Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn Làm quen môn văn học tại trường MN Ea Na

MỤC LỤC
I. PHẦN MỞ ĐẦU: ................................................................................. 2
1. Lý do chọn đề tài. .................................................................................... 2
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài ................................................................. 4
3. Đối tượng nghiên cứu ............................................................................. 5
4. Giới hạn của đề tài .................................................................................. 5
5. Phương pháp nghiên cứu......................................................................... 5
II. PHẦN NỘI DUNG ............................................................................. 5
1. Cơ sở lý luận ........................................................................................... 5
2. Thực trạng ............................................................................................... 7
3. Nội dung và hình thức của giải pháp ..................................................... 11
a) Mục tiêu của biện pháp.…………………… ………………………..... 12
b) Nội dung và cách thực hiện biện pháp.….…………… ………… ........ 13
- Biện pháp 1…………………………………….……………………….. 13
- Biện pháp 2…………………………………….……………………….. 13
- Biện pháp 3…………………………………….……………………….. 15
- Biện pháp 4…………………………………….……………………….. 20
- Biện pháp 5…………………………………….……………………….. 21
- Biện pháp 6…………………………………….……………………….. 22
- Biện pháp 7…………………………………….……………………….. 23
c) Mối quan hệ giữa các biện pháp…………………………………… ..... 25
d) Kết quả khảo nghiệm, gia trị khoa hoạc của vấn đề nghiên cứa… ........ 25
III. PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ ................................................... 27
1. Kết luận: ................................................................................................. 27
2. Kiến nghị: ............................................................................................... 28
Phụ lục tài liệu tham khảo……………………………………………… .. 29

Người thực hiện: Trịnh Thị Mến


chuyện dài không có kịch tính trẻ thường khó khăn trong việc nhớ nội dung câu
chuyện, hay nói chuyện riêng, không chú ý nghe hết câu chuyện, đối với các tác
phẩm thơ trẻ mới chỉ đọc qua hình thức đọc thuộc lòng, khả năng đọc thơ diễn cảm
của trẻ còn hạn chế, đa số trẻ ở địa phương vẫn còn nói ngọng, sai dấu, cũng có
một số câu chuyện giáo viên còn gặp khó khăn trong việc chuyển thể sang thể loại
đóng kịch, các học liệu cho trẻ sử dụng trong hoạt động này còn ít dẫn đến kết quả
giờ học chưa linh hoạt, còn thiếu các yếu tố như: Âm thanh, trang trí hoạt cảnh,
trang phục… Dẫn đến hoạt động đóng kịch chưa cuốn hút được trẻ. Ngoài ra áp
dụng công nghệ thông tin còn hạn chế, đồ dùng dạy học còn chưa đa dạng, phong
phú.
Người thực hiện: Trịnh Thị Mến

2


Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn Làm quen môn văn học tại trường MN Ea Na

Để có được tiết làm quen văn học cuốn hút như vậy yêu cầu giáo viên phải
có những đồ dùng đồ chơi cho trẻ, đồ dùng đồ chơi là một phần quan trọng không
thể thiếu trong các tiết văn học, chú ý về giọng đọc thơ, kể chuyện của cô, sao cho
diễn cảm, phù hợp với từng nhân vật. Từ những yếu tố trên giúp trẻ tích cực trong
các hoạt động làm quen văn học. Để có được các tiết học làm quen văn học đạt kết
quả cao yêu cầu tôi cũng như tập thể giáo viên trường Mầm non Ea Na cần có
nhiều cố gắng trong năm học 2017-2018 này.

Tập thể CBGV trường Mầm non Ea Na
Là một Phó hiệu trưởng phụ trách công tác chuyên môn của nhà trường tôi
luôn trăn trở để tìm ra hướng đi, giải pháp phù hợp với đặc điểm của đơn vị, xứng
đáng là một trường trọng điểm về chất lượng giáo dục, đáp ứng với yêu cầu, tiêu
chuẩn của trường Chuẩn quốc gia bậc học Mầm non huyện nhà.

học đọc, học viết sau này.
Trẻ yêu thích các tác phẩm văn học, gây được sự hứng thú, chú ý và ghi nhớ
các tác phẩm văn học.
Trẻ phát triển trí nhớ, tư duy và ngôn ngữ, khả năng cảm thụ cái hay, cái đẹp
của mọi vật xung quanh trẻ thông qua các tác phẩm văn học.
Trẻ bộc lộ được tình cảm của mình trước các nhân vật, mạnh dạn, tự tin
trong giao tiếp, thích trò chuyện với những người xung quanh.
- Nhiệm vụ:
Giúp giáo viên tìm ra các giải pháp, biện pháp để tạo được hứng thú, sáng
tạo cho trẻ trong môn Làm quen văn học .
Truyền thụ kiến thức cho trẻ, từ đó giúp trẻ cảm nhận tác phẩm văn học một
cách tích cực hơn.
Giúp trẻ khả năng đọc rõ lời, thể hiện sự khéo léo phát triển trí tưởng tượng,
óc quan sát, khả năng tư duy độc lập trong suy nghĩ. Nói năng lưu loát, diễn đạt
gãy gọn biết sử dụng từ chính xác. Góp phần mở rộng nhận thức, phát triển trí tuệ,
giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mỹ, phát triển ngôn ngữ...Từ đó trẻ hứng thú khi
kể chuyện, đọc thơ.
Người thực hiện: Trịnh Thị Mến

4


Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn Làm quen môn văn học tại trường MN Ea Na

3. Đối tượng nghiên cứu.
Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên nâng cao chất lượng dạy tốt môn làm
quen văn học.
4. Giới hạn của đề tài.
Khuôn khổ nghiên cứu: Một số biện pháp hướng dẫn giáo viên nâng cao chất
lượng dạy tốt môn làm quen văn học.


chúng ta phải xây vững nền móng giáo dục vì “Mẫu giáo tốt mở đầu cho nền giáo
dục tốt” trồng cây non được tốt thì sau này cây lên tốt, dạy trẻ tốt sau này cháu sẽ
làm người tốt. Ngoài ra Bác còn khẳng định rằng “ Ngủ thì ai cũng lương thiện,
tỉnh dậy phân ra kẻ dữ, hiền, dữ đâu phải là tính sẵn, phần nhiều do giáo dục mà
nên”, đối với trẻ chúng ta phải dạy trẻ biết đoàn kết, giàu lòng nhân ái, ham học
hỏi, trẻ sống vui vẻ, hoạt bát chứ không thụ động trong các hoạt động, đặc biệt là
hoạt động làm quen với các tác phẩm văn học.
Văn học giúp cho trẻ hình thành và phát triển ngôn ngữ là phương tiện hình
thành đạo đức cho trẻ biết yêu ghét rõ ràng. Làm quen văn học còn hình thành cho
trẻ lòng yêu thiên nhiên, Tổ quốc, tình yêu thương con người rộng lớn. Hình thành
và phát triển thói quen tốt trong sinh hoạt tập thể đó là tính tổ chức kỷ luật tự chủ
mạnh dạn trước mọi người. Dạy trẻ làm quen văn học còn là phương tiện nâng cao
khả năng trí tuệ, giúp trẻ phát triển trí nhớ, trí tưởng tượng, củng cố kiến thức trẻ
qua học tập vui chơi. Không những thế văn học còn là nguồn sữa mẹ nuôi dưỡng,
phát triển tâm hồn cho trẻ, truyền cho các cháu vẻ đẹp truyền thống của cha ông,
lòng nhân ái thuỷ chung tính công bằng, yêu lẽ phải, đức cần cù chăm chỉ, yêu
nước thương nòi tự tin, lạc quan, yêu đời. Văn học là phương tiện, là mục đích để
thực hiện quá trình giáo dục, đào tạo.
Làm quen với tác phẩm văn học giúp khơi gợi ở trẻ sự rung động, hứng thú
và có ấn tượng với hình tượng nghệ thuật, cái hay, cái đẹp của tác phẩm. Trẻ được
thể hiện sự sáng tạo khi đọc kể theo trí tưởng tượng của mình.
Đặc biệt hoạt động Làm quen với tác phẩm văn học là hoạt động giúp trẻ
phát triển ngôn ngữ và là một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất ở trường
Mầm non. Hoạt động này không những nhằm giúp trẻ hình thành và phát triển các
năng lực ngôn ngữ như nghe, nói, đọc và tiền viết mà còn giúp trẻ phát triển khả
năng tư duy, nhận thức, tình cảm thông qua các bài thơ câu chuyện. Vì vậy trẻ nói
năng mạch lạc, hứng thú với các tác phẩm văn học là một trong những nhiệm vụ
mầm non có ảnh hưởng lớn đến việc giáo dục và phát triển ngôn ngữ cho trẻ.
Những hình tượng tươi sáng, những bức tranh giàu chất thơ của thiên nhiên được

Giáo viên: 27 đồng chí + Nhân viên: 05 đồng chí
Đảng viên: 13 đồng chí
Giáo viên dân tộc: 12 đồng chí
Tổng số học sinh : 410 trẻ/ 14 lớp; Nữ: 197 trẻ; Dân tộc: 159 trẻ; Nữ dân
tộc: 79 trẻ.
Đầu năm học tôi đã tiến hành dự giờ, thao giảng các lớp. Qua đợt kiểm tra
cho thấy hầu hết các giáo viên chưa phù hợp với khả năng của trẻ, lối dẫn dắt chưa
lôi cuốn, trẻ chưa có hứng thú khi tham gia các hoạt động Làm quen văn học…Đòi
hỏi giáo viên phải có tính sáng tạo, năng động trong giảng dạy để trẻ đạt được kết
quả tốt nhất khi làm quen với tác phẩm văn học.
Còn đối với trẻ thì khả năng tiếp thu khi trẻ làm quen với tác phẩm văn học
chưa cao, đa số trẻ còn nhút nhát, một số trẻ mới chỉ thể hiện tác phẩm văn học qua
hình thức đọc thuộc lòng chứ chưa biết ngắt nhịp, chưa biết sử dụng ngôn ngữ biểu
cảm, hình tượng trong khi thể hiện các tác phẩm văn học.
Người thực hiện: Trịnh Thị Mến

7


Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn Làm quen môn văn học tại trường MN Ea Na

* Khảo sát chất lượng đầu năm học 2017 – 2018
+ Giáo viên (Phụ lục 1, kèm theo)
Đạt
Stt

Tiêu chí

Số giáo
viên

3

Giọng kể, giọng đọc
diễn cảm của cô.

11/27

40,7%

16/27

59,2%

4

Tạo môi trường hoạt 13/27
động cho trẻ phong
phú hấp dẫn hơn

48,1%

14/27

52%

+ Học sinh (Phụ lục 2, kèm theo)

Stt

Tiêu chí


58%

3

Thể hiện được giọng điệu 177/410
của nhân vật

43,1%

233/410

57%

4

Trẻ phát triển ngôn ngữ, 182/410
diễn đạt cách diễn đạt.

44,3%

228/410

55,6%

Bước đầu sự chỉ đạo công tác hướng dẫn giáo viên dạy môn làm quen với
văn học tôi nhận thấy có những mặt như sau:
Người thực hiện: Trịnh Thị Mến

8

tuổi đi học là cần thiết, nên tỷ lệ chuyên cần hàng tháng luôn được duy trì ở tỷ lệ
95% - 98% (Trừ một số cháu đau ốm nên nghỉ học)
Các cháu đến lớp đa phần vệ sinh sạch sẽ, ngoan hiền, lễ phép với cô giáo,
sự tiếp thu kiến thức của trẻ ngày càng cao, các cháu đến lớp gần gũi cô giáo và
hòa đồng với các bạn.
Giáo viên có nhận thức sâu sắc về môn Làm quen văn học, luôn nhiệt tình,
linh hoạt, tìm tòi, sáng tạo, lắng nghe góp ý của chuyên môn, đồng nghiệp trên
Người thực hiện: Trịnh Thị Mến

9


Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn Làm quen môn văn học tại trường MN Ea Na

thực tế cũng như lý thuyết, một số giáo viên có giọng đọc, kể tốt, thường xuyên
tham khảo thêm tài liệu, sách báo, tạp chí có nội dung liên quan đến hoạt động cho
trẻ Làm quen văn học.
Nghiêm túc thực hiện chuyên đề, cùng nhiều năm trong nghề, tôi đã tích góp
được nhiều kinh nghiệm, nắm vững phương pháp bộ môn, yêu cầu đối với từng thể
loại, từng độ tuổi.
Bản thân tôi là một phó hiệu trưởng được phân công mảng chuyên môn, nên
ngay từ đầu năm học tôi rất quan tâm đến công việc chuyên môn của nhà trường,
tôi thường lên kế hoạch cụ thể, và thường xuyên giám sát kiểm tra xem giáo viên
của mình thực hiện như thế vào, có hướng điều chỉnh kịp thời, để có những kết quả
tốt trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ. Bản thân tôi cũng không ngừng học hỏi
kinh nghiệm, tiếp thu những cái hay, cái mới trong chuyên môn nghiệp vụ từ cấp
trên triển khai, cũng như những kinh nghiệm từ đồng nghiệp.
- Hạn chế:
Nhưng bên cạnh đó cũng còn những mặt hạn chế như sau:
Có 2 phòng học thuộc phân hiệu Quỳnh Ngọc diện tích hẹp, phòng học đã cũ

- Nguyên nhân hạn chế:
Cơ sở vật chất còn thiếu, đồ dùng chưa sáng tạo, giáo viên còn hạn chế về
công nghệ thông tin.
Chưa sáng tạo trong cách tổ chức các hoạt động Làm quen văn học.
Một số cha mẹ thường đi làm ăn xa trên rẫy mang con đi theo, trẻ ít được
tiếp xúc với thế giới xung quanh nên trẻ còn nhút nhát, cha mẹ trẻ chưa có sự quan
tâm đến việc học của trẻ.
Giáo viên chưa thực sự đầu tư vào công tác giáo dục trẻ và áp dụng công
nghệ thông tin vào trong các tiết dạy còn hạn chế.
Giáo viên chưa chủ động linh hoạt trong việc tổ chức các hoạt động đóng
kịch cho trẻ, nếu có thì chủ yếu là trong tiết học, còn trong các giờ chơi, các buổi
sinh hoạt thì hầu như chưa được tổ chức thường xuyên.
Xuất phát từ tình hình thực tế trên bản thân tôi cần đưa ra một số biện pháp
hướng dẫn giáo viên, giúp giáo viên dạy tốt môn làm quen văn học, giáo viên thay
đổi các biện pháp giảng dạy trước đây như đầu tư hơn nữa vào việc nâng cao các
phương pháp, hình thức cho trẻ làm quen với các tác phẩm văn học, chú trọng
nhiều đến việc đọc, kể diễn cảm và dạy trẻ kể lại chuyện, kể sáng tạo dưới nhiều
hình thức đa dạng và phong phú, dạy trẻ đóng kịch. Qua những việc làm đó đã có
những bước đầu góp phần cho sự thành công trong công tác dạy trẻ làm quen với
các tác phẩm văn học và trẻ đã có thể nắm được nội dung và thể hiện được một số
tác phẩm văn học quen thuộc, trẻ có thể kể diễn cảm hay đọc diễn cảm một bài thơ
câu chuyện mà trẻ yêu thích.
3. Nội dung và hình thức của giải pháp:
Để khắc phục thực trạng nêu trên bản thân tôi đã đưa ra một số biện pháp
giúp giáo viên dạy tốt môn Làm quen với văn học đã được áp dụng có hiệu quả tại
trường Mầm non Ea Na. Tổ chức hoạt động Làm quen văn học đạt hiệu quả cần sử
Người thực hiện: Trịnh Thị Mến

11


Xây dựng môi trường văn học phong phú, đa dạng, gần gũi với trẻ.
Tích hợp với các hoạt động hàng ngày của trẻ một cách nhẹ nhàng, linh hoạt.
Giúp cha mẹ trẻ hiểu được tầm quan trọng của các hoạt động giáo dục, phát
Người thực hiện: Trịnh Thị Mến

12


Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn Làm quen môn văn học tại trường MN Ea Na

huy tính tích cực của cha mẹ trẻ khi tham gia các hoạt động.
b. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp:
Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng giáo viên nâng cao chuyên
môn nghiệp vụ.
Ngay từ đầu năm học tôi đã lên kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho giáo
viên và lên kế hoạch cụ thể theo từng kỳ, tháng, chủ đề phân chia cho phù hợp để
giáo viên có điều kiện tham gia đầy đủ. Trong kế hoạch có xây dựng kế hoạch tổ
chức các buổi chuyên đề hội giảng nhằm giúp giáo viên học hỏi kinh nghiệm lẫn
nhau để nâng cao trình độ chuyên môn.
Hàng tháng hướng dẫn 3 tổ chuyên môn họp 2 lần/ tháng với mục đích đưa
ra cách dạy mới, linh hoạt, sáng tạo hơn đồng thời rút kinh nghiệm, trao đổi, thảo
luận về mục tiêu, nội dung, phương pháp của môn làm quen văn học.
Cử những giáo viên cốt cán có năng lực về chuyên môn tham gia lớp tập
huấn chuyên đề tại Phòng giáo dục và đào tạo, sau đó về triển khai, dạy các tiết
thực hành ở trường, trong trường có một số giáo viên trẻ rất năng động, tích cực,
vững vàng trong chuyên môn như các đồng chí: Trịnh Phương; Nguyễn Yến;
Thiên Nhiên; H Dra; Trịnh Thị Thu Hằng....
Ngoài ra ngay từ đầu năm học tôi tiến hành khảo sát trên giáo viên và hoạc
sinh nhằm mục đích phân loại trình độ năng lực của từng giáo viên và sự tiếp thu
của từng cháu để có biện pháp bồi dưỡng phù hợp qua việc khảo sát chất lượng đầu

Khi tổ chức cho trẻ đọc thơ dưới nhiều hình thức: Đọc luân phiên theo tổ,
nhóm, đọc đối đáp giữa các tổ, giữa cô và trẻ, đọc thơ qua tranh minh họa, tranh
chữ, đọc thơ phối hợp với các động tác minh họa… làm cho tiết học sinh động.
- Tổ chức dạy trẻ kể chuyện qua tác phẩm văn học:
Đối với kể chuyện thì lời kể rõ ràng mạch lạc và diễn cảm (Không nói
ngọng, nói lắp, không dùng từ địa phương). Chú ý sử dụng ngôn ngữ, giọng kể phù
hợp với tính cách nhân vật .
Ví dụ: Với truyện “Chú Dê Đen”. Dê trắng là con vật nhút nhát, cô kể giọng
nhỏ, chậm, yếu ớt và ngắt quãng. Dê đen dũng cảm, thông minh, cô kể với giọng
bình tĩnh, cường độ âm thanh mạnh mẽ, thể hiện sự đanh thép. Giọng Sói thì hách
dịch, quát nạt, sau chuyển dần sang lo lắng, ngần ngừ. Khi kể nhất thiết phải đảm
bảo nội dung cốt chuyện, biết kết hợp hài hoà ánh mắt, nét mặt, cử chỉ, điệu bộ và
khéo léo sử dụng giáo cụ trực quan. Thống nhất giữa lời nói và hành động. Đặt câu
hỏi để trẻ suy nghĩ trả lời, hoặc dùng tranh ảnh, mô hình để cùng đàm thoại về nội
dung cốt truyện. Câu hỏi phải ngắn gọn, rõ ràng đảm bảo tính hệ thống và logic từ
đầu đến cuối, câu hỏi từ dễ đến khó, kích thích trẻ tư duy, câu hỏi mang tính sáng
tạo, không dùng câu hỏi mà trẻ chỉ trả lời có hoặc không.
Ví dụ: Với câu truyện “Quả bầu tiên”, giáo viên đặt câu hỏi để trẻ tư duy:
“Nếu con là cậu bé, con sẽ làm thế nào?”
Câu hỏi mang tính sáng tạo:
Cho trẻ đặt tên sáng tạo cho bài thơ, câu chuyện.
Ví dụ: Trong bài thơ “Tết đang vào nhà” giáo viên đặt câu hỏi cho trẻ
“Con đặt tên khác cho bài thơ này là gì?”
Người thực hiện: Trịnh Thị Mến

14


Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn Làm quen môn văn học tại trường MN Ea Na


câu chuyện giáo viên bất ngờ cho xuất hiện nhân vật Thỏ mà không để lộ người
điều khiển, khi Thỏ khóc thì dùng các ngón tay di chuyển để tai thỏ rung rung, tay
lau lên mặt, khi đó trẻ rất thích thú và tập trung chú ý vào nhân vật của câu chuyện
giúp trẻ nhớ lâu các lời thoại của nhân vật đó.
Người thực hiện: Trịnh Thị Mến

15


Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn Làm quen môn văn học tại trường MN Ea Na

Rối que: Được làm từ xốp bitis với màu sắc sinh động và cao 20cm giúp cho
trẻ quan sát tốt.
Trong bài thơ “Nai con” giáo viên lựa chọn rối que để kể, khi kể cô dùng tay
điều khiển phần que ở dưới con rối để nhân vật di chuyển một cách sinh động.
Rối nước: Trong câu chuyện “Sự tích Hồ Gươm” khi kể lại câu chuyện lần
ba cho trẻ giáo viên sử dụng hình thức kể qua rối nước, kết hợp mở nhạc tiếng
trống của các binh sĩ, tiếng sóng nước và dùng tay điều khiển con rối linh hoạt theo
lời kể.
Mô hình: Sử dụng mô hình để kể chuyện “Qua đường” Dùng mô hình giao
thông để kể lại câu chuyện, để trẻ xem hai chị em Thỏ trắng và Thỏ nâu khi tham
gia giao thông đã đi đúng luật chưa, qua đó giáo dục trẻ khi qua đường phải chú ý
quan sát trước sau, nhìn tín hiệu đèn rồi mới qua không rất nguy hiểm.
Để tiết học diễn ra một cách lôi cuốn trẻ thì điều không thể thiếu đó là tạo ra
Người thực hiện: Trịnh Thị Mến

16


Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn Làm quen môn văn học tại trường MN Ea Na

internet, từ đồng nghiệp...
VD: Chuẩn bị đồ dùng cho câu chuyện “Ba cô gái” dùng vải vụn may trang
phục cho rối, rồi dùng những nguyên vật liệu như bìa cứng, báo cũ, cỏ khô, hột
hạt… làm mô hình kết hợp diễn rối khi kể chuyện cho trẻ nghe.
Ngoài ra còn hướng dẫn giáo viên sử dụng công nghệ thông tin trong giảng
dạy, trong trường có cô Nguyễn Thị Hải Yến rất giỏi về lĩnh vực công nghệ thông
tin, đầu năm tôi kết hợp cùng cô giáo Hải Yến tạo ra những bài thơ, câu chuyện
trên Power point thiết kế ra các slide.

Người thực hiện: Trịnh Thị Mến

18


Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn Làm quen môn văn học tại trường MN Ea Na

Ví dụ: Với câu truyện “Cây tre trăm đốt” khi sử dụng phần mềm kể chuyện
video sẽ thể hiện sinh động nội dung câu chuyện, nhất là khi nhân vật “Anh Khoai”
lên rừng và tìm mãi không có cây tre nào đủ một trăm đốt, anh đã được “Ông
Tiên” giúp đỡ và đã đi chặt một trăm đốt tre, rồi cho câu thần chú “Khắc nhập,
khắc nhập” anh đọc nó ngay lập tức một trăm đốt tre biến thành một cây tre đủ
trăm đốt. Khi “Anh Khoai” đọc “Khắc xuất, khắc xuất” thì cây tre lại rời ra thành
một trăm đốt tre…đối với câu chuyện này khi sử dụng phần mềm video vào kể
chuyện sẽ làm tiết học sinh động, gây hứng thú cho trẻ, tiết dạy đạt hiệu quả cao
mà các đồ dùng trực quan khác không thể mang lại được.
Ngoài việc sử dụng công nghệ thông tin trong việc minh họa cho một số tác
phẩm, giáo viên còn thiết kế các slide để có thể đàm thoại về nội dung tác phẩm
hoặc cho trẻ thể hiện từng đoạn trong tác phẩm văn học.
Ví dụ: Trong bài thơ “Tết đang vào nhà”, giáo viên làm năm slide, trong đó
slide đầu tạo các chữ số, bốn slide sau là hình ảnh minh họa cho nội dung bài thơ,

thiệu bài hoặc củng cố kiến thức cho trẻ giáo viên sử dụng những câu đố nghe
mang tính vui vẻ, dí dỏm, sinh động, đồng thời giúp trẻ dễ nhớ.
Ví dụ như với môn khám phá khoa học:
Chủ đề: Thế giới thực vật
Chủ đề nhánh: Những vật nuôi trong gia đình.
Đề tài: Những con vật đáng yêu.
Giáo viên dùng câu đố “ Con gì hay ăn, bụng to mắt híp, miệng kêu ủn ỉn”
( Con heo)
Hay với môn “Làm quen với chữ cái”. Có lẽ đây là môn học có tác dụng hỗ
trợ rất nhiều cho bộ môn văn học. Hướng dẫn trẻ làm quen với chữ cái là giúp trẻ
nhận biết và phát âm chữ cái. Trẻ phát âm chuẩn thì đọc thơ, kể chuyện sẽ rõ ràng,
mạch lạc và diễn cảm. Bằng câu thơ:
“O tròn như quả trứng gà
Người thực hiện: Trịnh Thị Mến

20


Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn Làm quen môn văn học tại trường MN Ea Na

Ô thì đội mũ, ơ thời có râu”
Hay câu đố:
“Nét tròn em đọc chữ o
Khuyết đi một nửa sẽ cho chữ gì?”
Bằng những hình thức như vậy giúp trẻ ghi nhớ chữ cái một cách dễ dàng
hơn, trẻ sẽ cảm thấy tích cực, hứng thú hơn trong tiết học làm quen chữ cái.
Hay đối với môn làm quen với toán: Ví dụ: Dạy trẻ Làm quen với toán chủ
đề “Thế giới thực vật – Tết và mùa xuân”. Đề tài: Đếm đến 9, nhận biết các nhóm
có số lượng 9, nhận biết chữ số 9. Tích hợp câu chuyện “Bánh chưng bánh dày”,
sau khi ôn kiến thức cũ thay vì chuẩn bị sẵn đồ dùng trong rổ cho trẻ, giáo viên kể


thích môn Làm quen văn học.
Ví dụ: Ở góc gọc tập, góc thư viện giáo viên sưu tầm những câu chuyện, bài
thơ có trong chủ đề để trẻ dần làm quen với các nhân vật trong thơ, truyện. Không
chỉ trưng bày các loại sách, báo, truyện mà ở góc này giáo viên còn trưng bày các
loại rối tay, cho trẻ tự điều khiển rối và đóng vai các nhân vật theo thơ, truyện.
Còn ở góc phân vai trẻ đóng vai cô giáo, sau đó trẻ mời các bạn ở góc chơi
của mình lên thể hiện đọc thơ diễn cảm, kể chuyện diễn cảm… Hoặc trẻ được chơi
ở góc học tập xem sách, truyện tranh chữ to, tạo cho trẻ cảm giác là trẻ có thể đọc
được quyển truyện đó. Trẻ có thể dựa vào tranh để khám phá ra các nhân vật, hoặc
trẻ có thể tự vẽ, cắt dán tập làm sách, truyện tranh theo chủ đề.
Với hình thức cho trẻ làm quen văn học ở mọi lúc mọi nơi như vậy sẽ đạt
hiệu quả cao hơn, trẻ nắm nội dung câu chuyện một cách dễ dàng.
Biện pháp 6: Hướng dẫn giáo viên tổ chức cho trẻ Làm quen văn học
trong giờ hoạt động có chủ đích một cách nhẹ nhàng, linh hoạt.
Với hình thức học ở trường Mầm non “Học mà chơi, chơi mà học” trẻ không
bị gò bó vào chuyện học tập hướng dẫn giáo viên lựa chọn những biện pháp tổ
chức thích hợp giúp tất cả trẻ đều hứng thú và tích cực tham gia hoạt động làm
quen văn học. Hiểu được đặc tính của trẻ, đặc biệt với sự áp dụng chương trình lấy
trẻ làm trung tâm đòi hỏi một giờ hoạt động phải nhẹ nhàng và chủ động trên trẻ
nhiều hơn, trong đó người giáo viên chỉ là người định hướng cho trẻ, dẫn dắt trẻ tới
nội dung của bài thơ hoặc câu chuyện để trẻ hiểu và cảm nhận được những bài học
ẩn trong mỗi tác phẩm văn học, cô là người hướng dẫn, gợi ý trẻ trả lời những câu
hỏi đàm thoại về nội dung bài thơ, câu chuyện.
Để tiết văn học diễn ra nhẹ nhàng, cuốn hút trẻ thì giáo viên lên lớp cần phải
có thủ thuật dẫn dắt truyện, ví dụ: Câu chuyện “ Qủa bầu tiên” cô đưa ra quả cầu
và đố trẻ, đây là quả gì? Qủa bầu có trong câu chuyện gì? Để xem đây có phải là
quả bầu bình thường hay không cô mời các bạn lắng nghe câu chuyện “Qủa bầu
tiên nha” bằng những hình ảnh lôi cuốn, cách dẫn dắt truyện dí dỏm trẻ sẽ rất hào
hứng và thích thú khi nghe cô kể chuyện.

Qua đóng kịch giúp trẻ làm sống lại hành động ngôn ngữ của các nhân vật
trong chuyện thể hiện tình cảm và sự đánh giá của trẻ đối với các nhân vật, đặc biệt
qua trò chơi đóng kịch ta có thể phát hiện ra năng khiếu diễn xuất của trẻ. Vì vậy
để trẻ hăng hái tham gia vào hoạt động này và thực hiện tốt vai diễn của mình giáo
viên nên chuẩn bị tốt sân khấu, trang phục các phụ kiện diễn xuất cho trẻ, để vở
kịch trở nên sinh động hơn giáo viên cần chuẩn bị thêm phần âm thanh mô phỏng
lại những tiếng động ứng với nội dung câu chuyện như tiếng chân bước, tiếng gõ
cửa…
Gần cuối tiết học cô tổ chức một đến hai trò chơi nhẹ (động tĩnh xen kẽ) trò
chơi phù hợp với nội dung của bài thơ câu chuyện, nhằm mục đích củng cố lại bài
và tránh sự nhàm chán những trò chơi cũng phải luôn đổi mới, sáng tạo mới có thể
thu hút được trẻ tích cực tham gia.
Biện pháp 7: Làm quen văn học thông qua các ngày hội, ngày lễ, và phối
hợp với cha mẹ học sinh cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học:
Để tạo lên sự liên kết giữa trường lớp mầm non và cha mẹ trẻ, chia sẻ kinh
nghiệm, hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình giáo dục trẻ. Giúp gia đình hiểu rõ hơn
Người thực hiện: Trịnh Thị Mến

23


Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn Làm quen môn văn học tại trường MN Ea Na

về tầm quan trọng của môn Làm quen văn học, qua đó giáo viên cần vận động cha
mẹ tham gia vào một số hoạt động của lớp.
Ví dụ: Trong giờ đón, trả trẻ ngoài việc trao đổi tình hình học tập, sức khỏe
thì giáo viên dán các bài thơ câu chuyện dự định kể vào ngày mai ở góc tuyên
truyền để cha mẹ trẻ theo dõi và cho trẻ làm quen trước khi ở nhà, gợi ý cho trẻ tự
kể chuyện, đọc thơ, đóng kịch, photo nội dung câu chuyện nhờ cha mẹ trẻ đọc, kể
cho trẻ, thông báo với cha mẹ trẻ chương trình học hàng ngày của trẻ, gợi ý để giúp

Một số biện pháp giúp giáo viên nâng cao chất lượng môn Làm quen môn văn học tại trường MN Ea Na

c. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp:
Các giải pháp, biện pháp khi thực hiện đề tài có mối quan hệ liên quan mật
thiết với nhau, biện pháp này nó sẽ hỗ trợ cho biện pháp kia nhằm hòa quyện các
nội dung lại với nhau để đi đến một thể thống nhất là tìm ra các giải pháp tối ưu
nhất nhưng vẫn đảm bảo được tính chính xác, khoa học và logic giữa các giải pháp
và biện pháp. Mỗi một biện pháp có một tác dụng riêng và giải quyết từng vấn đề
của thực trạng nhưng cùng chung một nhiêm vụ cung cấp kiến thức về hoạt động
Làm quen văn học, giúp giáo viên tích cực, trẻ hứng thú, mạnh dạn và phát triển
ngôn ngữ, điều đó đã làm nên thành công của sáng kiến kinh nghiệm cùng hướng
tới mục tiêu giúp giáo viên dạy tốt môn Làm quen văn học.
d. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu, phạm vi
và hiệu quả ứng dụng:
Bản thân tôi thật vui mừng, sau một thời gian dài thực hiện và đã mang lại
kết quả cao: Về Giáo viên chủ động, sáng tạo, linh hoạt hơn trong quá trình lên
lớp. Không còn lúng túng trong việc tổ chức cho trẻ hoạt động làm quen văn học.
+ Giáo viên (Phụ lục 1, kèm theo)
Kết quả khảo sát
Trước khi áp dụng đề tài
Đạt
Stt

1

2

3

Tiêu chí


%

Giọng kể,
giọng đọc diễn
cảm.

0

%

Tỉ lệ
%

Số
giáo
viên

Chưa đạt
Số
giáo
viên

Tỉ lệ
%

Số
giáo
viên