MỤC LỤC
TT
1.
1.1.
1.2.
1.3.
1.4.
2.
2.1.
2.2.
2.2.1.
2.2.2.
2.2.3.
2.3.
2.3.1.
2.3.2.
2.3.3.
2.3.4.
2.3.5.
2.4.
3.
3.1.
3.2.
TIÊU ĐỀ
Trang
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
9-14
Biện pháp 4: Tạo cơ hội cho trẻ được thực hành, thí 14-16
nghiệm, trải nghiệm
Biện pháp 5: Phối hợp giữa nhà trường, giáo viên, phụ
16
huynh trong việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm
Kết quả đạt được
16-18
KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
18-19
Kết luận
18
Kiến nghị
19
TÀI LIỆU THAM KHẢO
HÌNH ẢNH MINH HỌA
DANH MỤC SKKN ĐÃ ĐƯỢC XẾP LOẠI
1. MỞ ĐẦU
1.1. Lí do chọn đề tài
Như chúng ta đã biết dạy học là quá trình tương tác qua lại giữa giáo viên và
học sinh, khi đó học sinh dưới sự hướng dẫn của cô giáo có thể tìm ra, khám phá ra
những tri thức mới mà bản thân còn chưa biết học, chưa rõ, hình thành những thói
quen tư duy độc lập, sáng tạo. Phát triển toàn diện các kỹ năng sống và những
phẩm chất đạo đức phù hợp với chuẩn mực xã hội.
Ở các trường Phổ thông, môi trường lớp học là bàn, ghế, phấn, bảng, dụng cụ
học tập, thầy cô, bè bạn với không khí lớp học trang nghiêm và mối quan hệ rạch
ròi giữa học sinh và thầy cô giáo. Riêng môi trường lớp học ở trường mầm non với
1.3. Đối tượng nghiên cứu
Một số biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm có
hiệu quả cho trẻ lớp mẫu giáo lớn 5-6 tuổi trường mầm non Đông Ninh, huyện
Đông Sơn.
1.4. Phương pháp nghiên cứu
1.4.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin lý luận để xây dựng cơ
sở lý luận của đề tài. Thuộc nhóm này có các phương pháp cụ thể sau đây:
- Phương pháp phân tích - tổng hợp tài liệu;
- Phương pháp khái quát hoá các nhận định độc lập.
1.4.2. Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn.(Tìm hiểu qua thông tin đại
chúng, tập san, tài liệu bồi dưỡng, đài, báo, tivi, tài liệu có liên quan đến đề tài )
Nhóm phương pháp này nhằm thu thập các thông tin thực tiễn để xây dựng
cơ sở thực tiễn của đề tài. Thuộc nhóm này có các phương pháp cụ thể sau đây:
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục
- Phương pháp nghiên cứu các sản phẩm hoạt động;
- Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia
1.4.3. Phương pháp thống kê toán học
Để xử lý số liệu, thông tin thu được thông qua việc sử dụng các công cụ toán
học như: cộng, trừ, nhân, chia, trung bình cộng, tỷ lệ phần trăm…
2. NỘI DUNG SÁNG SIẾN KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Môi trường giáo dục là tổ hợp những điều kiện tự nhiên và xã hội cần thiết
trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm non
Xây dựng môi trường giáo dục: là xây dựng một môi trường an toàn, thân
thiện, ấm cúng, trình bày đẹp mắt, thu hút, giúp trẻ chủ động tham gia vào các hoạt
động, có cơ hội trải nghiệm và giao tiếp một cách tích cực. Môi trường đó gồm hai
qua đó nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện. [1]
Như vậy, môi trường giáo dục đa dạng phong phú sẽ kích thích tính tích cực
chủ động của trẻ từ việc tự lựa chọn góc chơi, đồ chơi đến việc tự quyết định và tìm
cách giải quyết nhiệm vụ. Trẻ sẽ dần biết tự chịu trách nhiệm với hành động của
mình và biết đánh giá những thành công hay thất bại trong quá trình chơi, trẻ sẽ dần
rút ra những bài học cho bản thân mình.
2.2. Thực trạng
Trường mầm non Đông Ninh nằm ở trung tâm xã và trên trục đường liên xã.
Trường có 9 phòng học, nhưng trong đó có 04 phòng được xây mới hoàn toàn từ
nguồn kinh phí của UBND xã và sự đóng góp của nhân dân. Các phòng học đã
được trang bị tương đối đầy đủ các phương tiện, đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho
công tác chăm sóc giáo dục trẻ.
Năm học 2017 - 2018 tôi được phân công phụ trách lớp 5 - 6 tuổi với tổng số
trẻ là 37 trẻ trong đó nữ là 12 trẻ nam là 25 trẻ.
2.2.1.Thuận lợi
Trường mầm non Đông Ninh là trường đạt chuẩn Quốc gia mức độ I với cơ
sở vật chất khang trang sạch đẹp. Năm học 2016-2017 trường là mô hình điểm về
xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm thi đua 8 huyện đồng bằng về học tập
tham quan và được đánh giá cao
Ban giám hiệu luôn có kế hoạch bồi dưỡng giáo viên cũng như đưa ra các
phương pháp, hình thức tổ chức các hoạt động Chăm sóc - Giáo dục trẻ ngày càng
đạt kết quả cao. Bên cạnh đó, nhà trường rất chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, mua
sắm trang thiết bị, các đồ dùng dạy học, phục vụ công tác Chăm sóc - Giáo dục trẻ.
Lớp mẫu giáo lớn 5-6 tuổi do tôi phụ trách là lớp được chọn tham dự thi cấp
huyện, cấp tỉnh về xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm nên nhận
được rất nhiều sự quan tâm, chỉ đạo của Ban giám hiệu và sự giúp sức của các giáo
viên trong trường.
Bản thân tôi là tổ trưởng chuyên môn khối mẫu giáo, là một giáo viên trẻ,
nhiệt tình trong công việc, thường xuyên được Ban giám hiệu, lãnh đạo cấp trên
gian để giáo viên tập trung vào XDMTGDLTLTT, do đó tôi phải nhờ tới các lực
lượng xung quanh như: bố mẹ, người thân, hàng xóm, anh em bạn bè...
Mặt khác các nguồn nguyên vật liệu từ thiên nhiên rất dễ bị mốc, hỏng sau
thời gian ngắn nên việc thường xuyên phải bổ sung và làm lại để cho trẻ hoạt động
làm mất nhiều thời gian.
Đa số phụ huynh có tư tưởng thoái thác lại nhiệm vụ giáo dục cho cô giáo ở
trường mầm non, chỉ quan tâm con em mình biết được gì nhưng chưa có sự phối
hợp với giáo viên để cùng nhau chăm sóc giáo dục trẻ, giúp trẻ phát triển một cách
tốt nhất.
Vào đầu năm học tôi đã khảo sát thực tế tình hình của trẻ về khả năng tham
gia các hoạt động giáo dục của trẻ và đánh giá sự hỗ trợ của phụ huynh với công
tác xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm vào thời điểm tháng 9 năm 2017 ở
trường mầm non Đông Ninh với kết quả như sau:
2.2.3. Khảo sát sự tham gia hoạt động của trẻ
* Khảo sát với 37 trẻ
Kết quả
TT
1
2
3
4
Nội dung khảo sát
Trẻ tham gia các hoạt động một
cách hứng thú mạnh dạn, tự tin.
lượng
10
Tỷ lệ
%
27,1
37
17
45,9
20
54,1
37
15
41,5
22
59,5
37
13
viên xây dựng nội dung giáo dục
trẻ.
2 Phụ huynh phối hợp với giáo viên
37
4
11,8
33
89,2
chuẩn bị các nguyên vật liệu để
XDMTGDLTLTT.
3 Phụ huynh hợp tác với giáo viên
37
8
21,6
29
78,4
trong nhóm chơi cùng trẻ và giúp
trẻ học thành công thông qua chơi.
4 Phụ huynh biết trao đổi với giáo
37
12
32,4
25
67,6
viên về khả năng, sở thích và
những yếu điểm của con mình.
Nhận xét: Qua khảo sát tình hình thực tế tôi nhận thấy
* Về chất lượng trên trẻ
Đa số trẻ còn rụt rè nhút nhát, không tự tin khi thể hiện trước mọi người, tỷ
lệ trẻ đạt mới ở mức 27,1%. Trẻ thể hiện được nhiều cách học khác nhau còn thấp
Bản thân tôi được Ban giám hiệu nhà trường và cấp trên thường xuyên tổ
chức các lớp học bồi dường chuyên môn thông qua các chuyên đề hè hàng năm.
Qua các nội dung bồi dưỡng hàng năm tôi đã tích lũy cho mình những điểm mới,
điểm hay về áp dụng tại lớp mình, trường mình. Với chuyên đề XDMTGDLTLTT
được nhà trường chú trọng và triển khai đến toàn thể cán bộ giáo viên trong đó tôi
là một tổ trưởng được nhà trường giao nhiệm vụ đôn đốc các giáo viên của mình
triển khai và thực hiện tốt nội dung này. Để thực hiện tốt nhiệm vụ quan trọng này
tôi đã học hỏi các bạn bè đồng nghiệp ở nhiều nơi, đọc sách báo tài liệu, xem mạng
, báo đài để tìm ra cho mình những ý tưởng mới từ đó áp dụng vào lớp mình. Có
làm tốt lớp mình mới nói và quản lí tốt các giáo viên trong tổ mình.
Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm là nhiệm vụ quan trọng đối với
trường mầm non. Với chuyên đề này đã được triển khai năm thứ 2 và cũng đã thu
được nhiều kết quả cao. Năm học 2017- 2018 trường Mầm non Đông Ninh đã được
Phòng Giáo dục chọn đi dự thi cấp tỉnh về “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ
làm trung tâm”, bản thân tôi được Ban giám hiệu chỉ đạo tham gia dự thi. Tôi nhận
thấy để xây dựng tốt môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm ngoài yếu tố trẻ,
môi trường, đồ dùng đồ chơi, nguyên vật liệu thì yếu tố quan trọng và chủ đạo nhất
vẫn là giáo viên. Nếu không có sự sáng tạo, hướng lái của giáo viên thì các hoạt
động không thể thành công.
Mặt khác để xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm được tốt
bản thân tôi phải nắm vững đặc điểm tâm sinh lí của trẻ 5 - 6 tuổi. Với trẻ lứa tuổi
này trẻ luôn tò mò, hoạt động nhiều, ham học hỏi, thích tự làm việc, trẻ có những
hoạt động giao tiếp. Trẻ độ tuổi này ngôn ngữ trẻ phát triển mạnh, phát âm chuẩn
hơn, vốn từ nhiều hơn. Do vậy mà việc cô tổ chức các hoạt động cần đảm bảo thỏa
mãn sự tò mò cũng như sự ham hiểu biết của trẻ, cũng như kích thích ở trẻ khả
năng ngôn ngữ hoàn thiện hơn.
Xây dựng MTGDLTLTT đòi hỏi giáo viên phải nắm vững kiến thức để
hướng dẫn trẻ hoạt động và biết tuyên truyền phụ huynh tham gia các hoạt động tạo
Ví dụ: Xây dựng mục tiêu cho chủ đề "Thế giới động vật" như sau:
Lĩnh vực
phát triển
Mục tiêu
Dinh dưỡng sức khỏe
- Trẻ biết ăn nhiều loại thức ăn và không ăn, uống một số thứ có hại cho
sức khỏe (3)
- Trẻ có một số hành vi và thói quen tốt trong vệ sinh, phòng bệnh (7)
Phát triển
Vận động cơ bản
Thể chất
- Trẻ giữ được thăng bằng cơ thể khi thực hiện vận động (15)
- Trẻ kiểm soát được các vận động: Đi, chạy thay đổi hướng vận động
theo đúng hiệu lệnh (16)
- Trẻ thực hiện được các bài tập vận động (19)
* Khám phá khoa học
- Trẻ ham hiểu biết, thích khám phá tò mò tìm tòi, khám phá các sự vật,
hiện tượng xung quanh. (25)
- Trẻ biết phối hợp các giác quan để quan sát, xem xét và thảo luận về sự
vật, hiện tượng. (27)
Phát triển - Trẻ biết nhận xét mối quan hệ đơn giản của sự vật, hiện tượng. (32)
Nhận thức * Toán
- Trẻ biết đếm trên đối tượng trong phạm vi 8 và đếm theo khả năng. (38)
- Trẻ biết so sánh số lượng của 3 nhóm đối tượng trong phạm vi 8 bằng
các cách khác nhau và nói được kết quả: bằng nhau, nhiều nhất, ít hơn, ít
nhất. (39)
- Trẻ cố gắng tự hoàn thành công việc đến cùng. (89)
Trẻ biết nhắc nhở người khác giữ gìn bảo vệ môi trường. (103)
- Trẻ biết chờ đến lượt (99)
- Trẻ biết bỏ rác đúng nơi quy định. (102)
b. Xây dựng nội dung giáo dục
Khi xây dựng thành công mục tiêu chủ đề tôi bắt tay vào xây dựng nội dung
giáo dục cho từng tuần và từng ngày sao cho phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí của
trẻ trong lớp cũng như sao cho phù hợp với chủ đề đưa ra. Mặt các nội dung đưa ra
phải hướng trẻ vào việc XDMTGDLTLTT, trẻ được làm cùng cô, được hoạt động
nhiều, là nhân vật chủ động chứ không phải là nhân vật thụ động. Những nội dung
giáo dục trong kế hoạch là những nội dung cụ thể, nội dung và mục tiêu liên quan
đến nhau không tách rời, một mục tiêu có thể có 2-3 nội dung.
Ví dụ: Ở chủ đề "Giao thông" mục tiêu chính ở kế hoạch chủ đề thì ở kế
hoạch tuần(chủ đề nhánh) sẽ có các nội dung sao cho phù hợp. Nội dung của nhánh
như cho chủ đề: "Phương tiện giao thông đường bộ"
- Giáo dục trẻ biết tên gọi, đặc điểm, cấu tạo, công dụng, người điều khiển
của các loại phương tiện giao thông quen thuộc: Đường bộ.
- Trẻ biết các dịch vụ giao thông: Bán vé, sửa chữa xe....
- Trẻ biết tách, gộp các nhóm đối tượng trong phạm vi 9 bằng các cách khác
nhau và đếm số lượng.
- Dạy trẻ biết đọc biểu cảm các bài thơ câu chuyện, đồng dao, ca dao phù
hợp theo độ tuổi, chủ đề.
- Trẻ nhận dạng và phát âm các chữ cái: làm quen với các chữ cái: l, h, k
- Dạy trẻ hát đúng giai điệu, lời ca, hát diễn cảm phù hợp với sắc thái, tình cảm
của bài hát qua giọng hát, nét mặt, điệu bộ, cử chỉ...
- Trẻ biết tạo ra các sản phẩm tạo hình theo ý tưởng của mình, biết cùng cô
tạo ra nhiều đồ chơi tự tạo: Ô tô từ hộp các tông, lon sữa...để từ đó trẻ nói lên ý
tưởng tạo hình của mình.
mới trong lớp để trẻ hoạt động. Tôi vận động phụ huynh đến để vệ sinh toàn bộ các
góc lớp để chuẩn bị đồ dùng cho trẻ trước khi hoạt động.
(Xem hình ảnh 1: Ảnh phụ huynh làm vệ sinh các góc )
Trong lớp học không thể thiếu các góc chơi cho trẻ. Do đó để lớp thêm lôi
cuốn trẻ tôi đã tạo nên một môi trường lớp học gần gũi thân quen với các hình ảnh
sinh động, ngộ nghĩnh, đáng yêu. Với môi trường ở trong lớp tôi bắt đầu tiến hành
chia góc và sắp xếp các góc, trang trí các góc, làm đồ dùng tự tạo từ các nguyên vật
liệu để trẻ được hoạt động với các nguyên liệu đã có sẵn.
* Xây dựng kế hoạch trang trí lớp theo chủ đề:
Đây là vấn đề tôi đặc biệt quan tâm khi lập kế hoạch giáo dục cũng như
trang trí sắp đặt nhóm lớp. Vào đầu năm học nhà trường phát động xây dựng môi
trường giáo dục theo quan điểm lấy trẻ làm trung tâm. Sau khi được tiếp thu kế
hoạch của nhà trường tôi bắt tay ngày vào việc sắp đặt đồ dùng trong lớp sao cho
phù hợp với không gian lớp học từ đó tạo cơ hội cho trẻ được hoạt động một cách
thoải mái.
Đầu năm học, để trang trí tranh chủ đề của lớp ở chủ đề đầu tiên của chương
trình "Trường mầm non" bản thân tôi hướng dẫn trẻ trong lớp cắt, dán tạo cảnh
trường mầm non từ họa báo cũ.
Từ các nguyên liệu vừa tìm được như rơm dạ, lõi ngô, bẹ ngô trang trí lớp.
Trong những năm trước trẻ chỉ hoạt động với giấy màu thì nay việc trang trí chủ đề
đã được tôi thay mới hoàn toàn bằng đa dạng các loại nguyên liệu từ thiên nhiên.
Trong quá trình trang trí, tôi đã dự định vị trí các góc chơi phù hợp với lớp mình để
gắn tên các góc. Các tranh, ảnh trang trí đều được gắn kèm từ để trẻ được làm quen
chữ cái.
Khi triển khai một chủ đề mới, tôi cùng trẻ trò chuyện về nội dung chủ đề,
tìm kiếm nguyên, vật liệu để trang trí chủ đề mới.
Ví dụ: Chủ đề “Gia đình”, sau khi phát động tìm kiếm nguyên vật liệu phục
vụ cho chủ đề này tôi đã cho trẻ cùng cô tạo ra các tranh ảnh về chủ đề. Tôi cùng
Vị trí các góc chơi phải hợp lý, thuận tiện, linh động, và có đủ không gian
cho trẻ hoạt động. Các góc yên tĩnh (góc học tập, góc sách…) xa góc hoạt động ồn
ào (góc phân vai, góc xây dựng…). Sử dụng các giá tạo hình, các loại bảng thấp, để
làm hàng rào phân góc vừa không che khuất tầm nhìn, vừa đảm bảo các lối đi để trẻ
hoạt động liên góc. Diện tích trong mỗi góc hoạt động tùy thuộc vào số lượng trẻ
chơi và số lượng đồ dùng đồ chơi trong góc. Tất cả các góc bố trí đều có khả năng
đi chuyển ra ngoài khi cần thiết. Tại lớp tôi phụ trách tất cả các góc được tôi sắp
xếp theo hình thức dễ lấy, linh hoạt và không cố định một chỗ từ đó tạo điều kiện
cho trẻ có thể di chuyển góc khi cần thiết. Các đồ dùng đồ chơi trong góc lớp được
sắp xếp theo các hộp học liệu chân tường chú không sử dụng các loại tủ giống như
các lớp đơn thuần. Các hộp học liệu được tôi thiết kế thành các xe ô tô, tàu hỏa,
hình các con vật ngộ nghĩnh đáng yêu và có bánh xe có thể chạy được để kích thích
sự hứng thú của trẻ khi chơi.
((Xem hình ảnh 3: Các góc chơi trong lớp )
* Đặt tên các góc
Những năm trước đây, tên các góc được đặt rất khô cứng như: Góc xây
dựng, góc phân vai, góc học tập, góc thư viện… Từ khi triển khai thực hiện chương
trình giáo dục mầm non mới, tôi đã trang trí các góc lớp bằng những cái tên ngộ
nghĩnh, gần gũi với các bé
Cụ thể: góc Xây dựng thay bằng “Bé là thợ xây”, “Kỹ sư tí hon”, …Góc Thư
viện thay bằng “Mời bạn xem”, “Những cuốn sách kỳ lạ”, “Thư viện của bé” …
hay góc Phân vai: “Bé thích nấu ăn”, “Đầu bếp tí hon”…Ngoài ra tôi còn trang trí
thêm các hình ảnh minh họa tạo cảm giác tò mò, hứng thú cho trẻ.
* Đồ dùng, đồ chơi ở các góc
Đồ dùng, đồ chơi ở các góc phải phù hợp với mức phát triển của trẻ và phù
hợp với đặc điểm địa phương. Trên thực tế trường đã trang bị các đồ dùng, đồ chơi
cần thiết cho lớp như gạch xây dựng các loại, đồ chơi gia đình, các loại rau, củ, quả
nhưng số lượng còn hạn chế. Vì thế tôi đã tìm kiếm nguyên vật liệu sẵn có ở địa
(Xem hình ảnh 4, 5: Cô và trẻ làm đồ dùng, ảnh đồ chơi tự tạo)
Với môi trường ngoài lớp :
Bên trong lớp học bản thân đã sáng tạo ra và trang trí tạo môi trường mới
cho lớp học để trẻ hứng thú tham gia chơi một cách hứng thú, tích cực còn với môi
trường ngoài lớp tôi cũng tham gia cùng nhà trường để tạo nên các khu vực chơi
mới cho nhà trường để các cháu động hoạt động. Nhà trường đã phối hợp phụ
huynh, người thân, bạn bè... đã tạo nên khu "Chợ quê" với nhiều gian hàng đa dạng
với các loại mặt hàng được bày bán để trẻ được chơi hàng ngày. Hàng ngày trẻ lớp
tôi rất hứng thú khi tham gia chơi ở khu vực "Chợ quê" nên tôi và trẻ cũng chung
tay với nhà trường chuẩn bị thêm nhiều đồ dùng đồ chơi để trẻ chơi có hiệu quả. Để
các gian hàng có thêm nhiều đồ dùng để trẻ bán hàng tôi cho trẻ cùng tạo ra các sản
phẩm như: Chong chóng, làm các con vật, ...
(Xem hình ảnh 6: Trẻ đang chơi ở khu vực" Chợ quê")
Hay khi tổ chức cho trẻ chơi ở phòng đa năng tôi cho trẻ tự lựa chọn trò chơi
ở các góc: Âm nhạc, tạo hình, thể dục, thư viện. Với góc tạo hình cô nêu ý tưởng để
trẻ tự lựa chọn bài làm của mình, tự lựa chọn nguyên liệu tạo nên bức tranh: Vẽ, tô
màu, nặn, xé dán, xếp hột hạt...Với góc âm nhạc tôi cho trẻ lựa chọn trang phục,
dụng cụ âm nhạc để trẻ biểu diễn trên sân khấu. Ngoài ra tôi còn cho trẻ vào phòng
thư viện của nhà trường để xem tranh, thư giãn sau giờ học căng thẳng. Tất cả các
trò chơi trong góc trẻ đều tự thảo thuận với nhau, tự chuẩn bị nguyên liệu, đồ dùng
để làm, cô chỉ là người hướng lái trẻ vào chủ đề và giao nhiệm vụ cho trẻ.
(Xem hình ảnh 7: Trẻ chơi ở phòng đa năng, phòng thư viện, khu vận động)
Ngoài ra tôi tham gia cùng nhà trường xây dựng khu “Cảm nhận của bé” để
trẻ được trải nghiệm các giác quan một cách chân thực nhất. Ở khu vực này khi trẻ
ra ngoài trời trẻ có thể mang đồ dùng ra và treo cùng cô giáo sau đó trẻ chơi hăng
say hứng thú, nhiều khi phụ huynh cũng thích tham gia cùng trẻ. Bên cạnh góc cảm
nhận cón có “Bức tường âm nhạc” để trẻ trải nghiệm các âm thanh khác nhau. Ở
đây trước khi trẻ hoạt động tôi cho trẻ mang đồ dùng ra và treo lên sau đó dùng
“đùi trống” để gõ vào các dụng cụ để nhận biết các âm thanh và nói lên cảm nhận
của mình.
hoạt động đã chuẩn bị.
Với cách trẻ mầm non không giống với cách học của học sinh Tiểu học hay
các cấp khác là phải ngồi vào bàn, giữ trật tự không được nói chuyện, trao đổi với
nhau. Riêng với trẻ 5-6 tuổi việc học đã bắt đầu trú trọng hơn nhưng không có
nghĩa là mình phải gò trẻ theo chương trình đã sắp, trẻ vẫn phải được chơi và trong
khi chơi trẻ lại được học. Tâm lí của trẻ lúc nào cũng thấy được thoải mái và như
đang chơi mà vẫn tiếp thu được nội dung cô đưa ra. Điều này đòi hỏi tôi luôn phải
tìm ra các phương pháp mới để thay đổi không gian, cách học để giúp trẻ thấy thoải
mái khi học, khi chơi.
Ví dụ: Trước khi vào giờ hoạt động góc tôi cho trẻ chơi một trò chơi theo
chủ đề đang học sau đó trò chuyện một cách tự nhiên giống như đang kể cho trẻ
nghe câu chuyện.
Ở chủ đề “ Thế giới động vật” tôi cho trẻ hát bài hát "Đố bạn" sau đó hỏi trẻ
- Trong bài hát có những con vật nào?
- Các con vật đó sống ở đâu?
- Các bạn voi muốn mời các con về nhà bạn chơi nhưng nhà bạn xa lắm đố
các con biết ở đâu có nhiều các bạn voi?
Vậy hôm nay các bạn nhỏ có muốn làm con đường dẫn về nhà bạn voi
không? rồi còn vẽ tranh về các bạn của chú nữa này?
Ngoài ra còn rất nhiều thủ thuật khác để lôi cuốn trẻ vào hoạt động góc mà
trẻ không thấy bị bất ngờ, khó chịu.
b. Tổ chức các hoạt động trải nghiệm, thực hành, thí nghiệm
Khi chơi tôi tổ chức cho trẻ chơi theo từng nhóm và cử ra nhóm trưởng để
quản lí và kiểm tra khả năng chơi của từng trẻ trong nhóm nhằm tìm ra những trẻ
còn yếu và hạn chế về nhiều mặt. Chẳng hạn khi tổ chức hoạt động ngoài trời:
“Khám phá vật tan và không tan", tôi chia lớp ra 4-5 nhóm và mỗi nhóm có 1 bạn
nhóm trưởng, sau khi yêu cầu trẻ thí nghiệm với vật tan và không tan trong nước,
cho trẻ nhóm trưởng hướng dần các bạn làm và sau đó yêu cầu nhóm trưởng kiểm
cỡ, chiều dài, màu sắc, hình dạng, công dụng của lá. Hay cho trẻ xếp các lá theo
kích cỡ từ nhỏ đến to, từ dài đến ngắn nhất, sử dụng đếm số lượng, sử dụng để xâu
vòng, sử dụng lá tạo thành đồ chơi...
Với các nguyên vật liệu khác như vỏ ngao, sò, cát...tôi có thể cho trẻ hoạt
động ở nhiều giờ khác nhau: khám phá khoa học, chơi góc, tạo hình: vẽ hình trên
cát bằng ngón tay, in hình bàn tay, bàn chân trên cát, làm khuôn bánh, với vỏ ngao,
sò tôi cho học trong giờ toán: xếp theo đúng số lượng, xếp hình chữ số...
Tuy là những nguyên vật liệu đơn giản, dễ kiếm tìm trong cuộc sống nhưng
lại có giá trị giúp trẻ phát triển toàn diện nhất. Chỉ cần chúng ta đầu tư thời gian tìm
tòi, sáng tạo thì những vật vô tri vô giác cũng trở nên có ích vô cùng.
2.3.5. Biện pháp 5: Phối hợp giữa nhà trường, giáo viên, phụ huynh
trong việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
Nhận thức được tầm quan trọng của việc xây dựng môi trường lấy trẻ làm
trung tâm là trong năm học. Ngay từ đầu năm học, bản thân giáo viên chúng tôi đã
lên kế hoạch phối hợp giữa gia đình, phụ huynh, nhà trường để xây dựng cụ thể cho
từng chủ đề.
Phụ huynh đã tham gia xây dựng kế hoạch giáo dục của nhà trường, của lớp.
Phối kết hợp kiểm tra đánh giá công tác chăm sóc, giáo dục trẻ của nhà trường, của
lớp.
Phụ huynh luôn theo dõi và phát hiện những tiến bộ, thay đổi, những biểu
hiện của trẻ diễn ra hàng ngày, trao đổi kịp thời với giáo viên để điều cùng cô giáo
phối hợp chỉnh nội dung và phương pháp giáo dục trẻ để trẻ được hoàn thiện hơn.
Mỗi lớp xây dựng góc tuyên truyền, thông báo với phụ huynh các kiến thức
chăm sóc, giáo dục trẻ; những yêu cầu của nhà trường đối với gia đình hoặc những
nội dung có liên quan đến chuyên đề trọng tâm là xây dựng môi trường hoạt động
cho trẻ theo hướng lấy trẻ làm trung tâm để từ đó phụ huynh theo dõi trẻ hàng ngày
các hoạt động của cô và trò trên bảng tuyên truyền thông qua các ảnh.
Thông qua những cuộc họp phụ huynh, giáo viên trao đổi kế hoạch hoạt
Trẻ tham gia các hoạt động một
cách hứng thú mạnh dạn, tự tin.
Trẻ biết phối hợp với các bạn
trong nhóm và tham gia nhiệm
vụ một cách tích cực.
Trẻ thể hiện việc học theo nhiều
cách khác nhau.
Trẻ có tính tự lập, tính kỷ luật
và tự đánh giá.
37
2
3
4
* Khảo sát với 37 phụ huynh
TT
Nội dung khảo sát
1
Kết quả
Đạt
Chưa đạt
Số
Tỷ lệ
Số
Tỷ lệ
35
94,6
2
5,4
Tổng
số trẻ
Kết quả
Đạt
Chưa đạt
Số
Tỷ lệ
Số
Tỷ lệ
lượng
%
lượng
%
34
91,9
3
8,1
Phối hợp với giáo viên xây dựng
37
nhát và tự tin hơn rất nhiều khi thể hiện trước mọi người, tỷ lệ trẻ đạt 97,3 % tăng
70,2 % so với đầu năm.
- Trẻ biết học bằng nhiều cách học khác nhau tỷ lệ đã đạt 100% tăng 58,5 %
so với đầu năm.
- Trẻ chơi biết cách phối hợp với bạn và trong nhóm bạn chơi của mình tỷ lệ
đạt 100% tăng 51,4 % so với đầu năm.
- Trẻ chơi trong lớp đã có tính kỹ luật cao, tính tự lập của trẻ tương đối độc
lập tỉ lệ đạt 91,9% tăng 56,8 % so với đầu năm.
*Về phụ huynh:
- Đa số phụ huynh đã có sự phối hợp chặt chẽ với giáo viên trong việc xây
dựng nội dung giáo dục tỷ lệ đạt là 91,9% tăng 72,0 % so với đầu năm .
- Phụ huynh phối hợp tốt với giáo viên về việc cung cấp nguyên vật liệu để
XDMTGDLTLTT tỷ lệ đạt 94,6% tăng 82,8 % so với đầu năm.
- Phụ huynh tham gia chơi rất tích cực cùng trẻ ở các hoạt động để tạo nên
thành công của buổi chơi, tỷ lệ đạt 91,9% tăng 70,3 % so với đầu năm.
- 100% phụ huynh luôn trao đổi với cô giáo về khả năng sở thích và những
điểm yếu của trẻ trong sinh hoạt tăng 67,6% so với đầu năm.
3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
3.1. Kết luận
“Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” là một quan điểm giáo dục tiến bộ về vị trí
của trẻ em và vai trò của giáo viên. Nó góp phần định hướng cho quá trình hoạt
động và xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non. Tạo cơ hội cho trẻ
được phát triển toàn diện, không chỉ chú trọng tới sự phát triển trí tuệ mà còn nuôi
dưỡng tâm hồn, phát triển thể chất và khả năng giao tiếp xã hội của trẻ. Qua thời
gian tiến hành và áp dụng các biện pháp đã trình bày trong sáng kiến, bản thân tôi
đã rút ra được một số bài học sau:
Giáo viên phải luôn tạo cho trẻ tích cực, chủ động tham gia các hoạt động,
làm việc theo nhóm để được trải nghiệm, trao đổi, chia sẻ và trình bày ý kiến của
Trên đây là một số biện pháp tổ chức xây dựng một môi trường mới theo
quan điểm lấy trẻ làm trung tâm của bản thân đã mang lại hiệu quả cao, tôi mạnh
dạn trao đổi cùng các bạn đồng nghiệp, chắc không tránh khỏi còn nhiều thiếu sót,
rất mong hội đồng khoa học các cấp góp ý bổ sung để hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA HĐKH TRƯỜNG
XẾP LOẠI: ........
CHỦ TỊCH HĐSKKN
Đông Sơn, ngày 10 tháng 03 năm 2018
(Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết,
không sao chép nội dung của người khác)
NGƯỜI VIẾT
HIỆU TRƯỞNG
Lê Thị Lương
Nguyễn Thị Hiền
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Mô đun bồi dưỡng thường xuyên Modul 1D về xây
dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.
2. Bộ Giáo dục và Đào tạo, Moodul về xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm. Bồi dưỡng thường xuyên trực tuyến dành cho giáo viên.
3. Tài liệu sách báo, tạp chí của Mầm non
DANH MỤC
Một Số biện pháp dạy trẻ mẫu giáo lớn HĐKH cấp
B
2012-2013
làm quen với chữ cái
huyện
3
Một Số biện pháp ứng dụng Công nghệ HĐKH cấp
B
2013-2014
thông tin nâng cao chất lượng GD trẻ
huyện
5-6 tuổi khám phá khoa học
Một Số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi
HĐKH cấp
B
2013-2014
4
hứng thú trong việc hình thành các
huyện
biểu tượng toán sơ đẳng
Một Số biện pháp nâng cao chất lượng
HĐKH cấp
B
2014-2015
5
cho trẻ 5-6 tuổi làm quen với hoạt
huyện
động khám phá khoa học ở trường
Mầm non Đông Ninh
6 Lồng ghép nội dung giáo dục học tập