TR

I H C THÁI NGUYÊN
NG
I H C NÔNG LÂM
-----------

TR
Tên

-----------

NG CÔNG HI U

tài:

“SO SÁNH HI U L C C A HAI LO I THU C LINCO - SPECTIN

VÀ TYLOSIN TRONG PHÒNG VÀ I U TR B NH CRD T I
TR I GÀ TH

NG PH M, XÃ KHE MO, HUY N

NG H ,

T NH THÁI NGUYÊN”

KHOÁ LU N T T NGHI P

H ào t o
Chuyên ngành

tài:

“SO SÁNH HI U L C C A HAI LO I THU C LINCO - SPECTIN

VÀ TYLOSIN TRONG PHÒNG VÀ I U TR B NH CRD T I
TR I GÀ TH

NG PH M, XÃ KHE MO, HUY N

NG H ,

T NH THÁI NGUYÊN”

KHOÁ LU N T T NGHI P

H ào t o
Chuyên ngành
Khoa
Khoá h c
Giáo viên h

: Chính quy
: Thú y
: Ch n nuôi thú y
: 2010 - 2014

ng d n: TS. Ngô Nh t Th ng

Khoa Ch n nuôi thú y - Tr
Gi ng viên h


ng viên giúp

tôi trong su t th i gian h c t p và th c t p.
c bi t cho tôi g i l i c m n chân thành t i:
Th y TS. Ngô Nh t Th ng ã t n tình giúp

tôi trong th i gian th c

t p và hoàn thành khóa lu n t t nghi p, giúp tôi có

c nh ng kinh nghi m

ngh nghi p th c t . Xin chân thành c m n th y v m i góc
C m n b m , anh ch

ã luôn

bên,

ng viên, giúp

.
, t o i u ki n

tôi có th h c t p, hoàn thành t t khóa lu n t t nghi p.
Cu i cùng tôi xin g i l i kính chúc t i quý th y cô, gia ình, cùng toàn
th anh ch , b n bè s c kh e, h nh phúc và thành

t trong cu c s ng.

ng trình d y và h c c a các

i h c Nông Lâm Thái Nguyên nói

riêng. Th c t p t t nghi p là giai o n vô cùng quan tr ng
viên tr

c khi ra tr

ng.

i v i m i sinh

ây là kho ng th i gian giúp cho sinh viên c ng c

và h th ng hóa l i toàn b ki n th c ã h c,

ng th i giúp cho sinh viên

làm quen d n v i th c t s n xu t, t o cho mình tác phong làm vi c nghiêm
túc, sáng t o
ng
tn

khi ra tr

ng tr thành m t bác s thú y có chuyên môn, áp

c yêu c u c a th c t s n xu t, góp ph n nh vào s nghi p phát tri n
c.


ng H , t nh Thái Nguyên”.

u làm quen v i công tác nghiên c u nên trong quá trình

tài không th tránh kh i nh ng h n ch , thi u sót. Vì v y r t
c s nh n xét c a quý th y cô, b n bè và

ng nghi p

tài hoàn

ch nh h n.
Thái Nguyên, tháng 12 n m 2014
Sinh viên

TR

NG CÔNG HI U


DANH M C B NG BI U

B ng 1.1: L ch dùng vaccine và phòng b nh kháng sinh cho àn gà............. 15
B ng 1.2: K t qu công tác ph c v s n xu t ............................................... 18
B ng 2.1: T l nuôi s ng c a gà thí nghi m qua các tu n tu i (%).............. 48
B ng 2.2: M t s b nh th

ng g p


Cs

: C ng s

CRD

: Chronic Respiratory Disease

C

:

i ch ng

VT

:

n v tính

MG

: Mycoplasma Gallisepticum

Nxb

: Nhà xu t b n

SS



a lý.................................................................................. 1

a hình

t ai ........................................................................... 1

1.1.1.3. Khí h u - th y v n ...................................................................... 2
1.1.2. Tình hình kinh t xã h i .................................................................... 2
1.1.2.1. Tình hình dân c ......................................................................... 2
1.1.2.2. Giao thông th y l i ..................................................................... 3
1.1.2.3. Trình

dân trí ........................................................................... 3

1.1.2.4. T p quán s n xu t ....................................................................... 4
1.1.3. Tình hình s n xu t nông nghi p......................................................... 4
1.1.3.1. Ngành tr ng tr t .......................................................................... 4
1.1.3.2. Ngành lâm nghi p ....................................................................... 5
1.1.3.3. Ngành ch n nuôi ......................................................................... 5
1.1.3.4. Công tác thú y ............................................................................. 7
1.1.4. ánh giá chung ................................................................................. 7
1.1.4.1. Thu n l i..................................................................................... 8
1.1.4.2. Khó kh n .................................................................................... 8
1.2. N i dung, ph

ng pháp và k t qu ph c v s n xu t ............................... 8

1.2.1. N i dung ph c v s n xu t ................................................................ 8
1.2.2. Ph

NGHIÊN C U KHOA H C ............................ 20

............................................................................................. 20

2.2. T ng quan tài li u .................................................................................. 22
2.2.1. C s khoa h c c a

tài ................................................................ 22

2.2.1.1. M t vài nét v gi ng gà thí nghi m ........................................... 22
2.2.1.2.

c i m sinh lý, gi i ph u c quan hô h p c a gia c m........... 23

2.2.1.3. B nh hô h p mãn tính (CRD)
2.2.2. Tình hình nghiên c u trong n

c và n

2.2.2.1. Tình hình nghiên c u trong n
2.2.2.2. Tình hình nghiên c u
2.3.

it

2.3.1.

ng, n i dung và ph
it



ng pháp x lý s li u ......................................................... 47

2.4. K t qu và th o lu n .............................................................................. 47


2.4.1. K t qu v t l nuôi s ng c a gà thí nghi m .................................. 47
2.4.2. M t s b nh th

ng g p

gà th v

2.4.3. Tình hình nhi m CRD theo l a tu i

n ........................................... 49
àn gà th v

n ................... 50

2.4.4. K t qu theo dõi tri u ch ng lâm sàng và m khám b nh tích c a gà
có bi u hi n nhi m b nh CRD .................................................................. 52
2.4.5. Hi u l c phòng b nh CRD c a Linco - Spectin và Tylosin ............. 53
2.4.6. Hi u l c i u tr b nh CRD c a Linco - Spectin và Tylosin ............ 54
2.4.7. K t qu v kh n ng sinh tr

ng tích l y c a gà thí nghi m............ 55

2.4.8. K t qu v hi u qu s d ng th c n cho gà thí nghi m .................. 57
2.4.9. Hi u qu kinh t c a vi c s d ng Linco - Spectin và Tylosin trong

ng H có 17 xã và 3 th tr n, trong ó 2 xã vùng cao. Tuy là m t
huy n mi n núi nh ng

ng H có v trí giáp v i thành ph Thái Nguyên, có

qu c l 1B và dòng sông C u ch y qua

a bàn, là y u t thu n l i cho vi c

phát tri n kinh t xã h i c a huy n.
1.1.1.2.

a hình

-

a hình

Huy n

t ai

ng H có di n tích t nhiên là 457,75 km²; có

t p g m núi á, núi

t và cánh

ng xen l n núi



ng t

ng

i b ng

ph ng, ngoài ra còn tr ng thêm rau màu ch n nuôi ti u gia súc.
Vùng núi phía Nam: G m các xã nh Khe Mo, V n Hán, Cây Th … là
các xã vùng núi huy n ch y u là ru ng xen k l n
tr ng lúa và ch n nuôi
-

i núi thích h p cho vi c

i gia súc.

t ai
ng H có di n tích t nhiên là 457,75 km²; trong ó:

+

t nông nghi p là: 118,54 km²

+

t lâm nghi p là: 211,76 km²

+



ng m a trung bình hàng n m là 2037mm, nhi t

23ºC, mùa hè có ngày lên
8 - 9ºC, m

n 37 - 39ºC, mùa ông có khi nhi t

trung bình là
xu ng còn

trung bình là 82,5%.

1.1.2. Tình hình kinh t xã h i
1.1.2.1. Tình hình dân c
Huy n có h n 100.000 dân sinh s ng, trong ó có nhi u

ng bào dân

t c: Kinh, Tày, Nùng, Sán Ch … r t a d ng và phong phú v t p quán canh
tác l n

i s ng sinh ho t v n hóa tinh th n. Theo s li u i u tra n m 2008,

dân s c huy n là 114.608 ng

i (tháng 7 n m 2008), trong ó có 60.130


3

ông,

s ng t p trung h n.
Huy n v n còn nhi u h nghèo, n m 2007 t l h nghèo trong huy n
v n còn 21,16%.
1.1.2.2. Giao thông th y l i
- Giao thông:

ng H có sông C u ch y qua và qu c l 1B n i li n

trung tâm huy n v i thành ph Thái Nguyên và m t s huy n l khác ã thúc
y quá trình phát tri n kinh t , xã h i c a huy n. M t s tuy n
trung tâm huy n

n các xã

c r i nh a và bê tông hóa. Song do

phân b r ng, m t s tuy n
cho vi c i l i c a ng

ng giao thông v n ch a

i dân còn g p khó kh n,

ng t
a bàn

c tu s a l i làm


Toàn huy n có 49 tr

ng h c công l p, trong ó:

- Tr

ng ti u h c: 27 tr

- Tr

ng trung h c s s : 20 tr

- Tr

ng THPT: 1 tr

ng

ng
ng


4

T ng s phòng h c 677 phòng
1.1.2.4. T p quán s n xu t
a s các h nông dân trong huy n v n s n xu t theo ph
truy n th ng, trình

ng th c


ng th c chính v i t ng di n tích là 6.835,3 ha; n ng

t 43,61 t /ha, s n l

ng n m 2007

t 29.812 t n.

- Ngô v i di n tích 2472,4 ha; n ng su t

t 41,58 t /ha; s n l

ng

t

10.348 t n/n m.
- Khoai lang v i di n tích 629,7 ha; s n l

ng

t 2.686 t n; n ng su t

t 42,66 t /ha.
- S n v i di n tích là 315,6 ha; s n l

ng

t 3.402 t n/n m; n ng su t


n ng su t

ng: T ng di n tích là 220,9 ha; s n l

ng

t 275 t n/n m,

t 12,44 t /ha.

- L c: T ng di n tích là 363,7 ha; s n l

ng

t 374 t n/n m, n ng su t

t 10,27 t /ha.
- Mía: T ng di n tích là 1.210,8 ha; s n l
n ng su t

ng

t 18.160 t n/n m,

t 150 t /ha.

- Cây chè: Th c hi n mô hình c i t o và s n xu t chè an toàn, tr ng
m i



b sung. N m 2007 di n tích r ng t p trung ( tr ng m i)

t 1.096 ha.

1.1.3.3. Ngành ch n nuôi
ng H là m t huy n i u ki n t nhiên khá thu n l i cho s phát
tri n ngành ch n nuôi l n, ch n nuôi trâu bò, dê, gia c m…
Ngành ch n nuôi c a huy n trong nh ng n m g n ây không ng ng
phát tri n b i:
- Huy n có di n tích
- Ng

i núi r ng, có ngu n th c n phong phú.

i dân ch y u s ng b ng ngh làm ru ng nên s n ph m ph c a

ngành tr ng tr t t

ng

i l n.

ó là ngu n th c n b sung

thúc

y

ngành ch n nuôi phát tri n.


33 t n/n m.
* Ch n nuôi dê
ng H có nhi u i u ki n thu n l i cho vi c phát tri n àn dê. M t
s xã có núi á vôi nh : Hóa Th

ng, Hóa Trung, Quang S n, Tân Long…

có di n tích ch n th l n, ngu n th c n phù h p v i
nhiên, s l

ng dê

ch n nuôi dê ch a

c tính loài dê. Tuy

ây ch a nhi u (huy n m i có 1.236 con dê) do ngành
c chú ý

u t , nông dân ch a xác

c a ngành ch n nuôi dê. M t khác, ph

nh

c l i ích

ng th c ch n nuôi c a ng



ng th c

ng, ngan lai


7

pháp dòng R51, R71,… do ó, àn gia c m trong huy n luôn
trên 515.000 con, s n l

ng th t gia c m

c duy trì

t 728 t n/n m, s tr ng các lo i

t 8.494.000 qu /n m.
* Nuôi tr ng th y s n
Huy n có di n tích m t n
ã

c chuy n giao khoa h c k thu t và xây d ng mô hình nuôi cá, tôm

càng xanh… s n l
n

c ao h kho ng 210 ha. Nh ng n m g n ây

ng th y s n

x y ra

d ch l n. Hàng n m, vào tháng 3 - 4, và tháng 9 - 10, tr m thú y, phòng nông
nghi p k t h p v i Thú y c s ti n hành tiêm phòng t t cho àn v t nuôi trên
a bàn huy n nh :
- Tiêm vaccine T huy t trùng trâu bò.
- Tiêm vaccine T d u l n.
- Tiêm vaccine Cúm gia c m.
- Tiêm vaccine d i cho chó…
1.1.4. ánh giá chung
Trong quá trình th c t p t t nghi p t i
giá v

a ph

ng, qua i u tra ánh

i u ki n t nhiên, i u tra v kinh t xã h i c a huy n, tôi th y có m t

s thu n l i, khó kh n

i v i vi c th c t p c a mình nh sau:


8

1.1.4.1. Thu n l i
-

i u ki n t nhiên thu n l i cho phát tri n kinh t nông lâm k t h p

1.1.4.2. Khó kh n
-

a hình ph c t p nh t là các xã vùng cao, dân s ng r i rác, r t khó

kh n cho công tác i u tra àn gia súc, gia c m.
- T p quán ch n nuôi c a ng
-

i dân c b n l c h u.

i s ng v t ch t tinh th n c a ng

i dân còn r t khó kh n, còn nhi u

h nghèo ói.
- Có nhi u thành ph n dân t c khác nhau, trình

dân trí không

ng

u

nên vi c ph bi n, tuyên truy n khoa h c, k thu t vào s n xu t còn h n ch .
-

i v i tr m thú y: do c s v t ch t còn h n ch , thi u các d ng c

thí nghi m c n thi t nên công tác ch n oán và thí nghi m không thu

V i m c ích tìm hi u th c t , tích l y kinh nghi m, nâng cao ki n
th c, tay ngh cho b n thân và
tôi ã

th c hi n t t n i dung trong th c t p, chúng

ra bi n pháp nh sau:
- Tìm hi u, n m v ng ch tr

s n xu t c a trang tr i

ng, ph

ng h

ng và tình hình th c t

có k ho ch h p lý cho vi c tri n khai công tác ng

d ng các ti n b khoa h c k thu t.
- Luôn tuân th theo n i dung c a Tr
và yêu c u c a giáo viên h

ng, c a Khoa, quy

nh c a tr i

ng d n.

- Nhi t tình v i công vi c, luôn khiêm t n h c h i, s ng hòa nhã v i



10

th c hi n
ti n và

tài nghiên c u, tôi ã h c
t

c m t s k t qu nh t

h n trong ngh nghi p. Tôi ã

c nhi u kinh nghi m trong th c
nh giúp tôi tr

ng thành, v ng vàng

t m t s k t qu nh sau:

1.2.3.1. Công tác gi ng
S sinh tr

ng c a gà th t ph thu c nhi u vào ch t l

ngày tu i. Vi c ch n gà con

c ti n hành ngay trong ngày tu i


ch n nuôi Hoa K cung c p theo t ng giai o n nuôi.
1.2.3.3. Công tác ch m sóc nuôi d

ng

Cùng v i công tác gi ng và th c n, công tác ch m sóc, nuôi d
c ng r t quan tr ng. Nó quy t
ích c a công tác này là
cao và

t kh i l

ng

nh n ng su t và hi u qu ch n nuôi. M c

t

c àn gia c m

ng

u, có t l nuôi s ng

ng th t cao.

Trong th i gian th c t p t i c s , tôi cùng k thu t viên c a tr i ã
tham gia ch m sóc, nuôi d

ng àn gà th t theo úng quy trình k thu t

- Tr

c khi nh p gà v nuôi 5 ngày, chúng tôi ti n hành v sinh chu ng

nuôi, chu ng

c c r a s ch s t ph n trên xu ng d

vôi n n, c a ra vào và xung quanh t
ó phun sát trùng t

ng v i n ng

i n n chu ng , quét

25% + CuSO4 5%. Sau

ng, n n, rèm c a và xung quanh khu v c chu ng tr i

b ng Formol 2%. T t c các d ng c ch n nuôi nh máng n, máng u ng,
ch p s

i

u

c c r a s ch s , nhúng vào n

c sát trùng (pha thu c sát


c khi

a gà vào nuôi 2 ngày, b trí các d ng c úm gà vào chu ng,

kéo rèm che kín xung quanh r i phun thu c sát trùng thêm m t l n n a. D ng c
úm g m màn che, quây úm b ng cót, bóng i n, máng n, máng u ng.
- Chu ng nuôi khi

a gà vào

m b o khô ráo, thoáng mát v mùa hè,

m áp v mùa ông, có rèm che, èn chi u sáng.
* Công tác ch m sóc, nuôi d
Công tác ch m sóc nuôi d

ng:

ng gà th t chia làm 2 giai o n:

- Giai o n 1 - 21 ngày tu i:
Tr
úm, pha n

c khi

a gà v 2 ti ng, chúng tôi b t

c u ng cho gà, n


Giai o n này nhi t
t

là y u t r t quan tr ng vì lúc này gà con không

i u ch nh thân nhi t m t cách hoàn ch nh, t 1 - 3 ngày tu i nhi t

trong

quây t 32 - 34°C, sau ó gi m d n. Hàng ngày chúng tôi luôn theo dõi àn
gà

i u ch nh ch p s

i

m b o nhi t

cách m t n n 30 - 40 cm.
môi tr

i u ch nh ch p s

ng và tu i c a gà. Dùng m t th

v i nhi t

i

i cho gà tùy thu c vào nhi t

cao: Gà t n xa ch p s
c, c n nâng cao ch p s

i, n m há m , gi cánh, th m nh,
i ho c thay b ng bóng có công su t

nh h n.
+ Gió lùa: Gà n m t m l i m t góc kín gió nh t trong quây.
N u không gi
và tr ng l

m t t cho gà thì gà s b ch t nhi u, còi c c, ch m l n

ng c a gà không

ng

u.

Quây úm ph i n i r ng di n tích theo th i gian sinh tr

ng c a gà, m t

úm nên t 50 - 60 gà/m².
Giai o n này còn c n
ch nh nhi t

v a

và giúp cho gà n u ng

môi tr

n 21

n h t tu n th 3 và sau ó chuy n

ng t nhiên và có èn chi u sáng ban êm.

- Giai o n 22 ngày tu i - xu t bán
Thay khay b ng máng n dài và dùng máng u ng lo i 6 lít. S d ng
cám AF. Plus 3020 và AF. Plus 3030 cho gà giai o n này.
Giai o n này gà sinh tr

ng phát tri n nhanh, n u ng nhi u nên hàng

ngày ph i cung c p

y

th c n, n

vào máng n và

o

u

chi u và 10 gi

c u ng cho gà. M i ngày th c n

Xung quanh tr i

i v i t ng chu ng nuôi

u có hàng rào b o v ng n cách tr i v i các khu v c

xung quanh. Tr i có khu cách ly

theo dõi nh ng àn gà m i nh p v .

Hàng ngày chúng tôi luôn luôn chú ý theo dõi àn gà nh m phát hi n
k p th i gà m, y u
bao t i và

c

vào h sát trùng tr
máng u ng, thay

cách ly, i u tr ; gà ch t

a ra khu x lý

m khám và tiêu h y. B sung vôi b t

c m i chu ng nuôi và tr
m lót

c thu gom hàng ngày vào



h

ng r t l n

n hi u qu ch n nuôi. Trong quá trình ch n nuôi, chúng tôi

th

ng xuyên quét d n, v sinh chu ng tr i, khai thông c ng rãnh, phát quang

b i r m, phun thu c sát trùng, c r a máng n, máng u ng. Quy trình phòng
b nh cho àn gà

c th hi n

b ng sau.


15

B ng 1.1: L ch dùng vaccine và phòng b nh kháng sinh cho àn gà
Ngày tu i
1

Lo i vaccine và lo i thu c
Marek vaccine (0,1 ml/gà)
Glucoza (10g/lít n
C (1g/lít n



+

Glucoza (10g/lít n

c) + VTM Tr

hô h p
l c,

c)

Stress

Vaccine Lasota

Gà rù

ch ng Pha n

c u ng

Nh m t, m i

Rigecoccin - WS (1g/10 - 12 lít C u trùng

Pha n

c u ng


18 - 21

c) + VTM Tr

c)

n
12

Marek

Tetracylin (1g/ lít n
C (1g/lít n
7

Phòng b nh

Tetracylin (1g/lít n

l c,

ch ng Pha n

c u ng

Stress
Gumboro
c) + VTM Tr

c)

Gà rù

Nh m t, m i

25

Vaccine Gumboro l n 2

Gumboro

Pha n

c u ng

Rigecoccin - WS (1g/10 - 12 lít C u trùng

Pha n

c u ng

28 - 30

n
36
38 - 42

c)

Ho c salinomycin (1g/8kg T ) C u trùng



c s , chúng tôi th

ng i u tr k p

ng g p m t s b nh sau:

- B nh c u trùng
+ Nguyên nhân: Do các lo i c u trùng thu c gi ng Eimeria gây ra. Gà
con 9 - 10 ngày tu i b t

u nhi m b nh nh ng t l nhi m cao nh t

giai

o n t 15 - 45 ngày tu i. Gà b nhi m do nu t ph i noãn nang c u trùng có
trong th c n, n

c u ng. B nh x y ra quanh n m nh ng tr m tr ng nh t là

vào v xuân hè khi th i ti t nóng m.
+ Tri u ch ng: Gà b nh

r , n ít, u ng nhi u n

c, xù lông, cánh sã,

ch m ch m, phân dính quanh h u môn, phân loãng, s t, có m u socola ho c
en nh bùn. N u gà b b nh n ng thì phân l n máu t


kháng cho gà.

- B nh b ch l gà con
+ Nguyên nhân: Do vi khu n Gr (-) Salmonella gallinarum và
Salmonella pullorum gây ra.
+ Tri u ch ng: Gà con m c b nh kém n, lông xù,
lòng

r , b ng tr do

không tiêu, t t p thành ám, kêu xáo xác, a ch y, phân tr ng, phân