Phần 1: MỞ ĐẦU
THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1. Sáng kiến: “Một số biện pháp giúp trẻ 3-4 tuổi làm quen với tác
phẩm văn học”
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Lĩnh vực Phát triển ngôn ngữ
3. Tác giả: Họ và tên: Vũ Thị Đông

Nữ

Ngày, tháng, năm sinh:
Trình độ chuyên môn: Đại học sư phạm mầm non
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường mầm non Thúc Kháng
Điện thoại:
4. Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu: Trường mầm non Thúc Kháng
Điện thoại: 03206.524 440
5. Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
- Tài liệu hỗ trợ phát triển ngôn ngữ 3 - 4 tuổi
- Đồ dùng dạy và học
- Đối tượng: Trẻ lớp 3 tuổi A - Trường mầm non Thúc Kháng
6. Thời gian áp dụng sáng kiến lần đầu: Từ tháng 9 năm 2017 đến
tháng 02 năm 2018
TÁC GIẢ

XÁC NHẬN CỦA ĐƠN VỊ

(Ký, ghi rõ họ tên)

ÁP DỤNG SÁNG KIẾN
......................................................................
......................................................................

có nội dung thông báo ngắn gon, rõ ràng. Sắp xếp nội dung đã lựa chọn giúp
cho lời nói của trẻ được đầy đủ hợp lý và có logic.
- Lựa chọn từ giúp trẻ diễn tả chính xác nội dung mình cần thông báo.
Chọn từ giúp cho lời nói của trẻ rõ rang, chính xác và mang sắc thái biểu cảm.
- Sắp xếp cấu trúc lời nói có sự liên kết các câu nói lại với nhau tạo thành
chuỗi lời nói nhằm diễn tả trọn vẹn một ý, một nội dung nào đó để giúp người
nghe hiểu được.Đây là sự sản xuất toàn bộ nội dung thông báo có logic.
2


- Diễn đạt nội dung nói phải ngừng nghỉ ngắt giọng đúng, để giọng nói
của trẻ không ê, a, ậm ừ. Luyện cho trẻ tác phong khi nói phải thoai mái, tự
nhiên, khi nói nhìn vào mặt người nói.
* Khả năng áp dụng của sáng kiến: Nhiệm vụ phát triển ngôn ngữ
mạch lạc được thực hiện ở mọi lúc mọi nơi trong sinh hoạt hàng ngày của trẻ.
Tiếp tục dạy trẻ biết nghe – hiểu – trả lời câu hỏi của người lớn. Biết trò chuyện
với những người xung quanh. Dạy trẻ kể chuyện về đồ chơi, đồ vật theo tranh,
kể lại tác phẩm văn học, kể có trình tự, diễn cảm.

*

* Lợi ích thiết thực của sáng kiến : Áp dụng sáng kiến “Một số biện
pháp giúp trẻ 3-4 tuổi làm quen với tác phẩm văn học” sẽ mang lại những lợi
ích sau:
- Giúp trẻ phát triển thẩm mĩ, giáo dục kỹ năng sống từ đó góp phần phát
triển toàn diện nhân cách trẻ.
4. Khẳng định giá trị, kết quả đạt được của sáng kiến
Áp dụng sáng “Một số biện pháp giúp trẻ 3-4 tuổi làm quen với tác
phẩm văn học” đã mang lại hiệu quả cao. Gíao viên chủ động, linh hoạt và
sáng tạo hơn. Đa số trẻ mạnh dạn, tự tin. Phụ huynh đã quan tâm và cùng phối

những tiếng ru êm dịu của bà của mẹ lại cất lên “ Cháu ơi cháu ở với bà ”
Hoặc “ Con cò lặn lội bờ sông ” …Đã tan biến vào hồn ta và cùng ta lớn dậy .
Lớn lên chút nữa ta lại được bay bổng trong thế giới cổ tích như được
vui chơi những trò chơi gắn với những câu ca dao , đồng dao “ Chi chi chành
chành ” hay “ Nu na nu nống ”.
Chúng ta lớn lên bằng những tiếng ru ấy và cũng lớn lên bằng những câu
chuyện thần tiên . Ta lớn lên về thể xác và cũng mở rộng dần đôi cánh của
tâm hồn và tình cảm . Chính vì lẽ đó việc cho trẻ mầm non - Đặc biệt là trẻ ở
độ tuổi 3- 4 tuổi làm quen với các tác phẩm văn học là hết sức quan trọng và
cần thiết bởi vì : Thông qua văn học giúp cho trẻ nhận biết được thế giới

4


xung quanh , mở rộng vốn hiểu biết của trẻ đối với thiên nhiên và cuộc sống
xung quanh thông qua đó trẻ biết tích luỹ được những kinh nghiệm sống .
Đặc biệt thông qua việc làm quen với văn học giúp cho ngôn ngữ của trẻ
phát triển ,làm phong phú thêm vốn từ của trẻ , trẻ biết dùng từ chính xác biểu
cảm.
Văn học còn giúp cho trẻ nhận biết được cái hạy, cái đẹp , cái thiện ,cái
ác.
Xuất phát từ vấn đề trên hơn nữa bản thân tôi là một giáo viên trực “Một số
biện pháp giúp trẻ 3-4 tuổi làm quen với tác phẩm văn học” này với mục
đích giúp trẻ dễ dàng hơn trong việc cảm nhận ngôn ngữ nghệ thuật của thơ
chuyện và biết thể hiện nó bằng chính ngôn ngữ hành động của trẻ.
2. Thực trạng của vấn đề
Năm 2017 – 2018 tôi được Ban giám hiệu nhà trường phân công chủ
nhiệm và giảng dạy lớp mẫu giáo 3 4 tuổi, tổng số cháu của lớp là 28 cháu.
như sau.
Nhìn chung giáo viên đều nhiệt tình , có tinh thần trách nhiệm , yêu

kế hoạch năm học để xây dựng kế hoạch cụ thể của lớp từng tháng, từng chủ
đề, từng học kỳ và thực hiện theo đúng kế hoạch đã xây dựng.
3.2. Biện pháp 2: Công tác tuyên truyền:
Bên cạnh việc xây dựng kế hoạch thực tiễn của lớp thì công tác tuyên
truyền đến các bậc phụ huynh và cộng đồng hiểu được nội dung của môn văn
học đối với trẻ 5 tuổi cũng là vấn đề quan trọng và cấp thiết. Đây là một việc
làm rất khó khăn vì đa số phụ huynh làm nông nghiệp nên rất ít quan tâm đến
nội dung giảng dạy ở cấp mầm non nên còn nhiều hạn chế, vì vậy tôi đã lựa
chọn một số biện pháp tuyên truyền sau :
-Tuyên truyền trong buổi họp phụ huynh đầu năm. Trước khi họp tôi
chuẩn bị chu đáo về nội dung sẵn có như : đĩa truyện, thơ, ti vi, đầu đĩa, máy vi
tính, và các đồ dùng thủ công khác để tuyên truyền môn làm quen văn học. Khi
trao đổi tôi giải thích cho phụ huynh hiểu ý nghĩa của văn học đối với sự phát
triển của trẻ, tác động của công nghệ thông tin để trẻ làm quen với văn học.
-Xây dựng góc tuyên truyền có nội dung và hình thức phong phú để ở
những nơi dễ nhìn, để phụ huynh xem vào giờ đón trả trẻ .

6


Bằng các hình thức trên thì đa số các bậc phụ huynh và cộng đồng đã
hiểu được vai trò, ý nghĩa và tầm quan trọng của của việc cho trẻ làm quen văn
học nên đã nhiệt tình ủng hộ để lớp thực hiện tốt môn học này .
3.3. Biện pháp 3: Công tác tự bồi dưỡng:
Đi đôi với công tác tuyên truyền thì công tác tự bồi dưỡng rất cần thiết:
+ Tham gia đầy đủ các buổi học bồi dưỡng do nhà trường và Phòng
GD&ĐT tổ chức .
+ Tham gia dự giờ để học hỏi đồng nghiệp, thường xuyên trao đổi trong
các buổi sinh hoạt chuyên môn do nhà trường và cụm tổ chức. Qua đó rút kinh
nghiệm cho từng tiết dạy về phương pháp hình thức tổ chức dạy học. Rút kinh

a. Nghiên cứu kỹ tác phẩm.
- Để giúp trẻ nâng cao khả năng cảm thụ văn học thì việc tạo cơ hội cho
trẻ làm quen với tác phẩm văn học phải thường xuyên. Ngay từ đầu năm học
lãnh đạo nhà trường đã trang bị cho lớp nhiều quyển truyện, tập tranh. Ngoài ra
bản thân tôi còn sưu tầm các sách văn học, các hoạ báo, tạp chí, lịch cũ, nguyên
liệu cho trẻ tự làm sách để xây dựng một “Góc thư viện” mang nội dung văn
học. Tại “Góc thư viện” trẻ được xem các tranh truyện, tạp chí, hoạ báo.
- Để tiết học đạt kết quả cao thì trước hết người giáo viên phải xác định
rõ mục đích yêu cầu của tác phẩm và phải thuộc tác phẩm. Từ đó đưa ra nội
dung giáo dục phù hợp với cốt truyện, phù hợp với lứa tuổi của trẻ. Bên cạnh
đó giáo viên phải chú ý đến giọng kể của mình, kể diễn cảm, đúng ngữ điệu của
từng nhân vật trong truyện, thể hiện nét mặt cử chỉ, tư thế phù hợp với diễn
biến của câu truyện thì mới thu hút sự chú ý của trẻ. Giọng đọc, giọng kể của
cô nhịp nhàng, đúng nhịp điệu sẽ giúp trẻ hiểu sâu sắc hơn về nội dung bài thơ,
câu truyện và khả năng cảm thụ văn học của trẻ cũng được nâng cao.
- Muốn cho trẻ làm quen với một tác phẩm văn học (dù là một câu
chuyện hay một bài thơ) thì người giáo viên phải luôn dành thời gian để đọc tác
phẩm nhiều lần. Vì vậy khi tôi dạy về văn học, tôi tin rằng mình cũng đã phần
nào góp phần nâng cao khả năng cảm thụ tác phẩm văn học của trẻ
- Lựa chọn nhân vật và cách thể hiện hành động và cử chỉ của nhân vật.
Muốn câu chuyện được người nghe hiểu nội dung và nhớ nội dung một cách
ghi nhớ và sâu sắc thì việc lựa chọn nhân vật là cực kỳ quan trọng.
Ví dụ:
8


+ Trong truyện “Ai đáng khen nhiều hơn” tôi đã chọn nhân vật Thỏ mẹ
và hai anh em Thỏ.
+ Trong truyện “ Thỏ và Dê” tôi đã chọn nhân vật Thỏ, Dê và Chó Sói.
+ Trong bài thơ “ Mèo đi câu cá” tôi đã chọn hai anh em Mèo.

chuyện, kết hợp lồng giọng kể rất hứng thú làm cho trẻ dễ nhớ nội dung truyện
và thấy được nét đặc trưng của các nhân vật.

c. Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học qua làm rối
- Với truyện “ Thỏ và Dê” (truyện ngoài chương trình) tôi đã làm được
bộ rối tay sau:
Tôi đã dùng xốp dày (xốp ở các thùng đựng tủ lạnh, ti vi), dùng dao gọt
để tạo thành đầu nhân vật và dùng giấy nhám đánh nhẵn. Sau đó dùng hồ dán
bồi 2 - 3 lớp giấy báo lên xốp và dùng keo để dán khăn mặt vào xốp (nếu dán
trực tiếp khăn mặt lên xốp thì keo nóng và làm sụn xốp)
+ Lấy dao nhọn khoét lỗ và dùng bìa cứng cuốn lại cắm vào để làm cổ.
+ Dùng vải vụn cắt và khâu thành áo rối (áo rối có 2 mảnh). áo rối dài
rộng tùy thuộc vào đầu của rối và tùy thuộc vào nhân vật trong truyện.
+ Dùng keo để dán áo rối vào cổ.
+ Dùng khuy, xốp để làm mắt, mũi, mồm của nhân vật.
+ Cắt tai nhân vật bằng mi ca trong, sau đó dán khăn mặt vào cả 2 mặt
của mi ca trong.
d. Tạo môi trường cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học qua trò
chơi đóng kịch:
- Là hoạt động giúp trẻ phát triển trí nhớ và giáo dục trẻ tinh thần tập thể.
Qua hoạt động đóng kịch, trẻ truyền đạt lại nội dung câu truyện, làm sống lại
10


tâm trạng, hành động ngôn ngữ hội thoại của các nhân vật trong truyện, đồng
thời trẻ biết thể hiện tình cảm và đánh giá các nhân vật trong truyện. Khi đóng
kịch trẻ dễ dàng nắm được nội dung, ý nghĩa của tác phẩm, nắm được tính liên
tục của câu truyện, điều này góp phần đẩy mạnh sự phát triển tư duy, cảm thụ
tác phẩm một cách sâu sắc ở trẻ. Để đạt được điều đó thì trước khi cho trẻ đóng
kịch, giáo viên phải cho trẻ ôn lại nội dung câu truyện và đàm thoại với trẻ về

4. Kết quả đạt được
Sau khi thực hiện các biện pháp trên tôi nhận thấy kết quả đã được nâng
cao lên rõ rệt, cụ thể là:
*Đối với bản thân:
Chọn phương pháp giảng dạy phù hợp cho trẻ 3-4 tuổi làm quen với tác
phẩm văn học cụ thể:
+Giọng đọc, giọng kể diễn cảm hơn, giọng kể hợp với tính cách của
từng nhân vật thu hút được sự chú ý của trẻ.
+Biết cách lấy hình ảnh minh họa lồng ghép giọng đọc và kể thành đoạn
phim khi xử dụng công nghệ thông tin một cách thành thạo, để hỗ trợ tiết dạy
sinh động, hấp dẫn, sáng tạo trong quá trình dạy.
+ Chất lượng khảo sát trẻ:
Môn

Thơ

Khảo sát đầu năm
-Hứng thú: 55%

Khảo sát cuối năm
-Hứng thú: 85%

So sánh
-Tăng 30%

-Hiểu nội dung: 60%

-Hiểu nội dung: 85%

-Tăng 25%

12


+ Trẻ có khả năng tự sáng tạo và thể hiện tính cách nhập vai một cách
linh hoạt.
+ Biết kể truyện sáng tạo, kể theo trí tưởng tượng một cách phong phú và
đa dạng.

13


Phần 3: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1. Kết luận:
Áp dụng sáng kiến “Một số biện pháp giúp trẻ 3-4 tuổi làm quen với
tác phẩm văn học” như sau:
- Cô giáo cần phải ân cần nhẹ nhàng đối với trẻ, chịu khó tìm tòi, tranh
ảnh, thơ ca, câu đố, đông dao… mang tính chất phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
- Luôn tạo cho trẻ một tinh thần thoải mái, lồng ghép các hành vi tốt về
phát triển ngôn ngữ.
- Thường xuyên dạy trẻ, động viên trẻ đọc các bài thơ,câu đố mang tính
chất giáo dục giúp trẻ làm quen tác phẩm văn học ở mọi lúc mọi nơi.
- Thường xuyên trao đổi với các bậc phụ huynh để phối hợp hướng dẫn
để cùng phối hợp dạy và bồi dưỡng cho trẻ.
- Bản thân cô giáo cần nhiều thời gian để nghiên cứu ,tham khảo tài liệu
qua sách báo ,ti vi ….Đầu tư vào cách tổ chức, cách hoạt động sao cho phù hợp
với tiết dạy. Cô giáo làm nhiều đồ dùng đồ chơi, không ngừng rèn luyện năng
lực, học hỏi chị em đồng nghiệp, tham dự các hội thi từ đó phát huy tính tích
cực cho bản thân .
2. Khuyến nghị
Để giáo viên thực hiện tốt hơn nữa việc giúp trẻ làm quen tác phẩm văn

+ Chọn lọc và tạo thành bộ đĩa bài giảng điện tử với nội dung giúp trẻ
rèn luyện phát triển ngôn ngữ để giáo viên ứng dụng khi tổ chức hoạt động cho
trẻ.
- Đối với cấp Phòng, Sở giáo dục:
+ Tạo nhiều cơ hội cho giáo viên được trau dồi năng lực sư phạm qua
các lớp bồi dưỡng chuyên môn về nội dung giáo dục phát triển ngôn ngữ cho
trẻ.
+ Cung cấp các tài liệu có nội dung về giáo dục phát triển ngôn ngữ cho
trẻ mầm non để giáo viên nghiên cứu và học tập.
Trên đây là một số sáng kiến của bản thân tôi nhằm giúp trẻ 3-4 tuổi
“làm quen với tác phẩm văn học”.
Trong quá trình thực hiện đề tài, bản thân tôi đã cố gắng, song về mặt
nội dung cũng như hình thức trình bày không tránh khỏi những thiếu sót. Tôi

15


rất mong nhận được sự góp ý xây dựng của Hội đồng khoa học các cấp để đề
tài của tôi hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!

16