SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐẠO TẠO BÁ THƯỚC

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG LÀM QUEN
VỚI CÁC BIỂU TƯỢNG TOÁN HỌC CHO TRẺ MẪU GIÁO
5-6 TUỔI, TRƯỜNG MẦM NON ĐIỀN TRUNG,
HUYỆN BÁ THƯỚC, TỈNH THANH HÓA.

Người thực hiện: Trương Thị Huệ
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị: Trường Mầm non Điền Trung
SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn


THANH HÓA NĂM 2017
MỤC LỤC
TT
1.1
1.2
1.3
1.4
2.1
2.2
2.3
2.3.
1
2.3.2
2.3.3

toán học cho trẻ
Biện pháp 2: Giúp trẻ hiểu về số lượng và con số
6
Biện pháp 3: Giúp trẻ tìm hiểu về hình dạng
6
Biện pháp 4: Giúp trẻ tìm hiểu về đo lường
7
Biện pháp 5: Giúp trẻ tìm hiểu về định hướng không gian, 8
thời gian
Biện pháp 6: Bổ sung đồ dùng từ nguyên liệu sẵn có ở địa 8
phương
Biện pháp 7: Phối kết hợp chặt trẻ với các bặc phụ huynh
11
Kết quả đạt được
11
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
13
Kết luận
13
Kiến nghị
13
TÀI LIỆU THAM KHẢO
15
NHỮNG SÁNG KIẾN ĐÃ ĐẠT ĐƯỢC
15


I. PHẦN MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài:
Bác Hồ nói: "Không có giáo dục thì không nói gì đến kinh tế văn hoá".



sao cho trẻ cảm thấy đơn giản, gần gũi mà dể hiểu. Như vậy giờ học mới có hiệu
quả. Nhưng để đạt được hiệu quả thì giáo viên phải tìm ra phương pháp mới
sáng tạo giúp trẻ tiếp thu một cách dể dàng hơn, qua đó để trẻ được hoạt động
một cách hứng thú.
Vì vậy tôi đã mạnh dạn chon đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất
lượng làm quen với các biểu tượng toán học cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi,
trường mầm non Điền Trung, huyện Bá Thước’’ với mong muốn góp một
phần nhỏ bé kiến thức của mình trong việc nâng cao hiệu quả hình thành các
biểu tượng toán học
cho trẻ mầm non.
1.2. Mục đích nghiên cứu:
Trên cơ sở nghiên cứu sự hứng thú của trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi trong các
tiết toán, qua đó đề xuất “Một số biện pháp nâng cao chất lượng làm quen
với các biểu tượng toán học cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi trường mầm non
Điền Trung, huyện Bá Thước’'
1.3. Đối tượng nghiên cứu:
Biện pháp nâng cao chất lượng làm quen với các biểu tượng toán học cho
trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi.
1.4. Phương pháp nghiên cứu:
- Nhóm phương pháp quan sát.
- Phương pháp đàm thoại.
- Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
- Phương pháp thống kê toán học.

2


II. NỘI DUNG

viên giữ vai trò chủ đạo, là người tổ chức, hướng dẫn, điều khiển hoạt động có
mục đích học tập của trẻ. Việc tổ chức dạy trẻ đúng lúc và phù hợp với đặc
3


điểm, lứa tuổi cho trẻ đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển trí tuệ cho trẻ
mầm non. Thông qua quá trình dạy học như vậy, trẻ sẽ nắm được những kiến
thức sơ đẳng về tập hợp con số, phép đếm, về kích thước và hình dạng các vật,
trẻ biết định hướng trong không gian và thời gian, trẻ nắm được phép đếm, phép
đo độ dài của các vật bằng các thước đo ước lệ …
Qua tình hình thực tế ở trường, ở lớp tôi phụ trách và qua tham khảo một
số trường bạn cho thấy tỉ lệ nhận biết một số biểu tượng toán học ở trẻ còn rất
thấp. Trẻ cảm thấy việc học toán là vô cùng khó khăn. Vậy nguyên nhân là do
đâu, thiết nghĩ nếu giáo viên tổ chức tốt các biện pháp sẽ giúp trẻ làm tốt hơn.
Vậy làm thế nào để tổ chức tốt một tiết học tốt có hiệu quả nhất. Qua thực
tế giảng dạy đã cho tôi thấy, nếu phát huy tối đa khả năng tập trung chú ý của trẻ
vào đối tượng thì tiết học sẽ rất thành công.
2.2. Thực trạng:
* Thuận lợi:
- Hàng năm nhà trường đã bổ xung thêm đồ dùng day học, đồ chơi cho
các cháu.
- Nhà trường đã làm tốt công tác tuyên truyền nên số trẻ 5 tuổi ra lớp đạt
100%.
- Hầu hết số trẻ 5 tuổi đều đã qua lớp mẫu giáo bé, nhỡ nên trẻ đã có thói
quen trong học tập.
- Trẻ khỏe, mạnh dạn, nhanh nhẹn.
- Số trẻ 5 tuổi trong toàn xã được tập trung về khu trung tâm học chương
trình giáo dục mầm non, học 2 buổi trên ngày, bán trú 100%.
- Đa số giáo viên có trình độ trên chuẩn và đủ 2 giáo viên trên lớp bán trú.
- Trẻ phát âm chuẩn tiếng việt.

- Qua quá trình khảo sát tôi thu được kết quả như sau:

TT
1
2
3
4
5
6
7

Nội dung
Trẻ nhận biết được 10 chữ số đầu.
Trẻ nhận biết mối quan hệ trong
phạm vi 10.
Phân biệt được kích thước, hình
dạng.
Trẻ hiểu biết về đo lường.
Định hướng không gian thời gian.
Phản ứng nhanh nhẹn với những
hệ thống câu hỏi ngược.
Có khả năng tạo nhóm tương ứng

Số
Kết quả
trẻ Tốt - khá Trung bình
khảo Số % Số trẻ %
sát trẻ
50
38 76


12

4

8

50
50

38
37

76
74

10
8

20
16

2
5

4
10

50


9

1-1 bằng nhiều cách.
Có kỹ năng tham gia các trò chơi
toán học.
Trẻ hứng thú tham gia các hoạt
động.

50

35

70

10

20

5

10

50

38

76

8


của mình tại sao bàn chỉ có 3 chân? Bàn phải có 4 chân mới đứng được? Bánh
xe không phải là hình vuông, hình vuông không lăn được? Vậy để xe chạy được
thì bánh xe phải hình gì? Phải hình tròn mới đi được ...
2.3.1.2. Môi trường bên ngoài:
6


VD1: Đối với chủ đề thực vật (cho trẻ chơi và làm thí nghiệm).
- Tận dụng những chai coca nhựa cùng trồng 1 loại cây trong 10 chai coca
và trồng 10 cây khác ở lọ, chai khác cho trẻ so sánh, phân biệt sự giống và khác
nhau về số lượng, mầu sắc, hình dạng…
VD2: + Tổ 1 có 10 bạn hôm nay vắng 2 bạn hỏi còn bao nhiêu bạn?
+ Tổ 2 có tất cả 8 bạn giờ có 6 bạn hỏi vắng bao nhiêu bạn?
- Đan sản phẩm của các nghề hoặc cắt các đoạn luồng có số lượng 10 cho
trẻ quan sát hình dạng, số lượng, kích thước.
VD: + Có bao nhiêu đoạn luồng? Để đan được chiếc rổ này cần bao
nhiêu đoạn luồng nữa?
+ Để đan được một chiếc làn cần có 5 đoạn luồng vậy đan 2 chiếc
phải như vậy thì cần bao nhiêu đoạn luồng?
.
2.3.2. Biện pháp 2: Giúp trẻ hiểu biết về số lượng và con số.
- Giáo viên cứ để cho trẻ đếm mọi thứ nếu trẻ đếm được.
VD: Đếm lô tô, rau, củ, quả, đồ chơi, bát, thìa, ghế, bàn, đếm các bạn,
đếm viên sỏi, đếm hột, hạt…
- Trẻ nhận biết con số trong điện thoại, số ở máy tính, số giờ cần ngủ dạy,
số giờ ăn trưa, số giờ ra về, số vé xem xiếc, số các tờ lịch….
VD: + Số điện thoại nhà con là mấy? Mấy giờ lớp mình ăn trưa?
+ Số cân nặng, chiều cao của con là bao nhiêu ?
+ Trong tuần mình đi học mầy ngày? Đó là những ngày nào? Thứ
mấy mình được nghỉ?..

+ Luật chơi: Truyền tin chỉ vẽ không nói, bạn cuối cùng thông báo đúng
theo yêu cầu sẽ được nhận quà bạn nào lấy sai sẽ phải lặc cò cò……..
VD: Hôm nay cô sẽ tặng lớp mình một hình vẽ thật đẹp và để biết hình vẽ
đó là gì ? Giờ cô sẽ vẽ hình vẽ đó vào tay bạn đầu tiên rồi bạn đầu tiên lại vẽ vào
tay tiếp đến bạn thứ 2 và cứ thế lần lượt đến bạn cuối cùng rồi thông báo kết
quả, khi truyền tin chú ý chỉ được vẽ không được nói, bạn nào nói đúng sẽ được
nhận quà, nói sai sẽ phải lặc cò cò xung quanh lớp….
Với các dạng trò chơi này trẻ rất hứng thú và nhớ hình rất nhanh, và được
trẻ tự chơi ở mọi lúc mọi nơi.
2.3.4. Biện pháp 4: Giúp trẻ hiểu về đo lường.
- Giáo viên khiến khích trẻ cầm thước dây, thước đo để đo các con vật, đồ
chơi, búp bê, bàn, ghế…
- Cho trẻ đứng gần nhau để đo ai cao hơn, thấp hơn? Mỗi lần cân đo cho
trẻ cô nên chỉ và cung cấp số liệu cho trẻ nhớ về số đo của mình, lần sau đo tiếp
để trẻ so sánh số đo sau lớn hơn số đo trước và hiểu như vậy là mình đã lớn
hơn…

8


VD: Con và Lan ai cao hơn, ai thấp hơn? Con cao bao nhiêu? Cân nặng
của con là thế nào? Vậy tháng này con thấy cân nặng của mình như thế nào so
với tháng trước?
- Cho trẻ đong gạo bằng chén nước, đong đậu bằng cốc, cân túi gạo, túi
lạc nặng bao nhiêu kg?
VD: Con đang làm gì? Con đong được mấy chén rồi? Còn mấy chén nữa
là đầy ?
- Cho trẻ đong nước vào chai, lọ bằng nhiều dụng cụ đong khác nhau?
Cho trẻ nhận xét để đưa ra ước lượng.
VD: Khoảng mấy chén nước nữa là đầy chai. Khi đong nước vào lọ và

mình thực hiện. Đội nào làm đúng theo yêu cầu và lấy được mật ong trước đội
đó sẽ dành chiến thắng. Yêu cầu khi đi không làm đổ chướng ngại vật.
VD2: Yêu cầu trẻ lấy cho cô cái bát bên trái, cái thìa bên phải hoặc lấy
cái cặp dưới gầm bàn, lấy cái mũ trên đầu của con…
Với phương pháp này giúp trẻ tìm kiếm mọi vật sung quanh một cách dễ
dàng và giúp trẻ ứng dụng thực tiễn hàng ngày.
* Giúp trẻ hiểu về thời gian: Giáo viên thông qua các hoạt động hàng
ngày, trò chuyện với trẻ như hôm nay là thứ mấy? Thời tiết hôm nay thế nào?
Sáng nay con ăn gì? Hôm qua con có ăn món này không ? Sáng mai con định ăn
món gì?... Sáng mai ngủ dạy con thường làm gì? Đến chưa thì sao? Sau khi ăn
xong con đi đâu? …..
2.3.6. Biện pháp 6: Bổ sung đồ dùng từ nguyên học liệu có sẵn ở địa
phương.
- Trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày của mỗi gia đình thường có rất
nhiều nguyên vật liệu bị loại bỏ sau khi sử dụng như: Lõi giấy vệ sinh, đĩa CD,
chai nhựa, lon bia, giấy báo, vỏ hộp , sữa chua.....Đó là những nguyên vật liệu
rất phong phú và đa dạng có thể làm được những việc hữu ích, vì vậy tôi dã thu
thập từ phụ huynh, từ học sinh … thu gom chọn lọc từ nguồn phế thải đó và làm
đồ dùng đồ chơi để trang trí, để phục vụ các môn học và bổ sung vào các góc
chơi của trẻ. Làm như vậy chúng ta sẽ tiết kiệm được tiền mua sắm nguyên vật
liệu, và tạo ra nhiều đồ chơi mang tính sáng tạo phong phú cho lớp học của
mình, ngoài ra trẻ còn được trải nghiệm và sáng tạo giúp trẻ phát triển tốt hơn.
Dưới đây là một số đồ dùng, đồ chơi tôi và trẻ cùng làm để phục vụ các
môn học mà nhất là môn toán.
VD 1: Làm đồ dùng học toán: tạo từ những hình học cơ bản như hình
tròn, hình chữ nhật….
a. Nguyện liệu:
- Bìa màu, hồ dán, kéo.
10


dụng các hình hình học cơ bản làm những con vật làm trẻ thích.
VD 2. Bảng đa năng:
a, Nguyên liệu:
- Xốp màu, bìa (lịch cũ có mặt trắng) dây len, gai dính…
11


b, Cách làm:
- Cắt miếng bìa hình chữ nhật bằng khổ giấy A4, sau đó dán những miếng
gai dính nhỏ lên tấm bìa.
- Cắt những bông hoa bằng xốp màu hoặc các loại rau, các con vật,
phương tiện giao thông phù hợp với bài dạy và gắn gai dính ở mặt sau của hoa,
con vật, PTGT (cô có thể vẽ cho trẻ tự cắt).
- Buộc sợi giây len vào chính giữa cạnh trên của tấm bìa. Kẻ viền xung
quanh tấm bìa.
- Làm hai túi nhỏ bằng nilon nhựa trong ở hai góc dưới của tấm bìa để
đựng thẻ số.
c, Cách sử dụng:
* Sử dụng trong giờ làm quen với toán, khám phá khoa học qua trò chơi
“Rung chuông vàng”.
- Trong giờ làm quen với toán. Ví dụ Số 8 tiết 3: Chia nhóm có 8 đối
tượng ra làm 2 phần “Với trò chơi sợi dây thần kỳ”.
Cách chơi: Trẻ sẽ dùng sợi dây chia, chia 8 bông hoa ra làm 2 phần theo ý
thích và gắn thẻ số tương ứng.
- Trò chơi “Rung chuông vàng”: Trò chơi này có thể tổ chức rất nhiều
trong các môn học: Làm quen chữ cái, khám phá khoa học, làm quen với toán…
Hay tổ chức được trong hoạt động ngoài trời…
Cách chơi: Mỗi bạn chơi có một bảng và một rổ hoa. Cô giáo đưa ra câu
hỏi để các bạn chơi cùng trả lời, mỗi câu trả lời đúng sẽ đươc gắn một bông hoa
lên bảng của mình. Kết thúc cuộc chơi bảng của bạn nào có nhiều bông hoa nhất

vật đúng sau con mèo là con gì?
Qua các cách làm trên giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng, làm giàu cảm
xúc thẩm mỹ cho trẻ, trẻ hứng thú với môn học hơn.
2.3.7. Biện pháp 7: Phối kết hợp chặt chẽ với các bậc phụ huynh.
Như chúng ta đã biết giáo dục trẻ có thông tin hai chiều là rất có lợi giúp
gia đình và nhà trường có chung quan điểm giáo dục trẻ.
VD: Qua các cuộc họp phụ huynh hay giờ đón, trả trẻ tôi tranh thủ trao
đổi về việc học số lượng, hình dạng, kích thước, về những đề tài học cho ngày
tiếp theo để phụ huynh nắm rõ, nhờ phụ huynh dạy trẻ khi ở nhà, Những vấn đề
có liên quan đến quá trình học của trẻ, nếu trẻ yếu ở mặt nào tôi trao đổi với phụ
huynh cùng phối hợp với cô giáo để dạy trẻ.
Không những vậy tôi thường xuyên nhắc nhở phụ huynh đưa trẻ đi học
chuyên cần để trẻ được lĩnh hội kiến thức một cách có hệ thống, tôi tuyên truyền
tới các bậc phụ huynh về tầm quan trọng của việc làm quen với toán, đối với trẻ
là nền tảng cho quá trình học toán ở các cấp học sau của trẻ, đánh thức tư tưởng
xem nhẹ vấn đề này ở một số phụ huynh.
13


Vận động phụ huynh hổ trợ nguyên vật liệu phế thải như: thùng giấy,lon
sữa, bóng, nắp chai, chai nhựa, quần áo cũ, dụng cụ hóa trang,một số tranh ảnh
hoạ báo cũ để cùng với cô giáo làm một số đồ dùng,đồ chơi phục vụ tiết học.
Ngoài ra tôi còn mời phụ huynh tham dự các tiết toán do tôi tổ chức để phụ
huynh hiểu thêm về phương pháp dạy học và tầm quan trọng của giáo dục mầm
non.
Nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với toán là nhiệm vụ và là điều
kiện tiên quyết cho sự phát triển toàn diện nhân cách trẻ vì vậy cần có sự nỗ lực
của giáo viên, sự cộng tác phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội.
2.4. Hiệu quả đạt được:
* Sau khi thực hiện các biện pháp mới vào quá trình tổ chức cho trẻ làm

Số
trẻ

%

Trẻ nhận biết được 10 chữ số đầu. 50
100
Trẻ nhận biết mối quan hệ trong 50
100
phạm vi 10.
3
Phân biệt được kích thước, hình 50
49 98
1
2
dạng.
4
Trẻ hiểu biết về đo lường.
50
49 98
1
2
5
Định hướng không gian thời gian. 50
48 96
2
4
6
Phản ứng nhanh nhẹn với những 50
48 96

hơn nữa, trau dồi kinh nghiệm chuyên môn để phát huy và đạt được kết quả cao
hơn nữa trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ.

3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận:

15


Toán học rất cần thiết trong mọi lĩnh vực của cuộc sống. Chương trình
toán học ở trường mầm non góp phần hình thành các biểu tượng toán học cho
trẻ, là những kiến thức tiền khoa học, trang bị cho trẻ những kỹ năng cụ thể
nhằm giúp trẻ có bước đầu thực hành định hướng trong các mối quan hệ toán
học. Nội dung, phương pháp, biện pháp phải phù hợp với đặc điểm sinh lý của
trẻ. Ta cần sử dụng hợp lý các phương pháp, biện pháp trong tiết dạy sẽ làm tăng
hứng thú học tập của trẻ đặc biệt là phương pháp trò chơi, làm cho việc học của
trẻ trở lên thoải mái nhẹ nhàng hơn. Giáo viên cần chú trọng quan tâm đến hứng
thú của trẻ, trẻ có hứng thú học tập thì mới tiếp thu kiến thức một cách dễ dàng.
Chính vì vậy tạo hứng thú cho trẻ là một vấn đề rất quan trọng và cần thiết, điều
này không phải là việc làm đơn giản mà các nhà giáo dục cần có sự đầu tư suy
nghĩ tìm tòi, cần phải dành thời gian và sự sáng tạo cần cho trẻ những gì tốt đẹp
nhất trong điều kiện có thể. Một điều quan trọng nữa là cần tạo điều kiện để trẻ
thể hiện trình độ học tập, sáng tạo, sáng kiến của mình trong việc tìm ra những
biện pháp nhằm giải quyết nhiệm vụ nhận thức.
Đúng vậy với trẻ tuy cùng một độ tuổi nhưng nhận thức khác nhau, có thể
trẻ đam mê, tò mò ham hiểu biết, có những trẻ tò mò nhưng không đam mê…
Không phải trẻ nào cũng đều làm được theo yêu cầu của cô, cũng có trẻ làm
được nhưng không theo yêu cầu của cô mà trẻ đang suy nghĩ theo một chiều
hướng khác. Nếu có những tình huống như vậy giáo viên phải bình tĩnh mà xem
đây là cơ hội để trẻ khám phá cái mới, sáng tạo hơn. Cần tôn trọng trẻ và dành

- Tham mưu với các cấp lãnh đạo đầu tư thêm cơ sở vật chất cho các lớp.
- Tạo điều kiện cho chị em được dự giờ đồng nghiệp để cùng trao đổi kinh
nghiệm giảng dạy.
- Tăng cường các buổi sinh hoạt chung, sinh hoạt chuyên môn liên trường,
tổ chức các tiết dạy mẫu cho giáo viên được học hỏi và rút kinh nghiệm trong
công tác giảng dạy.
Trên đây là "Một số biện pháp nâng cao chất lượng hình thành các
biểu tượng toán học cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trường mầm non Điền
Trung". Tôi rất mong được sự góp ý, nhận xét của các cấp để sáng kiến của tôi
được hoàn thiện và đạt kết quả cao hơn.
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết, không sao chép nội dung
của người khác.

17


XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Điền Trung, ngày 06. tháng 3 năm 2017
Người viết

Trương Thị Huệ

18


TT
1

TÀI LIỆU THAM KHẢO

C

Năm
học
đánh
giá xếp
loại
20132014

19