SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT THẠCH THÀNH IV

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TUYÊN TRUYỀN VÀ GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC
SINH LỚP 12 ĐỂ PHÒNG CHỐNG HIV/AIDS QUA BÀI 6:
“THÔNG ĐIỆP NHÂN NGÀY THẾ GIỚI PHÒNG CHỐNG AIDS
1/12/2003” CỦA TÁC GIẢ CÔ-PHI-AN-NAN

Người thực hiện: Nguyễn Thị Hạnh
Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc lĩnh vực môn: Ngữ văn

THANH HÓA, NĂM 2017


MỤC LỤC
Mở đầu

Trang

I. PHẦN MỞ ĐẦU……………………………………………………………….1
1. Lí do chọn đề tài…………………………………………………….……….1
2. Mục đích nghiên cứu…………………………………………………..…….2
3. Đối tượng nghiên cứu……………………………………………….….……2
4. Phương pháp nghiên cứu……………………………………………….……3
II. NỘI DUNG…………..……………………………………………..…….…...4
1. Cơ sở lí luận…………………………………………………………….…...4
2.Thực trạng………………………………………………………………........5
3.Các giải pháp thực hiện………….……………………………………….….7

thành hiểm họa đối với dân tộc Việt Nam, nó như những liều thuốc độc đang tàn
phá, hủy hoại con người, hủy hoại những điều tốt đẹp mà chúng ta đã và đang xây
dựng. Thế hệ trẻ ngày nay đặc biệt là thế hệ học sinh, lứa tuổi phát triển mạnh mẽ
về nhân cách như học sinh cấp ba thì cần nhận thức đúng đắn về mức độ nguy hiểm
để đấu tranh và tránh xa căn bệnh thế kỷ nguy hiểm này. Là một giáo viên trực tiếp
giảng dạy môn Ngữ văn tôi tự nhận thức cần phải tuyên truyền cho học sinh hiểu rõ
tác hại của HIV/AIDS, đồng thời giáo dục kĩ năng sống cho các em học sinh thông
qua bài học nhằm hướng cho các em có một cuộc sống lành mạnh, trong sáng được
sống trong môi trường đầy tình yêu thương và hạnh phúc. Chính vì vậy tôi mạnh
dạn xin chọn đề tài “Tuyên truyền và giáo dục kĩ năng sống cho học sinh lớp 12
để phòng chống căn bệnh thế kỉ HIV/AIDS qua bài 6: Thông điệp nhân ngày
thế giới phòng chống AIDS 1- 12- 2003”của tác giả Cô-Phi-An-Nan.


2. Mục đích nghiên cứu
Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh là một nội dung quan trọng nhằm cung cấp
cho học sinh những kiến thức cơ bản để thích ứng với cuộc sống. Giáo dục kĩ năng
sống giúp học sinh rèn luyện hành vi có trách nhiệm đối với bản thân và cộng đồng,
đối phó với những sức ép của cuộc sống, phòng ngừa những hành vi có hại cho thể
chất và tinh thần của các em.
Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh thông qua một bài học trong chương trình
Ngữ văn không chỉ giúp các em hiểu một cách sâu sắc nội dung tư tưởng tác phẩm
đang học, rèn luyện được tư duy sáng tạo cùng những kĩ năng lập luận quan trong
của bộ môn mà hơn hết là thông qua bài học đó giáo dục được cho học sinh kĩ năng
sống lành mạnh, phòng tránh được các nguy cơ gây ảnh hưởng xấu đến tinh thần và
thể chất của các em. Có kĩ năng làm chủ bản thân, biết xử trí linh hoạt các tình
huống trong cuộc sống hàng ngày, có kĩ năng tự bảo vệ mình; rèn luyện lối sống có
trách nhiệm với bản thân, bạn bè, gia đình và cộng đồng. Có nhu cầu rèn luyện kĩ
năng sống trong cuộc sống hàng ngày, ưa thích lối sống lành mạnh, có thái độ phê
phán đối với những biểu hiện thiếu lành mạnh; tích cực tự tin tham gia các hoạt

dụng nhiều lần có thể dẫn tới tình trạng nghiện.
- Thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần là các loại thuốc chữa bệnh được quy định
trong danh mục của bộ Y tế ban hành. Nếu sử dụng không đúng liều, thời gian bừa
bãi sẽ gây ra thay đổi chức năng tâm, sinh lý trong cơ thể người. Dùng nhiều lần sẽ
quen và trở thành nghiện.
- Khi đã nghiện là rất khó cai, số người tái nghiện sau cai là rất cao.
- Để góp phần làm giảm tệ nạn ma tuý biện pháp tuyên truyền là rất hiệu quả.
Chính vì vậy mà trong Nghị quyết số 06/CP ngày 29/1/1993 có chỉ ra: Tuyên
truyền, giáo dục rộng rãi để mọi người, trước hết là thanh thiếu niên thấy được tác
hại của tệ nạn ma tuý đối với bản thân, gia đình và xã hội; đưa vấn đề phòng chống
tệ nạn ma tuý vào chương trình giáo dục ở các trường học.
Kế hoạch liên ngành giữa các Bộ, ngành Trung Ương số 1413/LN ngày 15/10/1996
nêu lên mục đích là: Tuyên truyền cho học sinh, sinh viên, thanh thiếu niên, cha mẹ
học sinh và toàn dân thấy rõ tác hại và ảnh hưởng của ma tuý đối với bản thân, gia
đình và xã hội để tích cực chủ động phòng chống ma tuý.
Vì những lí do bức thiết trên tôi muốn thông qua bài học của môn Ngữ văn để
tuyên truyền giáo dục kĩ năng sống cho các em học sinh lớp 12 lứa tuổi phát triển
mạnh mẽ về nhân cách cần phải có những cách giáo dục phù hợp và cụ thể.
4. Phương pháp nghiên cứu
Trước hết để tuyên truyền và giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua một bài
học cần phải vận dụng nhiều phương pháp mang tính thực tế.Trong đề tài nghiên
cứu này tôi mạnh dạn đưa ra những phương pháp nghiên cứu cụ thể như sau:
Thứ nhất, trong đề tài này tôi sẽ sử dụng phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ
sở lý thuyết. Đây là phương pháp rất cần thiết khi xây dựng một đề tài khoa học.


Trước hết cần phải có cơ sở lý thuyết mang tính đứng đắn và chặt chẽ về vấn đề
đang được triển khai trong đề tài nghiên cứu khoa học rồi căn cứ vào cơ sở lý
thuyết để từ đó mới có thể áp dụng các phương pháp tiếp theo một cách logic và có
trình tự. Trong đề tài nghiên cứu này, tôi sử dụng phương pháp nghiên cứu xây

sống đang tập trung tại 10 tỉnh, thành phố sắp xếp theo thứ tự như sau: thành phố
Hồ Chí Minh là 54.705 người, thành phố Hà Nội là 21.316 người, tỉnh Thái


Nguyên là 7.502 người, tỉnh Sơn La là 7.326 người, thành phố Hải Phòng là 7.282
người, tỉnh Nghệ An là 6.521 người, tỉnh Đồng Nai là 6.156 người, tỉnh Thanh Hóa
là 5.493 người, tỉnh An Giang là 5.240 người và tỉnh Quảng Ninh là 5.230 người.
Tỷ lệ nhiễm HIV toàn quốc theo số báo cáo là 253 người trên 100.000 dân, tỉnh
Điện Biên vẫn là địa phương có tỷ lệ nhiễm HIV trên 100.000 dân cao nhất cả nước
(883 người), tiếp đến là thành phố Hồ Chí Minh (712 người), thứ 3 là tỉnh Thái
Nguyên (652 người), tiếp đến là tỉnh Sơn La (646 người), tỉnh Lai Châu (535
người), tỉnh Yên Bái (470 người), tỉnh Bắc Kạn 641 (người), tỉnh Bà Rịa - Vũng
Tàu (459 người), tỉnh Quảng Ninh (444 người), thành phố Cần Thơ (419
người),...Hình thái dịch HIV/AIDS có thay đổi, mặc dù dịch HIV đã giảm tốc tộ gia
tăng, nhưng vẫn còn ở mức cao, (12.000 người nhiễm HIV mới, 2.000-3.000 người
nhiễm HIV tử vong mỗi năm), có trên 226.000 người nhiễm HIV cần được chăm
sóc thường xuyên, liên tục và suốt đời. Yếu tố nguy cơ diễn biến phức tạp, khó can
thiệp (tỷ lệ nữ tăng cao hơn các năm trước. Tỷ lệ nhiễm HIV phát hiện mới đa số
thuộc độ tuổi từ 20-40). Những năm gần đây lây nhiễm HIV chủ yếu qua đường
quan hệ tình dục. Nhằm chặn đứng, đẩy lùi HIV/AIDS Đảng và nhà nước đã kịp
thời đưa ra những biện pháp có tính pháp lệnh. Ngày 31/5/1995 đưa ra pháp lệnh
phòng, chống vi rút gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải ở người
(HIV/AIDS).
Ở điều 1 có yêu cầu: phòng, chống nhiễm HIV/AIDS là trách
nhiệm của mỗi người, của mỗi gia đình và của toàn xã hội…
 Trong Bộ luật hình sự 1999 điều 118 về tội cố ý truyền HIV cho
người khác.Khoản 1 “ Người nào cố ý truyền HIV cho người
khác…, thì bị phạt tù từ 3 năm đến 15 năm…”
Bộ GD & ĐT cũng đã hướng dân các địa phương, trường học đẩy mạnh hoạt
động nội khóa và ngoại khóa nhằm tạo sự kết hợp chặt chẽ giữa nhà trường- gia

điều vô cùng cần thiết để kích thích các em chủ động lĩnh hội kiến thức, đặc biệt là
có nhận thức đúng đắn về sự nguy hiểm của các tệ nạn xã hội nói chung, bệnh
HIV/AIDS nói riêng là vô cùng cần thiết, cấp bách trong sự phát triển chung của xã
hội ngày nay.
- Từ nhận thức trên, là một giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Ngữ văn lớp 12
tôi mong muốn được cùng quý đồng nghiệp chia sẻ những kinh nghiệm của mình
trong việc tuyên truyền và giáo dục các em việc phòng chống tệ nạn xã hội mà cụ
thể là bài 6: Thông điệp nhân ngày thế giới phòng chống AIDS 1/12/2003. Góp phần
nhỏ bé của mình cùng cộng đồng chung tay đẩy lùi căn bệnh thế kỉ HIV/AIDS,
mang lại cuộc sống bình yên hạnh phúc cho mọi nhà, mọi người.
Trước khi nghiên cứu và rút ra những kinh nghiệm của đề tài này tôi đã tiến
hành khảo sát các tiết dạy và học ở bài 6 trong chương trình Ngữ văn 12 đối với
những lớp 12B1, 12B2, 12B3, 12B4 như sau:
Khối
lớp

HS có nhận thức đúng HS có nhận thức sơ sài HS chưa hiểu biết về
TS học về HIV/AIDS
về HIV/AIDS
HIV/AIDS
sinh
Số lượng %
Số lượng %
Số lượng %

12B1 30

12

40%

16

44,4%

8

22,2%

12B4 37

12

32,4%

18

48,6%

7

18,9%

Như vậy nhìn vào bảng thống kê khảo sát về mức độ hiểu biết của học sinh thì
phần lớn các em học sinh kém hiểu biết về HIV/AIDS, nếu để tình trạng như vậy
các em sẽ không thể có được những kĩ năng sống quan trọng để giải quyết những
vấn đề gặp phải hằng ngày. Thông qua giảng dạy ở nhiều lớp vẫn còn tồn tại nhiều
mặt hạn chế, nhất là khi các em đã hiểu bài nhưng mức độ áp dụng vào thực tế cuộc
sống lại quá kém. Vì vậy trong đề tài này tôi mạnh dạn đưa ra những giải pháp tuyên
truyền và giáo dục kĩ năng sống cho học sinh nhằm nâng cao chất lượng dạy và học
thông qua một bài học cụ thể.

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC: Giúp học sinh
1. Kiến thức:
– Tầm quan trọng và ý nghĩa cấp bách của việc phòng chống hiểm hoạ HIV/ AIDS.
Chống lại HIV/AIDS là trách nhiệm của mỗi quốc gia và mỗi con người.


– Thông điệp quan trọng nhất gửi toàn thế giới: không thể giữ thái độ im lặng hay
kì thị, phân biệt đối xử với những người đang bị nhiễm HIV/ AIDS.
– Những suy nghĩ sâu sắc, cảm xúc chân thành của tác giả.
2. Kĩ năng:
– Rèn luyện kĩ năng tìm hiểu văn bản nhật dụng. Biết cách tạo lập văn bản nhật
dụng.
3. Thái độ
– Tự nhận thức về tính chất nóng bỏng của cuộc chiến đấu phòng chống AIDS hiện
nay trên thế giới, từ đó xác định được trách nhiệm của mỗi cs nhân khi tham gia
vào cuộc chiến đấu này.
– Xây dựng cho mình thái độ sống có trách nhiệm, tích cực và nhân đạo trong
công cuộc phòng chống HIV/ AIDS nói riêng và các vấn đề thiết thực của cuộc
sống nói chung.
II. CHUẨN BỊ:
– Tài liệu, giáo án, tranh ảnh, máy chiếu….
III. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1. Ổn định:
2. Kiểm tra bài cũ: Nêu các đặc trưng cơ bản của phong cách ngôn ngữ
khoa học?
3 Giảng bài mới:
Hoạt động 1: Vào bài: Hiện giờ, đại dịch HIV/AIDS đang hoành trên thế giới.
Chúng ta phải có thái độ ra sao trước tình hình đó, đặc biệt là trước những người
bị nhiễm căn bệnh này? Chúng ta sẽ có câu trả lời hợp lí thông qua việc tìm hiểu
bài học hôm nay.

– Sử dụng kiến thức lịch sử để tái hiện quá
trình phát hiện, lây lan của HIV/AIDS và
hành động cộng đồng thế giới(Gv thuyết
trình)

– Hoạt động:
+ Ra lời kêu gọi hành động
gồm năm điều về đấu tranh
chống lại đại dịch HIV/AIDS

+ GV: Nêu lên hoàn cảnh ra đời bức thông
điệp?
+ HS: Phát biểu.
+ GV: Giới thiệu thể loại của văn bản:
o Văn bản nhật dụng: Nói về vấn đề có ý
nghĩa bức thiết của toàn nhân loại.
o Thông điệp: Những thông báo có ý nghĩa
quan trọng đối với nhiều người, nhiều quốc gia.
+ GV: Bản thông điệp có ý nghĩa như thế nào?
+ HS: Phát biểu.

2. Văn bản:
a. Hoàn cảnh ra đời:
Được viết và gởi nhân dân thế
giới nhân Ngày Thế giới phòng
chống AIDS 01/12/2003.

+ GV: Gọi học sinh đọc văn bản.
Yêu cầu đọc: Giọng khẩn thiết, thể hiện được
tâm huyết của tác giả.

– Vấn đề: phòng chống HIV /
AIDS
Đặt vấn đề
Thực trạng của vấn đề
Nhiệm vụ cấp bách đặt ra
Kết luận

* Tìm hiểu tình hình cuộc chiến phòng chống
AIDS.
+ GV: Mở đầu bản thông điệp, tác giả nhắc lại
vấn đề gì?
+ GV: Vấn đề này được thực hiện như thế nào?
+ GV: Tác giả đã công bố những kết quả mà
chúng ta đã đạt được là gì?
Sử dụng bảng biểu môn địa lí để tim hiểu
AIDS – thảm họa của loài người vì:
+ Tỉ lệ tử vong rất cao.
+ Không có vacxin phòng và thuốc chữa.
+ Lây lan nhanh.
Năm

Số
người
nhiễm HIV

Số người
mắc AIDS

2007



+ Thông tin về HIV/AIDS tình đến đầu năm

– Là vấn đề cần đặt lên vị trí
hàng đầu, vì:
+ Là vấn đề nóng bỏng, bức
thiết của toàn nhân loại và đe
doạ nghiêm trọng con người
+ Đang hoành hành, lây lan với
tốc độ đáng báo động và ít có
dấu hiệu suy giảm
+ Làm tuổi thọ con người bị
giảm sút nghiêm trọng, gây tỉ
lệ tử vong cao
+ Những cách thức cạnh tranh
khác không quan trọng bằng
vấn đề HIV/AIDS.

b. Cuộc chiến phòng chống
AIDS:
*.Diễn biến cuộc chiến:
– Các nước nhất trí để đánh bại
HIV/AIDS: cam kết, nguồn lực
và hành động.
– Đã có cam kết, nguồn lực đã
được tăng lên, nhưng hành
động còn quá ít so với yêu cầu


2014.

+ 462 người chết.
+ GV: Tác giả đã nêu những tồn tại nào của
tình hình phòng chống HIV/AIDS?
+ HS: Trả lời.
– 10 tỉnh thành có số người nhiễm HIV/
AIDS cao nhất:
+ Lai Châu: 113 người
+ Yên Bái: 114 người
+ Điện Biên: 136 người
+ Hà nội: 142 người.
+ Sơn La: 136 người.
+ Nghệ An: 118 người.
+ Đồng Nai: 88 người.
+ Đồng Thánp: 105 người.

*. Công bố một số kết quả đạt
được:
– Ngân sách cho phòng chống
AIDS tăng lên đáng kể
– Quỹ toàn cầu về phòng
chống AIDS, lao, sốt rét được
thông qua
– Ngày càng nhiều công ty áp
dụng chính sách phòng chống
AIDS tại nơi làm việc
– Các nhóm từ thiện luôn đi
đầu trong cuộc chiến chống
AIDS; có hoạt động tích cực,
phối hợp với chính phủ và các
tổ chức khác.

– Cảnh báo về việc không hoàn
thành mục tiêu vào năm 2005.

c. Lời kêu gọi phòng chống
AIDS:
– Các quốc gia và tổ chức:
+ Phải nỗ lực hơn nữa trong
hành động.
+ Phải đưa vấn đề AIDS lên vị
trí hàng đầu trong chương trình
nghị sự chính trị và hành động
thực tế.

– Có khả năng dùng những hiểu biết của mình
về AIDS để tuyên truyền với mọi người về sự
lây lan và những cái chết thầm lặng của căn
bệnh thế kỉ AIDS.

– Với mọi người:
+ Phải công khai lên tiếng về
AIDS, đối mặt với thực tế
không mấy dễ chịu này.

– Nắm được những chủ trương, đường lối và
chính sách của Đảng và Nhà nước ta trong việc
ngăn chặn và đẩy lùi hiểm họa AIDS.

+ Không vội vàng phán xét
đồng loại mình


nguy cơ đe doạ cuộc sống của loài người. Nó
thể hiện thái độ sống tích cực, một tinh thần
trách nhiệm cao, tình yêu thương nhân loại sâu
sắc.
– Thông điệp giúp mọi người biết quan tâm tới
hiện tượng đời sống đang diến ra; biết chia sẻ,
không vô cảm trước nổi đau của con người.
– Em sẽ làm gì để hưởng ứng bản thông điệp?
Gợi ý viết theo định hướng:
– Nhận thức như thế nào về đại dịch?
– Việc làm thiết thực, có ý nghĩa?
– Ước mơ về một tương lai cuộc sống của em
và mọi người sẽ tránh được hiểm hoạ.
Đáp án
– Gỉải thích cho Thuỷ hiểu về các con đường
lây nhiễm HIV / AIDS.

III. Tổng kết:
– Ghi nhớ (SGK).
– Bản thông điệp khẳng định
phòng chống HIV/AIDS phải
là mối quan tâm hàng đầu của
toàn nhân loại, và những cố
gắng của con người về mặt này
vẫn còn chưa đủ.
– Tác giả tha thiết kêu gọi các
quốc gia và toàn thể nhân dân
thế giới hãy coi việc đẩy lùi đại
dịch đó là công việc chính của
mình, hãy sát cánh bên nhau để

3.Bài tập 3.
Hưởng hứng lời kêu gọi của

– Nhà trường tổ chức tuyên truyền HIV/ AIDS

Nếu em là Hiền thì trong
trường hợp đó em sẽ làm gì?


nhân ngày thế giới phòng chống AIDS, 01/ 12.
– Bản thân: Tích cực tham gia tuyên truyền về
HIV/ AIDS cho các thành viên trong gia đình
và làng xóm.

Cô-phi An – nan, bản thân em
cũng như nhà trường và địa
phương em trong năm học này
đã có những hoạt động gì để
phòng chống HIV/AIDS?

Hoạt động 3: Củng cố
Viết một bài nghị luận bàn về thái độ của học sinh hiện nay với vấn đề HIV/AIDS
4. Hiệu quả
Sau khi thực hiện một tiết dạy có kết hợp các giải pháp như tuyên truyền giáo
dục kĩ năng sống và tích hợp với các môn học khác, tôi thấy những nhận thức của
học sinh về vấn đề HIV/AIDS được nâng lên rõ rệt, cụ thể như sau:
Khối
lớp

HS có nhận thức đúng HS có nhận thức sơ sài HS chưa hiểu biết

11,1%

0

0

12B3 36

30

83,3%

6

16,7%

0

0

12B4 37

31

83,8%

6

16,2%


Thông qua tiết dạy, giáo viên thấy được tác dụng của việc giáo dục kĩ năng sống
cho học sinh là rất quan trọng, từ đó tạo nên những cách tiếp thu có sáng tạo cho
học sinh, tránh được việc học vẹt, học chay,học một cách thụ động.
2.KIẾN NGHỊ
Để phát huy được tính tích cực, chủ động sáng tạo và trang bị được kĩ năng
sống cho học sinh thì giáo viên phải luôn tìm tòi, đổi mới phương pháp dạy học kết
hợp với việc lồng ghép các vấn đề tuyên truyền giáo dục cho học sinh để đạt hiệu
quả cao nhất. Muốn đạt được điều đó theo tôi điều quan trọng nhất là phải đổi mới
phương pháp dạy học, chú trọng quan tâm và hiểu rõ tâm tư tình cảm của học sinh
để có những cách truyền đạt kiến thức phù hợp, góp phần vào việc hình thành và
phát triển nhân cách của học sinh. Xuất phát từ quan điểm đó tôi xin đề xuất một số
kiến nghị sau:
Đối với cấp phường xã nên tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền sâu rộng trong
quần chúng nhân dân trong đó có cả học sinh về vấn đề phòng chống HIV/AIDS tại
địa phương, có sự đấu mối kết hợp giáo dục học sinh giữa địa phương gia đình và
nhà trường.
Đối với cấp trên kính mong Sở, phòng GD%ĐT tạo điều kiện cung cấp những tài
liệu tham khảo bổ ích để giáo viên có cơ hội bồi dưỡng chuyên môn, góp phần vào
việc giảng dạy đạt hiệu quả cao.
Đối với nhà trường và đồng nghiệp kính mong ban chuyên môn nên có những
kế hoạch cụ thể để xây dựng những tiết thực hành ngoại khóa trong môn Ngữ văn
để phát huy tính tích cực và say mê hứng thú của học sinh nhằm giáo dục kĩ năng
sống một cách phù hợp và cụ thể.


Hơn ai hết tôi thấy bản thân phải có trách nhiệm tuyên truyền và giáo dục kĩ
năng sống cho học sinh để phòng chống HIV/AIDS là căn bệnh thế kỉ, là đại dịch
trong toàn cầu, là vấn đề bức xúc của toàn xã hội cần được tất cả mọi người chặn
đứng, đẩy lùi trên phạm vi toàn thế giới nhất là trong các trường học. Ý thức được
điều đó bản thân tôi là một giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Ngữ văn có trách