ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
----------------------------------

LÊ THỊ NHƢ TRANG

CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC
CHĂM SÓC SỨC KHỎE CỦA NGƢỜI DI CƢ QUA
NGHIÊN CỨU TRƢỜNG HỢP PHƢỜNG VĨNH TUY,
QUẬN HAI BÀ TRƢNG, HÀ NỘI

Chuyên ngành: Xã hội học
Mã số: 60.31.30

LUẬN VĂN THẠC SĨ XÃ HỘI HỌC

Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS. TRỊNH VĂN TÙNG

Hà Nội – 2015


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng
dẫn khoa học của PGS.TS. Trịnh Văn Tùng. Tôi xin chịu trách nhiệm trước những
kết quả đã điều tra được trong luận văn này.
Hà Nội, tháng 04 năm 2015
Tác giả luận văn
Lê Thị Nhƣ Trang


LỜI CẢM ƠN

6. Câu hỏi nghiên cứu ........................................................ Error! Bookmark not defined.
7. Giả thuyết nghiên cứu .................................................... Error! Bookmark not defined.
8. Phương pháp nghiên cứu ............................................... Error! Bookmark not defined.
NỘI DUNG CHÍNH ................................................ Error! Bookmark not defined.
Chƣơng 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI .................. Error!
Bookmark not defined.
1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN......................................................... Error! Bookmark not defined.
1.1.1. Khái niệm công cụ .................................... Error! Bookmark not defined.
1.1.1.1. Khái niệm người di cư ....................... Error! Bookmark not defined.
1.1.1.2. Khái niệm sức khỏe ............................................................................17
1.1.1.3. Khái niệm chăm sóc sức khỏe ............................................................19
1.1.1.5. Khái niệm tác động ............................ Error! Bookmark not defined.
1.1.2. Lý thuyết ứng dụng ................................... Error! Bookmark not defined.
1.1.2.1. Lý thuyết nhu cầu ............................... Error! Bookmark not defined.
1.1.2.2. Lý thuyết lựa chọn hợp lý ................... Error! Bookmark not defined.
1.1.3. Quan điểm của Đảng và chính sách của nhà nước về chăm sóc sức khỏe
cho người dân...........................................................................................................23
1.2. CƠ SỞ THỰC TIỄN.................................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.1. Đặc điểm của địa bàn nghiên cứu ............ Error! Bookmark not defined.
1.2.2. Đặc trưng về hành vi chăm sóc sức khỏe ở nhóm người dân di cư tại địa
bàn nghiên cứu ...................................................................................................27


Chƣơng 2. THỰC TRẠNG CHĂM SÓC SỨC KHỎE CỦA NGƢỜI DÂN DI
CƢ ĐẾN PHƢỜNG VĨNH TUY ........................... Error! Bookmark not defined.
2.1. Thực trạng cảm nhận về sức khỏe của ngƣời dân di cƣ tại địa bàn nghiên cứu
................................................................................................. Error! Bookmark not defined.
2.1.1. Đặc điểm của người dân di cư tại phường Vĩnh Tuy .... Error! Bookmark
not defined.
2.1.1.1. Về nhóm tuổi ...................................... Error! Bookmark not defined.

phƣờng Vĩnh Tuy.................................................................................................................82
3.3.1. Yếu tố về kinh tế của cá nhân và hộ gia đình di cư tại phường Vĩnh Tuy ..... Error!
Bookmark not defined.
3.3.2 Yếu tố về nhân khẩu xã hội ........................................................................................ 84
3.3.3 Yếu tố về chính sách xã hội...................................... Error! Bookmark not defined.
* Tiểu kết.............................................................................................................103
KẾT LUẬN, KHUYẾN NGHỊ ............................... Error! Bookmark not defined.
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ............... Error! Bookmark not defined.
PHỤ LỤC ................................................................. Error! Bookmark not defined.


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1. Nhóm tuổi của đối tượng điều tra ............. Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.2. Giới tính của đối tượng điều tra ................ Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.3.Tình trạng hôn nhân của đối tượng điều tra ............ Error! Bookmark not
defined.
Bảng 2.4.Trình độ học vấn của đối tượng điều tra.... Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.5. Nghề nghiệp của đối tượng điều tra.......... Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.6.Thời gian nhập cư của đối tượng điều tra .. Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.7. Lý do di cư đến nơi ở hiện tại ................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.8. Đối tượng cùng di cư đến ......................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.9. Khó khăn khi di cư đến nơi ở mới ............ Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.10. Tự đánh giá về tình trạng sức khỏe hiện tại.......... Error! Bookmark not
defined.
Bảng 2.11. Cảm nhận về tình trạng sức khỏe theo nhóm tuổi Error! Bookmark not
defined.
Bảng 2.12.Cảm nhận về tình trạng sức khỏe theo giới tính .... Error! Bookmark not
defined.
Bảng 2.13. Lựa chọn cơ sở khám chữa bệnh theo thu nhập ... Error! Bookmark not
defined.

Biểu 2.5. Đánh giá mức độ sử dụng thẻ bảo hiểm y tế tại địa bàn Error! Bookmark
not defined.
Biểu 2.6. Đánh giá về mức độ cần thiết của bảo hiểm y tế ..... Error! Bookmark not
defined.
Biểu 2.7. Đánh giá về chất lượng khám chữa bệnh bằng thẻ bảo hiểm y tế ..... Error!
Bookmark not defined.
Biểu 2.8. Đánh giá về thủ tục khám chữa bệnh bằng thẻ bảo hiểm y tế .......... Error!
Bookmark not defined.
Biểu 2.9. Đánh giá về chất lượng dịch vụ khám chữa bệnh của các cở y tế tại địa bàn ..... Error!
Bookmark not defined.
Biểu 2.10. Đánh giá về khả năng tiếp cận của người dân ....... Error! Bookmark not
defined.
với các cơ sở y tế tại địa bàn ..................................... Error! Bookmark not defined.
Biểu 3.1. Nghề nghiệp của đối tượng điều tra .......... Error! Bookmark not defined.
Biểu 3.2. Đánh giá về mức phí mua bảo hiểm y tế theo nhóm tuổi .................. Error!
Bookmark not defined.
Biểu 3.3. Đánh giá về chi phí hỗ trợ của bảo hiểm y tế khi tham gia khám, chữa bệnh .... Error!
Bookmark not defined.


DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

BHYT

: Bảo hiểm y tế

CSSK

: Chăm sóc sức khỏe


Tp. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng...
Hà Nội là thành phố lớn, là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, đây là khu
vực có nền kinh tế phát triển năng động nhất cả nước,do vậy hàng năm lực lượng dân số
ở các tỉnh khác di cư về chiếm tỷ lệ khá cao. Theo số liệu Tổng điều tra Dân số và Nhà ở
Việt Nam năm 2009 của Tổng cục Thống kê cho thấy, dân số Hà Nội là 6.448.837 người
(chiếm khoảng 7,5% dân số cả nước); trong khi đó tỷ lệ nhập cư về Hà Nội trung bình
khoảng 100.000 người/năm. [9]. Như vậy, mỗi năm qui mô dân số Hà Nội dự kiến tăng
thêm tương đương với dân số của một huyện lớn. Năm 2009, mật độ dân số trung bình
của Hà Nội là 1.926 người/km2, cao gấp 7,4 lần so với cả nước và mật độ này có chiều
hướng tăng cao do dòng người nhập cư hàng năm đang tăng lên; qui mô và tốc độ của
lượng người di dân vào Hà Nội qua các năm ngày càng tăng, cụ thể năm 2001 số người di
cư vào Hà Nội là 16.985


DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường (1999), Nghiên cứu các yếu tố thúc đẩy làn
sóng di dân tự do từ khác khu vực nông thôn ra đô thị trong quá trình chuyển đổi
kinh tế ở nước ta hiện nay và ảnh hưởng của nó tới sự phát triển kinh tế - xã hội các
vùng đô thị, Chương trình nghiên cứu Việt Nam - Hà Lan, Hà Nội.
2. Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (1999), Tăng cường năng lực cho chính
sách di dân nội địa ở Việt Nam, dự án VIE/95/004. Hà Nội.
3. Bộ Y tế, Tổng cục Thống kê (2003). Báo cáo chuyên đề Điều tra Y tế Quốc gia
2001-2002: Đánh giá hiệu quả sử dụng dịch vụ y tế. Nhà xuất bản Y học. Hà Nội –
Việt Nam.
4. Bộ Y tế, Tổng cục Thống kê (2003), Báo cáo chuyên đề Điều tra Y tế Quốc gia
2001-2002: Chính sách hỗ trợcủa Nhà nước trong CSSK – Nhìn từ phía người hưởng
lợi. Nhà xuất bản Y học. Hà Nội - Việt Nam.
5. BộY tế-Tổng cục Thống kê (2003), Báo cáo kết quả Điều tra Y tế Quốc Gia 20012002. Nhà xuất bản Y học, Hà nội
6. Báo cáo điều tra ban đầu chương trình RHIYA Việt Nam (2005). TTDS Đại học
Kinh tế quốc dân thực hiện do Quỹ Dân sốLiên Hợp Quốc (UNFPA) và Liên minh

tự do ở Việt Nam, Dự án VIE/93/PO2. Hà Nội.
23. Trịnh Văn Tùng (1999), Tổng thuật từ André Akoun và Ansart Pierre, Từ điển Xã hội
học, Paris, Nxb. Le Robert và Seuil, trang 272 (588 trang).
24. Trương Thị Kim Chuyên (2004), Di chuyển xã hội sự khác biệt giữa các vùng và quỹ
đạo phát triển mới ở nông thôn Việt Nam.
25. Tổng cục thống kê (2005), Sách hướng dấn nghiệp vụ chỉ tiêu xã hội ở Việt Nam,
NXB Thống kê, Hà Nội.
26. Tổng cục DS-KHHGĐ (2011), Dân số học, Tài liệu dùng cho Chương trình bồi
dưỡng nghiệp vụ dân số-kế hoạch hoá gia đình.
27. Tổng Cục Thống kê và Quỹ dân số Liên hợp quốc (2011), Di cư và đô thị hóa ở Việt
Nam: Thực trạng, xu hướng và những khác biệt.


28. Trung tâm Nghiên cứu Phát triển và Khoa Xã hội học-Công tác Xã hội-Đông Nam Á
học (2014), Nghiên cứu về di cư và di dân nhìn từ góc độ xã hội học, trường Đại học
Mở - TP.HCM.
29. UBND Tp. Hà Nội (2013), Báo cáo tổng quan về tình hình kinh tế, chính trị, xã hội.
30. UBND phường Vĩnh Tuy (2013), Thống kê về tình hình dân cư và vấn đề chăm sóc
sức khỏe các nhóm dân cư.
31. Viện Xã hội học (1997), Di cư và Sức khỏe.
32. Viện Nghiên cứu Phát triển Xã hội (2012), Từ nông thôn ra thành phố, tác động kinh
tế - xã hội của di cư Việt Nam.
33. ActionAid (2012), Tiếp cận an sinh xã hội của người lao động nhập cư. Nghiên cứu
được tiến hành tại một số khu đô thị của Việt Nam như: TP.HCM, Hải Phòng.
34. David Bender (1995), Immigrateion Policy Greenhaven prees; San Diego,
Caliafornia; U.S.A.
35. Oxfam GB và Ngân hàng thế giới (2010), Đánh giá nhanh về tác động xã hội của
khủng hoảng kinh tế toàn cầu ở Việt Nam.
36. Soskolne and Shtarkshall (2002), Mối quan hệ giữa di cư với tình trạng sức khoẻ.
37. Stephen Castles (2011), Một số vấn đề về di dân, Đại học Sydney, năm .2011