, bia khi lái xe mô tô, không thực hiện các hành
vi để đảm bảo an toàn cho mình và những người tham gia giao thông khác như chạy xe
quá tốc độ; vượt, chuyển hướng…không đúng quy định về an toàn giao thông.
Thứ ba, do tâm lý nể nang đối với đối tượng vi phạm. T là người làm việc tại
cơ quan tư pháp của thị xã ST nên có mối quan hệ cá nhân với những người làm việc
tại cơ quan Công an huyện T, việc áp dụng chế tài phạt thiếu đầy đủ theo quy định là
trái pháp luật.
2.
người đó.
c)
Về phía người dân
Sống trong một quốc gia, một địa phương mà xảy ra quá nhiều tai nạn giao
thông thì sẽ gây nên hiện tượng tâm lý bất an cho người dân, nhất là những người
thường xuyên tham gia giao thông.
Các tai nạn giao thông không chỉ ảnh hưởng đến những người gây tai nạn và
người bị tai nạn mà còn cả gia đình, thân nhân, bạn bè, đồng nghiệp… của họ. Khi tai
nạn giao thông dẫn đến hậu quả thiệt hại về sức khoẻ, tài sản cho mỗi cá nhân, gia
đình – tế bào của xã hội, thì cũng tức là làm giảm sút các nguồn lực xã hội. Mặt khác,
khi việc xử lý vi phạm của các cơ quan chức năng không nghiêm minh, không đúng
đắn hay lợi ích của các bên không được giải quyết một cách thoả đáng thì sẽ tiềm ẩn
nhiều tiêu cực như sự bất mãn của người dân với cơ quan nhà nước, các tranh chấp,
xích mích giữa các bên với nhau dẫn đến các mâu thuẫn mà có thể là nguyên nhân
dẫn đến các hành vi tiêu cực khác làm mất an ninh và trật tự an toàn xã hội.
III. Xác định mục tiêu tình huống
Mục tiêu của tình huống là xác định hành vi vi phạm hành chính của một cán
bộ, công chức trong cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương và kết quả xử lý của
cơ quan có thẩm quyền, để từ đó đánh giá hiệu quả công tác quản lý nhà nước về trật
tự an toàn giao thông đường bộ và trật tự an toàn giao thông đô thị tại địa phương,
nhằm tìm ra phương án tốt nhất để giải quyết vấn đề đặt ra.
IV. Xây dựng, phân tích và lựa chọn phương án
Để giải quyết vụ việc trên, trong phạm vi tiểu luận đề xuất một số phương án
sau:
Tên phương án
Ưu điểm
Nhược điểm
Ra quyết định áp Khắc phục quyếtViệc đảm bảo thực hiện chế tài về
6
chính hành vi của chủ thể đó là rất
khó khăn, cần phải thông qua hành
vi tố cáo của P hoặc của Mặt trận
Tổ quốc và các tổ chức thành viên
thị xã cùng thủ tục giải quyết tố
cáo theo quy định của Luật khiếu
nại, tố cáo. Như vậy, thời gian để
sửa quyết định xử phạt sẽ rất lâu
mà trong thời gian đó các bên có
thể nảy sinh những hành vi tiêu
cực do mâu thuẫn phát sinh.
Mặt khác, do vụ việc xảy ra vào
tháng 4, tức thời hiệu xử phạt vi
phạm hành chính chưa hết nên
không thể ban hành quyết định áp
dụng biện pháp khắc phục hậu quả
một cách độc lập.
Yêu cầu Ban hoà Tiết kiệm được thờiKiến thức pháp lý của các thành
giải của phường gian và công sứcviên trong Ban hoà giải còn hạn
7
TST hoà giải vụ giải quyết vụ việcchế nên không thể hướng dẫn các
việc trên.
bằng thủ tục tố tụngbên thoả thuận một phương án bồi
dân sự tại Toà án.
thường hợp lý. Đặc biệt, bên gây
thị xã ST.
Trong các phương án trên, phương án thứ 3 là tối ưu hơn cả bởi nó đáp ứng
được nhiều nhất các yêu cầu của pháp luật trong giải quyết vụ việc, đồng thời tạo nền
tảng vững chắc cho việc bảo đảm nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa trong thực
hiện các công việc của Nhà nước và xây dựng xã hội dân chủ, công bằng, văn minh.
V. Lập kế hoạch tổ chức phương án tối ưu
Để thực hiện phương án tối ưu, cần phải thực hiện một số bước cụ thể như sau:
STT
Các bước
Chủ thể thực
hiện
8
1
1.Giải quyết lại toàn bộ vụ việc theo quy định của Công an thị xã ST
pháp luật
a) Xem xét lại toàn bộ các bước trong trình tự
điều tra, giải quyết tai nạn giao thông đường bộ
theo quy định tại Quyết định của Bộ trưởng Bộ
Công an số 18/2007/QĐ-BCA ngày 05/1/2007
ban hành quy trình điều tra giải quyết tai nạn
giao thông đường bộ do cán bộ thụ lý vụ việc
của mình thực hiện.
b) Ra quyết định huỷ bỏ Quyết định xử phạt vi Trưởng Công an
phạm hành chính số 58/QĐ-XPHC và ban hành
tục tố tụng dân sự.
Xử lý kỷ luật đối với T
2
Uỷ ban nhân dân
Phòng Tư pháp xem xét trách nhiệm của T với tư
thị xã ST
Bí thư chi bộ
cách là đảng viên sinh hoạt tại Chi bộ vì đã
không chấp hành các quy định pháp luật về an
toàn giao thông đường bộ.
Xem xét trách nhiệm của cán bộ, công chức
Phòng Tư pháp
trong thực hiện pháp luật và cam kết đảm bảo an
toàn giao thông đường bộ đã ký kết.
Thành lập Hội đồng xem xét kỷ luật cán bộ, Uỷ ban nhân dân
công chức để xem xét kỷ luật đối với T.
thị xã ST.
Ra quyết định xử lý kỷ luật bằng hình thức được Chủ tịch UBND
quy định trong Luật cán bộ, công chức và tổ
thị xã ST
chức thực hiện quyết định.
P (nếu có) …
Chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị
mất của người chăm sóc người bị thiệt hại trong
thời gian điều trị, gồm: tiền tàu, xe đi lại , tiền
thuê nhà trọ theo giá trung bình ở địa phương nơi
thực hiện việc chi phí (nếu có) cho một trong
những người chăm sóc cho người bị thiệt hại
trong thời gian điều trị do cần thiết hoặc theo yêu
cầu của cả sở y tế.
Bên cạnh các khoản bồi thường thiệt hại nói
trên, T cũng phải bồi thường một khoản tiền
khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà P gánh
chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh
thần tối đa không quá ba mươi tháng lương tối
thiểu do Nhà nước quy định.
Bồi thường toàn bộ chi phí khắc phục tài sản là
xe mô tô của P đã bị hư hỏng trên cơ sở kết luân
giám định của cơ quan Công an.
VI. Kết luận và kiến nghị
1.
Kết luận
Kể từ năm 1896 khi mà chiếc ô tô chạy thử đầu tiên xuất xưởng tại Anh cán
chết 2 người và 3 năm sau ở Mỹ mới có một người chết do ô tô gây nên thì từ đó
những cái chết và thương tích do phương tiện giao thông gây nên ngày một nhiều.
Ngày nay, tai nạn giao thông đã trở nên phức tạp, đa dạng hơn rất nhiều, nhất là tai
nạn giao thông đường bộ do ô tô, xe 2 bánh gây ra. Theo đánh giá của các chuyên gia
11
minh các hộ dân lấn chiếm lòng lề đường để kinh doanh , đặc biệt là tránh tái diễn
“đánh trống bỏ dùi” trong cải tạo các công trình dân sinh như thời gian qua.
12
Mặt khác, tích cực tuyên truyền, phổ biến pháp luật về giao thông đường bộ
trên địa bàn, phát huy vai trò của các Tổ hoà giải ở địa phương nhằm người bị tai nạn
giao thông hoà giải, thoả thuận mức bồi thường hợp lý, không để phải giải quyết theo
thủ tục tố tụng dân sự, tạo gánh nặng cho các cơ quan tư pháp.
Tai nạn giao thông và việc giải quyết tai nạn giao thông vốn dĩ rất phức tạp,
đặc biệt là với những vụ việc gây nên hậu quả nghiêm trọng như chết người, tổn hại
cho sức khoẻ của người tham gia giao thông, hư hại tài sản…Chính vì vậy, đây không
chỉ là vấn đề mà các cấp chính quyền từ Trung ương đến địa phương quan tâm mà là
nỗi lo lắng của toàn xã hội khi mà ý thức tham gia giao thông của đại bộ phận quần
chúng nhân dân còn thấp, ngay cán bộ, công chức nhà nước - những người làm việc
cho Nhà nước, thường xuyên thực hiện pháp luật cũng không am hiểu và không
gương mẫu trong chấp hành các quy tắc an toàn giao thông đường bộ.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
3.
Bộ Công an, Quyết định số 18/2007/QĐ-BCA ngày 05/01/2007 ban hành quy trình
điều tra giải quyết tai nạn giao thông đường bộ;
4.
Chính phủ, Nghị định số 34/2010/NĐ-CP ngày 02/4/2010 quy định xử phạt vi phạm
hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ;
5.