PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NHƯ XUÂN
TRƯỜNG TIỂU HỌC CÁT TÂN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN LUYỆN CHỮ VIẾT CHO HỌC SINH LỚP 2”

Người thực hiện:Dương Thị Liên
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Cát Tân
SKKN thuộc lĩnh vực môn: Tiếng Việt

NHƯ XUÂN NĂM 2016

1


MỤC LỤC:
STT

Tên đề tài

Trang

I

Phần mở đầu

1


Cơ sở lý luận

2

2

Thực trạng của vấn đề

3

3

Các giải pháp

4

4

Hiệu quả

11

Phần kết luận , kiến nghị

11

III

I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài :

- Phương pháp thực nghiệm.
II. PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận của việc rèn luyện kỹ năng viết đúng, đẹp cho học sinh
lớp2:
Chữ viết là một công cụ dùng để giao tiếp và trao đổi thông tin, là phương tiện để
ghi chép và tiếp nhận những tri thức văn hóa, khoa học và đời sống …,Do vậy, ở
trường tiểu học việc dạy học sinh biết chữ và từng bước làm chủ công cụ chữ viết
để phục vụ cho học tập và giao tiếp là yêu cầu quan trọng hàng đầu của môn Tiếng
Việt.
3


- So với chương trình lớp 1, nội dung của phân môn tập viết lớp 2 có những yêu
cầu cụ thể.
-Tiếp tục rèn luyện cho học sinh kỹ năng viết các chữ thường theo cỡ nhỏ đã học ở
lớp 1 nhưng mức độ yêu cầu được nâng cao: viết đúng mẫu và đều nét.
- Chính thức dạy học sinh viết chữ hoa theo cỡ vừa và nhỏ (Ở lớp 1 học sinh mới
làm quen với chữ hoa qua hình thức tập tô trong giai đoạn luyện tập tổng hợp ở học
kỳ 2). Để thực hiện nhiệm vụ này, giáo viên phải giúp học sinh có những hiểu biết
nhất định về mẫu chữ hoa do Bộ mới ban hành nhằm tạo điều kiện cho các em rèn
kỹ năng viết chữ cụ thể:
- Nhớ được hình dáng các chữ cái viết hoa theo mẫu quy định
- Nắm được kích cỡ của từng chữ cái viết hoa (thể hiện trong khung chữ, trong mối
quan hệ giữa chữ cái viết thường).
VD: Trong cùng cỡ chữ, các chữ cái viết hoa: A, B, C… có độ cao bằng các
chữ cái viết thường: b g, h, k, l, y, riêng hai chữ cái viết hoa được viết với chiều cao
4 li Y, G.
- Nắm được thao tác viết từng nét chữ để tạo nên chữ cái viết hoa (đưa nét theo
đúng quy trình viết ).
* Dạy học sinh biết nối (ghép) chữ cái viết hoa với chữ cái thường trong một chữ

* Phân loại theo VSCĐ :
Sĩ số

17

Loại

A

Loại

B

Loại

C

SL

%

SL

%

SL

%

4

tì vào mép vở giữ vở không xê dịch khi viết. Cánh tay phải để ở trên mặt bàn
5


- Cách cầm bút: Khi viết học sinh cầm bút và điều khiển bút bằng ba ngón tay
(ngón trỏ, ngón cái và ngón giữa của bàn tay phải). Đầu ngón trỏ đặt ở phía trên,
đầu ngón cái giữ bên trái, phía bên phải của đầu bút tựa vào cạnh đốt đầu ngón tay
giữa.
* Vị trí đặt vở: Vở đặt nghiêng so với mép bàn một góc khoảng 30 độ nghiêng về
phía bên phải.
- Để học sinh có kĩ năng trên, tôi đã làm một số công việc sau:
- Treo tranh mẫu tư thế ngồi viết và cách cầm bút trong phòng học ở lớp, đồng
thời thu nhỏ các hình ảnh này trên một trang giấy, phát cho từng học sinh kẹp trong
vở tập viết của mình để đánh dấu trang cần viết và luôn quan sát được khi viết
- Luôn nhắc nhở và uốn nắn tư thế viết ở tất cả giờ học chú trọng đặc biệt trong
giờ tập viết.
- Trao đổi cha mẹ học sinh về việc kiểm tra nhắc nhở con em khi tập viết ở nhà
ngay trong buổi họp CMHS biết để uốn nắn ở nhà.
Ngoài việc rèn tư thế tập viết đúng tôi còn chú trọng việc phân loại các lỗi sai
của học sinh trong quá trình viết để có thể rèn cho các em.
Biện pháp 3: Sử dụng hiệu quả đồ dùng dạy học, phương tiện dạy học.
* Đồ dùng học tập của học sinh:
loại bút và mực thích hợp đến cách chọn vở, chọn bảng và phấn viết cũng
được tôi lưu tâm đến. Hướng dẫn học sinh, phụ huynh tìm mua cho các em những
quyển vở có đường kẻ tin đều, rõ ràng và khi viết không bị nhoè mực. Được sự ủng
hộ từ phía nhà trường, có vở của nhà trường được sản xuất với chất lượng cao, giấy
không bị thấm mực. Đối với vở tập viết có nhãn vở, có tờ lót tay khi viết để thấm
mồ hôi ở tay ra giấy trong mùa hè, mùa thu.
Thực tế dạy viết hiện nay cho thấy sử dụng bảng con trong việc rèn chữ cho học
sinh, đặc biệt là học sinh lớp 1 vẫn là tối ưu nhất. Có nhiều học sinh được bố mẹ

yêu cầu viết liền mạch, viết nhanh.
+ Chữ viết trong hộp chữ giúp các em kết hợp mắt nhìn, tay sờ để phối hợp
các thao tác viết chữ một cách đồng bộ.
+ Đồ dùng tự làm đạt hiệu quả trong việc dạy - học Tập viết:
+ Chữ của cô khi chấm bài, chữa bài cũng được học sinh quan sát như một
loại chữ mẫu. Vì vậy tôi luôn cố gắng viết đẹp đúng mẫu, rõ ràng.
Tóm lại để hỗ trợ cho việc dạy tập viết đạt hiệu quả cao người giáo viên cần
triệt để sử dụng các hình thức chữ mẫu cũng như nắm vững tác dụng của mỗi hình
thức chữ mẫu đó.
Biện pháp 4: Rèn kỹ thuật viết chữ.
.Trong

quá trình dạy Tập viết và trong các hướng dẫn học, tôi sẽ củng cố,
nhắc lại và khác sâu cho các em nhớ lại cách viết tử những ngày đầu các em cầm
bút ở lớp 1.
a) Trước tiên, giáo viên cần hướng dẫn học sinh nhó các đường kẻ trong bảng con
và trong vở Tập viết. Việc này góp phần quan trọng trong việc nâng cao chất lượng
dạy viết chữ. 1 2 3 4
•

Bảng con:

1. Đường kẻ ngang trên 3. Đường kẻ ngang dưới 2. Đường kẻ ngang giữa 4. Đường
kẻ ngang phía dưới
7


Có những chữ cái cao hơn một đơn vị được xác định bằng đường kẻ ngang trên và
đường kẻ ngang dưới: a, o, c...
Có những chữ cái cao 2 đơn vị rưỡi được xác định bằng đường kẻ ngang trên,

- Nhóm 4 gồm các chữ: I, K, H, V
- Nhóm 5 gồm các chữ: C, E, Ê, G, L, S, T
- Nhóm 6 gồm các chữ: O, Ô, Ơ, A, Q, Q
Việc chia nhóm như vậy sẽ giúp học sinhso sánh được cách viết các chữ, tìm
ra những điểm giống nhau và khác nhau Từ đó, học sinh nắm chắc được cách viết
8


và các em sẽ viết được chuẩn hơn, đẹp hơn. Vì vậy, tôi cũng cho các em em luyện
thêm cách viết theo nhóm trong các tiết hướng dẫn học.
Tập trung rèn luyện kĩ thuật liên kết liền mạch chữ cái viết hoa với chữ cái
viết thường. Tôi đã phân loại các trường hợp viết liên kết như sau:
* Trường hợp viết nối thuận lợi: Nét móc cuối cùng của chữ cái đứng trước
nối với nét móc đầu tiên của chữ cái đứng sau
VD: Bài A – Anh em thuận hoà
- Quy trình viết nối chữ Anh
- Viết chữ cái A đã học. Từ điểm cuối của nét lượn ngang thân chữ cái A lia
bút xuống điểm cuối của nét móc ngược phải chữ cái A để viết tiếp nét nối với nét
móc trái của chữ cái n. Tiếp tục viết nét móc thứ hai của n. Khi viết đến phần móc
phải phía dưới lượn cong bình thường có thể viết nối với phần nét khuyết của chữ
cái h, sau đó viết hoàn chỉnh chữ cái h.
* Trường hợp viết nối không thuận lợi: đó là trường hợp nét cuối của chữ cái
đứng trước với điểm bắt đầu của chữ cái đứng sau không thể viết nét nối.
VD: Bài C – Chia ngọt sẻ bùi
- Quy trình viết chữ Chia
Viết chữ C như đã học, từ điểm dừng bút của chữ C lia bót để viết tiếp
chữ h rồi rê bút viết tiếp chữ cái i và chữ cái a.
- Kỹ thuật viết nối chữ (Các chữ cái viết thường).
Việc nối chữ chủ yếu được thực hiện ở các chữ cái viết thường khi chúng
đứng lại gần nhau. Dựa vào những nét cơ bản của chữ cái tiếng Việt, tôi phân loại

cách sao cho vừa phải, hợp lý.
- Lưu ý học sinh:
+ Xác định điểm kết thúc (dùng bút) ở chữ cái trước để lia bút viết tiếp chữ cái
sau sao cho liền mạch tạo thành một khối các chữ cái.
+ Điều chỉnh phần cuối nét móc của chữ cái trước hơi dãn rộng một chút để
khi viết tiếp chữ cái sau sẽ có khoảng cách vừa phải (không gần quá)
VD: Khi hướng dẫn học sinh viết chữ ao, giáo viên lưu ý nhắc HS điều
chỉnh phần cuối nét móc của chữ a để khi viết tiếp chữ cái o sẽ có khoảng cách giữa
a và o không gần quá (bằng khoảng cách giữa a và i (ai).
- Trường hợp 4: Nét cong của chữ cái trước nối với nét cong của chữ cái sau
VD: o – e = oe; o – a = oa; x- o = xo... Đây là trường hợp nối chữ khó nhất vừa đòi
hỏi các kỹ thuật rê bút, lia bút, chuyển hướng bút để tạo nét nối vừa yêu cầu việc
ước lượng khoảng cách hợp lý, trên cơ sở thói quen và kĩ năng viết khá thành
thạo của học sinh.
Lưu ý học sinh trường hợp viết chữ oe, oa.:
+ Rê bút từ điểm cuối của chữ cái o chúc xuống để gặp điểm bắt đầu của chữ
cái e sao cho nét vòng ở đầu chữ cái không được to quá (oe). Rê bút từ điểm cuối
của chữ cái o sang ngang rồi lia bút viết tiếp chữ cái a (oa).
Ngoài ra tôi còn hướng dẫn các em cách viết liền mạch. Viết liền mạch là viết
tất cả các hình cơ bản của chữ cái trong một chữ ghi tiếng rồi sau đó mới đặt dấu
(kể cả dấu phụ của con chữ) và dấu ghi thanh.
VD: Viết chữ ruộng: Viết chữ liền mạch các hình cơ bản của chữ cái
thành ruong sau đó đặt dấu mũ (dấu phụ) trên 0 và dấu nặng (dấu thanh) dưới ô để
thành ruộng.
Như vậy, với việc phân tích cách liên kết, cách viết liền mạch ngay từ
những bài viết đầu tiên, nhiều học sinh trong lớp đã nắm được quy trình
viết chữ¸chữ từ ứng dụng. Ở các bài tiếp theo, không cần sự hướng dẫn tỉ mỉ của cô
giáo các em vẫn có thể viết đúng chữ theo mẫu. Tốc độ viết chữ của cả lớp nhanh
dần. Chính vì vậy chất lượng học tập của học sinh môn Tiếng Việt được nâng lên
một cách rõ rệt.

rõ rệt. Vì đặc điểm tâm lý của học sinh lớp 2 rất thích được khen nên với mỗi bài
viết đẹp tôi vẫn cố gắng động viên các em kịp thời. Tôi dành một góc trong lớp để
trưng bày các bài viết đẹp. Nhờ vậy đã tạo được một không khí thi đua trong lớp.
Các em hào hứng luyện viết và tiết học không còn khô khan nữa.
* Kết hợp với PHHS trong việc rèn chữ cho các em ở nhà.
Vì đối tượng học sinh của tôi phần lớn là con em lao động nghèo, bố mẹ
không có thời gian cũng như không có kĩ thuật viết đúng đẹp để kèm con em, nên
ngay từ buổi họp CMHS đầu năm học tôi đã trao đổi với các vị phụ huynh một số
điểm cần lưu ý khi dạy viết. Tôi cũng sưu tầm một số tài liệu, một số bài viết đẹp
của các học sinh khác, photo tới tận tay từng vị phụ huynh để các vị có cơ sở làm
mẫu cho con em mình luyện viết.

11


Bằng sự phối hợp các biện pháp nêu trên một cách hài hoà, chữ viết của học
sinh lớp tôi tiến bộ rõ rệt; đồng thời kết quả học tập các em cũng được nâng cao
qua các đợt kiểm tra.
4. Hiệu quả :
*VSCĐ
Loại A

Loại B

Loại C

Các đợt KT
SL

%


29,4

5

29,4

Cuối kỳ I

12

70,6

3

17,6

2

11,8

Giữa kì 2

14

82,3

2

11,8

III. Bài học kinh nghiệm :
1.

Theo tôi để nâng cao chất lượng chữ viết cho học sinh tiểu học nói chung và
học sinh lớp Hai nói riêng trước hết : Người giáo viên cần có sự đổi mới về mặt
nhận thức, có quan điểm đúng đắn và nhận thức rõ vai trò đặc biệt quan trọng của
chữ viết trong qua trình học tập của học sinh và trong việc rèn nết người cho các
12


em * Để rèn chữ viết cho học sinh thực sự có chất lượng đòi hỏi người giáo viên
phải nắm chắc kỹ thuật viết chữ và nối chữ. Khi hướng dẫn cho các em cần phải
hướng dẫn một cách tỉ mỉ, cụ thể, có như vậy học sinh mới có thể viết chữ đúng và
đẹp . Đặc biệt giáo viên phải không ngừng luyện chữ viết của mình cho thật đúng,
thật đẹp vì chính nét chữ của cô là một phương tiện trực quan có hiệu qủa nhất đối
với học sinh. Muốn nâng cao chất lượng về mặt chữ viết cho học sinh, giáo viên
cần phải tổ chức cho các em trải quan nhiều giai đoạn luyện tập. Cần phải giải thích
cho học sinh hiểu luyện viết không chỉ luyện riêng ở giờ tập viết mà còn phải luyện
tập thông qua việc trình bày ở tất cả các môn học khác kể cả ở lớp cũng như ở
nhà .Đặc biệt giáo viên cần uốn nắn cách ngồi viết, cách cầm bút, cách để vở để các
em tập viết trong tư thế thoải mái nhất, với hiệu suất cao nhất . Ở mỗi lớp trình độ
của các em không đều nhau, bên cạnh việc theo dõi chung, giáo viên cần đi sâu
kèm cặp, giúp đỡ từng em nhất là những em yếu kém để giúp các em vượt qua khó
khăn ban đầu. Cần khuyến khích động viên, an ủi các em để các em tiếp thu một
cách hồ hởi, phấn khởi hơn. Một điều không thể thiếu được là chúng ta phải giáo
dục cho các em tính kiên trì, nhẫn nại, tính kỷ luật trong việc rèn chữ viết . Giáo
dục cho các em yêu quý chữ viết, có ý thức say mê thì làm bất kỳ việc gì dù khó
khăn đến đâu cũng đạt kết quả cao .
Trên đây là một số biện pháp và kết quả bước đầu khá khả quan của tôi
trong việc giảng dạy môn Tiếng Việt nói chung và việc dạy rèn viết nói riêng cho