ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
NÔNG NHƯ QUỲNH
TÊN ĐỀ TÀI
TÌM HIỂU VAI TRÒ, CHỨC NĂNG VÀ NHIỆM VỤ CÁN BỘ MỘT
KHUYẾN NÔNG TẠI TRẠM KHUYẾN NÔNG HUYỆN VÕ NHAI,
TỈNH THÁI NGUYÊN
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Hệ đào tạo
: Chính quy
Định hướng đề tài
: Huớng ứng dụng
Chuyên ngành
: Kinh Tế Nông Nghiệp
Khoa
: Kinh Tế và PTNT
Khóa học
: 2013 - 2017
Thái Nguyên- năm 2017
: 2013 - 2017
Giảng viên hướng dẫn
: NGUYỄN VĂN TÂM
Thái Nguyên- năm 2017
i
LỜI CAM ĐOAN
Trong thời gian thực tập tại phòng khuyến nông huyện Võ Nhai, tỉnh
Thái Nguyên, tôi đã chấp hành đầy đủ, nghiêm chỉnh mọi nội quy, quy định
của cơ quan.
Tôi xin cam đoan số liệu và kết quả nghiên cứu của đề tài: “Tìm hiểu vai
trò, chức năng và nhiệm vụ của một cán bộ khuyến nông tại trạm khuyến
nông Huyện Võ Nhai, Tỉnh Thái Nguyên” là trung thực, chưa được sử dụng
trong bất kì công trình nghiên cứu khoa học nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi
sự giúp đỡ trong việc thực hiện đề tài này đã được cảm ơn và các thông tin
trích dẫn đã được chỉ rõ nguồn gốc.
Thái Nguyên, ngày tháng năm 2017
Sinh viên
NÔNG NHƯ QUỲNH
ii
LỜI CẢM ƠN
Trong 4 năm học, 4 tháng thực tập tốt nghiệp và làm khóa luận tốt
Phần 1: MỞ ĐẦU ......................................................................................... 1
1.1.Tính cấp thiết của đề tài ............................................................................ 1
1.2. Mục tiêu nghiên cứu ................................................................................ 2
1.3. Nội dung và phương pháp thực hiện ........................................................ 3
1.3.1.Nội dung thực tập .................................................................................. 3
1.3.2. Phương pháp nghiên cứu ...................................................................... 3
1.4. Thời gian và địa điểm thực tập ................................................................ 4
Phần 2: TỔNG QUAN ................................................................................. 5
2.1. Về cơ sở lý luận....................................................................................... 5
2.1.1. Các khái niệm về khuyến nông và cán bộ khuyến nông. ....................... 5
2.1.2. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cán bộ KN.................................. 6
2.1.3. Các văn bản pháp lý ........................................................................... 16
2.2. Cơ sở thực tiễn ...................................................................................... 17
2.2.1. Kinh nghiệm của một số địa phương .................................................. 17
2.2.2.Bài học kinh nghiệm ............................................................................ 18
Phần 3: KẾT QUẢ THỰC TẬP ................................................................ 20
3.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu................................................................. 20
3.1.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội ....................................................... 20
3.1.2. Tình hình kinh tế xã hội ...................................................................... 24
iv
3.1.3. Kết quả đạt được của huyện về nông lâm nghiệp. ............................... 28
3.1.4. Những thuận lợi và khó khăn liên quan đến thực tập .......................... 29
3.2. Kết quả thực tập. ................................................................................... 30
3.2.1. Mô tả nội dung thực tập và những công việc cụ thể của tôi tại trạm
khuyến nông huyện Võ Nhai ........................................................................ 30
3.2.2.Vai trò, chức năng, nhiệm vụ của một cán bộ khuyến nông về trồng trọt,
chăn nuôi thú y, tâp huấn. ............................................................................. 33
3.2.3. Phân tích SWOT. ................................................................................ 34
Khoa học kĩ thuậ
2, KN
Khuyến nông
3, BVTV
Bảo vệ thực vật
1
Phần 1
MỞ ĐẦU
1.1.Tính cấp thiết của đề tài
Võ Nhai là một tỉnh miền núi phía đông bắc nước ta, một vùng đất còn
gặp nhiều khó khăn, kinh tế chậm phát triển, vẫn còn nhiều hộ nghèo nhất là
vùng sâu, vùng xa nhất là nơi vùng xa trung tâm thành phố. Đời sống người
dân phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp, điều kiện sản xuất gặp nhiều khó
khăn, đất nghèo dinh dưỡng, các điều kiện về cơ sở hạ tầng, hệ thống thủy lợi
chưa đồng bộ, khí hậu thời tiết có nhiều bất lợi do đó năng suất cây trồng
thấp, dẫn đến hiệu quả kinh tế trong sản xuất nông nghiệp không cao, đời
sống nhân dân gặp nhiều khó khăn.
Huyện Võ Nhai là một huyện vùng 3 có điều kiện kinh tế xã hội khó
khăn. Là nơi cư trú của các đân tộc thiểu số, trình độ sản xuất và nhận thức
của người dân còn hạn chế. Người dân trồng lúa ngoài việc đáp ứng nhu cầu
ăn trong gia đình thì phần lớn là để chăn nuôi, còn thừa thì đem bán. Trình độ
nắm bắt áp dụng tiến bộ khoa học kĩ thuật (KHKT) còn hạn chế, chính vì tập
quán tự cung tự cấp truyền thống này đã làm cho nền kinh tế chậm phát triển.
- Tìm hiểu vai trò, chức năng và nhiệm vụ của một cán bộ khuyến nông
cấp huyện.
- Từ đó đề xuất các giải pháp để cán bộ KN hoạt động có hiệu quả.
* Mục tiêu cụ thể:
- Khái quát chung về trạm khuyến nông và cán bộ KN.
- Tìm hiểu vai trò, chức năng và nhiệm vụ của cán bộ KN.
- Nghiên cứu các phương pháp khuyến nông.
- Chuyển giao tiến bộ KHKT cho nông dân.
- Đánh giá những thuận lợi và khó khăn của cán bộ KN cấp huyện.
3
- Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của
cán bộ KN cấp huyện.
1.3. Nội dung và phương pháp thực hiện
1.3.1. Nội dung thực tập
- Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Võ Nhai.
- Tìm hiểu vai trò, chức năng và nhiệm vụ của cán bộ KN huyện Võ Nhai.
- Đánh giá thuận lợi khó khăn trong công việc của cán bộ KN.
- Đề xuất một số giải pháp nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động của
cán bộ KN.
1.3.2. Phương pháp nghiên cứu
1.3.2.1. Phương pháp thu thập số liệu
a. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
- Thu thập thông tin từ các công trình khoa học, các báo cáo tổng kết,
các bài viết có liên quan đến kinh tế hộ.
- Thu thập số liệu tại chính quyền địa phương, thống kê của UBND
huyện, phòng tài nguyên môi trường, phòng nông nghiệp, thu thập từ các báo
cáo, tạp chí, tổng hợp từ internet
b. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp
b. Phương pháp phân tích số liệu
- Phương pháp thống kê mô tả: Các thông tin, số liệu được mô tả, liệt
kê rõ ràng theo các phương pháp thống kê.
- Phương pháp thống kê so sánh: Các số liệu phân tích được so sánh
qua các năm, các chỉ tiêu để thấy được những thực trạng và biến động của vấn
đề nghiên cứu.
1.4. Thời gian và địa điểm thực tập
* Thời gian thực tập từ
* Địa điểm: Trạm khuyến nông huyện Võ Nhai, tỉnh TháiNguyên.
5
Phần 2
TỔNG QUAN
2.1. Về cơ sở lý luận
2.1.1. Các khái niệm về khuyến nông và cán bộ khuyến nông.
Năm 2000 Cục Khuyến Nông Việt Nam, tổng hợp từ nhiều khái niệm
khuyến nông của các quốc gia, các tác giả và đã đúc kết thực tiễn hoạt động
khuyến nông của nước ta đã đề xuất khái niệm khuyến nông như sau:
Khuyến nông là cách đào tạo và rèn luyện tay nghề cho nông dân,
đồng thời giúp cho họ hiểu được những chủ trương chính sách về nông
nghiệp, những kiến thức về kĩ thuật, kinh nghiệm về quản lý kinh tế, những
thông tin về thị trường, để họ có đủ khả năng tự giải quyết được các vấn đề
của giả đình và cộng đồng đẩy mạnh sản xuất, cải thiện đời sống, nâng cao
dân trí, góp phần xây dựng và phát triển nông thôn mới. [7]
Khái niệm trên đã thể hiện được rõ bản chất công việc cũng như mục
tiêu cuối cùng của KN là:
- Hoạt động KN thực chất là làm công tác đào tạo nông dân (truyền
thông – tập huấn nông dân)
- Nông dân biết và tự giải quyết mọi hành động của họ.
Nghị định 02/2010/NĐ-CP.
Nhìn chung, cán bộ trạm khuyến nông huyện Võ Nhai có chức năng,
nhiệm vụ như sau:
* Trưởng trạm:
Quản lý và điều hành hoạt động của Trạm theo chế độ thủ trưởng. Chịu
trách nhiệm trước Giám đốc và Phó Giám đốc về lĩnh vực công tác được giao
ghi trong chức năng và nhiệm vụ của phòng; có nhiệm vụ quản lý cán bộ,
7
công chức, tài sản, kinh phí được giao. Phân công công việc cho từng công
chức. Xây dựng và tổ chức thực hiện chương trình công tác của Trạm;
- Gửi đi đào tạo và tổ chức bồi dưỡng kiến thức, tập huấn kỹ thuật
quản lý kinh tế, rèn luyện tay nghề cho khuyến nông, lâm, ngư viên cơ sở;
- Tổng kết đánh giá việc thực hiện các chương trình, dự án, kế hoạch
khuyến nông, lâm, ngư ở huyện;
- Thực hiện chế độ báo cáo định kỳ hoặc đột xuất về hoạt động của
Trạm, tình hình sản xuất, mùa vụ, dịch bệnh trên địa bàn theo quy định và yêu
cầu của cơ quan, đơn vị có thẩm quyền;
- Quản lý, sử dụng tài sản, tài chính được giao cho Trạm theo quy định
và hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền;
- Thực hiện đầy đủ trách nhiệm theo các quy định của Nghị định
71/1998/NĐ-CP về thực hiện dân chủ trong hoạt động cơ quan:
+ Chủ trì thực hiện giao ban định kỳ, sơ kết công tác 6 tháng, tổng kết
năm, đánh giá việc thực hiện các Nghị quyết của Đảng, nhiệm vụ cơ quan;
+ Quản lý cán bộ, công chức về tư tưởng, phẩm chất, đạo đức; sử
dụng, đào tạo, thực hiện chính sách , xây dựng đội ngũ công chức có phẩm
chất, năng lực;
+ Thực hiện việc đánh giá cán bộ, công chức hàng năm theo đúng quy
định; - Là chủ tài khoản của Trạm;
- Báo cáo định kỳ, báo cáo, đề xuất cho trưởng trạm (hoặc phó trạm) về
tình hình sản xuất nông, lâm nghiệp và các hoạt động khuyến nông trên địa
bàn huyện;
- Tuyên truyền chủ trương, đường lối, chính sách pháp luật của Đảng
và Nhà nước về công tác khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư; tuyên
9
truyền, phổ biến các tiến bộ khoa học kỹ thuật, thông tin về thị trường giá cả,
các gương điển hình tiên tiến trong sản xuất, kinh doanh, phát triển nông lâm
nghiệp, thủy sản; hướng dẫn và cung cấp thông tin đến người sản xuất bằng
nhiều hình thức như thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, tổ chức
hội nghị, hội thảo, hội thi và các hình thức thông tin tuyên truyền khác;
- Thực hiện việc theo dõi, phát hiện, chẩn đoán, xác định bệnh của
động vật, thực vật; thông báo kịp thời tình hình dịch bệnh, tham gia đề xuất
các chủ trương, biện pháp phòng, chống, ngăn chặn, dập tắt các ổ dịch bệnh
trên địa bàn huyện;
- Thực hiện tư vấn và cung cấp các dịch vụ kỹ thuật về trồng trọt, chăn
nuôi phục vụ cho nông dân trên địa bàn huyện;
- Tổ chức tham quan, học tập các điển hình sản xuất tiên tiến; xây dựng
các mô hình trình diễn kỹ thuật nông, lâm, ngư nghiệp cho nông dân, ngư dân;
- Xây dựng Câu lạc bộ nông dân sản xuất giỏi hoặc nhóm hộ nông dân,
ngư dân cùng sở thích;
- Tổ chức bồi dưỡng, tập huấn và truyền nghề cho người sản xuất, tổ
chức tham quan, học tập kinh nghiệm để nâng cao kiến thức, kỹ năng sản
xuất, quản lý kinh tế trong lĩnh vực nông lâm nghiệp, thủy sản.
- Hướng dẫn xây dựng mô hình trình diễn về tiến bộ khoa học công
nghệ phù hợp với đặc điểm của từng địa phương và nhu cầu của người sản
xuất. Tham gia xây dựng các mô hình công nghệ mới, công nghệ cao trong
lĩnh vực nông lâm nghiệp, thủy sản; thực hiện chuyển giao kết quả khoa học
trương, giải pháp để thực hiện nghị quyết, chính sách, pháp luật có liên quan;
kế hoạch công tác của Trạm; các biện pháp cải tiến tổ chức, lề lối làm việc,
chống tham nhũng, quan liêu, phiền hà; kế hoạch đào tạo, tuyển dụng, bồi
dưỡng cán bộ, công chức; chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức; nội
quy, quy chế; phong trào thi đua, khen thưởng, kỷ luật;
11
- Có quyền trình bày ý kiến, đề xuất những vấn đề thuộc phạm vi trách
nhiệm của mình, có quyền bảo lưu ý kiến và báo cáo lên cấp trên; thẳng thắn
tự phê bình và phê bình, có trách nhiệm đóng góp ý kiến vào việc xây dựng
các văn bản, đề án của cơ quan
. - Thực hiện các công việc khác khi trưởng, phó trạm giao.
Kiến thức, kỹ năng mà cán bộ khuyến nông cần có Vì người cán bộ
khuyến nông làm việc trực tiếp với bà con nông dân
- là những người lớn tuổi, trong môi trường xã hội nông thôn. Người
cán bộ khuyến nông có nhiệm vụ tuyên truyền chủ trương, chính sách của
Đảng và Nhà nước; tập huấn và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật cho người sản
xuất, kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp. Người cán bộ khuyến nông phải
nắm vững chủ trương, đường lối, phải có kiến thức khoa học kỹ thuật và kinh
nghiệm làm việc với nông dân, trong môi trường xã hội nông thôn thì mới có
thể hoàn thành tốt nhiệm vụ. Do đó, để làm tốt công tác khuyến nông cán bộ
khuyến nông cần trang bị kiến thức tổng hợp.
Đó là:
- Cán bộ khuyến nông cần hiểu sâu một kỹ thuật chuyên ngành đồng
thời có kiến thức và hiểu biết các chuyên ngành khác (trồng trọt, chăn nuôi,
lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, thị trường ....) - Kiến thức xã hội và cuộc
sống nông thôn, địa phương nơi mình làm việc - Kiến thức về đường lối, quan
điểm và chính sách của Đảng, Nhà nước và của địa phương - Kiến thức, kỹ
năng về tập huấn, đào tạo và hướng dẫn cho người sản xuất, kinh doanh trong
- Chuyển giao thông tin bao gồm thông tin kỹ thuật, giá cả thị trường,
những yếu tố liên quan đến phát triển sản xuất, nguồn vốn vay...
- Tư vấn kỹ thuật cho nông dân để giúp họ giải quyết những khó khăn
gặp phải trong sản xuất nông nghiệp. Phần lớn những kỹ thuật khuyến cáo
dựa vào kết quả nghiên cứu khoa học. Tuy nhiên trong nhiều trường hợp nông
13
dân có thể tự thông tin và góp ý cho nhau. Cán bộ KN phải luôn tạo cơ hội để
những người sản xuất quan hệ trực tiếp với nhau.
- Phát triển đề tài khuyến nông và phương pháp khuyến nông.
- Lập kế hoạch khuyến nông.
*. Nhiệm vụ:
- Cán bộ khuyến nông có nhiệm vụ tham mưu giúp Uỷ Ban Nhân Dân
(UBVND) xã tổ chức tuyên truyền các chủ truơng, chính sách của Đảng, Nhà
nước về phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn văn minh hiện đại. Tập
huấn, bồi dưỡng kiến thức về tiến bộ kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi, lâm
nghiệp, thuỷ sản, công nghệ chế biến bảo quản nônglâm thuỷ sản. Phổ biến kinh
nghiệm điển hình sản xuất giỏi và thông tin về thị trường, giá cả nông sản để các
hộ nông dân tự điều chỉnh, bố trí sản xuất, kinh doanh đạt hiệu quả cao.
- Xây dựng các mô hình ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp.
- Giúp nông dân giải quyết các vấn đề khó khăn tại địa phương.
- Giám sát và đánh giá hoạt động khuyến nông: Dân biết, dân bàn, dân
làm, dân kiểm tra đánh giá và dân hưởng lợi.
- Xây dựng mô hình tổ chức, quản lý sản xuất, kinh doanh nông nghiệp
hiệu quả và bền vững.
- Xây dựng các mô hình trình diễn về tiến bộ khoa học công nghệ phù
hợp với địa phương, nhu cầu của người sản xuất và chuyển giao kết qủa từ mô
hình trình diễn ra diện rộng.
- Tiếp thu và phản ánh lên cấp có thẩm quyền nguyện vọng của nông
Hoạt động khuyến nông là một công việc mang tính xã hội, lợi ích gắn
liền với cộng đồng, xã hội. Do đó để có thể hoàn thành tốt công việc KN cần
phải có phẩm chất đạo đức tốt, đó là:
+ Chịu đựng gian khổ, sẵn sàng làm việc ở những vùng nông thôn xa
xôi hẻo lánh, điều kiện khó khăn với tinh thần vì nhân dân.
15
+ Thật thà, thẳng thắn và nhiệt tình, là niềm tin, chỗ dựa cho người
nông dân trong sản xuất cũng như trong đời sống. Người cán bộ khuyến nông
không những được cán bộ cấp trên tín nhiệm mà còn được nông dân tin tưởng
khi đưa ra những lời khuyên.
+ Hoà nhã, cần cù, giản dị, khiêm tốn, người cán bộ khuyến nông cơ sở
cần là những tấm gương tốt trong sản xuất cũng như trong đời sống để người
dân noi theo.
+ Có lòng nhân đạo, tình cảm yêu mến đối với bà con nông dân và tính
hài hước nhẹ nhàng trong công việc. Cán bộ khuyến nông cần biết thông cảm
với những ước muốn và tình cảm của người dân, đồng thời khi làm việc cũng
phải biết tôn trọng và lắng nghe ý kiến của họ.
+ Tin tưởng vào năng lực của chính mình và quyết tâm làm được một
điều gì đó để góp phần vào sự nghiệp phát triển nông thôn. Vì làm việc trong
điều kiện độc lập và ít có sự giám sát của cấp trên nên nếu không tin tưởng
vào chính bản thân mình và không có lòng quyết tâm thì khó có thể làm tốt
vai trò của người cán bộ khuyến nông. [6]
*Vai trò của khuyến nông
KN chịu trách nhiệm cung cấp thông tin giúp nông dân hiểu được và ra
quyết định về một vấn đề cụ thể (ví dụ áp dụng một cách làm ăn mới, gieo
trồng một loại giống mới). Khi nông dân đã quyết định làm theo, cán bộ KN
chuyển giao kiến thức, kỹ năng cần thiết để họ áp dụng thành công cách làm
mới đó. Như vậy vai trò của cán bộ KN là đem kiến thức đến cho dân và giúp
a. Tại xã Phú Thượng, huyện Võ Nhai.
Cán bộ KN của xã Phú Thượng, huyện Võ Nhai luôn đi đầu trong công
tác khuyến nông của toàn huyện. Nắm vững kiến thức, không ngừng học tập,
tìm hiểu kinh nghiệm, thông tin thị trường và tiến bộ KHKT. Để chuyển giao,
hướng dẫn kĩ thuật cho bà con trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng và nhân
rộng các mô hình sản xuất.
- Tập huấn xây dưng mô hình, tiến bộ kỹ thuật mới. Tập huấn cho nông
dân vào đầu vụ sản xuất về các kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi. Ngoài ra cán bộ
KN xã còn tập huấn theo yêu cầu của nông dân.
- Thông tin tuyên truyền việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mùa vụ, đổi
mới kỹ thuật, tham gia chỉ đạo sản xuất, kiểm tra thăm đồng thường xuyên.
- Viết bài phát thanh tuyên truyền, phổ biến kiến thức cho nông dân
hàng tuần.
- Mỗi năm tổ chức được ít nhất từ 7-8 lớp tập huấn kỹ thuật cho
nông dân.
- Cán bộ KN, một năm luôn tự xây dựng được 3 mô hình trình diễn/một
xã, tự xây dựng mô hình tại gia đình.
- Kiêm thêm một vài công việc của xã.
- Họp giao ban hàng tuần tại cụm xã.
- Cung cấp thông tin thị trường, tìm đầu ra cho các sản phẩm nông
nghiệp chủ yếu là mô hình rau sạch đạt tiêu chuẩn. Cung cấp cho toàn thị trấn
Bình Gia.
- Giới thiệu các giống cây vật nuôi tốt và địa chỉ để dân mua. [5]