BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HỌC VIỆN QUẢN LÝ GIÁO DỤC
_____________

______________

TRẦN THỊ HỒNG NHUNG

PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN
TRƯỜNG MẦM NON LÝ THÁI TỔ 2,
QUẬN CẦU GIẤY, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 60.14.01.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. NGUYỄN CÔNG GIÁP

HÀ NỘI - 2017


i

LỜI CẢM ƠN
Với tình cảm chân thành, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu
sắc tới Ban lãnh đạo, Trung tâm sau Đại học và tập thể các thầy cô giáo
Học viện Quản lý giáo dục đã trực tiếp giảng dạy, giúp đỡ, tạo điều kiện,
cho tôi nhiều ý kiến quý báu trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận
văn. Đặc biệt, xin trân trọng cảm ơn PGS.TS Nguyễn Công Giáp đã tận tình

Trần Thị Hồng Nhung


iii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Chữ viết tắt

TT

Chữ viết dầy đủ

1

CBQL

Cán bộ quản lý

2

CSGD

Chăm sóc giáo dục

3

CSVC

Cơ sở vật chất


9

GD&ĐT

Giáo dục và Đào tạo

10

GVMN

Giáo viên mầm non

11

GV

Giáo viên

12

QLGD

Quản lý giáo dục

13

HT

Hiệu trưởng


19

HĐ

Hợp đồng

20

CB

Cán bộ

21

NV

Nhân viên

22

CĐSPTW

Cao đẳng sư phạm Trung Ương

23

ĐHSP

Đại học Sư phạm



Ban giám hiệu

29

CM

Chuyên môn

30

CNTT

Công nghệ thông tin

31

KTH

Không thực hiện

32

TH

Thực hiện

33

KH

1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giáo viên mầm non ........ 26
1.6.1. Yếu tố chủ quan ..................................................................................... 26
1.6.2. Yếu tố khách quan ................................................................................. 27
Kết luận chương 1 ................................................................................................. 28
Chương 2. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TẠI
TRƯỜNG MẦM NON LÝ THÁI TỔ 2, QUẬN CẦU GIẤY, THÀNH
PHỐ HÀ NỘI......................................................................................................... 29
2.1. Khái quát về tình hình giáo dục mầm non trường mầm non Lý
Thái Tổ 2, Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội ............................................. 29


vi

2.1.1. Sơ lược về quá trình hình thành trường Mầm non Lý Thái Tổ 2,
Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội................................................................. 29
2.1.2. Vị trí địa lý, đặc điểm kinh tế, chính trị, xã hội địa phương.................. 29
2.1.3. Nhiệm vụ của nhà trường ...................................................................... 30
2.1.4 Số lớp mầm non ...................................................................................... 30
2.1.5 Số lượng trẻ mầm non ............................................................................ 31
2.1.6 Chất lượng giáo dục và chăm sóc trẻ mầm non ...................................... 31
2.2. Thực trạng đội ngũ giáo viên trường mầm non Lý Thái Tổ 2,
Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội ................................................................ 32
2.2.1 Về số lượng giáo viên ............................................................................. 32
2.2.2 Về chất lượng đội ngũ giáo viên ............................................................. 33
2.3. Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên tại trường mầm non Lý
Thái Tổ 2, Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội ............................................. 37
2.3.1 Tuyển dụng và sử dụng đội ngũ giáo viên .............................................. 37
2.3.2. Công tác kiểm tra, đánh giá đội ngũ giáo viên ...................................... 40
2.3.3 Công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên ...................................... 57
2.3.4 Thực hiện chính sách đối với đội ngũ giáo viên ..................................... 64

trong trường ..................................................................................................... 83
3.2.5. Thực hiện tốt các chế độ đãi ngộ, chăm lo cải thiện đời sống vật
chất, tính thần của giáo viên, đặc biệt thông qua hoạt động xã hội hóa. ......... 88
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên dạy
các lớp ở trường mầm non Lý Thái Tổ 2, Quận Cầu Giấy, Thành phố
Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay. ......................................... 91
3.4. Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp.............. 92
Kết luận chương 3 ................................................................................................. 96
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ ....................................................................... 97
1. Kết luận ........................................................................................................... 97
2. Khuyến nghị .................................................................................................... 99
TÀI LIỆU THAM KHẢO .................................................................................. 102
PHỤ LỤC


viii

DANH MỤC BẢNG
Bảng 2.1.
Bảng 2.2.
Bảng 2.3.
Bảng 2.4.
Bảng 2.5.
Bảng 2.6.
Bảng 2.7.
Bảng 2.8.
Bảng 2.9.
Bảng 2.10
Bảng 2.11.
Bảng 2.12.

Ý kiến đánh giá về công tác quản lý việc thực hiện các hoạt
động trên lớp của giáo viên ............................................................... 47
Ý kiến đánh giá về mức độ quản lý việc sinh hoạt tổ chuyên
môn của hiệu trưởng .......................................................................... 48
Đánh giá việc quản lý đổi mới phương pháp dạy học của hiệu
trưởng ................................................................................................ 50
Đánh giá các biện pháp quản lý kiểm tra, đánh giá phân loại
giáo viên hàng năm ........................................................................... 52
Ý kiến đánh giá về phối hợp giữa Hiệu trưởng và tổ chuyên
môn, đoàn thể .................................................................................... 56
Ý kiến đánh giá về việc phân công giáo viên.................................... 57
Ý kiến đánh giá về công tác đào tạo bồi dưỡng GV ......................... 60
Đánh giá mức độ thực hiện công tác bồi dưỡng ĐNGVMN ............ 62
Ý kiến đánh giá về việc xây dựng đội ngũ đầu đàn và lực lượng
kế cận ................................................................................................. 63
Mức độ thỏa mãn của đội ngũ giáo viên về tiền thưởng ................... 66
Mức độ cần thiết của các biện pháp đề xuất ..................................... 92
Mức độ về tính khả thi của biện pháp ............................................... 93
Mối tương quan mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp...... 94


ix

DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
Biểu đồ 2.1. Về cơ cấu đội ngũ giáo viên theo độ tuổi ........................................... 33
Biểu đồ 2.2. Trình độ đào tạo của đội ngũ giáo viên mầm non của trường hiện nay .. 35
Sơ đồ 3.1. Sơ đồ mối quan hệ giữa các biện pháp .................................................. 91


1


2

mầm non, bởi đây là thời kỳ quan trọng cho việc hình thành nhân cách của
mỗi con người.
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc
dân, mầm non được tổ chức theo các loại hình: Công lập, dân lập và tư thục
(Điều 3, chương I, Điều lệ Trường mầm non ban hành kèm theo Quyết định
số 14/2008/QĐ-BGDĐT ngày 07 tháng 4 năm 2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo
dục và Đào tạo). Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát triển
về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên về
nhân cách, chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ vào lớp một (Điều 22- Luật giáo dục
2005).
Lứa tuổi mầm non có vị trí rất quan trọng trong suốt quá trình phát
triển cuộc đời của mỗi con người, nó được ví như “thời kỳ vàng của cuộc
đời” đây là giai đoạn phát triển có tính quyết định để tạo nên thể lực, nhân
cách năng lực phát triển trí tuệ trong tương lai.Có thể nói trường mầm non là
cái nôi quan trọng để trẻ có thể phát triển toàn diện.
Trong lí luận và thực tiễn, đội ngũ giáo viên luôn được xem là lực
lượng cốt cán của sự nghiệp giáo dục và đào tạo, là nhân tố chủ đạo quyết
định việc nâng cao chất lượng giáo dục.Nghị quyết Hội nghị lần thứ 2 Ban
chấp hành Trung Đảng khóa VIII cũng đã xác định “Giáo viên là nhân tố
quyết định chất lượng giáo dục”. Do đó muốn phát triển giáo dục và đào tạo
phải chăm lo xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên”. Chiến lược phát
triển giáo dục giai đoạn 2011 - 2020 xác định “Phát triển và nâng cao chất
lượng nguồn nhân lực nhất là nhân lực chất lượng cao là một đột phá chiến
lược” và phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là giải pháp
then chốt để thực hiện Chiến lược.
Công việc của giáo viên mầm non không đơn thuần là “dạy” mà còn
phải “nuôi” vì thế nên công việc của giáo viên mầm non có đặc thù riêng.

mầm non”


4

Trên thực tế tại trường mầm non Lý Thái Tổ 2, Quận Cầu Giấy, Thành
phố Hà Nội song song với việc phát triển mạng lưới lớp học, đầu tư cơ sở vật
chất trang thiết bị đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục mầm non hiện nay của
Bộ Giáo Dục và Đào Tạo thì vấn đề phát triển chất lượng đội ngũ giáo viên
là một trong những vấn đề được quan tâm. Đội ngũ giáo viên mầm non của
trường còn thiếu về số lượng, chất lượng chưa đồng đều, chưa đáp ứng được
yêu cầu của xã hội hiện nay. Một trong những nguyên nhân hạn chế là do
công tác tuyển dụng, sử dụng, chế độ chính sách đãi ngộ với giáo viên còn
nhiều điểm bất hợp lý, chưa tạo ra động lực để giáo viên rèn luyện về phẩm
chất, nâng cao năng lực chăm sóc trẻ để đáp ứng yêu cầu của xã hội hiện
nay. Chính vì vậy, tôi chọn đề tài: “Phát triển đội ngũ giáo viên trường
mầm non Lý Thái Tổ 2, Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội trong bối
cảnh đổi mới giáo dục hiện nay” để làm đề tài luận văn.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, luận văn đề xuất các biện
pháp phát triển đội ngũ giáo viên trường mầm non Lý Thái Tổ 2, Quận Cầu
Giấy, Thành phố Hà Nội trong bối cảnh đối mới giáo dục hiện nay.
3. Đối tượng nghiên cứu
Phát triển đội ngũ giáo viên trường mầm non Quận Cầu Giấy, Thành
phố Hà Nội.
4. Khách thể nghiên cứu
Đội ngũ giáo viên dạy ở trường mầm non Quận Cầu Giấy, Thành phố
Hà Nội
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.1. Nghiên cứu cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên mầm non.

Công tác phát triển đội ngũ giáo viên của trường mầm non Lý Thái Tổ
2, Quận Cầu Giấy,Thành phố Hà Nội đã thu được những thành tựu nhất định
tuy nhiên bên cạnh đó vẫn tồn tại hạn chế và bất cập. Nổi lên trong số những
hạn chế đó là chưa đáp ứng đầy đủ chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non.


6

Nếu đề xuất và vận dụng biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên phù hợp với
chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non và có tính khả thi thì sẽ góp phần
nâng cao chất lượng giáo viên mầm non.Trường mầm non Lý Thái Tổ 2 là
một những trường của thành phố Hà Nội đã chuẩn bị mọi mặt để đi đầu
trong việc thực hiện theo sự chỉ đạo của Sở GD &ĐT Hà Nội.Nếu đề xuất
được các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên phù hợp với điều kiện kinh
tế - xã hội sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trẻ lứa tuổi mầm non
của trường.
8. Cấu trúc luận văn

Ngoài các phần ký hiệu viết tắt, mục lục, mở đầu, kết luận, khuyến
nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm 3 chương sau:
Chương 1: Cơ sở lí luận phát triển đội ngũ giáo viên mầm non
Chương 2: Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên trường mầm non
Lý Thái Tổ 2, Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội
Chương 3: Các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trường Mầm
non Lý Thái Tổ 2, Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội trong bối cảnh đối
mới giáo dục hiện nay.


7



thực sự quan tâm đến vấn đề này, phải chăm sóc nhà trường về mọi mặt, đẩy
sự nghiệp giáo dục của ta lên những bước phát triển mới”[23,tr439]
Trong cuốn “Giáo dục Việt Nam những thập niên đầu thế kỷ XXIChiến lược phát triển” Tác giả Đặng Bá Lãm cũng đề cập “ Giáo viên là
nhân tố quyết định chất lượng giáo dục-đào tạo. Đội ngũ giáo viên không
những phải đủ về số lượng mà phải có cơ cấu loại hình thích hợp và chất
lượng đáp ứng được yêu cầu đổi mới giảng dạy và giáo dục cả về mục tiêu,
nội dung, phương pháp. Đồng thời cùng với năng lực chuyên môn, người
giáo viên cần có phẩm chất đạo đức và tinh thần tận tâm với nghề nghiệp”
[VI.2.1,tr 248]
Trong những năm gần đây, một số luận văn thạc sỹ khoa học quản lý
giáo dục đã nghiên cứu về vấn đề quản lý đội ngũ giáo viên như luận văn “
Giải pháp bồi dưỡng chuẩn hóa đội ngũ giáo viên mẫu giáo các Tỉnh Duyên
Hải miền Trung” (Tác giả Nguyễn Huy Thông, 1999), “Quản lý đội ngũ
giáo viên mầm non Huyện Nhà Bè -Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn
2005 - 2010” (Tác giả Nguyễn Thị Bích Nga), “ Một số giải pháp phát triển
đội ngũ giáo viên mầm non trên địa bàn Huyện Từ Sơn - Tỉnh Bắc Ninh”
(Tác giả Vũ Đức Đạm)…
Có thể kết luận khái quát là các đề tài trên đã nghiên cứu các khía
cạnh khác nhau trong công tác quản lý, phát triển đội ngũ giáo viên mầm non
phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương cụ thể
để không ngừng nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu của
thực tế hiện nay.
Việc đưa ra các giải pháp để phát triển đội ngũ giáo viên mầm non của
các đề tài là hết sức cần thiết, kết quả nghiên cứu của các đề tài là những
đóng góp rất lớn cho sự phát triển của bậc học mầm non. Tuy nhiên, chưa có
đề tài nào nghiên cứu về việc phát triển đội ngũ GVMN theo chuẩn nghề
nghiệp, chưa có công trình nghiên cứu nào đi sâu về công tác phát triển đội





10

người quản lý phải xây dựng, gắn kết các thành viên để tạo ra đội ngũ, trong
đó mỗi người có thể có phong cách riêng, song khi gắn kết thành một khối
thì mỗi cá nhân phải có sự thống nhất cao về mục tiêu cần đạt tới.
Khái niệm đội ngũ dùng cho các tổ chức trong xã hội một cách khá
rộng rãi: Đội ngũ trí thức, đội ngũ thanh niên xung phong, đội ngũ giáo viên.
Tuy nhiên, ở một nghĩa chung nhất chúng ta hiểu: Đội ngũ là tập hợp một số
đông người, hợp thành một lực lượng để thực hiện một hay nhiều chức năng,
có thể cùng nghề nghiệp hoặc khác nghề, nhưng có chung mục đích xác
định; họ làm việc theo kế hoạch và gắn bó với nhau về lợi ích vật chất và
tinh thần cụ thể.
Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Đội ngũ là một tập thể người gắn kết
với nhau, cùng chung lý tưởng, mục đích, ràng buộc nhau về vật chất, tinh
thần và hoạt động theo một nguyên tắc”.
Như vậy, khái niệm về đội ngũ có thể diễn đạt nhiều cách khác nhau,
nhưng đều thống nhất: “Đội ngũ là một nhóm người, tập hợp thành một lực
lượng để thực hiện một mục đích chung”.
1.2.2.2. Khái niệm “Đội ngũ giáo viên”
Từ điển Giáo dục học định nghĩa: “Đội ngũ giáo viên là tập hợp những
người đảm nhận công tác dạy học, giáo dục có đủ tiêu chuẩn đạo đức,
chuyên môn và nghiệp vụ quy định” [24.123].
Đội ngũ giáo viên được hiểu là bộ máy nhân sự gồm những nhà giáo
làm nhiệm vụ giảng dạy tại các cơ sở giáo dục trong hệ thống giáo dục
quốc dân. Đội ngũ giáo viên là nguồn lực chính của ngành giáo dục, là
nguồn lực quý báu và có vai trò quyết định chất lượng giáo dục trong nhà
trường. Họ được đào tạo, được quy định rõ tiêu chuẩn ở Điều 70 của Luật
giáo dục năm 2005.

giản đến phức tạp” [25.19].


12

Khái niệm “Phát triển” được triết học định nghĩa: “Phát triển là một
quá trình vận động từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, theo đó cái cũ
biến mất và cái mới ra đời. Đối với sự phát triển, nét đặc trưng là hình thức
xoáy trôn ốc, mọi quá trình riêng lẻ đều có sự khởi đầu và kết thúc. Trong
khuynh hướng, ngay từ đầu đã chứa đựng sự kết thúc của phát triển, còn việc
hoàn thành một chu kỳ phát triển lại đặt cơ sở cho một chu kỳ mới, trong đó
không tránh khỏi sự lặp lại một số đặc điểm của chu kỳ đầu tiên. Phát triển là
một quá trình nội tại: bước chuyển từ thấp lên cao xảy ra bởi vì trong cái
thấp đã chứa đựng dưới sự tiềm tàng những khuynh hướng dần đến cái cao là
cái thấp đã phát triển. Đồng thời, chỉ ở mức độ phát triển khá cao thì những
mầm mống của cái cao chứa đựng trong cái thấp mới bộc lộ ra và lần đầu
tiên mới trở lên dễ hiểu” [10. 56].
Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Phát triển là tăng cả về chất lượng và
số lượng làm cho hệ giá trị được cải tiến, được hoàn thiện”
Phát triển khác với vận động, phát triển là sự vận động có định hướng,
còn vận động là sự biến đổi nói chung
Phát triển là một quá trình nội tại, là bước chuyển hóa từ thấp đến
cao. Phát triển là quá trình tạo ra sự hoàn thiện của cả tự nhiên và xã hội.
Phát triển có thể là một quá trình hiện thực nhưng cũng có thể là một tiềm
năng của sự vật, hiện tượng. Như vậy phát triển là sự biến đổi của sự vật hiện
tượng theo chiều hướng tích cực.
1.2.3.2. Phát triển đội ngũ giáo viên mầm non
Phát triển đội ngũ giáo viên là tạo ra sự phát triển bền vững về hiệu
năng của mỗi thành viên và hiệu quả chung của tổ chức. Nội dung của phát
triển nhân lực xét trên bình diện xã hội là một phạm trù rộng lớn, phát triển

người thầy trong sự nghiệp “ trồng người”, cả xã hội cùng chăm lo sự nghiệp
“trồng người” mà “trồng người” thì thầy giáo giữ vai trò quyết định”
Trong trường mầm non, người GV giữ vai trò chủ đạo trong việc tổ
chức các hoạt động chăm sóc và GD trẻ, GVMN là người trực tiếp chăm sóc


14

sức khỏe ban đầu cho trẻ, trực tiếp tổ chức các hoạt động GD, vui chơi, giao
tiếp gần gũi trẻ hàng ngày. Trong quá trình chăm sóc và giáo dục trẻ, GVMN
phát hiện năng khiếu ban đầu, định hướng cho sự phát triển nhân cách của
trẻ, uốn nắn, vun đắp tâm hồn trẻ phát triển lành mạnh. Do vậy, mối quan hệ
giữa GVMN với trẻ thật gắn bó mật thiết như tình cảm thầy-trò,mẹ -con,-bạn
bè cùng học cùng chơi. Trong mối quan hệ ấy tâm lý-nhân cách của trẻ được
hình thành và phát triển. Chính vì vậy, GVMN phải vừa là người có tri thức
khoa học, có phong cách sư phạm với tính nghệ thuật sáng tạo mà còn phải
mang phẩm chất của một người mẹ hiền thứ hai của trẻ, phải rất yêu thương
trẻ,hiểu trẻ, tôn trọng trẻ.Có như vậy GVMN mới đảm đương hết nhiệm vụ
được quy định tại điều 29,30,31, Điều lệ trường Mầm non của Bộ trưởng Bộ
GD & ĐT.
“GV là người làm nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc,GD trẻ em trong
trường”
GV nhóm lớp có những nhiệm vụ sau đây:
- Thực hiện theo chương trình và kế hoạch nuôi dưỡng, chăm sóc, GD
trẻ em theo lứa tuổi;
- Thực hiện đúng quy chế chuyên môn và chấp hành nội quy của nhà
trường - Bảo vệ an toàn tuyệt đối tính mạng cho trẻ em.
- Chủ động phối hợp với gia đình trẻ trong việc nuôi dưỡng, chăm sóc,
GD và tuyên truyền phổ biến kiến thức nuôi dạy trẻ theo khoa học cho các
bậc cha mẹ.

Ngoài ra người GVMN cần rèn luyện tu dưỡng phấn đấu để ngày càng
hoàn thiện mình theo các tiêu chí cần đạt của chuẩn giáo viên mầm non do
Bộ GD & ĐT quy định.
1.4. Những yêu cầu đối với đội ngũ giáo viên mầm non trong bối cảnh
đổi mới giáo dục hiện nay
Theo quy định chuẩn nghề nghiệp của giáo viên mầm non ban hành
kèm theo Quyết định số 02/2008/QĐ - BGDĐT ngày 21 - 1- 2008 của Bộ
trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo. Yêu cầu đối với đội ngũ giáo viên mầm non: