LỜI NÓI ĐẦU
Khoá học......... được tổ chức tại Trường........... từ ngày........ đến ngày do Học
viện Chính trị-Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh tổ chức và đào tạo đã thu hút
được...... học viên là cán bộ, công chức đang công tác tại các bộ phận, các cơ quan
chuyên môn thuộc các lĩnh vực của Uỷ ban nhân dân các cấp trong tỉnh.
Để nâng cao trình độ, kỹ năng nghiệp vụ quản lý cho cán bộ, công chức trong
các cơ quan hành chính nhà nước nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước
về mọi mặt. Khoá học này, có thể ví như một khoá đào tạo ngắn hạn nhằm nâng cao
kỹ năng quản lý nhà nước cho cán bộ, công chức ở địa phương. Bởi lẽ, một mặt khoá
học đã tập trung đi sâu trang bị những kiến thức cơ bản, những vấn đề mang tính lý
luận và những quy định mới trong chính sách của Đảng và Nhà nước cho học viên.
Mặt khác, khoá học là nơi để cán bộ, công chức được hướng dẫn, thực hành các kỹ
năng, nghiệp vụ cần thiết có liên quan đến các nội dung quản lý nhà nước, đặc biệt là
hướng cán bộ, công chức có khả năng làm việc nhóm, làm việc độc lập một cách sáng
tạo gắn với những yêu cầu của học viên.
Vấn đề về thuế giá trị gia tăng và công tác quản lý nhà nước về thuế giá trị gia
tăng của chính quyền địa phương các cấp ở nước ta hiện nay luôn nhận được sự quan
tâm của đối tượng. Điều này khẳng định, các quy định của Luật thuế giá trị gia tăng
bên cạnh những ưu điểm của nó đối với nhà nước và xã hội như: thu ngân sách Nhà
nước không giảm mà còn tăng nhiều so với thuế doanh thu; hoạt động sản xuất – kinh
doanh ngày càng đi vào mạnh mẽ; và, sản xuất nội địa được gia tăng áp lực bảo hộ thì
vẫn còn nhiều hạn chế làm phát sinh các hiện tượng tiêu cực nảy sinh trong quá trình
thực thi thuế giá trị gia tăng, gian lận và chiếm đoạt tiền thuế,... Thực trạng những
năm gần đây về hiện tượng gian lận trong khấu trừ, hoàn thuế GTGT của cá doanh
nghiệp (DN) để bòn rút tiền ngân sách Nhà nước (NSNN) đã trở thành một vấn nạn
của toàn xã hội. Bởi các hành vi gian lận này diễn ra trên phạm vi rất rộng, không chỉ
ở các thành phố lớn mà còn ở nhiều tỉnh lẻ, đồng thời số tiền gian lận, bòn rút tiền từ
NSNN bị phát hiện đã lên đến hàng trăm tỷ đồng và chừng như các vụ gian lận bị
phát hiện ngày càng lớn, càng nghiêm trọng hơn. Với những kiến thức và kỹ năng
được trang bị tại khoá đào tạo, cùng với những kinh nghiệm của một cán bộ, công
1

tăng là 1.235.672.000 đồng. Sau đó, Công ty này tiếp tục làm đơn xin hoàn thuế vào
tháng 6 và tháng 9 năm 2010. Mỗi lần Công ty đều thu về hàng tỷ đồng tiền hoàn
2


thuế giá trị gia tăng. Đến ngày 6/12/2010 cán bộ chi cục thuế Nguyễn Thị T Thành
phố H, trong một lần tình cơ có đi mua một con chíp điện tử, con chuột và 1 bàn
phím máy tính tại cơ sở kinh doanh của Công ty hữu hạn trách nhiệm Hoàng H tại 43
phố TH quận Đ Đ thành phố H, khi lấy các phụ kiện đã mua, kế toán cũng không ghi
hoá đơn theo mẫu quy định mà chỉ ghi loại mẫu hoá đơn thông thường dùng để tính
tiền và lưu tại Công ty. Phát hiện ra dấu hiệu vi phạm này, cán bộ Nguyễn Thị T có
yêu cầu kế toán ghi đúng hoá đơn theo mẫu do Bộ Tài chính áp dụng thì kế toán của
Công ty Trần Bảo V nói rằng: “chị mua về gia đình để sử dụng nên cần gì phải hoá
đơn,...”. Sự việc này, đã được cán bộ Nguyễn Thị T báo cáo Chi cục trưởng Chi cục
thuế Thành phố H về tình trạng Công ty này chuyên bán linh kiện, phụ kiện cho
khách hàng mà không sử dụng hoá đơn. Mặt khác, trong 3 lần xin hoàn thuế trước
không hề có một hoá đơn nào kê khai về bán linh kiện hay phụ kiện mà toàn bộ đã
thành phẩm hoàn chỉnh. Ngày 14/12/2009, Chi cục trưởng Chi cục thuế thành phố H
cho tiến hành thanh tra kiểm tra toàn bộ số hoá đơn của Công ty trách nhiệm hữu hạn
Hoàng H nhưng không phát hiện được những sai phạm vi toàn bộ số hoá đơn này đều
hợp lệ và đúng với quy định của pháp luật,...
Để ngăn chặn hành vi “chốn thuế và xin hoàn thuế” làm thất thoát nguồn ngân
sách nhà nước trong trường hợp của Công ty trách nhiệm hữu hạn Hoàng H, cần phải
cho thanh tra kiểm tra việc ghi chép hoá đơn hàng ngày tại cơ sở kinh doanh. Đồng
thời, tăng cường kiểm soát, quản lý quy trình xem xét hoàn thuế của các doanh
nghiệp trên địa bàn nói chung và của Công ty trách nhiệm hữu hạn Hoàng H nói riêng
nhằm phát hiện ra sai phạm để xử lý vi phạm hành chính và truy thu lại thuế và hoàn
thuế do những vi phạm mà doanh nghiệp đã gây ra.
Song, vấn đề đặt ra đòi hỏi cơ quan quản lý nhà nước, nhất là cơ quan có chức
năng kiểm định, thanh tra, kiểm tra về thuế cần phải làm gì ? có biện pháp cụ thể

vậy, khấu trừ là một đặc trưng cơ bản của thuế GTGT. Nói một cách khác, bỏ khấu
trừ thì thuế GTGT mất đi thuộc tính vốn có của nó, lúc bấy giờ thuế GTGT không
còn có ý nghĩa tồn tại.
Theo Luật thuế GTGT, đối với hàng hoá xuất khẩu chịu thuế suất là 0% và
được khấu trừ toàn bộ thuế giá trị gia tăng đầu vào. Đây là một chủ trương nhằm
khuyến khích xuất khẩu, bảo hộ sản xuất trong nước. Để được hoàn thuế, doanh
nghiệp phải có đầy đủ các hoá đơn hợp pháp. Tuy nhiên, do điều kiện đặc thù của nền
4


kinh tế nước ta, những trường hợp mua hàng là nông, lâm, thuỷ sản chưa qua chế
biến của người sản xuất không có hoá đơn được khấu trừ theo tỷ lệ tính trên giá trị
theo bảng kê. Ngoài ra, ta cũng ban hành cơ chế hoàn trước - kiểm sau, nhằm tạo điều
kiện thông thoáng cho các doanh nghiệp. Căn cứ chủ yếu để được hoàn thế là hoá
đơn hợp pháp và thông qua những tình tiết mà tình huống nên lên có thể thấy những
hình thức gian lận và trốn thuế của Công ty TNHH Hoàng H như sau:
Thứ nhất, kế toán Công ty TNHH Hoàng H khi bán các linh kiện, phụ kiện của
máy vi tính không sử dụng hoá đơn do Bộ Tài chính phát hành, thực chất chỉ là hoá
đơn thông thường hay còn gọi là hoá đơn giả. Điều này phản ánh cả một quá trình
bán các sản phẩm linh kiện, phụ kiện hay thành phẩm của Công ty TNHH Hoàng H
không viết hoá đơn theo quy định. Mục đích của hành vi này là nhằm để hợp thức
hoá số linh kiện, phụ kiện do Công ty nhập khẩu từ các nước thành các sản phẩm do
Công ty lắp giáp và bán cho khác hàng. Điều này có thể làm phát sinh hành vi lợi
dụng hoá đơn thật để ghi các nội dung, chi tiết không đúng.
Thứ hai, việc làm của kế toán Công ty TNHH Hoàng H có thể làm nảy sinh
hành vi mua, bán hoá đơn giữa các doanh nghiệp. Vì việc kê khai bán hàng thành
phẩm có thể thừa hoá đơn hoặc thiếu hoá đơn. Mặt khác, có thể bán hoá đơn cho
khách hàng với nội dung theo yêu cầu của khách hàng để lấy phần % chênh lệch.
Hành vi này tuy chưa có căn cứ trong tình huống nhưng vẫn là thực trạng chung mà
đa số các doanh nghiệp liên kết, cấu kết với nhau để đạt được mục đích của mình.

phải được căn cứ trên chứng từ, hoá đơn. Do vậy hiện nay, chứng từ, hoá đơn mà kế
toán Công TNHH Hoàng H sử dụng chính là công cụ trực tiếp để thực hiện hành vi
gian lận trốn thuế và thu lợi bất hợp pháp từ việc hoàn thuế-tức kê khai giá mua vào
cao hơn giá bán ra và được phù phép bằng con đường xuất khẩu khống. Với thuế suất
TTTĐB 70%, chi phí lắp ráp là 12.000.000 đồng/bộ, giá bán nội địa 18.000.000
đồng/bộ. Với cách khai khống bằng con đường xuất khẩu, thì không những Công ty
H được hoàn thuế mà không phải nộp cả phần thuế chi chi phí lắp ráp. Mặt khác, khái
niệm thuế GTGT đầu vào, thuế GTGT đầu ra và đặc biệt là thuế GTGT đầu ra bằng 0
đồng còn quá mới mẻ đối với người kinh doanh. Những điểm nói trên không chỉ mới
đối với người nộp mà đối với cả cơ quan thu thuế.
Ba là, thiếu công nghệ cần thiết phục vụ cho quá trình kiểm soát nghiêm ngặt
các lô hàng được hoàn thuế nên dẫn đến tình trạng đa số hoá đơn, chứng từ nằm
6


ngoài tầm kiểm soát của cơ quan quản lý nhà nước. Mặt khác, quy trình sử dụng
phương pháp truy xuất, đối chiếu chứng từ, hoá đơn hiện nay vẫn còn mang tính thủ
công. Do vậy, những hạn chế mà tình huống nêu được kế toán Công ty TNHH Hoàng
H sử dụng khá triệt để. Không gian của hoạt động kinh doanh thường rộng lớn.
Thứ hai, những nguyên nhân chủ quan
Một là, số lượng biên chế đội ngũ cán bộ, công chức hiện nay ở Chi cục thuế
Thành phố H vẫn còn quá ít, trong khi đó số lượng doanh nghiệp đã và đang hoạt
động rất lớn. Mặt khác, nhiều doanh nghiệp mới xin phép hoạt động nên việc kiểm
soát một khối lượng hoá đơn rất lớn đã không thể đáp ứng được một cách chi tiết và
cụ thể. Từ sự quá tải này nên trong thực tế ở địa phương, ngay đối với các trường hợp
đã được hoàn thuế, tỷ lệ kiểm tra sau hoàn thuế hàng năm vẫn chưa đạt đến 30% số
doanh nghiệp đã được. Đại bộ phận cơ sở kinh doanh quy mô dưới doanh nghiệp tư
nhân không quan tâm đến chế độ kế toán quốc dân mà phản ánh hoạt động kinh
doanh theo logic thô sơ. Nguy hiểm hơn là họ cho rằng sổ sách kế toán là công cụ của
cơ quan Nhà nước kiểm tra, kiểm soát họ mà không nghĩ rằng sổ sách, tài khoản,

Từ những đánh giá trên, đòi hỏi phải lựa chọn và xây dựng cách khắc phục các
nhược điểm nhằm hạn chế đến mức thấp nhấp những vi phạm trong lĩnh vực thuế nói
chung, trong kê khai hoàn thuế nói riêng.
III. XÂY DỰNG PHƯƠNG ÁN XỬ LÝ TÌNH HUỐNG
Tình huống trên cho phép mỗi cấp, ngành, cơ quan xây dựng cho mình phương
án giải quyết khác nhau. Song, nhìn chung tiểu luận nêu lên một số phương án giải
quyết cơ bản như:
3.1.Phương án 1: Tiến hành tuy tố, điều tra và kiên quyết trừng trị nghiêm
minh những hành vi vi phạm của Công ty TTHH Hoàng H
*Mục tiêu của phương án: Có tác dụng răn đe, trừng trị và giáo dục những
hành vi vi phạm nói chung và của Công ty H nói riêng.
*Nội dung chính của phương án:
-Có văn bản yêu cầu cơ quan điều tra tội phạm về kinh tế thành phố H vào
cuộc để tiến hành điều tra về những vi phạm của Công ty H.
-Tiến hành xử lý hình sự đối với hành vi vi phạm này.
*Nguồn lực để thực hiện phương án.
-Chi phí cho việc khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử là nguồn kinh phí nằm trong
quá trình thực hiện nhiệm vụ “tố tụng hình sự” của Nhà nước nên không tốn kém.
8


-Sử dụng công cụ pháp luật hình sự và biện pháp hình sự là cơ sở để đảm bảo
phát hiện kịp thời và xử lý nghiêm minh.
-Cơ quan tiến hành hoạt động tố tụng được xác định theo quy định của Luật tố
tụng hình sự năm 2004, bao gồm: cơ quan điều tra, cơ quan viện kiểm sát, cơ quan
toà án và cơ quan thi hành án.
3.2. Phương án 2: Hoàn thiện các quy định của Luật thuế giá trị gia tăng hiện
nay
*Mục tiêu của phương án: Nhằm xây dựng một khung khổ pháp lý đủ mạnh,
thống nhất và phù hợp tránh việc lợi dụng các kẽ hở, mâu thuẫn của Luật để trục lợi

ngày 04/11/2004 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế toán; Nghị định số
98/2007/NĐ-CP ngày 07/06/2007 của Chính phủ, quy định về xử lý vi phạm pháp
luật về thuế và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế;Thông tư của Bộ Tài
chính số 41/2004/TT-BTC ngày 18/05/2004 hướng dẫn thi hành Nghị định số
100/2004/NĐ-CP ngày 25/02/2004 của Chính phủ quy định về việc xử phạt vi phạm
hành chính trong lĩnh vực thuế;...
*Nguồn lực chính để thực hiện phương án
-Chi phí cho quá trình thanh tra, kiểm tra được xác định theo quy trình thanh
tra, kiểm tra đột xuất nên chi phí thường không lớn.
-Sử dụng công cụ pháp luật hành chính và biện pháp hành chính, biện pháp
nghiệp vụ thanh tra, kiểm tra để làm sáng tỏ hành vi vi phạm trên.
-Cơ quan tiến hành: Thủ trưởng Chi cục thuế; cán bộ, nhân viên thu và hoàn
thuế giá trị gia tăng; các cơ quan có liên quan phải tham gia và được mời tham gia.
-Thời gian để thực hiện phương án: từ 15 đến 30 ngày.
IV. LỰA CHỌN PHƯƠNG ÁN XỬ LÝ TÌNH HUỐNG
Trên đây là 03 phương án cơ bản mà tiểu luận đưa ra, mỗi phương án đều có
những ưu điểm, nhược điểm nhất định. Để lựa chọn được phương án tối ưu để giải
quyết trong tình huống này, có thể xem xét qua bảng so sánh sau:
PHƯƠNG

ƯU ĐIỂM

NHƯỢC ĐIỂM

ÁN
Phương án 1 -Có tác dụng không chỉ trừng trị -Không có căn cứ để khởi tố
hành vi vi phạm của Công ty Hvụ án hình sự nên rất khó để
mà còn có tác dụng giáo dục, răncơ quan điều tra có thể vào
10


xử lý hành vi vi phạm của CôngUỷ ban nhân dân, Chính trị xã
ty H theo đúng quy định của hội và nhân dân,..
pháp luật hiện hành.

-Ít tốn kém chi phí
Qua những so sánh trên, tiểu luận xác định phương án 3 là phương án tối ưu để
giải quyết tình huống này. Bởi lẽ, nếu sử dụng phương án 1 còn thiếu căn cứ nên dễ
có thể bị bỏ qua mà không thể xử lý được hành vi vi phạm còn nếu sử dụng phương
án 3 thì thời gian, nhân lực cần nhiều nên chỉ có thể là biện pháp lâu dài mà không
thể giải quyết trực tiếp tình huống cụ thể. Do vậy, phương án 3 là phương án phù hợp
nhất với tình huống và các quy định hiện hành của pháp luật nước ta.
11


V. GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ
5.1.Giải pháp tổ chức thực hiện phương án tối ưu
Để thực hiện được phương án 3 (phương án mà tiểu luận lựa chọn) cần phải
tiền hành các bước cơ bản sau:
-Bước 1: Chi cục Trưởng Chi cục thuế thành phố H ra Quyết định tiến hành
thanh tra, kiểm tra đột xuất Công ty TNHH H. Trong quyết định này xác định thời
gian, địa điểm, tổ chức, cơ quan chịu trách nhiệm tiến hành cụ thể theo quy định.
Thời gian ban hành Quyết định này là 01 ngày.
-Bước 2: Các cơ quan, tổ chức, cá nhân có nhiệm vụ, thẩm quyền tiến hành
thực hiện thanh tra, kiểm tra đột xuất Công ty TNHH H thời gian tiến hành 02 ngày.
Quá trình thanh tra, kiểm tra cần có biên bản xác định vi phạm dự kiến mức xử lý
theo quy định hiện hành của Pháp lệnh xử phạt vi phạm hành chính và các văn bản
hướng dẫn khác.
-Bước 3: Chi cục Trưởng Chi Cục thuế tiến hành mời đại diện hợp pháp của
Công ty TNHH đến cơ quan để xem xét giải quyết. Thời gian tiến hành 01 ngày (trừ
trường hợp Công ty không đến).

chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật.
-Nên Chi cục thuế thành phố H cần chỉ đạo và tổ chức thực hiện việc chuyển
các hộ kinh doanh nhỏ ra khỏi diện chịu thuế GTGT để quá trình vận hành của thuế
thông suốt và sử dụng duy nhất một phương pháp tính thuế là phương pháp khấu trừ.
-UBND chỉ đạo các cơ quan ra khuyến cáo nhằm khuyến khích cá nhân đòi hoá
đơn khi mua hàng. Có thể khẳng định rằng hoá đơn là khâu then chốt bảo đảm thành
công khi áp dụng thuế GTGT. Do đó, cần xây dựng các hình thức và biện pháp nhằm
khuyến khích người tiêu dùng lấy hoá đơn khi mua hàng.
KẾT LUẬN
Tóm lại, thuế và công tác quản lý thuế của cơ quan, người có thẩm quyền có ý
nghĩa to lớn cả về mặt lý luận và thực tiễn. Một mặt, nó phần phần hoàn thiện lý luận
về khoa học quản lý tài chính công, quản lý nhà nước hiệu quả,... Mặt khác, nó chính
là nguồn quan trọng để bổ sung vào ngân sách nhà nước góp phần tạo nguồn lực để
đáp ứng các dịch vụ công cho xã hội công dân. Do vậy, cần phải có lộ trình, giải pháp
và những bước đi thích hợp để kiện toàn, hoàn thiện và xây dựng mới từ cơ chế, quy
định, đến nguồn lực nhằm đảm bảo cho mọi hoạt động quản lý nhà nước về thuế ở
địa phương đúng hướng, đạt được mục tiêu đã đặt ra. Đồng thời, cần chủ động phát
13


huy hơn nữu tính năng động, sáng tạo của mỗi cán bộ, công chức góp phần lành
mạnh hoá, trong sách hoá công tác quản lý thuế trong điều kiện hội nhập sâu rộng
kinh tế quốc tế ở Việt Nam hiện nay.

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Tài chính, Quyết định 146 ngày 4/12/2002, về điều chỉnh thuế suất thuế
nhập khẩu đối với một số mặt hàng trong đó chủ yếu là linh kiện sản xuất ôtô chưa
đầy một tháng đã bị ngừng thực hiện.
2. Bộ tài Chính, Quyết định số 189/2003/QĐ-BTC ngày 14/11/2003, quy định
chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục thuế trực thuộc Tổng cục

15