Một số biện pháp giúp trẻ 3 – 4 tuổi hứng thú khám phá khoa học và xã hội
MỤC LỤC
STT
I
1
2
a
b
c
II
1
a
b
2
a
b
c
3

4
a
b
c
III
1

NỘI DUNG
ĐẶT VẤN ĐỀ
Tên đề tài
Lý do chọn đề tài
Mục đích nghiên cứu

3
4
4
4, 5
5
5
5 – 11

11 – 13

13 – 17

Biện pháp 4: Gây hứng thú cho trẻ trong các tiết
dạy khám phá

17

Biện pháp 5: Lồng ghép tích hợp khám phá trong
mọi hoạt động

17, 18

Biện pháp 6: Công tác tuyên truyền với cha mẹ
học sinh.

18, 19

Kết quả thực hiện
Đối với bản thân
Đối với trẻ

Một số biện pháp giúp trẻ 3 – 4 tuổi hứng thú khám phá khoa học và xã hội
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Tên đề tài:
“Một số biện pháp giúp trẻ 3 - 4 tuổi hứng thú khám phá khoa học và
xã hội”
2. Lý do chọn đề tài
Từ khi còn rất bé tôi đã rất thích bài hát “ Vì sao lại thế” với những câu hát
“Xung quanh chúng ta có bao điều kì lạ, mà sao ta biết chẳng được bao nhiêu”. Thế
giới xung quanh rất rộng lớn nó bao gồm tất cả sự vật hiện tượng mà con người ai
ai cũng muốn tìm hiểu, muốn khám phá. Khi học nghành sư phạm và bước chân
vào làm việc trong trường mầm non, hàng ngày chăm sóc dạy dỗ và trò chuyện
cùng trẻ, được nghe những câu nói, những câu hỏi ngây thơ, hồn nhiên của các con
như “Cô ơi cái gì đây ạ”, “cái này để làm gì”?....cho thấy các con có nhu cầu tìm
hiểu và khám phá xung quanh của các con là rất lớn, nhưng các con còn quá nhỏ,
chưa có vốn sống, vốn kinh nghiệm, sự trải nghiệm còn ít, chưa thể tự khám phá về
thế giới xung quanh. Nên người lớn phải giúp đỡ, tổ chức, hướng dẫn trẻ khám phá
khoa học và xã hội.
Tất cả những hoạt động được diễn ra trong trường mầm non, đều tạo nên cho
trẻ một sự hứng thú đặc biệt, nó kích thích ở trẻ lòng say mê học hỏi, giúp trẻ phát
triển khả năng nhận thức, hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ. Việc trẻ được
được khám phá khoa học và xã hội là việc làm thiết thực, và phải được tổ chức một
cách có mục đích, có kế hoạch nhằm hướng tới việc mở rộng nhận thức, phát triển
các quá trình tâm lý và hình thành các kỹ năng kỹ xảo cho trẻ. Trẻ được khám phá,
trải nghiệm theo phương thức “Học mà chơi, chơi mà học” trong đó trẻ là chủ thể
của mọi hoạt động, cô giáo chỉ là người hướng dẫn.
Xuất phát từ niềm say mê đó của trẻ, tôi luôn suy nghĩ mình phải làm gì?
Mình nên làm thế nào để giúp trẻ học thật tốt bộ môn khám phá khoa học và xã hội
nhằm giúp trẻ khắc sâu được những kiến thức đó. Tôi đã không ngừng suy nghĩ và
sáng tạo để tìm ra những hình thức, phương pháp giảng dạy hay và tạo ra môi
trường học tập tốt nhất. Những phương pháp mà tôi tìm ra nhằm giúp trẻ thỏa mãn

c. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý luận
- Phương pháp khảo sát
- Phương pháp thực nghiệm
- Phương pháp quan sát
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Tình trạng thực tế khi chưa thực hiện đề tài
a. Cơ sở lý luận:
Bác Hồ nói: “Không có giáo dục thì không nói gì đến kinh tế văn hoá”, sản
phẩm của giáo dục chính là con người, mà con người là mục tiêu, động lực của sự
phát triển đất nước, trong tương lai đó chính là thế hệ trẻ. Vì vậy việc chăm sóc
giáo dục trẻ ngay từ khi còn nhỏ là vô cùng quan trọng trong sự nghiệp giáo dục,
nhằm hình thành và phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ sau này.
Trẻ lứa tuổi mẫu giáo 3 - 4 tuổi, mọi khả năng đang được hình thành và
phát triển mạnh mẽ, tư duy của trẻ phát triển ở tần số cao nhất của cuộc đời con
người, quá trình phát triển tâm lý diễn ra rất phức tạp, nhanh và nhạy cảm, nó
thường xuyên thay đổi, sự hứng thú của trẻ không bền có lúc thì hứng thú cao,
có lúc lại không hứng thú, trẻ lại chưa biết đọc, biết viết, mọi tri thức đến với trẻ
chủ yếu thông qua sự dạy bảo, cách tổ chức và sự hướng dẫn của người lớn, của
2|24


Một số biện pháp giúp trẻ 3 – 4 tuổi hứng thú khám phá khoa học và xã hội
cô giáo.
Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý của trẻ ở lứa tuổi mầm non nói chung,
của trẻ 3 - 4 tuổi nói riêng. Trẻ 3 tuổi bắt đầu tách mình ra, biết mình là một con
người riêng biệt nên trẻ rất mong muốn được khám phá bản thân, khám phá tất
cả những sự vật hiện tượng gần gũi với mình trước tiên. Tư duy của trẻ là tư duy
trực quan hình tượng, chủ yếu học bằng chơi, chơi bằng học. Đặc biệt trong
chương trình giáo dục trẻ mầm non thì việc cho trẻ khám phá khoa học và xã hội

3|24


Một số biện pháp giúp trẻ 3 – 4 tuổi hứng thú khám phá khoa học và xã hội
nhận thức, giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mỹ và giáo dục lòng yêu thương cho
trẻ. Qua khám phá trẻ không những có thêm kiến thức về các sự vật, hiện tượng
xung quanh như biết tên gọi, cấu tạo, đặc điểm, lợi ích của sự vật, hiện tượng mà
trẻ còn được rèn luyện các kỹ năng, kỹ xảo, lòng yêu thương và được làm giàu
vốn từ. Từ đó trẻ diễn đạt mạch lạc hơn và được phát triển toàn diện về mọi mặt.
Qua hoạt động khám phá trẻ còn phát huy được tính tích cực cá nhân, sự tự tin,
tính độc lập, khả năng sáng tạo, trẻ biết tư duy và ghi nhớ có chủ đích. Trong
thực tế trẻ 3 – 4 tuổi của lớp và trường tôi nhiều trẻ lần đầu mới đến lớp, trẻ lần
đầu tiên được làm quen với môn học khám phá nên còn nhiều bỡ ngỡ, vốn hiểu
biết về thế giới xung quanh còn hạn chế. Vì đây là môn học mới đối với trẻ nên
trẻ chưa có kỹ năng quan sát để tìm ra các đặc điểm của các sự vật hiện tượng,
khả năng phát hiện ra cái mới của trẻ hầu như là chưa có. Chính vì vậy trẻ chưa
hứng thú, tích cực tham gia hoạt động khám phá. Để giúp trẻ hứng thú và tích
cực học tốt môn học này nhằm tiếp thu tốt những kiến thức cơ bản cần thiết về
các sự vật hiện tượng và giúp trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt. Tôi đã tìm tòi,
học hỏi và mạnh dạn nghiên cứu thực nghiệm và đề ra “ Một số biện pháp giúp
trẻ 3 - 4 tuổi hứng thú khám phá khoa học và xã hội”.
2. Thực trạng của vấn đề:
a. Thuận lợi:
Luôn được sự hướng dẫn giúp đỡ, chỉ đạo sát sao về chuyên môn của
phòng giáo dục, sự quan tâm tạo điều kiện về mọi mặt của ban giám hiệu nhà
trường, sự đoàn kết nhất trí của các chị em trong tổ và sự giúp đỡ của giáo viên
cùng lớp.
Cơ sở vật chất, phòng học rộng rãi, thoáng mát, có đầy đủ đồ dùng, đồ
chơi theo thông tư 02 phục vụ cho các hoạt động.
Các cháu khỏe mạnh, nhanh nhẹn, thích hoạt động, vui chơi và rất thích

Số
Tỉ
Số
Tỷ
Số
Tỷ
Tiêu chí
lượng lệ lượng lệ lượng lệ lượng lệ
trẻ
%
trẻ
%
trẻ
%
trẻ
%
Trẻ hứng thú tham 3/30
10
6/30
20 10/30 33,3 11/30 36,7
gia hoạt động tìm
tòi khám phá
Khả năng nhận thức
4/30 13,3 8/30 26,6 11/30 36,7 8/30 23,4
Kỹ năng hoạt động, 3/30
10
5/30 16,7 12/30 40 10/30 33,3
quan sát, tìm ra đặc
điểm và trả lời các
câu hỏi

lượng và sự phát triển toàn diện với từng cá nhân trẻ. Những bài tập được xây
dựng phù hợp với mức độ phát triển của trẻ là phải được xây dựng trên cơ sở
những gì trẻ đã biết và có thể làm được, phù hợp với nhận thức của từng lứa
tuổi. Một lớp học đẹp và được sắp xếp gọn gàng khoa học tạo cơ hội cho trẻ
tham gia hoạt động một cách tích cực và hứng thú, trẻ tự mình hoạt động và tự
mình khám phá.
Môi trường lớp học có vị trí to lớn trong việc nhận thức của trẻ, là nơi để
trẻ tiếp xúc hàng ngày để trẻ học tập và vui chơi. Vì hoạt động vui chơi là hoạt
động chủ đạo của trẻ mẫu giáo. Tôi đã chủ động xây dựng các góc cho trẻ hoạt
động phong phú, trang trí hấp dẫn với nhiều bài tập mở, nhiều học liệu cho trẻ
sử dụng theo nhiều cách khác nhau và có thể sáng tạo theo nhiều cách. Trẻ được
vui chơi ở các góc theo cách thức “Học bằng chơi, chơi bằng học”. Trẻ có nhiều
cơ hội thực hành và học hỏi nhiều thứ. Trẻ có nhiều lựa chọn và thực hiện các
hoạt động, các bài tập theo hứng thú của mình. Tất cả trẻ trong lớp khi tham gia
vào hoạt động góc không phải làm cùng một thứ trong cùng một thời điểm. Trẻ
có cơ hội lựa chọn học liệu và hoạt động nên trẻ chủ động hơn trong khi chơi,
thích tìm tòi khám phá, trẻ hứng thú thực hành, tự mình trải nghiệm và thỏa sức
sáng tạo ra mọi thứ. Đồng thời trẻ có thể cùng nhau hợp tác chia sẻ kinh nghiệm
để cùng tìm tòi cùng khám phá và cùng tạo ra các sản phẩm mới sáng tạo hơn.
Trẻ sẽ dễ dàng tiếp thu kiến thức, phát hiện ra cái mới và ghi nhớ các kiến thức
đó ở trong đầu lâu hơn. Cô giáo có thể sử dụng chính các góc để hỗ trợ cho việc
dạy của mình và cũng có thể hỗ trợ từng cá nhân trẻ và từng nhóm trẻ. Thông
qua các góc chơi được thực hiện các bài tập trẻ sẽ rèn luyện được tính độc lập,
biết tự phục vụ bản thân có thêm kỹ năng và trở lên ngăn lắp, nề nếp hơn.
Ở góc tạo hình, tôi đã chuẩn bị cho trẻ rất nhiều nguyên vật liệu như giấy
màu, tranh ảnh, báo, tạp trí, sáp màu, màu nước, đất nặn, vải vụn, len sợi, lá cây,
khuy áo, hồ khô, kẹp gỗ, bông tăm, bông y tế, dụng cụ đan tết, dụng cụ in ấn,
bút chì, bút lông, kéo, băng dính hai mặt...vv. Các vật liệu, dụng cụ này được
6|24


Ngoài ra trẻ còn biết được kiến trúc sư, công nhân xây dựng, công nhân vận
chuyển vật liệu, công nhân lắp ghép kỹ thuật làm những công việc gì.

Hình ảnh: Góc xây dựng
Đối với góc học tập tôi chia làm 3 mảng, mảng thứ nhất là các bài tập liên
quan đến môn học làm quen với toán. Tôi tăng cường làm thêm các bài tập mở
như bài tập tách gộp, bài tập số đếm các bài tập hình dạng. Các bài tập này đều
có hình ảnh đẹp và có hình ảnh hướng dẫn minh họa cách làm giúp cho trẻ dễ
dàng thực hiện bài tập. Một số bài tập trẻ phải dùng búp màu sáp, búp dạ tôi đã
in màu và ép plastic để khi trẻ thực hiện xong có thể dùng khăn ẩm lau và trẻ
khác lại có thể thực hiện lại bài tập đó tránh lãng phí. Khi tham gia làm các bài
tập này trẻ có điều kiện để phát triển khả năng quan sát, trí tưởng tượng và có
những bài tập còn giúp trẻ phát huy sự sáng tạo. Bên cạnh đó là các bài tập
Montessori với nhiều hình ảnh về con vật, hoa quả, phương tiện giao thông ...
được vẽ bằng các que gỗ (que đè lưỡi) mỗi que gỗ đó được đánh dấu các chấm
tròn theo thứ tự và được bỏ vào trong một túi li nông bên ngoài có dán hình ảnh
đã được ghép hoàn chỉnh. Đây là một loại bài tập mới giúp trẻ phát huy được
khả năng quan sát, trí tưởng tượng phát triển tư duy và sự kiên trì, bền bỉ. Tiếp
đến là bé vui khám phá với những đồ dùng dụng cụ như: Kính lúp cầm tay, nhíp,
nam châm, ống nhựa, sách, hộp nhựa, cốc nhựa trong suốt, dụng cụ nhà bếp và
các hình ảnh hướng dẫn các bước thực hiện và bảng kết quả giúp trẻ thực hiện
các thí nghiệm đơn giản theo các chủ điểm như: vật nổi - vật chìm, đôi bàn tay
kỳ diệu, tìm đôi cho các vật, tìm bóng cho các đối tượng, nam châm hút gì?, chất
8|24


Một số biện pháp giúp trẻ 3 – 4 tuổi hứng thú khám phá khoa học và xã hội
nào tan trong nước... Khi trẻ tham gia góc học tập ngoài việc được củng cố các
kiếm thức đã học ở trong các giờ học, thì thông qua các bài tập trẻ được tự do
trải nghiệm, tự tin khám phá và có thêm được những hiểu biết về các sự vật hiện

Ở các góc phân vai, âm nhạc, kỹ năng thực hành cuộc sống tôi cũng chú
trọng làm các bài tập, đồ dùng đồ chơi để trẻ hoạt động và trải nghiệm nhằm
củng cố các kiến thức xã hội và rèn các kỹ năng kỹ xảo cần thiết. Ở góc kỹ năng
thực hành cuộc sống trẻ được rèn luyện các vận động tinh cùng các kỹ năng như
cài khuy, kéo khóa, đan tết, rót khô, rót nước, kẹp, xúc ...
Ở góc phân vai, khi trẻ tham gia vào một vai chơi nào đó trẻ sẽ phải tư
duy, tưởng tượng, sử dụng ngôn ngữ giao tiếp để mô phỏng một mảng nào đó
của cuộc sống người lớn. Trẻ sẽ biết được các mối quan hệ trong xã hội, công
việc của từng người và cũng như thể hiện tình cảm với những người xung quanh
như thế nào. Từ đó trẻ sẽ biết yêu thương, đoàn kết và biết giúp đỡ mọi người.
Trẻ có những hành vi, thái độ phù hợp trong giao tiếp và học được cách tôn
trọng người khác. Chính vì vậy tôi đã chuẩn bị cho trẻ đầy đủ đồ dùng đồ chơi
như dụng cụ bác sĩ, dụng cụ nấu ăn, cốc chén, bát đĩa, các đồ dùng phục vụ bán
hàng, hình ảnh mẫu hướng dẫn cách chơi. Tôi còn sử dụng các thùng giấy làm
thành các thiết bị trong gia đình như tủ lạnh, bếp từ, bàn ăn, bệ bếp và bồn rửa
bát làm tăng cảm giác thật giúp trẻ về sát với thực tế. Nhờ vậy trẻ sẽ có nhiều
kiến thức về xã hội và phát triển toàn diện về mặt tâm lý.
Môi trường bên trong và bên ngoài đều rất quan trọng, cung cấp nhiều cơ
hội học tập và vui chơi khác nhau cho trẻ. Trong lớp tuy không gian hạn chế
nhưng giúp trẻ dễ tập chung còn ở ngoài trời trẻ được tự do sử dụng giác quan,
hòa mình vào thế giới tự nhiên để khám phá và phát triển các vận động thô.
Song có rất nhiều việc chúng ta có thể làm ở ngoài trời nhưng lại không thể làm
10 | 2 4


Một số biện pháp giúp trẻ 3 – 4 tuổi hứng thú khám phá khoa học và xã hội
ở trong lớp. Vì vậy ngoài việc sắp xếp lại lớp học tôi còn cùng các đồng nghiệp
làm đồ dùng đồ chơi từ các nguyên liệu có sẵn ở địa phương, các nguyên liệu
phế thải và cùng nhau tạo môi trường ngoài lớp học ở xung quanh trường để trẻ
được thỏa sức vui chơi tìm tòi khám phá trong các giờ hoạt động ngoài trời: Như

tìm hiểu, quan sát trực tiếp các sự vật hiện tượng ở những đề tài khám phá mà cô
có thể chuẩn bị đối tượng khám phá bằng vật thật. Đây là cơ hội trẻ được tiếp
xúc với các sự vật hiện tượng và được trải nghiệm nhiều nhất.
11 | 2 4


Một số biện pháp giúp trẻ 3 – 4 tuổi hứng thú khám phá khoa học và xã hội
Ví dụ 1: Tiết dạy tìm hiểu về “Hoa hồng” tôi đã chuẩn bị cho mỗi trẻ một
bông hoa hồng thật để quan sát và trải nghiệm: Cô cho trẻ quan sát ngắm nhìn
một phút.
- Đây là bông hoa gì ?
- Bông hoa hồng có màu gì?
- Con ngửi xem hoa hồng có mùi như thế nào?
- Bông hoa hồng này có những đặc điểm nào?
Cho trẻ sờ vào cánh hoa hồng và hỏi trẻ: Cánh hoa hồng như thế nào?
- Đâu là nhị hoa? Nhị hoa có màu gì?
- Cô chỉ vào đế hoa và hỏi: Đây là gì của hoa? Đế hoa có màu gì? Nó
trông giống cái gì?
- Cuống hoa thì sao?
- Cô chỉ vào cành hoa rồi hỏi trẻ: Đây là gì của hoa? Cành hoa có những
gì? Lá hoa có màu gì? Gai của hoa như thế nào?
Cuối cùng tôi chốt lại cho trẻ các đặc điểm cấu tạo của bông hoa hồng và
sử dụng kết hợp máy chiếu để giới thiệu mở rộng các loại hoa hồng có màu sắc
khác, cũng như công dụng của hoa hồng trong đời sống hàng ngày.
Ngoài ra tôi luôn tạo cơ hội cho trẻ được tiếp xúc trực tiếp với các sự vật
hiện tượng trong các buổi hoạt động ngoài trời. Quan sát vật thật giúp trẻ có
thêm cơ hội tiếp xúc trực tiếp với các sự vật hiện tượng mà không thể mang vào
lớp trong các tiết dạy khám phá.
Hoạt động ngoài trời chính là cơ hội trẻ được tiếp xúc với các sự vật hiện
tượng và được trải nghiệm nhiều nhất. Tổ chức cho trẻ quan sát vật thật giúp trẻ

như: Quan sát thời tiết mưa, nắng, gió, mây, các hoạt động của các nghề và cảnh
vật xung quanh trẻ. Để trẻ nhận biết được các đặc điểm, dấu hiệu đặc trưng của các
mùa, các hiện tượng thời tiết, công việc của những người xung quanh trẻ.
Biện pháp 3: Khám phá khoa học thông qua thí nghiệm thực hành.
Sự ham thích khám phá của trẻ là vô tận được tiếp xúc với vật thật rồi
nhưng trẻ lại thích mày mò tìm hiểu và thử nghiệm, đặc biệt hứng thú làm thí
nghiệm với các sự vật hiện tượng nên tôi cũng luôn chú trọng đến việc tạo điều
kiện cho trẻ được trực tiếp làm các thí nghiệm. Được cùng cô hay được tự tay
làm các thí nghiệm với trẻ quả là một điều thích thú. Qua các thí nghiệm trẻ
được trải nghiệm, được thử sai hay đúng và cuối cùng là trẻ tự tìm đến một kết
quả nào đó sẽ là một điều lý thú. Trẻ sẽ say mê khám phá với những phát hiện
mới và đưa ra được hàng trăm hàng nghìn câu hỏi và giải đáp vô vàn những thắc
13 | 2 4


Một số biện pháp giúp trẻ 3 – 4 tuổi hứng thú khám phá khoa học và xã hội
mắc của mình. Được làm thí nghiệm là trẻ được khám phá, trải nghiệm và thử
sức với những điều mới lạ, qua đó trẻ được phát triển tư duy và phát triển kỹ
năng giải quyết vấn đề từ đó vốn hiểu biết của trẻ sẽ được nâng cao. Thông qua
các thí nghiệm trẻ sẽ phá đoán và tìm ra các câu trả lời, trí tưởng tượng sẽ được
phát triển, trẻ dễ dàng tiếp thu kiến thức mới và các kiến thức đó sẽ được khắc
sâu hơn.
Với biện pháp này tôi đã áp dụng rất thành công ở lớp tôi. Trẻ rất hứng
thú, nhanh chóng phát hiện ra bản chất của các sự vật hiện tượng dưới đây là
một số thí nghiệm:
* Ví dụ : Thí nghiệm “Chất nào tan trong nước”.
a. Chuẩn bị
- 3 cốc thủy tinh có dán các ký hiệu hình tam giác, hình vuông, hình chữ
nhật.
- 3 cái thìa

->Tôi chốt lại kết quả thí nghiệm: Sỏi không tan trong nước, màu tan
trong nước làm cốc nước chuyển từ trong suốt sang màu đỏ, đường tan trong
nước làm nước có vị ngọt.
Để trẻ dễ kiểm tra, ghi nhớ khi tìm ra được điều gì tôi cho trẻ ghi luôn kết
quả bằng ký hiệu mà cô và cháu đã thống nhất. Khi thực hiện thí nghiệm tôi thấy
các cháu rất thích thú, chú ý quan sát tự tin đưa ra các phán đoán của mình,
nhanh chóng tự tìm ra kết quả và đưa ra các kết luận chính xác.Với kinh nghiệm
có được trẻ sẽ có thể thực hiện thí nghiệm này ở góc khám phá hay ở góc thiên
nhiên trong các buổi hoạt động góc với các sự vật khác để tìm ra được nhiều thứ
tan và không tan trong nước hơn nữa.

Hình ảnh: Làm thí nghiệm “Chất nào tan trong nước”
Các thí nghiệm không những được làm riêng lẻ, làm ở các buổi hoạt động
ngoài trời mà tôi còn lồng ghép vào các tiết dạy khám phá nhằm giúp trẻ khám
phá, trải nghiệm để tìm ra bản chất, cũng như những thuộc tính cơ bản của các
đối tượng mà trẻ được tìm hiểu, được khám phá và tôi thấy trẻ rất hứng thú
nhanh tìm ra cái mới, hiểu sâu sắc hơn về bản chất của sự vật hiện tượng, kiến
thức được khắc sâu hơn.
Ví dụ 2: Thí nghiệm trong giờ dạy khám phá
Trong tiết dạy khám phá khoa học “Đôi bàn tay kỳ diệu” tôi đã cho trẻ
thực hiện một chuỗi các thí nghiệm “Nóng hay lạnh” “Mềm hay rắn”, “Mịn hay
thô ráp” để giúp trẻ biết được nhiệm vụ của đôi bàn tay ngoài việc cầm nắm các
15 | 2 4


Một số biện pháp giúp trẻ 3 – 4 tuổi hứng thú khám phá khoa học và xã hội
đồ vật còn có một nhiệm vụ rất quan trọng đó là đôi bàn tay còn là cơ quan xúc
giác của cơ thể giúp con người cảm nhận được các sự vật, hiện tượng là rắn hay
mềm, nóng hay lạnh, mịn hay thô ráp các thí nghiệm của tôi như sau:
a. Chuẩn bị

đã tự tin hơn khi đưa các thí nghiệm nhỏ khác vào các đề tài cho trẻ khám phá
sau này như: thí nghiệm “Chiếc lưỡi thông minh” trong chủ đề khám phá
“Miệng xinh”, thí nghiệm “cá bơi ở đâu” trong chủ đề “Nước”... Tôi đã đưa vào
16 | 2 4


Một số biện pháp giúp trẻ 3 – 4 tuổi hứng thú khám phá khoa học và xã hội
dạy và đạt kết quả cao. Có nhiều phụ huynh cũng đã trao đổi với tôi về những
thay đổ tiến bộ trẻ tích cực tìm tòi khám phá ở nhà. Tôi thật sự phấn khởi với
những thí nghiệm đạt hiệu quả cao và giúp trẻ say mê khám phá.
Biện pháp 4: Gây hứng thú cho trẻ trong các tiết dạy khám phá
Trẻ ở lứa tuổi mầm non rất thích những cái mới lạ, sinh động, việc gây
hứng thú để trẻ hướng tới các đối tượng cần khám phá và tập trung khám phá là
rất quan trọng. Vì vậy trong quá trình giảng dạy tôi luôn chú ý và tìm tòi những
hình thức gây hứng thú sáng tạo nhằm mục đích lôi cuốn sự chú ý và khơi gợi sự
tò mò thích khám phá ở trẻ.
Trong phần giới thiệu bài tôi luôn căn cứ vào đối tượng khám phá mà tìm
tòi đưa ra cách thức gây hứng thú riêng nhằm thu hút trẻ. Các hình thức được
thay đổi linh hoạt để phù hợp với từng đối tượng như: chơi trò chơi, hát, múa,
đọc thơ, giải câu đố, tạo tình huống bất ngờ, tình huống có vấn đề, đôi khi là
những màn ảo thuật nhỏ.
Ví dụ 1: Trong tiết khám phá “Hoa hồng” tôi đã sử dụng một màn ảo
thuật “biến đồng xu thành hoa hồng”. Màn ảo thuật đã rất thành công trong việc
kích thích hứng thú của trẻ khi khám phá hoa hồng.
Để trẻ có hứng thú khám phá, tích cực quan sát và trả lời các câu hỏi của
cô trong suốt buổi học tôi luôn thay đổi hình thức như: cho trẻ chơi trò chơi, hát
những bài hát, nghe những câu chuyện, xem những đoạn clip hay làm những thí
nghiệm nhỏ có liên quan đến đối tượng đó.
Ví dụ 2: Trong tiết khám phá “Con mèo” tôi đã lồng ghép một đoạn clip
về cách thức săn mồi của mèo cho trẻ xem. Trẻ rất thích thú và trả lời rất tốt các

hiện làm bánh trôi vào giờ hoạt động chiều sau đó các cô mang xuống bếp luộc
bánh và cho trẻ ăn chính sản phẩm mà mình làm ra. Hay ở hoạt động lao động
của chủ đề tết và mùa xuân, tết trung thu trẻ được cùng cô dọn dẹp và trang trí
lớp để đón tết.

Hình ảnh: Trẻ khám phá khoa học qua hoạt động làm bánh
Biện pháp 6: Công tác tuyên truyền với cha mẹ học sinh.
Đây cũng là một trong những biện pháp mang lại hiệu quả cao trong hoạt
động giáo dục. Việc giáo viên tích cực giao lưu với phụ huynh vào các giờ đón
trẻ, trả trẻ giúp tôi dễ dàng nắm bắt được tình hình của trẻ, hiểu được tính cách
và hoàn cảnh sống của từng trẻ từ đó tôi đưa ra các biệp pháp giáo dục phù hợp.
18 | 2 4


Một số biện pháp giúp trẻ 3 – 4 tuổi hứng thú khám phá khoa học và xã hội
Nhận thức được tầm quan trọng của biện pháp này, tôi cũng thường xuyên
trao đổi với phụ huynh về tình hình sức khỏe và học tập của trẻ ở trên lớp. Hàng
ngày tôi cũng trao đổi với phụ huynh về các bài học trẻ đang học và nhiệm vụ cô
giao về cho trẻ để phụ huynh tạo điều kiện cho trẻ được trải nghiệm ở nhà nhằm
củng cố thêm kiến thức cho trẻ. Bên cạnh đó tôi cũng trú trọng đến việc xây
dựng góc tuyên truyền ở ngay cửa lớp với các nội dung: Kế hoạch giáo dục, các
bài thơ bài hát, các kỹ năng bé cần và cách thực hiện các kỹ năng đó, thông tin
sức khỏe và đặc biệt là chủ đề sự kiện khám phá trong tuần. Phụ huynh biết
được các con được học gì hàng ngày để quan tâm, giúp đỡ con và tạo điều kiện
cho con khám phá ở nhà, gần gũi trò chuyện và giúp trẻ giải đáp các thắc mắc về
các sự vật hiện tượng quanh trẻ. Nhờ sự kết nối bền chặt giữa gia đình với nhà
trường, giữa cô giáo và phụ huynh đã tạo cho trẻ những cơ hội học tập và môi
trường khám phá thuận lợi trẻ sẽ tích cực hơn trong mọi hoạt động nhất là trong
hoạt động khám phá.
Tôi cũng thường xuyên trao đổi và vận động phụ huynh ủng hộ cây xanh,

nhận biết các đặc điểm, nắm bắt tổng hợp, trả lời câu hỏi tiến bộ rất nhanh. Đa
số trẻ đã biết bảo vệ, gìn giữ môi trường trong và ngoài lớp.
Trong các giờ chơi, giờ học đã hình thành xúc cảm, tình cảm rất tích cực và
kinh nghiệm cũng như kỹ năng sống của trẻ từ đó cũng tốt hơn, trẻ đã mạnh dạn tự
tin và có nề nếp hơn. Trẻ có trách nhiệm trong công việc và biết yêu thương giúp đỡ
mọi người cũng như biết yêu thiên nhiên, yêu quê hương đất nước.
c. Kết quả có so sánh đối chứng trước khi thực hiện và sau khi thực hiện
Trước khi thực hiện đề tài
Tốt
Khá
Trung bình
Yếu
Số
Tỉ
Số
Tỉ
Số
Tỷ
Số
Tỷ
Tiêu chí
lượng lệ lượng lệ lượng lệ lượng lệ
trẻ
%
trẻ
%
trẻ
%
trẻ
%

Khả năng nhận thức
8/30 26,7
Kỹ năng hoạt động, 7/30 23,4
Tiêu chí

Sau khi thực hiện đề tài
Khá
Trung bình
Số
Tỉ
Số
Tỷ
lượng lệ lượng lệ
trẻ
%
trẻ
%
12/30 40
6/30
20

13/30
9/30
20 | 2 4

43,3
30

9/30
13/30


5/30

16,7

10/30

33,3

13/30

43,3

2/30

6,7

III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
1. Kết luận:
Khám phá khoa học và xã hội là một hoạt động thường xuyên, quen thuộc
ở bậc học mầm non. Việc cho trẻ tiếp xúc làm quen với các sự vật hiện tượng
trong môi trường giáo dục tốt, khoa học và phù hợp với lứa tuổi là rất quan
trọng. Mọi hoạt động hướng tới từng trẻ cũng như từng nhóm trẻ sẽ giúp trẻ phát
triển ở tất cả các lĩnh vực. Về cơ bản trẻ được tự khám phá, thực hành và trải
nghiệm thông qua học và chơi để nhận thức, có kiến thức, kỹ năng tư duy của trẻ
sẽ được nâng cao. Thông qua khám phá khoa học và xã hội trẻ còn được rèn
luyện các kỹ năng cần thiết để tự phục vụ bản thân như kỹ năng sống, kỹ năng
giao tiếp, trẻ biết yêu thiên nhiên, yêu lao động và biết yêu thương giúp đỡ mọi
người, ngoan ngoãn hơn, hồn nhiên, trong sáng, tự tin và thân thiện hơn.
* Bài học kinh nghiệm: Qua một thời gian dài nghiên cứu tài liệu, tìm

khác để có thêm nhiều đồ dùng, đồ chơi phong phú phục vụ tốt các hoạt động.
b. Đối với giáo viên
Trên thực tế, phương pháp và hình thức của mỗi giáo viên có những ưu
khuyết điểm riêng. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả cao nhất trong việc phát
triển nhận thức cho trẻ trước hết người giáo viên cần phải lựa chọn và thiết kế
các hoạt động dựa trên khả năng của trẻ ở lớp mình. Đặc biệt để đạt được hiệu
quả cao hơn trong mỗi giờ hoạt động giáo viên cần biết áp dụng linh hoạt các
hình thức, sử dụng nhiều phương pháp kích thích tính tự giác và ham học hỏi
của trẻ để trẻ cảm thấy mỗi giờ hoạt động là một điều mới lạ, hấp dẫn.
Bên cạnh dó, giáo viên cần trao đổi, học hỏi thêm kinh nghiệm của đồng
nghiệp lắng nghe ý kiến đóng góp xây dựng, biết sửa chữa khuyết điểm và phát
huy ưu điểm và khả năng sáng tạo của bản thân. Nâng cao khả năng sử dụng
máy vi tính làm các bài giảng điện tử phục vụ các tiết dạy.
Thực hiện công tác tuyên truyền với phụ huynh, tham mưu với ban giám
hiệu trang bị thêm đồ dùng, đồ chơi. Bản thân tôi ngày ở lớp tối về nhà luôn tự
tạo các đồ dùng, đồ chơi, các bài tập phục vụ cho các hoạt động vui chơi của trẻ.
Tự học hỏi, tìm tòi để nắm vững kiến thức về các sự vật hiện tượng để
mọi kiến thức đến với trẻ luôn đúng và hữu ích nhất.
Tóm lại, tôi luôn tâm niệm: “ Là giáo viên mầm non trước hết phải có lòng
yêu nghề, tâm huyết với nghề, yêu thương trẻ thơ, không ngừng sưu tầm, học hỏi
với suy nghĩ đưa ra các phương pháp, hình thức hay hơn nữa trong các hoạt động,
giúp trẻ không những ngoan, khỏe mà còn phát triển toàn diện về mọi mặt.
IV. TÀI LIỆU THAM KHẢO.
1. Giáo trình : Lý luận và phương pháp hướng dẫn trẻ làm quen với môi
trường xung quanh của tiễn sỹ Hoàng Thị Phượng –Nxb ĐHSP- 2008
2. Giáo trình: Tâm lý học trẻ em lứa tuổi Mầm Non – Nguyễn Ánh Tuyết
–Nxb ĐHSP- 2008
3. Giáo trình: Giáo dục học mầm non – Đào Thanh Âm – Nxb ĐHSP- 2007.
22 | 2 4