B QUC PHềNG
HC VIN CHNH TR
NGUYN NG TIN
QUảN Lý PHáT TRIểN PHƯƠNG TIệN DạY HọC
ở CáC TRƯờNG ĐạI HọC THUộC Bộ CÔNG AN
TRONG BốI CảNH ĐổI MớI GIáO DụC
CHUYấN NGNH: QUN Lí GIO DC
M S: 914 01 14
LUN N TIN S QUN Lí GIO DC
NGI HNG DN KHOA HC:
1. GS. TS. PHAN VN KHA
2. PGS. TS. NGUYN B HNG
H NI - 2018
MỤC LỤC
Trang
DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU ĐỒ, HÌNH, SƠ ĐỒ
MỞ ĐẦU
Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN
QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
1.1.
Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án
3.5.
Đánh giá chung về thực trạng quản lý phát triển phương tiện dạy
học ở các trường đại học thuộc Bộ Công an
Chương 4: YÊU CẦU VÀ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN PHƯƠNG
TIỆN DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC THUỘC BỘ
CÔNG AN TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
4.1.
Yêu cầu quản lý phát triển phương tiện dạy học ở các trường đại
học thuộc Bộ Công an trong bối cảnh đổi mới giáo dục
4.2.
Biện pháp quản lý phát triển phương tiện dạy học ở các trường
đại học thuộc Bộ Công an
Chương 5: KHẢO NGHIỆM, THỬ NGHIỆM CÁC BIỆN PHÁP
5.1.
Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đã
đề xuất
5.2.
Thử nghiệm biện pháp quản lý phát triển phương tiện dạy học ở
các trường đại học thuộc Bộ Công an
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ
LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
5
15
15
25
31
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
Chữ viết đầy đủ
Ban Giám hiệu
Bộ Giáo dục và Đào tạo
Cán bộ quản lý
Chất lượng đào tạo
Công an nhân dân
Công nghiệp hoá, hiện đại hóa
Công nghệ thông tin
Cơ sở vật chất
Đồ dùng dạy học
Giáo dục đại học
Nghiên cứu khoa học
Nội dung dạy học
Phương pháp dạy học
Phương tiện dạy học
Quản lý giáo dục
Quá trình dạy học
Chữ viết tắt
Bảng 3.9. Đánh giá mức độ thực hiện sửa chữa duy trì trạng thái chất
lượng PTDH
Bảng 3.10. Kết quả khảo sát tình trạng và tần suất sử dụng PTDH
Bảng 3.11. Mức độ thực hiện và hiệu quả lập kế hoạch phát triển PTDH
ở các trường đại học thuộc Bộ Công an
Bảng 3.12.Kết quả khảo sát thực trạng tổ chức phát triển PTDH
Bảng 3.13. Kết quả khảo sát thực trạng lãnh đạo, chỉ đạo phát triển PTDH
Bảng 3.14. Thực trạng mức độ thực hiện và hiệu quả “Kiểm tra,
giám sát, đánh giá quá trình phát triển PTDH”
Bảng 3.15. Đánh giá tổng thể mức độ thực hiện và hiệu quả của các tiêu
chí quản lý phát triển PTDH ở các trường đại học thuộc Bộ Công an
Bảng 3.16. Kết quả khảo sát mức độ ảnh hưởng của các yêu tố đến
quản lý phát triển PTDH ở các trường đại học thuộc Bộ Công an
Bảng 5.1. Kết quả khảo nghiệm tính cần thiết của các biện pháp đề xuất
Bảng 5.2. Kết quả khảo nghiệm tính khả thi của các biện pháp đề xuất
Bảng 5.3. Kết quả khảo nghiệm tương quan giữa tính cần thiết và
tính khả thi của biện pháp đề xuất
Bảng 5.4. Mức độ sử dụng PTDH trước và sau thử nghiệm
Bảng 5.5. Hiệu quả sử dụng phương tiện dạy học trước và sau thử nghiệm
44
77
82
83
85
86
88
90
91
93
Biểu đồ 5.1. Tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các
biện pháp đề xuất
Biểu đồ 5.2. So sánh mức độ sử dụng PTDH
Biểu đồ 5.3. So sánh hiệu quả sử dụng PTDH
48
83
101
103
106
108
111
148
153
154
5
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Phương tiện dạy học là thành tố quan trọng của quá trình dạy học. Trong
bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, những tiến bộ của khoa học, công nghệ
trong các lĩnh vực như: Trí tuệ nhân tạo, mạng Internet, công
nghệ nano, khoa học về vật liệu, cuộc “Cách mạng công nghệ
4.0”,... có sự tác động mạnh mẽ đến các thành tố của quá trình dạy
học, đòi hỏi nhà quản lý giáo dục các cấp phải không ngừng phát triển PTDH
nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy của giảng viên, chất lượng học tập của
người học đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực cho phát triển kinh tế, xã hội. Về vấn
tâm tra cứu” [8, tr.2].
Trong những năm qua, các trường đại học thuộc Bộ Công an, cùng với
đổi mới nội dung, PPDH đã được quan tâm đầu tư CSVC, phát triển PTDH.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy PTDH được đầu tư còn thiếu về số lượng, chưa
đồng bộ về chủng loại, chất lượng chưa thật sự đáp ứng với yêu cầu đổi mới
QTDH. Một bộ phận cán bộ, giảng viên, nhân viên kỹ thuật do trình độ đào
tạo và khả năng khai thác, sử dụng một số PTDH còn hạn chế. Mặt khác, tổ
chức đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng khai thác, sử dụng PTDH hạn chế, do vậy
chưa đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của việc khai thác, sử dụng các loại
PTDH hiện đại vào QTDH. Trong bối cảnh khoa học, công nghệ ngày càng
phát triển, đặc biệt là sự phát triển mạnh mẽ của cuộc cách mạng công nghệ
lần thứ Tư thì vấn đề phát triển PTDH ở các trường đại học thuộc Bộ Công an
là hết sức cần thiết và cấp bách.
Trong quản lý phát triển PTDH, nhận thức trách nhiệm trong quản lý, sử
dụng PTDH của một số cán bộ, giảng dạy chưa cao. Một bộ phận cán bộ, nhân
viên được giao trách nhiệm quản lý PTDH hiện đại có biểu hiện tâm lý e ngại,
sợ hư hỏng, liên đới trách nhiệm nên hiệu quả sử dụng các thiết bị này không
cao. Công tác kế hoạch hoá việc huy động, sử dụng, quản lý chưa thật sự phù
7
hợp giữa kế hoạch dài hạn và ngắn hạn. Tổ chức lực lượng, phân công, phân
định trách nhiệm trong quản lý phát triển PTDH còn có biểu hiện chồng chéo,
khó khăn cho việc quản lý, khai thác, sử dụng. Khâu quản lý PTDH ở các trường
đại học thuộc Bộ Công an không những vào phụ thuộc vào quy chế, quy định
của ngành Giáo dục mà còn phụ thuộc vào ngành Công an, do vậy không tránh
khỏi những vướng mắc cần tháo gỡ.
Thực tế cho thấy, để nâng cao chất lượng đào tạo trong bối cảnh đổi
mới giáo dục hiện nay, một trong những giải pháp có ý nghĩa quan trọng và
cấp thiết là phát triển và quản lý phát triển PTDH, đảm bảo PTDH đủ về số
thuyết khoa học
* Khách thể nghiên cứu
Quản lý PTDH ở các trường đại học trong bối cảnh đổi mới giáo dục.
* Đối tượng nghiên cứu
Quản lý phát triển PTDH ở các trường đại học thuộc Bộ Công an trong
bối cảnh đổi mới giáo dục.
* Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận,
thực tiễn và biện pháp quản lý phát triển PTDH trong mối quan hệ với các
thành tố của QTDH, đổi mới PPDH đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục, đào tạo
ở các trường đại học thuộc Bộ Công an.
Nội dung quản lý phát triển phát triển PTDH về số lượng, cơ cấu chủng
loại, chất lượng và sử dụng hiệu quả phương tiện đáp ứng mục tiêu dạy học
đại học ở các trường đại học thuộc Bộ Công an và mục tiêu đổi mới giáo dục
hiện nay.
Chủ thể quản lý: Hiệu trưởng các trường đại học thuộc Bộ Công an.
Địa bàn nghiên cứu: Luận án tập trung khảo sát ở một số trường đại
học: Trường Đại học Kỹ thuật - Hậu cần Công an nhân dân, Học viện Quốc tế
và Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy.
9
Giới hạn đối tượng khảo sát: Khảo sát 179 cán bộ quản lý, 352 giảng
viên 03 trường đại học thuộc Bộ Công an (Trường Đại học Kỹ thuật - Hậu cần
Công an nhân dân, Trường Đại học Phòng cháy chữa cháy, Học viện Quốc tế).
Số liệu khảo sát: Các số liệu sử dụng để nghiên cứu lấy từ năm
2011 - 2017.
* Giả thuyết khoa học
Quản lý phát triển PTDH là một trong những nhân tố quan trọng đối với
nâng cao chất lượng giáo dục trong đổi mới giáo dục hiện nay. Đối với
nâng cao chất lượng đào tạo và hiệu quả sử dụng của chúng. Về mục tiêu chung
của phát triển PTDH là: Xây dựng hệ thống các PTDH đủ về số lượng, đảm bảo
chất lượng đáp ứng mục tiêu đào tạo, đáp ứng các yêu cầu đổi mới giáo dục, đổi
mới PPDH; sử dụng PTDH đạt hiệu quả cao. Các biện pháp quản lý phát triển
PTDH cũng được xác định tương ứng với các chức năng quản lý bao gồm lập
kế hoạch, tổ chức bộ máy nhân sự, chỉ đạo thực hiện, kiểm tra đánh giá.
Tiếp cận mục tiêu (The objective approach): Cách tiếp cận theo mục
tiêu, hay nói đầy đủ hơn là cách tiếp cận theo mục tiêu đào tạo, có cơ sở là
mục tiêu đào tạo được xây dựng một cách chi tiết, bao gồm cả nội dung kiến
thức, kỹ năng cần rèn luyện cho người học, phương pháp đào tạo, nguồn học
liệu, cũng như phương thức kiểm tra đánh giá kết quả học tập (đối chiếu với
mục tiêu đào tạo). Mục tiêu đào tạo ở đây cũng là mục tiêu đầu ra của quy
trình đào tạo thể hiện qua những thay đổi về nhận thức, thái độ và hành vi
người học từ lúc vào trường tới lúc ra trường và tham gia vào thị trường lao
động. Theo cách tiếp cận này, PTDH được coi trọng và là công cụ giúp học
viên tiếp thu kiến thức, kỹ năng nhằm giúp đạt tới hệ mục tiêu đào tạo đã
được xác định từ trước. Vì vậy, từ mục tiêu đào tạo chi phối việc đầu tư, phát
triển PTDH tương ứng.
Tiếp cận chất lượng (The Quality approach): Chất lượng giáo
dục đại học luôn là mối quan tâm hàng đầu của nhiều đối tượng tham gia vào
quá trình giáo dục và của các cấp QLGD. Ngoài áp lực của việc hệ thống các
trường đại học phát triển mạnh về số lượng, số lượng người học ngày càng
tăng, sự biến đổi và phát triển của xã hội ngày càng mạnh mẽ, khiến các nhà
11
tuyển dụng luôn đòi hỏi chất lượng đầu ra của quá trình đào tạo. Chất lượng
giáo dục luôn luôn là vấn đề quan tâm đối với chính phủ, các cơ quan nơi
hoạch định chính sách giáo dục và nghiên cứu giáo dục…
Cách tiếp cận này đánh giá ở góc độ chất lượng là đáp ứng nhu cầu xã
tiềm năng, kinh nghiệm để có thể làm chủ được bản thân, đương đầu với thử
thách một cách chủ động, sáng tạo. Cách tiếp cận này chú trọng đến sự phát
triển khả năng hiểu biết, tiếp thu ở người học hơn là truyền thụ nội dung kiến
thức đã được xác định từtrước . Theo cách tiếp cận này, đòi hỏi phát triển
PTDH là một quá trình từ lập kế hoạch, đầu tư mua sắm, tổ chức quản lý sử
dụng, bảo trì bảo quản PTDH, tổ chức kiểm kê, thanh lý PTDH đảm bảo gia
tăng về số lượng, chất lượng phương tiện đáp ứng mục tiêu dạy học, mục tiêu
đổi mới phương pháp, phong phú về cơ cấu và chủng loại.
Tiếp cận chuẩn (the standard approach): Dựa trên những quy định về
CSVC, PTDH được quy định trong “Tiêu chuẩn quốc gia đối với cơ sở giáo
dục đại học”, Điều lệ trường Đại học, Luật Giáo dục, những yêu cầu đổi mới
giáo dục… để lập kế hoạch phát triển PTDH, xây dựng tiêu chí đánh giá chất
lượng PTDH đáp ứng mục tiêu đào tạo, mục tiêu phát triển nhà trường.
* Phương pháp nghiên cứu
Đề tài sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu của khoa học
QLGD, bao gồm các nhóm phương pháp nghiên cứu sau:
- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Mục đích: Phân tích, tổng hợp khái quát để tổng quan các công trình
khoa học, xây dựng những luận cứ khoa học trong QLGD nói chung, quản lý
phát triển PTDH ở các trường đại học nói riêng để tìm ra những khái niệm và
tư tưởng cơ bản là cơ sở lý luận của đề tài, hình thành giả thuyết khoa học,
xây dựng khung lý thuyết về quản lý phát triển PTDH ở các trường đại học
thuộc Bộ Công an.
Các phương pháp cụ thể:
- Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa các tài liệu lý thuyết
về PTDH, phát triển PTDH, quản lý phát triển PTDH.
13
- Phát triển khung lý luận về quản lý phát triển PTDH trong trường đại
luận về giải thuyết đó.
Thử nghiệm biện pháp quản lý phát triển PTDH theo hình thức thử
nghiệm song hành (nhóm đối chứng và nhóm thử nghiệm).
- Nhóm phương pháp hỗ trợ
Sử dụng phương pháp toán thống kê để phân tích số liệu thống kê, số
liệu khảo sát, các số liệu điều tra khảo sát được xử lý bằng các phần mềm, các
công thức toán thống kê như: Trung bình cộng, số trung vị, hệ số tương quan
thứ bậc Spearman để định lượng kết quả nghiên cứu cho đề tài.
5. Đóng góp mới của luận án
Luận án luận giải làm sáng tỏ và phát triển những vấn đề lý luận về
quản lý phát triển PTDH ở các trường đại học. Xây dựng các khái niệm liên
quan, xác định nội dung quản lý và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý phát
triển PTDH ở các trường đại học trong bối cảnh đổi mới giáo dục.
Mô tả, đánh giá tổng quát về thực trạng PTDH; quản lý phát triển
PTDH ở các trường đại học thuộc Bộ Công an.
Đề xuất và khẳng định hiệu quả các biện pháp quản lý phát triển PTDH
ở các trường đại học thuộc Bộ Công an đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục
hiện nay.
6. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần hệ thống hóa, khái quát hoá; bổ
sung, phát triển những vấn đề lý luận về quản lý phát triển PTDH ở các nhà
trường đại học nói chung, các trường đại học thuộc Bộ Công an nói riêng.
Luận án cung cấp những căn cứ khoa học để nhà quản lý các cấp vận
dụng vào quản lý phát triển PTDH ở các trường đại học thuộc Bộ Công an,
góp phần nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ công an đáp ứng yêu cầu đổi
mới giáo dục hiện nay.
15
Kết quả nghiên cứu của đề tài luận án có thể sử dụng làm tài liệu tham
Cùng hướng nghiên cứu này, trong nghiên cứu “State University,
Owerri, Nigeria, The Need for Effective Facility Management in Schools in
Nigeria” (2008), tác giả Ihuoma P. Asiabaka đã khẳng định: “PTDH là điều
kiện cần thiết để giảng dạy và học tập ở nhà trường làm tăng hiệu quả của
QTDH, hỗ trợ hiệu quả việc học tập của học sinh”[99]. Đồng thời nghiên cứu
17
cũng khẳng định tính đa dạng của PTDH tùy thuộc vào đặc trưng ngành nghề
đào tạo của mỗi cơ sở giáo dục, nhằm tạo điều kiện tốt nhất nâng cao chất
lượng dạy và học trong mỗi nhà trường.
Trong nghiên cứu “The Need for Effective Facility Management in
Schools in Nigeria” của tác giả Ihuoma P. Asiabaka [99]đã đưa một số loại
thiết bị như các phương tiện đa năng; phương tiện TT&TT; các phương tiện
đặc thù môn học, ngành học; các loại phần mềm phục vụ dạy học…
Trong báo cáo trình bày tại hội thảo “Improving the quality of teaching
and learning in Europe’s higher education institutions”[97] của Nhóm cấp
cao về Hiện đại hóa giáo dục Đại học - Ủy ban Châu Âu (năm 2013), đã nhấn
mạnh tầm quan trọng của việc sử dụng phương tiện kỹ thuật số để học tập,
giảng dạy và phát triển chuyên môn là một trong những điều kiện tốt nhất
nhằm nâng cao năng lực giảng viên các trường đại học nhất là trong bối cảnh
hiện đại hóa giáo dục hiện nay.
Ở trong nước, theo tác giả Thái Duy Tuyên [84] viết trong cuốn sách
“Những vấn đề cơ bản của giáo dục hiện đại” (1998), thì trong dạy học, các
phạm trù nội dung, phương pháp, phương tiện luôn gắn bó chặt chẽ với nhau.
Mỗi nội dung dạy học đòi hỏi phải có phương pháp và PTDH tương ứng.
Ngược lại, cải tiến và sáng tạo những phương tiện lao động làm nảy sinh nội
dung và phương pháp mới có chất lượng cao hơn.
Đề cập đến vai trò của PTDH, trong cuốn sách “Phương tiện dạy học”
(1998), tác giả Tô Xuân Giáp cho rằng “PTDH được sử dụng đúng có tác
có “chức năng trực quan; chức năng điều khiển; chức năng thực hành, luyện
tập”[82]. Xét theo các khâu của quá trình dạy học thì “PTDH được sử dụng
vào các khâu dạy học nhằm thực hiện các chức năng của các khâu đó”[82].
Tác giả cũng đã nêu lên một số cách phân loại PTDH như: Phân loại theo
kênh thu nhận thông tin của con người (bao gồm: phương tiện nghe, phương
19
tiện nhìn, phương tiện nghe nhìn), phân loại theo hình thức lưu trữ (đa
phương tiện, phương tiện kỹ thuật).
Về PTDH trong các trường đại học thuộc lực lượng vũ trang, giáo trình
“Lý luận dạy học đại học quân sự” (2014) do tác giả Trần Đình Tuấn chủ
biên đã luận giải những vấn đề lý luận cơ bản về phương tiện kỹ thuật dạy
học. Đồng thời, các tác giả đã chỉ ra tính đặc thù của phương tiện kỹ thuật dạy
học ở các trường đại học trong quân đội. Trong đó nhấn mạnh đến các
phương tiện kỹ thuật dạy học giúp người học tiếp thu, rèn luyện và hoàn thiện
các kĩ xảo, kĩ năng hoạt động nghề nghiệp quân sự như: sử dụng thành thạo
các loại vũ khí, khí tài, phương tiện, trang thiết bị kỹ thuật quân sự; rèn luyện
kỹ năng hiệp đồng, chỉ huy chiến đấu, rèn luyện thể lực và tâm lý gồm: các tổ
hợp công nghệ mô phỏng, máy vi tính nối mạng, thiết bị bắn súng điện tử …
Luận án tiến sĩ “Thiết kế và sử dụng PTDH môn Toán theo hướng tích
cực hóa hoạt động học tập của học sinh THCS” (2006) của tác giả Đặng Thị
Thu Thủy đã đi sâu tìm kiếm các biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng PTDH,
trong đó, chú trọng cả PTDH do giáo viên và học sinh thiết kế, sưu tầm. Đề
tài đã phân tích những thay đổi của hệ thống PTDH môn toán dưới sự tác
động của khoa học công nghệ, đặc biệt là CNTT và truyền thông. Tác giả đã
đưa ra 8 biện pháp sử dụng PTDH môn Toán, các biện pháp đều được phân
tích và nhấn mạnh theo quan điểm xuyên suốt, trực quan tạo môi trường thuận
lợi để lập luận, suy diễn giúp học sinh chiếm lĩnh tri thức.
Cùng hướng nghiên cứu về các biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng
nâng cao chất lượng đào tạo. Thiếu các thiết bị hiện đại ở mức cần thiết thì việc
áp dụng các PPDH tiên tiến dựa trên cơ sở ứng dụng các thành tựu của khoa
học công nghệ sẽ thiếu đi tính khả thi”[5]. Tác giả đã nhấn mạnh, PTDH là một
thành tố hết sức quan trọng của quá trình dạy học, góp phần nâng cao chất
lượng giáo dục, đặc biệt trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay.
21
1.1.2. Những nghiên cứu về quản lý phát triển phương tiện dạy học
Trên thế giới cũng như ở Việt Nam, những nghiên cứu về quản lý phát
triển PTDH thường được quan tâm ở các khía cạnh khác nhau trong lĩnh vực
quản lý.
Trong bài viết của Tiến sĩ Ihuoma P. Asiabaka, State University,
Owerri, Nigeria, The Need for Effective Facility Management in Schools in
Nigeria đăng trên Tạp chí Khoa học New York, đã khẳng định quản lý CSVC,
PTDH là một phần không thể thiếu trong việc quản lý tổng thể của nhà
trường. Tác giả cũng khẳng định “… việc quản lý PTDH là trách nhiệm của
các cấp quản lý, của tập thể cán bộ giảng viên, học viên trong các nhà
trường…”[99].
Tác giả M. I. Xaba trong bài viết:“A qualitative analysis of facilities
maintenance - a school governance function in South Africa” [104] (Một
phân tích về bảo trì CSVC trường học - chức năng quản lý trường học ở Nam
Phi), đã nhận định “… bảo trì và nâng cấp CSVC trong trường học là thực
hiện chức năng quản lý trường học, đây là một chức năng chuyên môn mà đòi
hỏi nhà quản lý cần có kiến thức, kỹ năng để thực thi”[104].
Trong nghiên cứu của Dr. (Mrs) Esther S. Uko về “Khảo sát về hiệu
quả quản lý CSVC ở các trường trung học ở Cross River State, Nigeria” [95]
đăng trên Tạp chí Quốc tế nghiên cứu học thuật và sự phản hồi của Anh, kỳ 3,
tháng 1 năm 2015. Tác giả đã chỉ ra phương pháp đánh giá và điều tra như thế
nào trình độ và sự sáng tạo của Hiệu trưởng ảnh hưởng đến quản lý CSVC,
rằng, đẻ đạt được mục tiêu trên đây, các chủ thể quản lý cần tập trung vào xây
dựng, tu bổ, sử dụng, bảo quản cơ sở vật chất - thiết bị giáo dục để sử dụng có
hiệu quả trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục một cách tối ưu; quan tâm
đến tổ chức tiếp nhận, mua sắm, sử dụng, bảo quản thiết bị giáo dục.
Cuốn sách “Quản lý giáo dục đại học quân sự” (2008) do tác giả Đặng
Đức Thắng chủ biên đã chỉ rõ cơ sở vật chất, kỹ thuật giáo dục ở đại học quân
23
sự là tất cả phương tiện vật chất, kỹ thuật và sản phẩm khoa học, công nghệ
được huy động vào các hoạt động giáo dục trong nhà trường. Theo các tác
giả, phương tiện kỹ thuật dạy học được coi là một bộ phận chủ yếu của cơ sở
vật chất kỹ thuật giáo dục trong nhà trường. Phương tiện kỹ thuật dạy học bao
gồm: Thiết bị nghe nhìn: Máy chiếu projector, máy chiếu bản trong, máy
chiếu dương bản, máy chiếu vật thể, máy chiếu phim nhựa, video, đầu đĩa
CD…; Micrô, tai nghe, máy khuếch đại âm thanh, radio cassette… Thiết bị
thu nhận, xử lý và chuyển tải thông tin: Máy điện thoại, máy Fax… máy tính
(bao gồm cả mạng Internet), máy thu hình, máy phát hình…
Khi nghiên cứu về các nội dung quản lý nhà trường, trong cuốn sách
“Giáo dục và phát triển nguồn nhân lực trong thế kỷ XXI” (2010) tác giả Trần
Khánh Đức cho rằng “Hiện nay các nhà quản lý trường học quan tâm nhiều
đến các thành tố mục tiêu, nội dung, pháp pháp, tổ chức quản lý và kết quả;
đó là các thành tố trung tâm của quá trình sư phạm, nếu quản lý và tác động
hợp quy luật sẽ đảm bảo cho một chất lượng tốt trong nhà trường”. Tuy nhiên,
theo tác giả, quản lý trường học theo mục tiêu giáo dục là sự hội tụ của quản
lý các yếu tố: “người dạy, người học, chương trình, phương pháp, tổ chức
hành chính, cơ sở vật chất” [29, tr.374].
Trong cuốn sách “Quản lý nhà trường” (2011) các tác giả Đặng Quốc
Bảo và Nguyễn Thành Vinh đã làm rõ 7 nội dung quản lý nhà trường. Trong
phần nội dung quản lý cơ sở vật chất - kỹ thuật của nhà trường các tác giả đã
với các thành tố khác của quá trình đào tạo, tác giả còn đưa ra các cách phân
loại khác nhau. Đặc biệt đã xác định 5 giải pháp chủ yếu quản lý thiết bị dạy
học, từ nâng cao nhận thức đến tổ chức sử dụng; cung ứng kịp thời; đào tạo,
bồi dưỡng nhân viên chuyên môn, giáo viên và xây dựng môi trường sư phạm
đảm bảo sự thuận lợi sử dụng thiết bị dạy học.
Tác giả Trần Kiểm, trong cuốn sách “Quản lý và lãnh đạo nhà trường
hiệu quả” (2017) đã nêu lên quan niệm về nhà trường hiệu quả, đó là nhà trường