MỤC LỤC
NỘI DUNG

Trang

1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài
1.2. Mục đích nghiên cứu
1.3. Đối tượng nghiên cứu
1.4. Phương pháp nghiên cứu
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
2.2. Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
a. Thuận lợi
b. Khó khăn
c. Kết quả khảo sát
2.3. Các biện pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
Giải pháp 1. Xây dựng kế hoạch theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm.
Giải pháp 2: Xây dựng môi trường giáo dục trong lớp theo quan điểm
giáo dục lấy trẻ làm trung tâm giúp trẻ phát huy tính tích cực .
Giải pháp 3. Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm ngoài lớp
học tạo môi trường thân thiện, hấp dẫn.
Giải pháp 4. Xây dựng môi trường xã hội theo quan điểm giáo dục lấy
trẻ làm trung tâm tạo sự hợp tác, chia sẻ, tích cực, chủ động sáng tạo
ở trẻ.
Giải pháp 5. Công tác phối hợp tuyên tuyền cho các bậc phụ huynh
trong công tác chăm sóc - giáo dục và xây dựng môi trường giáo dục.
2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
- Đối bản thân, phụ huynh và nhà trường
- Đối với giáo viên

Vì vậy, việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là một trong
những nhiệm vụ quan trọng của giáo viên khi thực hiện chương trình giáo dục mầm
non, đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay. Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung
tâm là một quan điểm giáo dục tiến bộ về vị trí của trẻ em và vai trò của giáo viên
trong trường mầm non. Quan điểm này, định hướng cho giáo viên mầm non trong
việc xây dựng và sử dụng hiệu quả môi trường giáo dục, lập kế hoạch giáo dục và tổ
chức hoạt động giáo dục cho trẻ trong trường mầm non [1]
Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là xây
dựng một môi trường an toàn, thân thiện và ấm cúng, trình bày đẹp
mắt, hấp dẫn thu hút sự chú ý của trẻ, giúp trẻ chủ động tham gia
vào các hoạt động tạo điều kiện cho trẻ “Chơi mà học, học bằng
chơi” trẻ có cơ hội trải nghiệm và giao tiếp một cách tích cực, tự
nhiên. Môi trường giáo dục gồm có hai bộ phận không thể tách rời,
có liên quan chặt chẽ và bổ sung lẫn nhau đó là: Môi trường vật
chất và môi trường xã hội. Môi trường vật chất bao gồm toàn bộ
phương tiện vật chất kể cả trong nhà và ngoài trời có liên quan đến
diện tích, phòng học, nhiệt độ, ánh sáng, đồ dùng, đồ chơi... Môi
trường xã hội là toàn bộ các mối quan hệ giúp trẻ hình thành phát
triển nhân cách, hay nói cách khác môi trường xã hội chính là bầu
2


không khí giao tiếp giữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ, nó được tạo ra trong quá trình
tương tác giữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ diễn ra trong quá trình thực hiện các.
Vì thế, đối với trẻ mầm non, việc thiết lập, xây dựng và khai thác có hiệu quả
môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm được xem như một trong những nhiệm vụ
quan trọng, có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với sự hình thành và phát triển nhân cách
toàn diện của trẻ.
Trong thực tiễn chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm”
đã được tổ chức thực hiện trong những năm qua tại các trường mầm non nói chung,

3


- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Phương pháp điều tra thực tế thu thập
thông tin, tôi đã tiến hành khảo sát hoạt động của 38 trẻ nhóm tôi phụ trách tại trường
mầm non Nga Thái, Nga Sơn, Thanh Hóa để nắm bắt được kiến thức, kỹ năng cũng
như thái độ của trẻ đối với môi trường mà trẻ đang hoạt động.
- Phương pháp thực nghiệm khoa học: Sau khi điều tra phân tích kết quả trên
trẻ tôi đã tiến hành áp dụng biện pháp mà tôi cho là khả quan để giúp trẻ tích cực hoạt
động thông qua việc tạo môi trường.
- Phương pháp thống kê toán học: Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử
lý số liệu.
2. NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1. Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Mục tiêu trong chương trình giáo dục là giúp trẻ phát triển về thể chất, tình
cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho
trẻ em vào lớp 1; hình thành và phát triển ở trẻ những chức năng tâm sinh lý, năng lực
và phẩm chất mang tính nền tảng, những kỹ năng sống cần thiết phù hợp với lứa tuổi,
khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc học ở các
cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời [3].
Môi trường giáo dục trong trường mầm non là tổ hợp những điều kiện tự nhiên
- xã hội cần thiết, trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ ở trường
mầm non. Hiệu quả của những hoạt động này nhằm góp phần thực hiện tốt mục tiêu,
nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ. [4]
Trong nhà trường môi trường giáo dục bao gồm tổng hòa các yếu tố môi
trường tự nhiên, không gian đất đai, vị trí địa lý, hệ sinh thái tự nhiên. Môi trường
kiến tạo như: Các công trình nhà làm việc, bếp ăn, lớp học, sân chơi, khu vệ sinh,
vườn hoa, cây cảnh…
Đối với trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi, đây là giai đoạn cuối trẻ học mẫu giáo và chuẩn
bị vào lớp 1. Ở lứa tuổi này, trẻ có những đặc điểm tâm sinh lý riêng rất phức tạp, đòi

diện nhân cách trẻ.
2.2. Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Năm học 2017 - 2018 trường mầm non Nga Thái tiếp tục chỉ đạo thực hiện
chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm” làm chuyên đề trọng
tâm trong năm. Nhà trường đã tạo điều kiện về sơ sở vật chất, mua sắm các trang thiết
bị, tổ chức cho giáo viên trong trường tham gia các hoạt động điểm để về thực hiện.
Tuy nhiên trong quá trình tổ chức thực hiện tôi gặp những thuận lợi khó khăn sau:
a. Thuận lợi:
Trường mầm non Nga Thái là trường chuẩn Quốc gia mức độ 1, trường được
kiểm định đánh giá chất lượng giáo dục cấp độ 3. Có đủ điều kiện cơ sở vật chất cho
các cháu học tập, sinh hoạt, ăn uống hợp vệ sinh, trang thiết bị.
Nhà trường và phụ huynh đã quan tâm mua sắm các phương tiện, đồ dùng dạy
học để phục vụ cho hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ. Mặt khác, nhà trường cũng tạo
điều kiện cho giáo viên tham quan học hỏi ở những trường trọng điểm.
Bản thân tôi có trình độ Đại học, yêu nghề, mến trẻ, luôn nhiệt tình giảng dạy
và chăm sóc trẻ, luôn được sự tín nhiệm của phụ huynh được học sinh yêu mến, có
đầy đủ kiến thức về việc xây dựng lấy trẻ làm trung tâm. Bên cạnh đó tôi và các giáo
viên trong trường đã được tham gia trực tiếp lớp học chuyên đề hè do phòng giáo dục
tổ chức, được sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường về tinh thần, điều này là
nguồn động viên rất lớn cho bản thân tôi, tạo niềm tin yêu, niềm say mê trong nghề
nghiệp. Năm học 2017 - 2018 tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 5 - 6 tuổi
với tổng số trẻ là 38 cháu.
b. Khó khăn:
- Nga Thái là đơn vị vùng biển có số dân theo đạo thiên chúa chiếm tới 80%
tổng số dân trong toàn xã. Trình độ dân trí thấp, lại phân bố không đồng đều. Kinh tế
gia đình chủ yếu là làm nông nghiệp nên còn nhiều khó khăn.
5


- Số trẻ chưa qua lớp mẫu giáo 2, 3, 4 tuổi nên còn rụt rè, nhút nhát, chưa mạnh

hiện chuyên đề “Lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non” đến từng đội ngũ giáo
viên, nhân viên trong nhà trường. Qua đó nhằm nâng cao kiến thức, kỹ năng sư phạm
tổ chức các hoạt động giáo dục theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. Vì
vậy, ngay sau khi nhà trường triển khai chuyên đề, bản thân tôi đã chủ động xây dựng
kế hoạch thực hiện cho riêng mình bởi vì: Xây dựng kế hoạch không chỉ là một biện
pháp quan trọng trong quá trình thực hiện những việc cần làm của người giáo viên.
Việc lập kế hoạch giáo dục giúp cho giáo viên thực hiện mục tiêu giáo dục đầy đủ, có
hệ thống, giúp giáo viên dự kiến trước nội dung, thời gian để tổ chức các hoạt động
một cách hiệu quả. Mà còn giúp cho việc học của trẻ có thể trở nên hiệu quả hơn, hấp
6


dẫn hơn, đa dạng hơn và tiến bộ hơn nếu việc lập kế hoạch của giáo viên được thực
hiện có hiệu quả. Chính vì vậy, trong quá trình giáo dục trẻ đòi hỏi người giáo viên
phải liên tục: Lập kế hoạch - thực hiện - đánh giá - điều chỉnh - lập kế hoạch cho thời
gian tiếp theo để đánh giá nhu cầu của trẻ.
Sau khi xây dựng kế hoạch xong tôi đã đưa ra cho Ban giám hiệu bổ sung góp
ý để thống nhất, khẳng định mục tiêu, giải pháp để đưa vào thực hiện. Được Ban
giám hiệu góp ý kiến tôi đã xác định rõ mục đích yêu cầu, nội dung, biện pháp, thời
gian thực hiện cho từng loại kế hoạch một cách cụ thể, rõ ràng như:
- Kế hoạch giáo dục năm học, kế hoạch giáo dục tháng, kế hoạch giáo dục
tuần, kế hoạch giáo dục ngày...
Ví dụ: Khi xây dựng kế hoạch năm học: Tôi đã bám sát các mục tiêu phản ánh
được kết quả mong đợi đáp ứng với sự phát triển của trẻ và chương trình giáo dục
mầm non (ban hành kèm theo thông tư 28/TTBGD&ĐT, ngày 30/12/2016). Kế hoạch
giáo dục năm học thể hiện nội dung theo chương trình giáo dục mầm non và phù hợp
với sự phát triển của trẻ. Kế hoạch giáo dục năm học có dự kiến chủ đề, thời gian
thực hiện phù hợp với khả năng của trẻ và điều kiện thực tế của vùng miền, địa
phương, trường lớp.
Hay đối với kế hoạch giáo dục chủ đề thể hiện các mục tiêu phù hợp với sự

quan trọng, có ý nghĩa vô cùng to lớn đối với sự hình thành và phát triển nhân cách
toàn diện của trẻ.
Để nâng cao chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ, việc trang trí môi trường bên
trong lớp học là rất cần thiết bởi những hình ảnh ngộ ngĩnh, những màu sắc đa dạng,
đồ dung đồ chơi hấp dẫn tạo cho trẻ sự tò mò thích thú, chính vì thế tôi luôn quan tâm
đến việc xây dựng môi trường trong lớp phù hợp.
Khi trang trí ở các góc tôi luôn chú ý đến nguyên vật liệu để có thể thay đổi
theo chủ đề, theo nội dung bài học, để tạo sự mới lạ hấp dẫn đối với trẻ, hình ảnh
trang trí có nhiều màu sắc, lựa chọn các con vật ngộ nghĩnh nhằm thu hút trẻ và phù
hợp với văn hóa, địa phương. Nội dung các góc được bố trí theo chủ đề, dễ dàng, đồ
chơi ở các góc được sắp xếp hài hòa giữa đồ dùng sẵn có và đồ dùng tự tạo.
Ví dụ: Ở chủ đề “Thế giới thực vật” mảng chính tôi xây dựng là một mảnh
bạt trong đó được trang trí như một bức tranh tổng thể được làm từ các nguyên vật
liệu phế thải, các nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương như: Cói, lõi, bẹ ngô, vỏ ngao,
lá khô, vỏ hộp sữa, xốp màu… tôi và trẻ cùng làm các loại cây, rau, hoa quả, ngôi
nhà, cỏ cây, hoa lá để tạo thành một bức tranh chủ đề “Thực vật” điều đặc biệt là
những chi tiết như các loại đối tượng nhằm cung cấp cho chủ đề như cây, hoa, quả …
đều được tôi và trẻ cắt rời sau đó dính băng nhám phía sau để trẻ có thể tự thực hành
việc gắn đúng vị trí yêu cầu.
( Hình ảnh 1: Sơ đồ bố trí, sắp xếp các góc hoạt động )
- Ở góc khám phá khoa học: Tôi trang trí ngôi nhà bằng chữ cái, các con số
toán học, các hình ảnh để cho trẻ khám phá môi trường tự nhiên, môi trường xã hội,
trẻ chơi trò chơi với các nút chai có kèm chữ cái. Các loại đồ dùng, đồ chơi từ các lô
tô, đô mi nô, những quân xúc xắc được làm từ bìa cát tông… được sắp xếp gọn gàng
có ký hiệu để khi chơi trẻ dễ cất, dễ thấy và dễ lấy.
- Góc tạo hình: Tôi đã vận động trẻ, tận dụng sự ủng hộ của phụ huynh tìm
kiếm các nguyên vật liệu phế thải, vải, len, sợi, đay, cói, lõi, các loại hột hạt được xử
lý sạch đem đến trường để cô cùng trẻ tạo nên những sản phẩm hấp dẫn kích thích sự
sáng tạo yêu nghệ thuật của trẻ thông qua các buổi thực hành trải nghiệm.
- Góc sách truyện: Ở đây tôi đã chủ động để dành một vị trí tạo góc tĩnh chơ

trẻ, hình ảnh đẹp, tất cả được thực hiện theo hướng mở, mọi đồ vật làm rời các bộ
phận để trẻ tự tay mình gắn lên bảng, góc chơi tạo sự thích thú đối với trẻ.

( Hình ảnh 2: Xây dựng môi trường giáo dục trong lớp)
xem tiếp Phụ lục 2
Hay với chủ đề “Thế giới động vật” khi trẻ chơi trẻ biết thể hiện được mối liên
hệ chặt chẽ với nhau, đoàn kết, giúp đỡ với nhau tạo lên một công trình chung. Đồ
chơi và những con vật cây hoa, hàng rào, ngôi nhà, giáo viên làm rời cho trẻ dễ di
chuyễn vị trí theo ý muốn của trẻ. Khi chơi trẻ tự lắp ráp, tạo thành cây hoa, hàng rào,
con vật… tạo thành công trình theo sự sáng tạo của mình. Cô sử dụng tên của góc,
biểu tượng của góc để đàm thoại với trẻ về những hoạt động có thể thực hiện được ở
góc như: Tự tìm đồ dung, đồ chơi theo đúng kí hiệu và phần việc của mình để thực
hiện. Sau khi phân công công việc và trải nghiệm thao tác ở góc mở xong trẻ được
thực hành xây dựng khu trang trai chăn nuôi.
Kết quả: Từ việc xác định được mục đích yêu cầu cụ thể của từng góc trong lớp đã
giúp tôi tìm tòi, sáng tạo trong việc lựa chọn nguyên vật liệu, cách làm, linh hoạt hơn
trong khi sử dụng bản thân đã xây dựng được tất cả các góc phù hợp với các chủ đề
giáo dục. Có 100% trẻ trong lớp hứng thú, tích cực tham gia vào việc thiết lập môi
trường giáo dục cùng với cô giáo và các bạn. 100% Phụ huynh đồng tình ủng hộ, thu
gom nguyên vật liệu và tham gia và xây dựng môi trường cùng cô.
9


Giải pháp 3. Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm ngoài lớp học tạo môi
trường thân thiện, hấp dẫn.
Diện tích sân trước của nhà trường khá rộng, đảm bảo cho trẻ thể dục sáng của
học sinh toàn trường, giúp trẻ được tham gia vào các hoạt động tập thể, ngoài thể dục
sáng, các cô còn tập cho trẻ những bài múa đồng diễn đẹp mắt và có ý nghĩa giúp trẻ
có một tâm thế thoải mái khi bước vào các hoạt động khác.
- Ở gần khu vực vườn cổ tích, khu phát triển vận động tôi đã tham mưu với ban

10


dục an toàn giao thông”, “Bảo vệ môi trường” và tổ chức một số trò chơi dân gian
cho trẻ như: Nhảy bao bố, trò chơi ăn quan, lộn cầu vồng,…
Vườn cổ tích là nơi trẻ được vui chơi và tìm hiểu về các nhân vật cổ tích trong
văn học như: Truyện “Tấm cám”, “Sự tích quả dưa hấu”, do đó tôi đã vận động phụ
huynh ủng hộ kinh phí mua cho trường 1 con hươu cao cổ trị giá 8.500.000 đ
Trò chơi với cát, nước và sỏi là trò chơi mà trẻ tập trung cao độ, giúp trẻ hiểu
được quy luật chìm nổi, trẻ biết đong, đo khi chơi với nước, biết in hình những con
vật trên cát, in hình lá cây, xếp hình bằng sỏi và giúp trẻ kiên trì được câu cá.
Trò chơi khám phá khoa học, giúp trẻ tìm hiểu được kiến thức khác nhau về sự
vật, hiện tượng có xung quanh trẻ.
Khu yên tĩnh là nơi trẻ được nghỉ ngơi, thư giãn, thả mình vào không gian với
những hoạt động nhẹ nhàng. Xem tranh truyện về chủ đề trẻ đang học, xem vở bài tập
mình đã làm,…
Hội chợ xuân của nhà trường là một phiên chợ xuân thu nhỏ với các gian hàng
bán các đồ dùng phục vụ cho ngày tết, mang đậm bản sắc quê hương. Nơi đây diễn ra
các hoạt động mua bán như thật, trẻ được trực tiếp trải nghiệm dưới sự hỗ trợ của cô
giáo. Nhằm phát triển tư duy, các mối quan hệ và phát triển các kỹ năng khi giao tiếp
giữa trẻ với trẻ và trẻ với những người xung quanh. Đặc biệt trong hội chợi xuân lớp
tôi đã chuẩn bị 1 gian hàng chiếu cói, hàng thủ công mỹ nghệ để giáo dục nghề dệt
chiếu truyền thống của địa phương Quê hương Nga Sơn.
(Phụ lục 3. Các hình ảnh xây dựng môi trường ngoài lớp học tạo điều kiện cho trẻ
thực hành trải nghiệm: Gian hàng thủ công mỹ nghệ, góc chợ quê ngày tết, các trò
chơi dân gian, khu vực chơi với cát, nước…)
Kết quả: Tôi đã tham mưu cho nhà trường xây dựng đầy đủ các khu vực hoạt
động cho trẻ như: Vườn cổ tích, vườn thiên nhiên, vườn cây ăn quả, khu vui chơi với
cát, nước, khu phát triển thể chất. Phụ huynh ủng hộ nhà trường mua bổ sung 1 xích
đu, 1 con Hươu cao cổ đặt ở vườn cổ tích, mua sắm loa đài cho lớp. 100% trẻ tích cực

+ Góc tạo hình
+ Góc thư viện/ sách truyện
+ Góc chơi xây dựng với các hình khối lớn và lắp ráp
+ Góc khám phá khoa học
+ Góc âm nhạc ( nghệ thuật)
Bên cạnh đó các góc khác được tổ chức thực hiện ngoài trời như: Góc chơi với
đồ chơi, trò chơi, góc chơi với cát và nước
Trong giáo dục lấy trẻ làm trung tâm các góc hoạt động chính được duy trì
thường xuyên, trẻ không cần phải di chuyển hoặc đóng lại. Vì vậy, tùy vào đặc điểm
không gian của lớp mình tôi đã chú ý đến vị trí sắp đặt các góc chơi tạo được không
gian phù hợp, thuận tiện cho trẻ hứng thú hoạt động.
Ví dụ: Góc chơi Gia đình nên sắp xếp gần góc chơi Bán hàng, Bác sĩ để
khuyến khích các thành viên của gia đình đi mua sắm….
- Góc chơi động và góc chơi tĩnh nên sắp xếp cách xa nhau để tránh gây ảnh
hưởng lẫn nhau. Đối với góc trọng tâm, tôi thường để một không gian rộng hơn các
góc khác vì ở góc này số lượng trẻ chơi thường đông hơn.
Ví dụ: Góc Gia đình thường cần một không gian tương đối rộng. Trẻ tham gia
góc Gia đình thường sẽ mở rộng hoạt động chơi của mình tới các góc chơi khác như:
đi chợ mua hàng, đi thăm người ốm, đi khám bệnh, đưa con đi chơi công viên…
Vì vậy, tôi thường sắp xếp góc này ở gần khu vực trung tâm, với các đồ dùng,
dụng cụ chơi mà trẻ thường xuyên thấy ở nhà như: Tủ bếp, bếp nấu, xoong nồi, bát
đĩa… Đồng thời, khi phân bố các góc chơi, cần chú ý đến sự an toàn cho trẻ, phải
đảm bảo bao quát được trẻ trong quá trình chơi.
( Hình ảnh 3: Sơ đồ bố trí, sắp xếp các góc hoạt động )
Các góc hoạt động được tôi lập kế hoạch cẩn thận dựa trên sự phát triển của trẻ
cũng như sở thích và kế hoạch giáo dục nên có nhiều loại góc hoạt động, tùy thuộc
vào phòng lớp, số lượng trẻ trong lớp và kế hoạch giáo dục của lớp. Một số góc
thường cố định.
12


Ví dụ: Chủ đề “Tết và mùa xuân” đây là thời điểm cả nước ta đón tết cổ
truyền của dân tộc chính vì vậy từ góc chơi bán hàng, góc tạo hình trong lớp tôi vận
dụng tổ chức cho trẻ lớp tôi tham gia cùng các bạn trong hội chợ xuân trong vai các
cô bán hàng, thầy đồ, nặn bánh, gói bánh chưng. Hay: Cho trẻ chơi với cát, sỏi, nước
trong chủ đề “nước và các hiện tượng tự nhiên”
3.2. Sắp xếp, mua sắm bổ sung trang thiết bị đồ dùng đồ chơi đảm bảo cho trẻ hoạt
động.
Học liệu và phương tiện trong góc hoạt động có vai trò hỗ trợ giáo viên lập kế
hoạch học tập cho trẻ, kích thích trẻ tham gia, làm phong phú hoạt động chơi và học
của trẻ. Vì vậy ngay từ đầu năm học tôi đã xây dựng kế hoạch mua sắm, bổ sung các
trang thiết bị đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho các hoạt động của trẻ.
Ví dụ: Tham mưu cho BGH nhà trường mua sắm đầy đủ các loại đồ dùng cho
trẻ như: Giá phơi khăn, giá đựng ca, cốc, bàn ghế, sập ngủ của trẻ…
13


Để làm đồ dung đồ chơi và xây dựng các góc tôi tham mưu với nhà trường
mua xốp màu, keo nến, len, các loại… Dự kiến các góc phải làm theo chủ đề để huy
động nguồn nguyên liệu từ phụ huynh, như các loại nguyên vật liệu sẵn có của địa
phương, nguyên vật liệu phế thải, huy động kinh phí để làm đồ chơi các góc.
Ví dụ: năm học 2017 - 2018 nhà trường có kế hoạch tổ chức hội thi “Xây dựng
MTGDLTLTT” tôi đã chủ động phối hợp với phụ huynh lên kế hoạch mua sắm các
nguyên vật liệu, đồ dùng, đồ chơi để xây dựng môi trường trong lớp cũng như môi
trường ngoài lớp.
Thiết kế môi trường, bố trí nguyên vật liệu trong khu vực chơi đảm bảo tính
thẩm mĩ mang tính mở, phù hợp với quá trình triển khai chủ đề và luôn tạo sự mới mẻ
hấp dẫn kích thích trẻ hoạt động. Không bày quá nhiều đồ dùng, đồ chơi với mục
đích trang trí. Nếu quá gọn gàng, ngăn nắp sẽ hạn chế các hoạt động và không phát
huy được khả năng sáng tạo của trẻ.
Đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu trong quá trình sắp xếp sao cho dễ lấy, dễ

Kết quả: Khi áp dụng biện pháp trên tôi nhận thấy: Cách sắp xếp các góc hoạt
động hợp lý, phù hợp mục tiêu, yêu cầu giáo dục của từng chủ đề và điều kiện thực tế
của lớp học. Tên các góc chơi đơn giản, dễ hiểu, gần gũi đối với trẻ. Đồ dùng đồ chơi
các góc tương đối phong phú, sử dụng các nguyên vật liệu mở. Trẻ hứng thú tham gia
các hoạt động theo nhóm, cá nhân, hứng thú thực hiện các công việc cùng cô.
Giải pháp 4. Xây dựng môi trường xã hội theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm tạo sự hợp tác, chia sẻ, tích cực, chủ động sáng tạo ở trẻ.
Môi trường xã hội tốt là môi trường xã hội có những mối liên hệ và tương tác
tích cực giữa giáo viên với trẻ, người lớn với trẻ, trẻ với trẻ, như: Yêu thương. Tôn
trọng. An toàn. Cởi mở. Tin tưởng. Khoan dung. Đáp ứng nhu cầu chính đáng của
mỗi đứa trẻ [2]. Một trong những ảnh hưởng quan trọng nhất đến sự phát triển và học
tập của trẻ là cách người lớn tương tác với trẻ. Các mối quan hệ nồng ấm, nuôi
dưỡng, hỗ trợ và chu đáo của người lớn, bao gồm việc làm gương, nhận được sự
chăm sóc và tôn trọng của những người khác sẽ góp phần vào việc học tập, phát triển
các lĩnh vực tình cảm - quan hệ xã hội, nhận thức, nhôn ngữ - giáo tiếp, thẩm mỹ và
thể chất của trẻ. Khi được người lớn hỗ trợ hành vi theo cách tôn trọng và tích cực,
trẻ sẽ phát triển sự tự tin và tự kiểm soát. Thông qua sự tương tác với nhau, sự phát
triển của tình bạn, trẻ sẽ học được cách chia sẻ, biết luân phiên, hợp tác, xem xét nhu
cầu và mong muốn của người khác, kiểm soát hành vi của mình.
4.1. Tạo môi trường khám phá xã hội cho trẻ thông qua hoạt động góc:
- Góc xây dựng: Để tạo được không khí thoải mái tham gia hoạt động tôi đã
cho trẻ chơi trò chơi “Bóng lăn”
Cô nói: Quả bóng này rất kỳ diệu đấy, nếu quả bóng này lăn vào bạn nào thì
bạn ấy phải nói lên ý tưởng của mình trong buổi chơi ngày hôm nay. Xin mời con!
Hôm nay tôi sẽ xây vườn rau của bé, ai chơi với tôi thì giơ tay,…
Việc tổ chức các hoạt động học tập của trẻ, luôn được tôi quan tâm và chú
trọng bằng nhiều đồ dùng, phương tiện, kết hợp với việc học lựa chọn chủ yếu từ
nguyên liệu phế thải từ thiên nhiên sẵn có ở địa phương, nhưng vẫn đảm bảo tính
thẩm mỹ và an toàn đối với trẻ, bằng nhiều hình thức khác nhau, mục đích cuối cùng
là thu hút được trẻ tham gia và giúp trẻ có được cảm giác thoải mái trong quá trình

khám phá, sở thích của từng trẻ trong lớp tôi phụ trách, để có được những kết quả
trên tôi đã lựa chọn từ việc theo dõi, quan sát trẻ hàng ngày, hằng tuần, hằng tháng…
- Cho trẻ làm quen với chữ cái: Đề tài LQVCC: U, Ư
Hoạt động cho trẻ làm quen với chữ cái tôi tổ chức cho trẻ chơi với trò chơi
“Xúc xắc” tạo cảm giác cho trẻ thoải mái khi tham gia hoạt động nhưng vẫn cung cấp
được kiến thức đến trẻ một cách hấp dẫn, nhẹ nhàng
(Hình ảnh 4: Tương tác giữa cô và trẻ tạo cảm giác thoải mái
cho trẻ khi tham hoạt động )
- Thông qua hoạt động: Khám phá khoa học
Môi trường xung quanh đối với trẻ vô cùng rộng lớn khó hiểu, trẻ lại tò mò
hiếu động, luôn đặt ra vô vàn câu hỏi: Nó là cái gì? Vì sao nó lại như vậy?...Chính vì
thế cô giáo phải biết áp dụng phương pháp dạy học tích cực nhằm nâng cao chuyên
đề môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm, bên cạnh đó phải đổi mới và lựa chọn
ra những hình thức khác nhau như hát, đọc thơ…thì không thể lôi cuốn, thu hút trẻ
trong quá trình hoạt động.
Ví dụ: Cho trẻ quan sát “Một số con vật sống trong rừng”. Nếu chỉ quan sát
tranh thì tiết học sẽ trở nên đơn điệu, trẻ sẽ nhàm chán. Nhưng cô ứng dụng vào
CNTT, sáng tạo câu chuyện về các nhân vật, cô vừa kể chuyện, vừa cho trẻ quan sát
các con vật đang di chuyển trong rừng, những con vật thật thì trẻ sẽ rất thích thú, trẻ
tập trung vào hoạt động tích cực hơn, giờ học đạt kết quả như mong muốn. Qua đó
giáo dục trẻ biết tự chăm sóc, bảo vệ bản thân trước những con vật hung dữ.
4.3. Tạo môi trường khám phá xã hội cho trẻ qua lao động, ngày lễ, hội:
Lao động là một hình thức tổ chức giáo dục quan trọng cho trẻ trong trường
mầm non, đây là một hoạt động được trẻ nhỏ ưa thích. Trong quá trình tham gia lao
động, trẻ sẽ tự tích lũy được các kinh nghiệm trong cuộc sống, tổ chức cho trẻ lao
16


động là cơ hội cho trẻ được thể hiện và rèn luyện các phẩm chất nhân cách quan trọng
của người lao động, đó là: sự cần cù, chịu khó, sự kiên trì, quyết tâm, cố gắng vượt

Tổ chức các trò chơi trong ngày lễ hội: tết nguyên đán tôi cho trẻ tham gia làm
bánh chưng cùng cô, cho trẻ bán những mặt hàng trong gian hàng chợ tết quê em...
qua đó tạo môi trường học và chơi, chơi mà học cho trẻ. Trẻ đang chơi nhưng cũng
chính là đang học.
* Kết quả: Thông qua việc tạo môi trường khám phá xã hội cho trẻ tham gia các hoạt
động bản thân tôi đã sáng tạo hơn, linh hoạt hơn trong các phương pháp, giải pháp,
hình thức tổ chức. Tạo được nhiều cơ hội cho trẻ tham gia tích cực trong các hoạt
động trải nghiệm. 100% trẻ chủ động tham gia vào các hoạt động học tập, vui chơi,
trẻ tự tin hơn, mạnh dạn hơn, biết hợp tác chia sẻ với bạn bè, ngôn ngôn ngữ giao
tiếp của trẻ ngày càng phát triển.
17


Giải pháp 5. Công tác phối hợp tuyên tuyền cho các bậc phụ huynh trong công
tác chăm sóc - giáo dục và xây dựng môi trường giáo dục.
Môi trường giáo dục là yếu tố quyết định chất lượng học tập của trẻ, có thể ví
rằng môi trường giáo dục là người mẹ thứ hai trong việc định hướng và kích thích sự
khám phá nhằm thỏa mãn nhu cầu học hỏi, vui chơi của trẻ, giúp trẻ phát triển toàn
diện. Để công tác xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đạt được hiệu
quả cao thì chúng ta không thể nhắc đến một bộ phận quan trọng quyết định đến sự
phát triển của nhà trường ngày hôm nay, đó là cha mẹ học sinh.
Thông qua các buổi họp phụ huynh, các hội thi, thông qua bảng tuyên truyền
tại lớp và những buổi gặp gỡ, nói chuyện với hội cha mẹ học sinh, tôi đã tuyên truyền
rộng rãi đến cha mẹ học sinh về tầm quan trọng của việc thiết lập môi trường giáo
dục lấy trẻ làm trung tâm. Từ đó giúp cha mẹ học sinh hiểu được đặc điểm phát triển
của con mình, biết được con cần gì? Nhu cầu hoạt động vui chơi của con như thế
nào? Cần phải kết hợp với cô giáo những gì để con có được môi trường hoạt động
thân thiện, an toàn, giúp con phát triển toàn diện.
- Ngoài việc chia sẻ với giáo viên về cách thức, về phương pháp giáo dục trẻ,
cha mẹ học sinh còn ủng hộ về vật chất để cải tạo sân trường, mua sắm đồ dùng, đồ

Qua một thời gian áp dụng những biện pháp trên, cùng với sự chỉ đạo của Ban
giám hiệu nhà trường, sự góp ý của các bạn đồng nghiệp trong trường qua các buổi
dự giờ. Lớp học của tôi đã thu hoạch được những kết quả như sau:
- Đối với hoạt động giáo dục, bản thân và đồng nghiệp: Thông qua quá trình
tổ xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cho trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi.
Sau 1 năm áp dụng đề tài tôi đã nắm chắc nội dung, phương pháp, yêu cầu của
chuyên đề. Xây dựng được môi trường phong phú, hấp dẫn. Trong năm qua lớp tôi
tham gia hội thi “Xây dựng MTGDLTLTT” cấp trường đạt giải nhất. Bản thân có
nhiều kinh nghiệm trong việc sưu tầm nguyên vật liệu, làm đồ dung, đồ chơi. Nâng
cao kỹ năng sư phạm trong việc tổ chức các hoạt động lấy trẻ làm trung tâm. Được
BGH và đồng nghiệp đánh giá cao. Đã và đang được triển khai thực hiện trong toàn
trường.
- Đối với trẻ: Qua một thời gian áp dụng những biện pháp trên tôi nhận thấy trẻ
lớp tôi đang dạy có khả năng giao tiếp mạnh dạn hơn, tự tin hơn, kỹ năng giao tiếp tốt
hơn, thể hiện vai chơi sát thực hơn, các kĩ năng chơi tốt hơn. Biết thể hiện tình cảm
giao lưu giữa bạn bè, giữa trẻ và cô, thích chơi cùng bạn và biết được nhiệm vụ của
mình và bạn trong khi chơi và khi học, có thái độ tự giác, tiếp thu kiến thức tốt hơn.
Bảng 2: Bảng kết quả kiểm nghiệm chất lượng trẻ sau khi nghiên cứu (Tháng 4/2018)
- Đối với phụ huynh: Có sự thay đổi nhìn nhận về việc học và chơi của con
mình, nhận thấy được tầm quan trọng của môi trường giáo dục lành mạnh, an toàn,
hấp dẫn, tạo hứng thú tham gia các hoạt động cho trẻ, có nhiều phụ huynh giúp đỡ
cho giáo viên trong việc tìm kiếm nguyên vật liệu làm đồ dùng, hỗ trợ kinh phí mua
các đồ dùng cho trẻ thực hành trải nghiệm.
3. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
1. Kết luận: Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là công tác
giáo dục trẻ trường mầm non, nó đòi hỏi người giáo viên phải nắm vững mục tiêu,
chương trình giáo dục mầm non lấy trẻ làm trung tâm, cần quan tâm đến nguyện
vọng, đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, bản thân giáo viên phải kiên trì, khéo léo hoạt
động, sáng tạo việc thiết kế tạo môi trường hoạt động đa dạng, phong phú, hấp dẫn
phù hợp với trẻ. Tích cực phối hợp với nhà trường, phụ huynh các tổ chức có liên

THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Nga Sơn, ngày 12 tháng 04 năm 2018
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình
viết, không sao chép nội dung của người
khác.
Người viết SKKN

Trịnh Thị Oanh
Mỵ Thị Thúy

TÀI LIỆU THAM KHẢO

20


1. Bồi dưỡng, nâng cao chuyên môn về xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trung
tâm (Dành cho cán bộ quản lý, giáo viên mầm non) (Lương Thị Bình, Nguyễn Thanh
Giang, Phạm Thị Huyền, Hoàng Thị Thu Hương…) – Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam.
2. Hướng dẫn thực hành áp dụng quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong
trường mầm non – Hoàng Thị Dinh, Nguễn Thị Thanh Giang, Bùi Thị Kim Tuyến ..- Nhà
xuất bản giáo dục Việt Nam.
3. Chương trình giáo dục mầm non (ban hành kèm theo thông tư số 28/2016/
BGD&ĐT ngày 30 tháng 12 năm 2016).
4. Hướng dẫn thực hiện chương trình giáo dục mầm non mẫu giáo lớn 5 – 6 tuổi theo
thông tư 28/2016/ BGD&ĐT ngày 30 tháng 12 năm 2016).
5. Một số biện pháp hướng dẫn tổ chức các hoạt động giáo dục trong trường
mầm non - (Bùi Thị Kim Tiến - Phan Thị Ngọc Anh) Đồng chủ biên. Nhà xuất bản
giáo dục Việt Nam.
6. Những sáng kiến kinh nghiệm chọn lọc nâng cao chất lượng chăm sóc giáo

thẩm mỹ thông qua hoạt động
nặn tại Trường Mầm non Nga
Thái.
Một số biện pháp nâng cao chất
lượng làm quen với chữ cái cho
trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi tại Trường
Mầm non Nga Thái.
Một số giải pháp xây dựng môi
trường giáo dục lấy trẻ làm
trung tâm nhằm giúp trẻ mẫu
giáo 5 - 6 tuổi tích cực tham
gia các hoạt động tại trường
mầm non Nga Thái

Cấp đánh giá
xếp loại
( Phòng, Sở,
Tỉnh…)
Phòng giáo dục

Phòng giáo dục

Phòng giáo dục

Phòng giáo dục

Kết quả
đánh giá
xếp loại
(A, B, C)


Trẻ hứng thú, tích cực tham gia
vào việc thiết lập môi trường
giáo dục cùng với cô giáo và các bạn
Trẻ chủ động tham gia vào các hoạt
động học tập, vui chơi theo quan
điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.
Trẻ thể hiện mối quan hệ thân thiện
với cô giáo, với các bạn và môi
trường xung quanh.
Trẻ tích cực hoạt động, sáng tạo trải
nghiệm, khám phá trong MT giáo
dục.

Tổn
g
số
trẻ

Kết quả khảo sát
Tỷ lệ
Trẻ
%
CĐ

Trẻ
đạt

38


13

34

25

66

Tỷ lệ
%

Bảng 2: Bảng kết quả kiểm nghiệm chất lượng trẻ sau khi nghiên cứu đề tài
(Tháng 4/2018)
Nội dung
Trẻ hứng thú, tích cực tham gia
vào việc thiết lập môi trường
giáo dục cùng với cô giáo và các bạn
Trẻ chủ động tham gia vào các hoạt
động học tập, vui chơi theo quan

Tổng
số trẻ

Kết quả khảo sát
Trẻ
Tỷ lệ Trẻ Tỷ lệ
đạt
%
CĐ
%


38

37

97

1

3

38

35

92

3

8

Cửa chính sau
Góc âm nhạc

Góc bán hàng

Góc mở
chủ đề
chính



( Hình ảnh trẻ tham gia góc nấu ăn )

( Hình ảnh: Trẻ tham gia góc khám phá khoa học )

(Hình ảnh: Trẻ tham gia góc tạo hình)

(Hình ảnh: Trẻ tham gia góc xây dựng lắp ghép)

25