PHÒNG GIÁO GD-ĐT KRÔNG ANA
TRƯỜNG TH NGUYỄN THỊ MINH KHAI

MỘT SỐ BIỆN PHÁP TRONG VIỆC
XÂY DỰNG VÀ THỰC HIỆN KẾ HOẠCH CHỦ NHIỆM LỚP 2
TRƯỜNG TH NGUYỄN THỊ MINH KHAI

Lĩnh vực: Chủ nhiệm lớp
Họ và tên tác giả: Phạm Thị Thanh Hoàng
Đơn vị: Trường TH Nguyễn Thị Minh Khai

Krông Ana, tháng 3 năm 2018


PHẦN I: MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Trong thời đại công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước hiện nay, việc đào
tạo thế hệ trẻ trở thành những người lao động có ích cho xã hội là việc làm cấp
bách và cần thiết, đòi hỏi sự dày công của người giáo viên, bởi yêu cầu ngày càng
cao của xã hội, đòi hỏi người giáo viên phải có trình độ, có năng lực phẩm chất đạo
đức tốt, tâm huyết với nghề, yêu thương tận tụy với học sinh. Giáo dục đóng vai
trò quan trọng vì mọi kiến thức, hành vi và phẩm chất đạo đức được hình thành ở
nhà trường đặc biệt là cấp tiểu học. Hơn nữa giáo viên tiểu học là người đại diện
cho nhà trường trực tiếp giảng dạy và giáo dục các em học sinh, ngoài việc cung
cấp kiến thức, văn hoá còn dạy các em về nề nếp, cách sống, cách làm người và
làm chủ tương lai của đất nước.
Trong những năm qua Phòng Giáo Dục và Đào Tạo huyện Krông Ana rất
quan tâm đến chất lượng giáo dục học sinh các cấp, đặc biệt là học sinh tiểu học,
nhằm giáo dục học sinh phát triển toàn diện. Phòng GD&ĐT đã tổ chức nhiều
phong trào thi đua cho giáo viên và học sinh như: Cuộc thi viết chữ đẹp cho giáo
viên và học sinh, thi tự làm đồ dùng dạy học, tổ chức thi giáo viên giỏi, tổ chức và

4. Giới hạn nghiên cứu
- Thời gian thực hiện từ đầu năm học 2016 – 2017 đến cuối năm học 2016 –
2017.


- Nghiên cứu một số kinh nghiệm trong việc xây dựng và thực hiện kế hoạch
chủ nhiệm lớp.
- Học sinh lớp 2A trường Tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai, huyện Krông Ana
năm học 2016 – 2017.
5. Phương pháp nghiên cứu
- Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận: Nghiên cứu các lí thuyết về việc xây
dựng và thực hiện kế hoạch chủ nhiệm lớp của trường, các văn bản, tài liệu, sách…
- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Khảo sát, điều tra, phiếu, trao đổi
với học sinh và phụ huynh học sinh, tổng kết kinh nghiệm.
- Các phương pháp thống kê toán học.


PHẦN II: NỘI DUNG
1. Cơ sở lí luận
Mục tiêu giáo dục trong giai đoạn hiện nay là phát triển giáo dục và đào tạo là
nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Chuyển mạnh quá trình
giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm
chất người học. Học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn, giáo dục nhà trường
kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội.
Do vậy, trong quá trình đổi mới đòi hỏi người giáo viên phải có trình độ
chuyên môn, năng lực phẩm chất và đạo đức nghề nghiệp. Bên cạnh đó người giáo
viên phải thường xuyên đổi mới phương pháp dạy học và xây dựng kế hoạch chủ
nhiệm lớp sao cho có hiệu quả.
Bộ GD&ĐT đã xác định được tầm quan trọng trong giáo dục học sinh phát
triển về năng lực, phẩm chất. Vì vậy, Bộ đã ban hành thông tư 30/2014 về đánh giá

em trong đó có 17 em nam, điều này cũng gặp khó khăn khi lớp học có nhiều em
nam, các em nam hay hiếu động và chưa chăm học bằng các em nữa. Bên cạnh
những em học tốt thì nhiều em ý thức học tập chưa cao, chưa biết tự phục vụ bản
thân nên cần nhiều sự trợ giúp, kĩ năng đọc và viết của các em còn nhiều hạn chế
như em Hoàng Thịnh chưa đọc được (bố mẹ bận buôn bán nên không ôn tập được
cho em trong hè). Bên cạnh đó cũng có nhiều nhiều nguyên nhân và yếu tố tác
động đến kết quả của việc xây dựng và thực hiện kế hoạch chủ nhiệm lớp, có
nguyên nhân chủ quan như điều kiện kinh tế gia đình học sinh, chất lượng học sinh
chưa đồng đều, cũng có những nguyên nhân khách quan như: nhận thức của gia
đình học sinh đối với việc học của con cái, tính cách ham chơi và nhận thức chậm


của các đối tượng học sinh, địa bàn sinh sống luôn tiềm ẩn nhiều trò chơi, lôi kéo,
cám dỗ các em…
Tuy nhiên, đó chỉ là những nguyên nhân từ phía học sinh, còn để làm tốt
việc xây dựng và thực hiện kế hoạch chủ nhiệm lớp thì chính người giáo viên mới
thật sự là yếu tố có tính tác động quyết định nhất đến sự thành công hay thất bại
của công tác này. Vì thế, người làm công tác chủ nhiệm phải là người luôn nhiệt
huyết, năng động, chuyên cần và luôn có những thay đổi trong quá trình chủ nhiệm
để có thể đạt được những kết quả tốt, hoàn thành xuất sắc công tác chủ nhiệm lớp.
Huyện Krông Ana là một trong những huyện đi đầu trong các phong trào,
đặc biệt là các phong trào dạy và học. Phòng Giáo dục đã trang bị cơ sở vật chất
như: bàn ghế, sách vở, bảng máy chiếu, tranh ảnh,… cho các trường trong địa bàn
huyện. Phòng Giáo dục đã triển khai kịp thời những thông tư, văn bản chỉ đạo
đúng theo sự đổi mới của Đảng và Nhà nước. Thành lập các tổ tư vấn của mô hình
trường học mới VNEN, tổ tư vấn về thông tư 30/2014 và 22/2016 của Bộ Giáo dục
và Đào tạo giúp giáo viên giải quyết những vướng mắc trong quá trình dạy học.
Ban giám hiệu nhà trường làm tốt công tác tham mưu với Phòng Giáo dục
để đầu tư kịp thời về cơ sở vật chất, các tài liệu hướng dẫn xây dựng và thực hiện
tốt kế hoạch chủ nhiệm lớp, tổ chức chuyên đề, tập huấn cấp trường để giáo viên

lớp xong, tôi tiến hành điều tra lí lịch của từng học sinh. Vì muốn hiểu kĩ học sinh,
tôi phải biết rõ gia đình các em.
Lớp 2A có 29 học sinh trong đó có 12 học sinh nữ, 17 học sinh nam. 1 em
người dân tộc Tày. Không có học sinh lưu ban.
* Trước tiên, tôi tìm hiểu sơ lược về thành phần gia đình từng cá nhân học
sinh:


- Cha mẹ làm nông: 18/29
- Cha mẹ buôn bán: 5/29
- Cha mẹ làm thuê: 4/29
- Cha mẹ là viên chức nhà nước: 2/29
* Hoàn cảnh gia đình:
- Số học sinh sống cùng với bố mẹ: 28/29
- Số học sinh được sống cùng mẹ hoặc cha: 1 (do cha mẹ đã li dị)
* Sự quan tâm của mỗi gia đình đối với học sinh:
- 14 em có góc học tập riêng, số còn lại không có góc học tập riêng.
- 10 em được bố, mẹ hoặc anh chị kiểm tra, nhắc nhở việc học ở nhà.
- 29 em có đầy đủ sách vở và dụng cụ học tập.
*Về tình trạng sức khỏe:
- Sức khỏe bình thường: 28/29 học sinh.
- Sức khỏe yếu: 1/ 29 học sinh.
b. Tình hình học tập
Với học sinh, sau ba tháng nghỉ hè, quả là một khoảng thời gian khá dài khiến
các em quên đi kiến thức cũ. Chính vì lẽ đó mà tôi luôn phải có sự chắt lọc kiến
thức đầu năm chính xác, để có phương pháp giáo dục thích hợp nhất với sự tiếp thu
của từng học sinh.
Kết hợp ngay trong tuần ổn định, tôi kiểm tra phần đọc và viết của học sinh
bằng các bài viết chính tả, đọc văn. Qua đó tôi thấy chữ viết của các em phần lớn
chưa đều và chưa đẹp, chữ viết chưa đúng độ cao, điểm bắt đầu và điểm kết thúc

TS

%

TV

1

3

8

28

16

55

4

14

Toán

2

7

8


- Về tình hình học tập trong giờ học trên lớp:
+ Học sinh Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ (giỏi) hoạt bát, có ý thức xây dựng
bài, ngoan ngoãn: (4 em )
+ Học có thành tích vượt trội (khen từng mặt) ngoan nhưng thụ động: (5em)
+ Học trung bình, tiếp thu bài chậm, thụ động : (10 em)
+ Học còn yếu tính toán khá chậm (10 em). Trong trường hợp này có 3 em
hay nghỉ học không phép, đi học không chú ý theo dõi bài và làm bài, gây mất trật
tự trong lớp, 5 em chữ viết sai lỗi chính tả nhiều lại rất ít chuẩn bị bài ở nhà.
Biết được đặc điểm, tính cách, sức học của từng em, tôi đã tiến hành sắp xếp
chỗ ngồi cho phù hợp cho các nhóm… Tôi sắp xen kẽ giữa những học sinh khá,
giỏi là những học sinh trung bình, yếu. Đặc biệt là những em nghịch được tôi bố trí
ở chỗ tôi dễ quan sát và ngồi cạnh những em hiền ngoan, lễ phép, chăm học để
những em này có cơ hội học ở bạn những điều mình chưa có.
Sau khi đã điều tra kĩ đối tượng học sinh, tôi bắt đầu xây dựng cho mình một
kế hoạch chủ nhiệm theo đặc điểm của lớp. Trong năm học 2016 - 2017 không có
Sổ công tác chủ nhiệm tiểu học mà thay vào đó là Sổ tổng hợp kết quả đánh giá
học sinh nhưng tôi vẫn tự lập cho mình một quyển sổ chủ nhiệm riêng để thuận
tiện cho việc theo dõi học sinh của lớp, nội dung quyển sổ cũng tương đối đầy đủ
thông tin về học sinh, sơ đồ chỗ ngồi của các nhóm, danh sách học sinh có năng
khiếu, học sinh cá biệt, học sinh có hoàn cảnh khó khăn… Ngoài ra, tôi còn trang
bị cho mình một quyển sổ nhật kí của giáo viên để ghi chép lại những vấn đề đáng
chú ý của học sinh mình, cũng nhờ sổ nhật kí đã giúp tôi ghi nhớ lại được hết các


vấn đề của học sinh từ đó có biện pháp hỗ trợ kịp thời và tôi đã thấy được sự tiến
bộ rõ rệt của học sinh.
Lập sổ theo dõi cho các nhóm trưởng để theo dõi các thành viên trong nhóm
mình, theo dõi tình hình thực hiện nội quy của trường lớp, cuối tuần xếp loại thi
đua giữa các nhóm.
VD: Mẫu theo dõi hàng tuần của các nhóm trưởng.

Đánh giá ………………………………………………..

…………………..
……………………

cuối tuần ………………………………………………..

……………………

3.2.2. Biện pháp 2: Xây dựng và thực hiện kế hoạch chủ nhiệm lớp.
a. Xây dựng Hội đồng tự quản.
Để được Hội đồng tự quản “Đầu tàu gương mẫu”, tôi đưa ra tiêu chuẩn lựa
chọn là: những em học lực phải học tốt, có năng lực, phải nhanh nhẹn, năng nỗ,
mạnh dạn, tự tin, có năng khiếu, có năng lực học tập tốt, hăng hái tham gia các
hoạt động, các phong trào ở lớp, ở trường với tinh thần tự giác, có trách nhiệm cao
và điều đặc biệt là những em này luôn được bạn bè tín nhiệm, yêu thương. Để xây
dựng đội ngũ Hội đồng tự quản tôi đã tiến hành những công việc sau:


- Lựa chọn những học sinh có năng lực phân công vào các chức danh trong
đội ngũ của ban tự quản. Quy định rõ chức năng, nhiệm vụ của từng vị trí trong đội
ngũ Hội đồng tự quản
- Làm rõ nội dung công tác của Hội đồng tự quản và hướng dẫn cụ thể về
phương pháp công tác. Trong đó, cần lưu ý hướng dẫn các kỹ năng công tác cơ bản
như: cách ghi chép trong sổ ghi chép công tác, kỹ năng điều hành lớp, nhóm kỹ
năng trình bày thuyết phục, vận động, kỹ năng tổ chức hoạt động tập thể, …
- Hướng dẫn cho Hội đồng tự quản lớp tổng kết, khái quát kinh nghiệm qua
từng thành công hay thất bại trong hoạt động thực tiễn.
- Thường xuyên kiểm tra, đánh giá hoạt động của Hội đồng tự quản, giúp các
em khắc phục khó khăn, động viên kịp thời những cố gắng của các em.

+ Ban văn nghệ - TDTT: Tổ chức cho lớp hát, múa, chơi trò chơi vào đầu
hoặc cuối tiết học. Tổ chức cho các bạn tập văn nghệ cho các phong trào của lớp.


Phụ trách các phong trào về thể dục thể thao của lớp, hướng dẫn tổ chức cho các
bạn tập luyện.
Sau mỗi buổi học, Hội đồng tự quản ở lại về sau các bạn 5 phút để gặp giáo
viên báo cáo những việc đã làm được những việc chưa làm được còn gặp khó khăn
để giáo viên kịp thời tư vấn giúp đỡ và giao nhiệm vụ ngày mai cho các bạn.
b. Xây dựng nề nếp lớp học và nề nếp xếp hàng ra vào lớp
Trong học tập không những chỉ chú trọng rèn luyện cho học sinh bằng nhiều
hình thức khác nhau mà còn chú trọng khâu nề nếp ngay từ đầu năm như kiểm tra
hoạt động ứng dụng đầu giờ, trật tự nghe giảng trong giờ học, tự giác thực hiện các
hoạt động học tập dưới sự điều hành của nhóm trưởng và của hội đồng tự quản. Vì
nề nếp tốt là cực kì quan trọng, nó góp một phần lớn quyết định kết quả học tập
của học sinh.
Nề nếp lớp học phải được tiến hành thường xuyên theo từng buổi học. Đây là
nề nếp mang tính trật tự, kỉ luật cần được duy trì suốt năm học.
Cho cả lớp học nội quy trường lớp học.
Giáo viên hướng dẫn các em làm quen với kí hiệu của giáo viên để tập trung
sự chú ý của học sinh trong khi nghe giảng bài, các lôgô trong sách Hướng dẫn
học.
Ví dụ: Phía trên tay trái góc bảng ghi rõ lớp, sĩ số học sinh, dưới sĩ số là các
kí hiệu ở góc bảng: +, B, V, S
Chỉ vào + là cả lớp trật tự lắng nghe giáo viên giảng bài.
Khi viết kí hiệu B là cả lớp lấy bảng con cá nhân làm bài.


Khi viết kí hiệu S là học sinh mở sách, kí hiệu V là lấy vở ra để ghi hoặc làm
bài tập tại lớp. Sau khi học sinh làm xong thì giáo viên xoá các kí hiệu đó đi, học

sách vở cho các em. Lâu dần các em sẽ không cần sự hỗ trợ của cha mẹ nữa, tạo
nên tính tự giác, tự chủ cho các em.


Hình 4: Em Uyển Như đang soạn sách vở theo thời khóa biểu.
Cuối mỗi buổi học trước khi về nhà tôi dành vài phút để hướng dẫn các em
đem theo sách, vở và đồ dùng học tập cho buổi học sau.
Vào đầu buổi học các nhóm trưởng kiểm tra lại, nếu em nào thực hiện không
đúng tôi sẽ hướng dẫn lại, sai phạm nhiều lần sẽ báo phụ huynh nhờ sự giúp đỡ.
Với các bước thực hiện như trên cho đến học kì một thì các em đã có thói quen
chuẩn bị sách vở đúng theo quy định, các em cảm thấy thoải mái không còn lo sợ
khi đến lớp mà quên mang sách, vở nên việc học tập diễn ra nhẹ nhàng hơn.
d. Xây dựng nề nếp học tập
Tổ chức có kế hoạch hoạt động học tập cho học sinh nhằm nâng cao kết quả
học tập là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của giáo viên chủ
nhiệm. Kết quả hoạt động học tập không những thể hiện ở kết quả nắm tri thức, kỹ
năng, kỹ xảo mà còn thể hiện ở kết quả phát triển năng lực của trí tuệ, năng lực tư
duy sáng tạo ở học sinh.
Tôi thường xuyên gần gũi với các em thì các em không còn e dè, các em đã
biết hoạt động học tập ở trường là vì thích hơn là vì nghĩa vụ.


Tôi yêu cầu các em viết cụ thể thời gian biểu ở nhà của mình. Kiểm tra sự
chuẩn bị bài ở nhà của học sinh qua việc kiểm tra hoạt động ứng dụng. Hướng dẫn
cha mẹ học sinh quản lý học sinh học tập ở nhà (có góc học tập ở nhà và thời gian
biểu cho học sinh). Tích cực đổi mới phương pháp dạy và học phù hợp với đối
tượng học sinh mình phụ trách, để tăng cường tính tự học của học sinh, thường
xuyên sử dụng tranh ảnh, đồ dùng học tập mang tính minh họa cao để tạo hứng thú
học tập cho các em. Tạo cho học sinh có thói quen tự lực, không dựa dẫm vào bạn
khi làm bài ở lớp, khi kiểm tra. Trong các kì kiểm tra học sinh làm bài nghiêm túc,

kỉ luật đoàn kết, yêu gia đình bạn bè yêu trường lớp. Kết quả giáo dục cần đạt
được là học sinh tự giác biến những yêu cầu của xã hội thành hành vi và thói quen
tương ứng. Vì vậy, việc rèn hình thành và phát triển về năng lực và phẩm chất cho
học sinh là không thể thiếu trong công tác giáo dục học sinh mà giáo viên chủ
nhiệm chính là người chịu trách nhiệm trước nhà trường.
Giáo dục học sinh chấp hành nội quy trường, lớp, nghỉ học phải xin phép.
Giáo dục học sinh hiểu ý nghĩa các ngày lễ lớn trong tháng, trong năm, có thái độ
lễ phép với thầy cô, người lớn, gần gũi yêu mến bạn bè qua các buổi sinh hoạt tập
thể, nghe kể chuyện (phối hợp với Đội, trong tiết dạy hàng ngày, hoạt động ngoài
giờ lên lớp).
Xây dựng một tập thể đoàn kết, sẵn sàng giúp đỡ bạn bè trong lớp khi gặp khó
khăn như tham gia phong trào “Khăn quàng tặng bạn”, “Lá lành đùm lá rách”.
Phát huy năng lực của cán bộ lớp, xây dựng lớp tự quản bằng cách giao việc
cho các nhóm trưởng, HĐTQ tự quản lý một số hoạt động của nhóm mình dưới sự
theo dõi của giáo viên. Quan tâm giúp đỡ đến thành phần học sinh trong lớp đặc
biệt là đối tượng học sinh ít được gia đình quan tâm, học sinh có hoàn cảnh khó
khăn. Giáo viên luôn theo dõi, động viên kịp thời để các em phấn đấu vươn lên.
Tóm lại, để việc giáo dục đạo đức cho các em không phải là giáo viên chỉ
hướng dẫn, yêu cầu các em thực hiện mà chính giáo viên phải là tấm gương sáng
cho các em noi theo. Ngoài ra, giáo viên chủ nhiệm còn phải biết phối hợp chặt chẽ
với đồng nghiệp, với Đội, với công tác đoàn,… để có kết quả giáo dục tốt hơn.
3.2.3. Biện pháp 3: Tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp kết hợp với giáo
dục kỹ năng sống cho học sinh


Thường xuyên cho học sinh tham gia hoạt động ngoài giờ như: chăm sóc cây
xanh trong và ngoài lớp học, tham gia Hội khỏe Phù Đổng, đi tham quan thực tế ở
các địa điểm di tích lịch sử… Tham gia các hoạt động vui chơi, giải trí do nhà
trường tổ chức như: thi làm lồng đèn ngày trung thu, diễn văn nghệ chào mừng
ngày 20/11 và các ngày lễ lớn khác. Giúp các em rèn luyện thể lực, bảo vệ sức

học sinh có năng khiếu để tham gia các hội thi do nhà trường tổ chức.
3.2.4. Biện pháp 4: Công tác kết hợp giáo dục học sinh giữa gia đình, nhà
trường và xã hội:
a. Phối hợp với các giáo viên bộ môn
Hàng ngày lên lớp, tôi luôn có sự trao đổi cùng các giáo viên bộ môn, giáo
viên của các năm học trước để tạo thành một tập thể sư phạm có tác động đồng bộ
tới từng học sinh và tập thể học sinh. Tôi luôn lắng nghe và tiếp thu ý kiến của giáo
viên bộ môn về tình hình của lớp, đặc biệt là những học sinh có hoàn cảnh khó
khăn, những em còn rụt rè trong giờ học cũng như những học sinh chưa ngoan
trong giờ học bộ môn. Ví dụ: Với tiết Âm nhạc, tôi thường xuyên trao đổi với giáo
viên để nắm được những em học tốt, đặc biệt những em học chưa tốt, tìm hiểu
nguyên nhân để giúp học sinh đó tháo gỡ những vướng mắc, khó khăn.
Qua việc làm đó tôi đã giúp những em này mạnh dạn hơn rất nhiều trong tiết
Âm nhạc. Trong các tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp, tôi thường xuyên cho những
tiết mục văn nghệ xen kẽ, để tạo cho các em sự tự tin hơn trong môn Âm nhạc.
b. Phối hợp với Ban giám hiệu của trường
Được giao nhiệm vụ quản lý học sinh lớp 2, tôi thường xuyên trao đổi với Ban
giám hiệu về tình hình học tập, kết quả học tập, nguyện vọng của học sinh để tìm
ra những biện pháp thích hợp để giáo dục các em một cách tốt hơn. Tổ chuyên môn